Pierwszenstwo: 83223 MKP F16d 13/40 Int. Cl.2 F16D 13/40 Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.06.1976 CZYTELNIA Urzedu Twórcawynalazku: Karol Tomaszewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Sprzeglo rozlaczne cierne Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo rozlaczne cierne, znajdujace zastosowanie zwlaszcza w przewijar¬ kach maszyn wlókienniczych.Znane pojedyncze sprzeglo wieloplytkowe wlaczane mechanicznie sklada sie z bebna i usytuowanej w nim piasty. W bebnie i na piascie znajduja sie wypusty pomiedzy którymi sa osadzone na przemian plytki wielowypustowe bebna i piasty, z których pierwsze maja wypusty miedzy wypustami bebna, a drugie miedzy wypustami piasty. Plytki znajduja sie miedzy pierscieniem oporowym i plytka dociskowa, stykajaca sie z jednym ramieniem dzwigni dociskowej, ulozyskowanej w piascie. Drucie ramie dzwigni dociskowej styka sie z pierscieniem osadzonym przesuwnie na piascie poza pierscieniem oporowym.Wada tego sprzegla jest koniecznosc stosowania mechanizmu wlaczajacego o zlozonej konstrukcji i duzych gabarytach.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad. Cel ten zostal osiagniety za pomoca sprzegla rozlacznego ciernego, zawierajacego wal zakonczony cylindrem, na którym jest osadzona przesuwnie, na wpustach, piasta oraz obrotowo beben, przy czym piasta jest polaczona poprzez pokrywe z pierwszym trzonem osadzonego w cylindrze tloczka wyposazonego w usytuowany w jego drugim trzonie zawór zwrotny. Zawór zwrotny ma kanal wlotowy w koncu drugiego trzonu oraz kanaly wylotowe polaczone z komora wykonana w tloczku. W tloczku po stronie jego pierwszego i drugiego trzonu sa kanaly, laczace komore z przestrzenia cylindra; W pierwszym trzonie jest wkrecona sruba zakonczona iglica tworzaca z kanalem dlawik.Zaleta sprzegla rozlacznego ciernego, wedlug wynalazku, jest prosta konstrukcja i zwarta budowa.Sprzeglo zapewnia plynny i automatyczny rozruch ukladu napedowego.Sprzeglo rozlaczne cierne, wedlug wynalazku, jest przedstawione w przykladowym rozwiazaniu, schema¬ tycznie na rysunku. Sprzeglo sklada sie zwalu 1 zakonczonego cylindrem 2, na którym jest osadzona przesuwnie, na wpustach 3, piasta 4 oraz obrotowo beben 5. W bebnie 5 i na piascie 4 znajduja sie wypusty, na których sa osadzone na przemian plytki wielowypustowe 6 bebna 5 majace wypusty usytuowane miedzy wypustami bebna 5, i plytki wielowypustowe 7 piasty 4, majace wypusty usytuowane miedzy wypustami piasty 4. Plytki 6 i 7 znajduja sie miedzy pierscieniem oporowym 8 bebna 5 i pierscieniem oporowym 9 piasty 4, przy czym pomiedzy pierscieniem oporowym 9 i najblizej niego usytuowana plytka 7 piasty 4 znajduje sie element2 83 223 sprezysty 10. Piasta 4 jest polaczona z pokrywa 11, stykajaca sie po jej stronie zewnetrznej z dzwignia nastawcza 12. Do pokrywy 11, pp stronie wewnetrznej, jest zamocowany pierwszy trzon 13 tloczka 14 osadzonego w cylindrze 2. W drugim trzonie 15 tloczka 14 znajduje sie zawór zwrotny 16, którego kanal wlotowy 17 jest usytuowany w koncu drugiego trzonu 15, a kanaly wylotowe 18 sa polaczone z komora 19 wykonana w tloczku 14. Polaczenie komory 19 z przestrzenia cylindra 2 tworza po stronie pierwszego trzonu 13 tloczka 14 kanaly 20, a po stronie drugiego trzonu 15 tloczka 14 kanal 21. W pierwszym trzonie 13 jest wkrecona sruba 22 zakonczona iglica 23 tworzaca z kanalem 21 dlawik. W cylindrze 2, po stronie pierwszego trzonu 13 tloczka 14 znajduje sie dlawica 24, a po stronie drugiego trzonu 15, pomiedzy dnem cylindra 2 i tloczkiem 14 sprezyna 25.Beben 5 jest wyposazony w tarcze hamulcowa posrednia 26 oraz w tarcze hamulcowa zewnetrzna 27.W warunkach eksploatacji wolna przestrzen w cylindrze 2 w wale 1 jest wypelniona plynem.W ukladzie napedowym beben 5 sprzegla rozlacznego ciernego, wedlug wynalazku, jest polaczony najkorzystniej z kolem ciernym lub zebatym walu napedzajacego, nieuwidocznionego na rysunku. Przy wylaczonym sprzegle tloczek 14 i dzwignia nastawcza 12 znajduja sie w polozeniu posrednim, przy czym beben 5 jest odlaczony od kola napedzajacego, a tarcza hamulcowa zewnetrzna 27 nie styka sie z tarcza hamulcowa kadluba maszyny napedzanej, nieuwidocznionej na rysunku. Po odsunieciu dzwigni nastawczej 12 od pokrywy 11 sprezyna 25 powoduje przemieszczanie tloczka 14 wraz z pokrywa 11 i piasta 4 w kierunku dzwigni nastawczej 12. Równoczesnie pierscien oporowy 9 piasty 4, poprzez element sprezysty 10, dociska plytki wielowypustowe 6 i 7 bebna 5 i piasty 4 do pierscienia oporowego 8 bebna 5 oraz sprzega beben 5 z kolem walu napedzajacego. W czasie przemieszczania sie tloczka 14 wypierany przez niego plyn z przestrzeni cylindra 2, po stronie pierwszego trzonu 13, przedostaje sie kolejno poprzez kanaly 20 komore 19 i kanal 21 w tloczku 14 do przestrzeni cylindra 2 po stronie drugiego trzonu 15. Predkosc przemieszczania sie tloczka 14 zalezy od nastawienia iylicy 23 wzgledem kanalu 21 i warunkuje odpowiednia predkosc ciaglego narastania sily docisku plytek 6 i 7 do pierscienia oporowego 8 bebna 5, a tym samym okreslony czas plynnego rozruchu napedzanej maszyny.Przesuniecie dzwigni nastawczej 12 wraz z pokrywa 11 i tloczkiem 14 w kierunku tarczy hamulcowej zewnetrznej 27 powoduje przemieszczenie piasty 4 wraz z pierscieniem oporowym 9 i docisniecie go do tarczy hamulcowej posredniej 26. Równoczesnie tarcza hamulcowa zewnetrzna 27 zostaje docisnieta do tarczy hamulcowej kadluba maszyny i ruch sprzegla ustaje. Podczas przemieszczania tloczka 14 plyn znajdujacy sie w cylindrze 2, po stronie drugiego trzonu 15, jest wypierany kolejno poprzez zawór zwrotny 16, kanaly wylotowe 18, komore 19 i kanaly 20 w tloczku 14 do przestrzeni cylindra 2 po stronie pierwszego trzonu 13. PL PL