Sposób pólautomatycznego oprózniania wózków transportowych nadziemnych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób pólautoma¬ tycznego oprózniania wózków transportowych nad¬ ziemnych za pomoca podwójnych wywrotów ko- .lowych umieszczonych na obydwu stronach dwu- podestowego wyciagu kopalnianego, wyposazonego w jedno, lub wielopietrowe podesty szybowe oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Przy znanych dotychczas sposobach, pelne wózki w jedno- lub dwupietrowej budowli przeladunko¬ wej sa wysuwane z klatki szybowej za pomoca pustych wózków transportowych, wsuwanych przez elektryczne lub elektropneumatyczne urzadzenie wsuwajace i tocza sie poprzez tor grawitacyjny i napedzana mechanicznie tarcze obrotowa do wy¬ wrotu kolowego gdzie urobek zsypuje sie do za¬ sobnika lub bezposrednio do samochodu. Opróznio¬ ny wózek transportowy przesuwa sie poprzez pod¬ nosnikowy tor szynowo-lancuchowy jak tez po¬ przez mechanicznie napedzana tarcze obrotowa do urzadzenia wsuwajacego wzglednie dalej na po¬ dest.Przy prostszym rozwiazaniu od powyzej opisa¬ nego, wózki transportowe opróznia sie na pozio¬ mie podszybia w jedno- lub dwupietrowej budowli przeladunkowej, za pomoca pojedynczych lub po¬ dwójnych wywrotów kolowych, które zamontowa¬ ne sa zarówno na stronie wsuwu jak tez na stro¬ nie wysuwu, poza pomostami wahadlowymi, na kazdym z pomostów obrotowych. Pusty wózek transportowy wsuwany jest na podest przez urza- 10 15 20 25 30 dzienie wsuwajace zmontowane razem z wywro¬ tem kolowym, przez co £elny wózek zostaje rów¬ noczesnie przesuniety do wywrotu kolowego anai- dujacego sie na zewnetrznej stronie. Pomost obro¬ towy razem z ,wywrotem kolowym i urzadzeniem wsuwajacym wykonuje wiec ruch zwrotny pomie¬ dzy dwoma przedzialami .klatki szybowej.Inne znane urzadzenie przy zachowaniu trady¬ cyjnych urzadzen do ruchu wózków transportowych przy podszybiu, eliminuje tylko podnosnikowa szy¬ nowa kolejke lancuchowa, ale zamiast niej po¬ trzebna jest pomiedzy wywrotami kolowymi, wbu¬ dowanymi na obydwu stronach szybu, specjalna kolejka podwieszona do transportu przechylnych wózków transportowych. Opróznianie wózków tran¬ sportowych dokonywane jest tylko przez jeden z dwóch wywrotów kolowych, podczas gdy drugi wy¬ wrót odwraca opróznione wózki transportowe na odpowiedni poziom szynowy strony wsuwu szybu.Przy szybach o duzej wydajnosci transportowej — jak równiez w omawianym rozwiazaniu — bez¬ wzglednie potrzebne jest na stronie wsuwu szybu urzadzenie wsuwajace, zmontowane razem z urza- dzieniem doprowadzajacym, zapora szybowa i po¬ mostem wahadlowym, do którego nalezy tak zwa¬ ny ogranicznik wózków transportowych po stronie wysuwu.Po obydwu stronach szybu musi byc wbudowa¬ ne po jednej zwrotnicy rozdzielczej dla ciaglego 82 3353 82 335 4 zasilania przedzialów podestu w wózki transpor¬ towe. Wszystkie te urzadzenia maszynowe — lacz¬ nie z dwoma wywrotami kolowymi — i szyny ko¬ lejki wymagaja budowli dlugosci okolo 50 do 55 m i szerdkosci 8,5 do 9 m. W porównaniu z wczes¬ niejszym stanem techniki, rozwiazanie to zawiera nowosc, a mianowicie te, ze wózek transportowy obrócony o 180° nie jest odwracany z powrotem do swego polozenia podstawowego, lecz w poloze¬ niu podniesionym i obróconym o 180° biegnie po¬ przez wibratory dokonujace oprózniania i objez¬ dzajac szyb dochodzi do nastepnego wywrotu ko¬ lowego, który ustawia wózek transportowy z po¬ wrotem w jego polozenie podstawowe.Przy wszystkich powyzszych rozwiazaniach, wóz¬ ki transportowe poruszaja sie wokól szybu, a wiec po torze o ruchu kolowym w obrebie budowli prze¬ ladunkowej. Poniewaz kierunek wsuwu pustych wózków transportowych i wysuwu pelnych wózków zostaje ustalony przy podszybiu, nie moze on wiec byc zmieniony.Zadaniem wynalazku jest przyspieszenie przela¬ dunku i (idtransportowywania kopalin (wegiel, bo¬ ksyt, rud.% skala plonna) dostarczanych przez szyb pionowy ) wydajnosci wydobywczej 1500 do 2000 t dziennie, jak tez skrócenie drogi ruchu wózków transportowych przy nadziemnym punkcie zala¬ dowczym.Zadanie to zostalo wedlug wynalazku rozwiaza¬ ne w sposób znacznie prostszy od dotychczas opi¬ sanych sposobów.Przedmiotem wynalazku jest sposób pólautoma¬ tycznego oprózniania kopalnianych wózków trans¬ portowych za pomoca podwójnych wywrotów ko¬ lowych, umieszczonych po obydwu stronach dwu- podestowego wyciagu kopalnianego, wyposazone¬ go w jedno- lub wielopietrowe podesty szybowe.Opróznianie nastepuje w ten sposób, ze pusty wó¬ zek transportowy przesuwa sie z jednej strony pierwszego podwójnego wywrotu kolowego, za¬ wierajacego jeden lub wiecej wózków transpor¬ towych do nadchodzacego podestu, dzieki czemu pelny wózek zostaje równoczesnie przetoczony na jedna strone drugiego podwójnego wywrotu kolo¬ wego, znajdujacego sie na przeciwnej, wschodniej stronie.Po zmianie podestów, glowica wsuwowa wsuwa — za pomoca pustych wózków transportowych, znajdujacych sie na drugiej stronie pierwszego podwójnego wywrotu kolowego — nadchodzacy na druga strone szybu pelny wózek w druga stro¬ ne drugiego podwójnego wywrotu kolowego. Pod¬ czas drugiej zmiany podestów, wózki transporto¬ we sa oprózniane przez pelny obrót o 360° dru¬ giego podwójnego wywrotu kolowego i ustawiane sa z powrotem w polozenie podstawowe.Urzadzeniem do wykonywania sposobu wedlug wynalazku jest pólautomatyczne nadziemne urza¬ dzenie przeladunkowe, przy którym w szybie po¬ za podwójnymi pomostami obrotowymi, zamonto¬ wanymi na stronie wysuwu i wsuwu obydwu przedzialów podestów, na zrebie szybu lub na podwyzszonym poziomie urzadzenia, z obydwu stron osi szybu pracuje po jednym podwójnym wy¬ wrocie kolowym, wykonanych jednakowo, które wysypuja urobek z wózków transportowych do za¬ sobnika, ewentualnie bezposrednio na tasme trans¬ portowa lub do innego srodka transportu (wagon, samochód).Ciagly ruch pelnych i pustych wózków trans¬ portowych nastepuje za pomoca urzadzen wsuwa¬ jacych wózki, które wbudowane sa pomiedzy po¬ desty i wywroty kolowe na obydwu stronach wy¬ wrotów kolowych.Wózki transportowe biegna przy tym poprzez otwarta strone wywrotu kolowego. Zarówno wy¬ wroty kolowe, jak tez urzadzenia wsuwajace wóz¬ ki napedzane sa elektrycznie.Dzieki wynalazkowi unika sie calkowicie ruchu wózków wokól szybu. Do polaczenia pomiedzy prze¬ dzialem podestów szybu i wywrotami kolowymi po¬ trzebne sa tylko pomosty wahadlowe.Zamiast ruchu kolowego, wózki transportowe wy¬ konuja krótki ruch posuwisto-zwrotny pomiedzy obydwoma wywrotami kolowymi i przedzialami podestów.Odpowiednio do odleglosci osi (1400 mm) prze¬ dzialów podestów, mozna umieszczac w wywrocie kolowym po jednym lub po dwa wózki transpor¬ towe, w zaleznosci od tego, czy w podestach prze¬ nosi sie jeden lub dwa wózki naraz na pomost pie¬ trowy.Dlugosc urzadzenia wsuwajacego wózki jest rów¬ niez zalezna od transportu podestów (jeden lub dwa wózki).Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad urzadzenia wedlug wynalazku w widoku z góry, fig. 2 — urzadzenie wedlug fig. 1 w przekroju po linii A—A, fig. 3 — urzadzenie wedlug fig. 1 w przekroju po linii B—B.Urzadzenie do wykonywania opisanego sposobu umieszczone w budowli przeladunkowej 1 sklada sie z dwóch, pomostów wahadlowych 2, dwóch podwójnych wywrotów kolowych 3, dwóch zasob¬ ników 4 i czterech urzadzen 5 wsuwajacych wózki.Wszystko to jest zamontowane na specjalnym fun¬ damencie maszynowym.Wywrót kolowy stanowi zespawana konstrukcja ze stali profilowej obliczona na pomieszczenie dwóch do czterech wózków zaladowanych skala plonna, która w przeciwienstwie do tradycyjnych wywrotów kolowych nie jest podparta walkami, lecz jest ulozyskówana na obydwóch koncach swe¬ go podluznego walu. Jeden koniec walu jest po¬ laczony z elektrycznym silnikiem napedowym za posrednictwem przekladni zebatej 8. Zapewnione jest unieruchomienie wózków transportowych w obrebie wywrotu kolowego. Przy opróznianiu wy¬ wrót kolowy wykonuje pelny obrót o 360°.Po zewnetrznej stronie urzadzenia 5 wsuwajace¬ go wózki, znajduje sie rura wzmocniona rowkami wzdluznymi i poprzecznymi, która na stronie wew¬ netrznej zwróconej ku wywrotowi kolowemu jest rozcieta. Wzdluz rury porusza sie glowica 6 do przesuwania wózka, wykonujaca ruch posuwisto- -zwrotny pod dzialaniem lancucha tulejkowego, na¬ pedzanego za posrednictwem przekladni zebatej 9, przez silnik elektryczny.Dlugosc robocza urzadzenia wzglednie glowicy 6 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6082 5 jest zalezna od liczby umieszczonych w podestach wózków i w kazdym wypadku zapewnia wysunie¬ cie pelnego wózka z podestu.Zalety wynalazku polegaja na tym, ze powierz¬ chnia podloza i wymiary budowli sa znacznie mniejsze niz przy ogólnie znanych budowlach prze¬ ladunkowych. Ilosc urzadzen maszynowych jest mniejsza, co w polaczeniu ze zmniejszonymi wy¬ miarami budowli umozliwia obnizenie kosztów in¬ westycyjnych. Czas zdobycia malej liczby urzadzen maszynowych jak tez czas montazu jest krótszy, prawdopodobienstwo psucia sie jest mniejsze, czas potrzebny na naprawy i konserwacje jest skróco¬ ny. Czas potrzebny do ruchu wózków w obrebie budowli transportowej równiez jest krótszy, przez co zwieksza sie wydajnosc transportowa szybu, a co za tym idzie oszczednosc kosztów eksploatacyj¬ nych.Sposób pracy przedmiotu wynalazku, w przypad¬ ku gdy wedlug fig. 1, 2 i 3, pracuja w przedzia¬ lach szybu jednopietrowe podesty dla dwóch wóz¬ ków transportowych, przy zalozeniu ze w pozycji wyjsciowej znajduja sie cztery puste wózki w pierwszym wywrocie kolowym (strona W) i ze po¬ ludniowy podest z dwoma wózkami przybywa z horyzontu kopalni do budowli transportowej, jest nastepujacy: Siedzacy w pomieszczeniu dla obslugi sygnalista otwiera za pomoca zdalnego sterowania drzwi za¬ mykajace poludniowego przedzialu i opuszcza na dól obydwa pomosty wahadlowe. Urzadzenie wsu¬ wajace posuwa dwa wózki puste ze strony polud¬ niowej S zachodniego wywrotu kolowego do po¬ destu. Przez to dwa pelne wózki zostaja przeto¬ czone z podestu na poludniowy tor wschodniego wywrotu kolowego. Sygnalista podnosi pomost wa¬ hadlowy, zamyka drzwi szybu i daje sygnal do zmiany podestu.Ze zmiana podestu nadchodzi podest pólnocny z dwoma pelnymi wózkami do budowli transpor¬ towej. Po otwarciu drzwi pólnocnego przedzialu podestu i po opuszczeniu pomostu wahadlowego, przez wsuniecie do podestu dwóch pustych wóz¬ ków znajdujacych sie na pólnocnej stronie pierw¬ szego (zachodniego W) wywrotu kolowego, zostaja przetoczone dwa pelne wózki, jednak na pólnocny tor drugiego (wschodniego O) wywrotu kolowego.Po zamknieciu drzwi, podniesieniu pomostu wa¬ hadlowego i po daniu sygnalu, pólnocny podest przesuwa sie do horyzontu kopalni. 335 6 Podczas ostatniego przebiegu, drugi (wschodni) wywrót kolowy opróznia cztery pelne wózki przez obrót o 360°. Po przeprowadzeniu powyzszych prac, wszystkie przebiegi robocze powtarzane sa, przy 5 zachowaniu kierunku wschód—zachód. PL PL