PL80406B1 - - Google Patents

Description

Srodek grzybobójczy i Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy zwlaszcza do zwalczania fitopatogennych ¦grzybów Erisiphe cichoracearum, który jako sub¬ stancje grzybobójcza zawiera nowy zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym Ri oznacza 5 grupe alkilowa o 1^4 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, Yx oznacza atom wodoru lub atom chloru, Y2 oznacza atom wodoru, grupe metoksylowa lub grupe etoksykarbonylowa, z tym warunkiem, ze io jesli Rx oznacza grupa metylowa lub etylowa to co najmniej jeden z symboli Yx lub Y2 oznacza inny podstawnik niz atom wodoru, razem z cie¬ klym lub stalym nosnikiem i ewentualnie innymi znanymi substancjami dodatkowymi i ewentuaj- 15 nie ze znanym srodkiem szkodnikobójczym.Zwiazki podobne budowa do tych które stano¬ wia substancje czynna srodka wedlug wynalazku sa znane z opisu patentowego St. Zjed. Ameryki nr 2.756 135, a ich zastosowanie z opisu W. Bry- 20 tanii nr 1085 430 i NRF 1209 801. Dotyczy to zwiazków przedstawionych wzorem 2 i 3, przy czym zwiazki znane róznia sie tym, ze sa N-dwu- alkilopodostawione (N-metylo-N-n-propylo oraz N- metylo-N-izopropylo), podczas gdy zwiazki stano- 25 wiace substancje czynna srodka wedlug wynalaz¬ ku sa N-monoalikilopodstawione, oraz w odróz¬ nieniu od zwiazków znanych charakteryzuja sie tyim, ze nie wykazuja dzialania fitotoksyczinego.Sposród zwiazków orkeslonych wzorem 1 szcze- 30 golnie korzystne wlasciwosci wykazuja zwiazki o wzorach 2—12 których temperature topnienia poda¬ no w tablicy 1.Nr kolejny substancji czynnej 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Tabl Nr wzoru 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 i c a 1 Temperatura topnienia' ¦ °c 145—147° 180—182° 132^133° 249—252° 1 ponizej 300° *) 255° 256—260° 297—298° 1S1I—/1&30 163—165° 198—199° 210^215° *) N oblicz. = 16,72% N anal. = 16,80 Zwiazki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku wykazuja silne dzialanie bakte¬ riobójcze i grzybobójcze, zwlaszcza wobec fitopato¬ gennych grzybów jak np. Erysiphe cichoracearum D. C, Alternaria tenius lub solani, Uromyces pha- 8040689406 seoli Pers., Piricularia oryzae Bri. et Cav. 'i Bo- trytis cinerea Pers.;Srodek wedlug wynalazku oprócz zwiazku czyn¬ nego o wzorze 1 moze zawierac odpowiednie stale lub ciekle nosniki i/lub inne substancje dodatkowe oraz ewentualnie inne znane srodki szkodnikobój- cze.Jako odpowiednie nosniki stosuje sie substancje ogólnie znane, jak np. naturalne lub zregenerowa¬ ne substancje mineralne, rozpuszczalniki, rozcien¬ czalniki, dyspergatory, emulgatory, substancje mineralne, rozpuszczalniki, rozcienczalniki, dysper¬ gatory, emulgatory, substancje zwilzajace, zwiek¬ szajace przyczepnosc, zageszczalniki, srodki wia¬ zace oraz nawozy.Ponadto do srodka mozna wprowadzic inne zwiazki szkodnikobójcze, jak np. pochodne mocz¬ nika, nasycone i nienasycone chlorowcobenzoni- tryle, kwasy chlorowcobenzoesówe, kwasy fenylp- ksyalkilokarboksylowe, karbaminiany, triazyny, ni- troalkilofenole, zwiazki organiczne kwasu fosforo¬ wego, czwartorzedowe sole amoniowe, kwasy sul- faminowe, arseniany, arseniny, borany lub chlora¬ ny.Srodek wedlug wynalazku moze byc wytwarzany w postaci róznych form uzytkowych. W celu uzy¬ skania srodka w postaci roztworów do bezposred¬ niego opryskiwania mglawicowego stosuje sie np. frakcje olejów mineralnych o wysokiej lub sred¬ niej temperaturze wrzenia, np. olej napedowy do silników spalinowych, nafta, oleje ze smoly we¬ glowej, oleje pochodzenia roslinnego i zwierzecego oraz weglowodory, np. alkilowane naftaleny, czte- rowodoronaftalen, ksyleny, cykloheksanol, keton, nastepnie chlorowane weglowodory, np. trójchloro¬ etan i czterochloroetan, trójchloroetylen lub trój- czterochlorobenzeny same lub w postaci ich mie¬ szanin. Korzystnie stosuje sie rozpuszczalniki o temperaturze wrzenia wyzszej od 100°C.Wodne postacie srodka otrzymuje sie zwlaszcza korzystnie z koncentratu emulsji, pasty lub prósz- Jcu zwilzalnego przez dodatek wody.Jako emulgatory i dyspergatory stosuje sie sub¬ stancje niejonotwórcze, na przyklad produkty kon¬ densacji alifatycznych alkoholi lub kwasów karbo- ksylowych o dlugim lancuchu weglowodorowymi zawierajacym okolo 10—20 atomów wegla i tlen¬ ku etylenu, np. produkt kondensacji alkoholu ok- tadecylowego i 25 do 30 moli tlenku etylenu lub produkt kondensacji kwasu tluszczowego oleju so¬ jowego i 30 moli tlenku etylenu lub technicznej oleiloaminy i 15 moli tlenku etylenu lub merkap- tanu dodecylowego i 12 moli tlenku etylenu. Jako anionoaktywne emulgatory stosuje sie sól sodowa siarczanu dodecylu, sól sodowa kwasu dodecylo- benzenosulfonowego, sól potasowa lub trójetanolo- aminowa kwasu olejowego lub abietynowego lub mieszanin tych kwasów, sól sodowa kwasu nafte- nosulfonowego. Jako dyspergatory kationoaktywne stosuje sie czwartorzedowe zwiazki amoniowe, np. bromek cetylopirydyniowy lub chlorek dwuhydro- ksyetylobenzylododecyloamoniowy.W celu wytworzenia srodka, w postaci odpo¬ wiedniej do opylania i rozsiewania mozna stoso¬ wac jako stale nosniki talk, kaolin, bentonit, we¬ glan wapnia, fosforan wapnia aiaz wegiel, zmie¬ lony korek, maczke drzewna i inne materialy po¬ chodzenia roslinnego. Korzystne jest r6wmicz wy¬ twarzanie STOdka w postaci granulatu. Srodek w 5 kazdej z wyzej wymienionych, postaci uzytkowych moze zawierac substancje dodatkowe poprawiajace stopien dyspersji, przyczepnosc, odpornosc na desz¬ cze lub zdolnosc przenikania, jak np, kwasy tlusz¬ czowe, zywice, klej, kazeine lub alginiany. io w wielu przypadkach korzystne jest stosowanie granulatów oddajacych równomiernie substancje czynne w dluzszym okresie czasu.Takie granulaty otrzymuje sia przez rozpusz¬ czanie substancji czynnej w rozpuszczalniku orga- 15 nicznym, absorpcje roztowru na zgranulowanej su¬ bstancji mineralnej, np. attapmlgicie lub Si02 i usunieciu rozpuszczalnika, albo przez zmieszanie substancji czynnych o wzorze 1 ze zwiazkami zdol¬ nymi do polimeryzacji, nastepne przeprowadzanie 20 polimeryzacji bez uszkodzenia substancji aktyw¬ nych i zgranulowanie produktu jeszcze w toku polimeryzacji. Zawartosc substancji czynnej *w .po¬ danych postaciach srodka wynosi 0,01—95°/o^ przy czym jesli srodek stosuje sie do opylan za po- 25 moca samolotu lub innych odpowiednich urzadzen wówczas stezenie siega 99,5% a nawet stosuje sie czyste substancje czynne.Ponizej podane przyklady I—IV ilustruja sposo- by wytwarzania form uzytkowych srodka wedlug 30 wynalazku, a przyklad v aktywnosci substancji czynnej.Przyklad* I. Srodek w postaci proszku do opylania. Zmielono' drobno równe ilosci substan¬ cji czynnej i wytraconego kwasu krzemowego i 35 nastepnie przez domieszanie kaolinu lub talku otrzymano srodek w postaci proszku do opylania o zawartosci 1—6% substancji czynnej.Przyklad II. Srodek w postaci proszku zwil¬ zalnego, W celu otrzymania proszku zwilzalnego mieszano i mielono drobno nastepujace skladniki: 50 czesci substancji czynnej wedlug wynalazku, 20 czesci H. sil (kwas krzemowy o wysokiej zdol¬ nosci adsorpcyjnej) 25 czesci Bolus alba (kaolin), 4,5 czesci soli sodowej kwasu l-benzylo-2-steory- lobenzimidazolo-6,3-dwusulfonowego, 3,3 czesci wa¬ gowych produktu reakcji p-III-rzed.-oktylofenolu i tlenku etylenu.Przyklad III. Srodek w postaci koncentratu 5|j emulsji. Z substancji czynnych dobrze rozpuszczo- lnych w wodzie otrzymano koncentrat emulsji przez zmieszanie 20 czesci substancji czynnej, 70 czesci ksylenu i 10 czesci mieszaniny, skladajacej sie z produktu reakcji alkilofenolu z tlenkiem etylenu i dodecylobenzosulfonianu wapniowego. Po rozcien¬ czeniu woda do zadanego stezenia otrzymano emu¬ lsje przydatna do opryskiwania.Przyklad IV. Srodek w postaci granulatu. 7,5 g substancji czynnej o wzorze 1, rozpuszczono 60 w 100 ml acetonu i acetonowy roztwór naniesio¬ no na 92 g granulowanego attapulgitu uprzednio zgranulowanego na sicie o wielkosci 24—28 Mesh i po starannym wymieszaniu odparowano rozpu¬ szczalnik w wyparce obrotowej. Otrzymano gra- 65 nulat zawierajacy 7,5% substancji czynnej. 40JHfefAR 6 Przyklad V. Badanie aktywnosci grzybobój¬ czej srodka wedlug wynalazku. a) Wobec maczniaka ogórkowego (Erysiphe ci- choracearum D. C). Wychodowane w szklarni pe¬ dy ogórka Zucchetti opryskano mglawicowo wod¬ na zawiesina srodka wedlug wynalazku zawiera¬ jaca 0,1% substancji czynnej. Po dwóch dniach tak potraktowane rosliny zakazono zarodnikami Erysiphe cichoracearum i inkubowano. w szklar¬ ni, w ciagu 12—14 dni, po czym okreslono sto¬ pien zakazenia poszczególnych roslin. W wyniku tych prób stwierdzono, ze zwiazki nr 2, 5, 7, 11 i 12 chronia rosliny w 100% przed zarazeniem tj. stopien zarazenia wynosil dla tych zwiazków 0% natomiast 20% dla zwiazku nr 3. Nie leczone rosli¬ ny kontrolne wskazywaly 100%-owe zakazenie grzybem. b) Wobec rdzy fasoli' (Ciromycea phaseoli). Wy¬ hodowane w szklarni pedy fasoli. opryskano jed¬ norazowo wodna zawiesina zawierajaca 0,1% sub¬ stancji czynnej.. Rosliny po uplywie 2 dni zaka¬ zono rdza (urodosporen Uromyees phaseoli (Pres.).Wint.) i umieszczono na okres 48 godzin w wilgot¬ nej komorze, a nastepnie inkubowano w szklarni w ciagu 10—14 dni, po czym okreslono stopien za¬ razenia roslin. W wyniku tych badan stwierdzono, ze substancja czynna nr II w 100% zapobiegla za¬ razeniu roslin tj. wspólczynnik zarazenia wynosil 0%, a dla substancji czytanych nr 13 oraz 4 wspól¬ czynnik zarazenia wynosil 10% podczas gdy rosli¬ ny nietraktowane srodkiem wedlug wynalazku ulegly zarazeniu w 100%. c) Wobec szarej zgnilizny (Botrytis cinerea Pers.).Swiezo sciete liscie winorosli gatunku Riesling and Sylvaner opryskiwano wodna zawiesina zawiera¬ jaca 0,1% badanej substancji czynnej. Po wysch¬ nieciu cieczy liscie zakazono zawiesina zarodników konidialnych Rotrytis cinerea Pers. i inkubowano w wilgotnym naczynku. Po 4-dniowej inkubacji okreslono stopien zarazenia lisci winorosli przy czym stwierdzono, ze przy stosowaniu zwiazku nr 10 jak i zwiazku nr 9 rosliny nie ulegly zara¬ zeniu tj. stopien zarazenia wynosil w obu tych przypadkach 0%. Liscie nie traktowane wykazy¬ waly 100% porazenia grzybem. d) Test porównawczy — porównano aktywnosc i fitotoksycznosc dwóch zwiazków, stanowiacych substancje czynna srodka wedlug wynalazku oraz najbardziej do nich zblizonych zwiazków znanych z opisu patentowego USA nr 2 756 135 oznaczajac je nastepujaco: A — zwiazek przedstawiony wzorem 2 B — zwiazek przedstawiony wzorem 3 C — N-metylo-N-propylo- podstawiony analog zwiazku A D — N-metylo-N-propylo- podstawiony analog zwiazku B.Preparat testowy sporzadzono w postaci 0,05% wodnej zawiesiny z nastepujacych skladników; — Substancji czynnej 50% — Bolus alba (kaolin) 33,5% — Sól amonowa kwasu ligninosulfonowego 11% — Sól sodowa kwasu dwunaftylometano- -dwusulfonowego (nazwa haiwdl. „Neyaidol") 4,5% — Mieszanina 40 cz. alkiloarylo- -polietylo alkoholu i 60 cz. weglanu magnezu (nazwa handlowa „Triton X 120") 1% 5 Test * przeprowadzono na ogórku (Cuicumis sati- vus) zakazonym maczniakiem ogórkowym (Ery¬ siphe cichoracearum).Mlode ogórki spryskano w/w preparatem i po¬ zostawiono do obeschniecia, po czym zainfekowa¬ lo no je zawiesina zarodników Erysiphe cichoracea¬ rum. Rosliny doswiadczalne pozostawiono w szklar¬ ni w temperaturze 23°C. Oceny dokonano 8 dnia po zakazeniu, uzyskujac nastepujace wyniki: Zwiazek % aktywnosci fitotoksycznosc 15 A 90 0' B 75 0 CO do 50% D calkowite zniszczenie roslin. 20 Wniosek: Zwiazki A i B wykazuja dobra aktyw¬ nosc fungicydowa, podczas gdy zwiazek C nie wy¬ kazuje takiej aktywnosci oraz powoduje uszkodze¬ nie rosliny, zas zwiazek D niszczy rosliny, calko¬ wicie, wobec czego nie mozna ocenic jego aktyw- 25 nosci grzybobójczej. PL PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek grzybobójczy zwlaszcza do zwalczania fitopatogennych grzybów Erisiphe cichoracearum, 30 znamienny tym, ze jiako substancje czynna zawiera zwiazek o ogólnyrn" wzorze 1, w którym Rx ozna¬ cza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, Y1 oznacza atom wodoru lub atom 35 chloru, Y2 oznacza atom wodoru, grupe metoksy- lowa lub grupe etoksykarbonylowa, z tym, ze je¬ sli Rx oznacza grupe metylowa lub grupe etylowa to co najmniej jeden z symboli Y1 lub Y2 oznacza inny podstawnik niz atom wodoru, razem z cie- 40 klym lub stalym nosnikiem i ewentualnie innym znanym srodkiem szkodnikobójczym. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo¬ rze

2. 45 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo¬ rze

3. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo- 50 rze

4.

5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo¬ rze 11.

6. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 55 jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo¬ rze 5. 7. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo¬ rze

7. 60

8. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo¬ rze 12.

9. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze j-ako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo- 65 rze 9.80406 y, o R, y2^^s V ii ;-\ C-NH-C-N R, h/zor 1 Cl ^As^uNHCONHC,H Wzór 5 2n5 Q(sNHCONHC3H7-n Wz'ór Z N. < CH,0 N ^ % NHCONHCH 2n5 NHCONHCH, Wzór 7 CC~NHCONH-C4Hrn *Vzoa <; CH.0 N C2H50-C II 0 ffjT ^NHCONHCH, Wzor 8 NHCONHCH, S' JVzdr 5 0 C2H50-C N Wzor IO NHCONHC3H7-n CH30 jMf ^NHC0NHC3H7-n Wzor 11 Cl N S W70r 12 NHC0NHC3H7-n CH30 jQ^ Vnhcon(ch3); Wzor 13 Cena 10 zl DN-7 — zam. 1008/73 PL PL