Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.07.1975 79489 KI. 80a, 43/15 MKP B28b7/30 Twórcywynalazku: Jan Puch, Kazimierz Jagodzinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektowo-Konstrukcyjne Przemyslu Materialów Budowlanych, ZREMB, Wroclaw (Polska) Rdzen jako element formy do wytwarzania prefabrykatów otworowych Przedmiotem wynalazku jest rdzen jako element formy do wytwarzania prefabrykatów otworowych, przeznaczony zwlaszcza do wykonywania bloków kominowych lub wentylacyjnych i podobnych wyrobów.Rozwiazanie konstrukcyjne tego rdzenia umozliwia w prosty sposób rozformowanie prefabrykatu po uzyskaniu miarodajnej wytrzymalosci betonu.Przy produkcji prefabrykatów otworowych szerokie zastosowanie znajduja rdzenie o zbieznych powierzchniach ksztatlujacych. Rdzenie takie w zasadzie nie utrudniaja dokonywania czynnosci zwiazanych z ich odspojeniem i wyciagnieciem, lecz nie moga byc stosowane w kazdym przypadku, szczególnie da produkcji bloków kominowych, badz wentylacyjnych, których przekrój czynny na calej dlugosci ciagu musi byc jednakowy.Do produkcji bloków kominowych lub wentylacyjnych stosuje sie aktualnie rdzen zlozony z centralnie usytuowanej ramy wykonanej w ksztalcie prostopadloscianu, do której sa zawieszone na przegubowych zawiasach cztery plyty formujace boczne powierzchnie otworu prefabrykatu. Krawedzie wymienionych plyt formujacych sa z soba polaczone za pomoca gumowych laczników, zadaniem których, poza zapewnieniem szczelnosci, jest ksztaltowanie wewnetrznych narozy elementu.' Niedogodnosci znanego rdzenia przejawiaja sie w tym ze w stosunku do spelnianej funkcji jest on skomplikowany ze wzgledu na zastosowanie centralnie usytuowanej ramy wykonanej w ksztalcie prostopadlos¬ cianu nie bioracej udzialu w formowaniu, stosowanie wielu zawiasów jako ukladów dzwigniowych oraz uzycia urzadzen silowych niezbednych podczas procesu odspajania plyt formujacych od uksztaltowanego prefabry¬ katu.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej wymienionych niedogodnosci na drodze uproszczenia kon¬ strukcji rdzenia z jednoczesnym zapewnieniem dokonywania czynnosci odspajania bez uzycia przystawnych urzadzen silowych. Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze rdzen jest zlozony z przemieszczanych wzgledem jego osi prostopadlosciennych segmentów ksztaltujacych, poprzedzielanych uszczelkami i rozmieszczonych wokól ciegna przechodzacego przez otwory dwu gniazd o wewnetrznej powierzchni stozkowej, obejmujacych zaczepy w postaci wycinków o zewnetrznej powierzchni stozkowej przytwierdzonych do segmentów ksztaltu¬ jacych, przy czym sile wzdluzna sciagajaca do wewnatrz segmenty wywieraja nakretki usytuowane na obydwu nagwintowanych koncach ciegna.2 79489 Korzysc techniczna z zastosowania wynalazku wynika z uproszczenia konstrukcji rdzenia polegajacego na wyeliminowaniu nieruchomej oporowej konstrukcji centralnej w ksztalcie prostopadlosciennej ramy wraz z przynaleznym ukladem dzwigniowym. Ponadto niezbedne dotychczas przestawne urzadzenie silowe sluzace do odspajania powierzchni ksztaltujacych od prefabrykatu zastepuje usytuowany w osi rdzenia mechanizm sciagajacy do wewnatrz segmenty ksztaltujace.Przedmiot wynalazku jest.uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia wzdluzny pólprzekrój rdzenia, a fig. 2 — przekrój poprzeczny rdzenia.Rdzen tworza cztery jednakowe segmenty 1 powstale jak gdyby z przeciecia pobocznicy prostopadloscia¬ nu wykonanego z blachy dwiema plaszczyznami do siebie prostopadlymi i pod katem prostym do naprzeciw¬ leglych boków. Powstale w ten sposób katowniki, jako profile giete, maja wzdluz krawedzi obydwu ramion przyspawane prety 1a z wybraniem na calej dlugosci dostosowanym do profilu uszczelki 2 obejmujacego czesc jej zarysu. Uszczelki 2 maja przekrój trapezowy, z otworem 2a na calej dlugosci a pod wzgledem wymiarowym sa dopasowane tak, ze nie wystaja ponad plaszczyzne styczna do sasiadujacych z soba segmentów 1. Od strony wewnetrznej kazdego segmentu 1 sa przymocowane dwa zaczepy 3 w ksztalcie wycinka wydrazonego stozka scietego ograniczonego dwiema plaszczyznami, przy czym kat zawarty miedzy nimi jest mniejszy od 90°.W zlozeniu, poszczególne segmenty 1 sa ze soba zlaczone, za pomoca gniazd 4 o wewnetrznej powierzchni stozkowej obejmujacych zaczepy 3. Gniazda 4 sa usytuowane wspólosiowo na ciegle 5, przy czym gniazdo 4a jest unieruchomione wzgledem ciegla 5, natomiast gniazdo 4b moze sie wzgledem niego przemieszczac.Okreslone polozenie segmentów 1 wzgledem osi ciegla 5 uzyskuje sie za pomoca nakretek 6 wspólpracujacych z nagwintowanymi odcinkami usytuowanymi z obydwu konców ciegla 5. Koniec ciegla 5 od strony obslugi jest wydluzony i ma otwór 5a ulatwiajacy czynnosci dociskania i luzowania nakretek 6.Jak wynika z konstrukcji rdzenia wedlug wynalazku, segmenty 1 moga byc przemieszczone wzgledem osi ciegla 5, który za posrednictwem gniazd 4 wspólpracujacych z zaczepami 3 i elastycznymi uszczelkami 2 tworzy uklad samocentrujacy wykorzystany do dokonywania zmian poprzecznych wymiarów rdzenia. Podczas formowania prefabrykatu rdzen ma okreslone wymiary poprzeczne odpowiadajace zalozonym, które ustala sie przez wlasciwe usytuowanie nakretek 6 przemieszczajacych zaczepy 3 wzgledem gniazd 4. Po uksztaltowaniu prefabrykatu i osiagnieciu przez niego miarodajnej wytrzymalosci, nalezy spowodowac odspojenie segmentów 1 od betonowych powierzchni. Czynnosc ta polega na dokreceniu nakretek 6. Powstala w ten sposób sila wzdluzna powoduje wsuwanie sie zaczepów 3 w gniazda 4, co prowadzi do zmniejszania sie wymiarów poprzecznych rdzenia przy jednoczesnym sciskaniu uszczelek 2.W miare dokrecania nakretki 6 zwieksza sie naprezenie w plaszczyznie styku powierzchni formujacych sie z tworzywem prefabrykatu i nastepuje odspojenie rdzenia. Wyjecie, a nastepnie oczyszczenie jego powierzchni ksztaltujacych i nasmarowanie oraz przemieszczenie nakretek 6 w polozenie wyjsciowe pozwala na przeprowa¬ dzenie kolejnej czynnosci formowania otworu prefabrykatu. PL PL