Uprawniony z patentu: Werner Hugo Wilhelm Schuller, Monachium (Re¬ publika Federalna Niemiec) Urzadzenie do wytwarzania nici szklanych 10 15 Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wy¬ twarzania nici szklanych, które sa nawijane jedno- lub wielorzedowo przez wirujacy element nawija¬ jacy oddalony od stanowiska wytwarzania, uksztal¬ towany w postaci bebna, walca lub szpuli. 5 Znane sa urzadzenia do wytwarzania nici szkla¬ nych skladajace sie z podgrzewanej wanny lub listwy dyszowej, z której za posrednictwem kon¬ cówek przedzalniczych ustawionych w jednym lub w kilku rzedach obciagane sa nitki. W sklad urza¬ dzenia wchodzi uklad zaprzedzajacy, uwalniajacy nowopowstajaca nitke od kropli, oraz wirujacy element nawijajacy wyposazony w fartuch odpo¬ wiednio kierujacy powstaly przy obrocie elementu nawijajacego strumien powietrza.Mozliwosc zwiekszenia produkcji nici przez na¬ wijanie mozliwie najwiekszej ilosci nitek za po¬ moca jednego elementu nawijajacego, na drodze zwiekszenia szerokosci tego elementu, jest ograni- 20 czona. Ze wzrostem szerokosci powiekszaja sie znacznie trudnosci, zwiazane z napedem i ulozysko- waniem, zwlaszcza wówczas, gdy do nawijania sto¬ sowane sa elementy nawijajace w rodzaju bebnów, walców lub szpul o stosunkowo duzej srednicy, 25 zwane dalej bebnami nawijajacymi. Ponadto droga ta jest nieracjonalna takze z tego wzgledu, ze sze¬ rokosc elementu nawijajacego moze byc wyko¬ rzystana tylko w znikomym zakresie. Przy okres¬ laniu wymiarów elementu nawijajacego pierwszo- 30 rzedna role odgrywa wymagany odstep pomiedzy 2 poszczególnymi nitkami. Odstep ten nie moze byc dowolnie zmniejszany, poniewaz po kazdej przer¬ wie w procesie powstawania nitki, co wiaze sie z potrzeba tworzenia nowej nitki, a wiec przy roz¬ ruchu urzadzenia lub w przypadku zerwania nitki, pomiedzy poszczególnymi stanowiskami wytwarza¬ nia lub powstawania nitki, musi byc zabezpieczone miejsce dla powstajacej i spadajacej pionowo kropli o srednicy okolo 4—5 mm. Ponadto nalezy uwzglednic mozliwe pewne wychylenie wahadlowe obciazonej kropla nowej nitki w celu unikniecia zniszczenia sasiadujacej nawijanej nitki.Skutkiem tego, tak zwane zageszczenie stano¬ wiska wytwarzania nitki podlega takze ogranicze¬ niu, mimo ze na pierwszy rzut oka wydaje sie byc nieekonomiczne, aby nitki o grubosci kilku tysiecz^ nych milimetra byly nawijane na beben nawija¬ jacy w odstepach kilkumilimetrowyeh. Z tego wzgledu stosowane jest wielorzedowe usytuowanie stanowisk wytwarzania nitki, przykladowo w po¬ staci dysz, skutkiem czego nitki powstajace w kil¬ ku plaszczyznach równoleglych moga byc nawijane na beben nawijajacy jedna obok drugiej. Przy tym zachowuje sie mozliwie najmniejszy odstep pomie¬ dzy stanowiskami wytwarzania, zwanymi takze stanowiskami przedzenia, zarówno w ramach jed¬ nego rzedu, jak i pomiedzy rzedami, tak aby przy danej szerokosci bebna nawijajacego mozna bylo wytwarzac mozliwie najwieksza liczbe nitek. Ten minimalny odstep jest wyznaczany przez srednice kropli powstajacej po zerwaniu nitki na stanowis- 79 4753 ku przedzenia, która ciagnac za soba nowa nitke opuszcza sie w dól.Wiadomo, ze nitki ze szkla lub z materialów fi¬ zycznie szklopodobnych, na drodze od stanowiska przedzenia do bebna nawijajacego, silnie sie nala- 5 dowuja. To zjawisko wysokiego elektrostatycznego naladowania, wplywajacego ujemnie na pewne prowadzenie procesu przedzenia, wystepuje szcze¬ gólnie mocno przy tak zwanym dyszowym sposobie ciagnienia nitek o wysokim zageszczeniu nitek l0 i elektrycznym podgrzewaniu wanny dyszowej.W wyniku bardzo wysokich wartosci pradów, które sa wymagane przy bezposrednim elektrycznym ogrzewaniu oporowym korpusów dysz oraz wanien, powstaje wokól korpusów dysz silne pole elektro¬ magnetyczne, które w pewnych okolicznosciach powoduje* do4atkowy wplyw na wielkosc ladunku elekjtwlatycznegp, wytworzonego przez tarcie po¬ miedzy powfetP2em a- nawijanymi nitkami.Naladowanie elektrostatyczne powoduje z natury rzeczy zjawisko odpychania i przyciagania, które 2C chwilowo uniemozliwia usuwanie oderwanych ni¬ tek, lub resztek z odwijajacych sie rzedów nitek.Dlatego resztki nitek pozostaja czesto jeszcze w kontakcie ze stanowiskiem przedzenia do pow¬ stania nowej kropli i stykaja sie z innymi, w spo- 25 sób normalny tworzacymi sie nitkami, co powoduje dalsze zerwania nitek. Ponadto powstawanie no¬ wych nitek jest zaklócone przez naladowanie po¬ zostalych, nawijanych w poblizu nitek, poniewaz te nowe nitki, powstajace przez obnizajaca sie 30 krople nie trafiaja pionowo na przeznaczone dla nich miejsca na obwodzie bebna.Znany jest sposób obnizenia elektrostatycznego naladowania przez wypelnienie przestrzeni prze¬ dzenia mgla uzyskana przez spalanie obojetnej dla 35 szkla substancji. Uzyskano tym sposobem znaczne ograniczenie elektrostatycznego naladowania, po¬ wstalo jednak szereg niedogodnosci wplywajacych ujemnie na calosc procesu. Jedna z niedogodnosci jest brak mozliwosci ograniczenia zasiegu mgly 40 dymnej tylko do przestrzeni przedzenia, mgla do¬ staje sie wiec w znacznym stopniu do pozostalych pomieszczen maszynowych, gdzie obok utrudniania widocznosci jest takze uciazliwa dla obslugi z uwagi na swad. W celu przeciwdzialania otwie- 45 rano w halach fabrycznych okna i drzwi, wskutek czego obnizala sie w sposób niedopuszczalny tem¬ peratura w tych pomieszczeniach, zwlaszcza w cza¬ sie chlodnej pory roku, a powstajace przeciagi znacznie uposledzaly proces przedzenia. 50 Jak wiadomo, przy wytwarzaniu nici szklanych i ich dalszej przeróbce na pasma czy tasmy, nie¬ zbedny jest okreslony i staly poziom temperatury i wilgotnosci, a wiec klimatyzacja pomieszczenia maszynowego, do utrzymania której musi byc za- 55 pewniona wymiana nawilgoconego powietrza w ilosci kilku tysiecy metrów szesciennych na mi¬ nute. Przy tym stwierdzono, ze to klimatyzowane powietrze, niezbedne dla calego procesu wytwarza¬ nia i przeróbki wlókien nie moze dotrzec bezpo- 60 srednio do stanowisk powstawania lub przedzenia na skutek ciepla promieniujacego od palników.Jesli wiec powietrze to jest przenikniete mgla lub dymem utrudniajacym elektrostatyczne naladowa¬ nie, to powietrze wymieniane musi byc dodatkowo 65 4 stale oczyszczane przy stosowaniu dodatkowych srodków, co w koncu powoduje zanieczyszczenie wody chlodzacej.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych nie¬ dogodnosci.Zadaniem wynalazku jest opracowanie prostego lecz skutecznego urzadzenia, które bez posilkowa¬ nia sie substancjami chemicznymi oraz bez naj¬ mniejszej szkody dla zdrowia obslugi przedzenia i klimatyzacji pomieszczen, przeciwdziala calkowi¬ cie elektrostatycznemu naladowaniu nitek nawija¬ nych przez beben nawijajacy.Zadanie to osiagniete zostalo w urzadzeniu do wytwarzania nitek szklanych, wedlug wynalazku w ten sposób, ze przestrzen przedzenia, usytuowa¬ na pomiedzy stanowiskami wytwarzania i plasz¬ czem elementu nawijajacego jest ekranowana za pomoca co najmniej dwóch elektrycznie przewo¬ dzacych plyt lub siatek, umieszczonych w odste¬ pach przed i za rzedami nitek.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju pionowym, fig. 2 — inny przyklad wykonania urzadzenia rów¬ niez w przekroju pionowym.Na fig. 1 i 2 przedstawione jest urzadzenie pod- grzewcze 1, obudowany szamotem elektryczny pal¬ nik 2, w którym umieszczona jest wanna lub lis¬ twa dyszowa 3, w której podgrzewa sie doprowa¬ dzony surowiec szklany do temperatury przedze¬ nia. W dnie wanny lub listwy dyszowej 3 maja swe ujscie rurki dyszowe, zwane takze nadlewkami przedzalniczymi, na wolnym koncu których znaj¬ duje sie koncówka przedzalnicza, z której obcia¬ gane sa nitki.Ze wzgledu na uproszczenie, przedstawiono na rysunku tylko jeden rzad koncówek przedzalni¬ czych, podczas gdy w praktyce znajduje sie ich wiecej, np. 2 do 4 rzedów obok siebie. Krople 5 z szyjkami, ciagnace za soba pionowo nitke 4, do¬ prowadzane , sa do urzadzenia zaprzedzajacego 6, które uwalnia nowopowstajaca nitke od kropli i szyjki i wyciaga ja na wymagana lub w przybli¬ zeniu pozadana grubosc. Urzadzenie to sklada sie, jak pokazano schematycznie, z blachy prowadza¬ cej 7 i bebna zaprzedzajacego 8, wirujacego zgod¬ nie z kierunkiem strzalki A.W momencie, kiedy nitka 4', doprowadzona przez blache prowadzaca 7 do bebna zaprzedzajacego 8 i uchwycona przez ten beben, wyciagnieta zostanie na pozadana grubosc, zostaje ona uchwycona przez strumien powietrza, wywolany przez szybko wiru¬ jacy beben nawijajacy 9, w kierunku zgodnym ze strzalka B. Nitka oderwana zostaje od nawijaja¬ cego sie na beben zaprzedzajacy 8 jej poczatku i jest zabierana przez beben nawijajacy 9 jako nitka produkcyjna 4". Poczatek nowej nitki, prze¬ ciagnietej wstepnie przez beben zaprzedzajacy 8 moze byc uchwycony przez strumien powietrza i zabrany przez beben nawijajacy 9 dopiero wtedy, gdy jest ona za slaba, to znaczy za cienka, aby przeciwstawic sie dzialaniu sily pociagowej, wy¬ tworzonej przez strumien powietrza powstaly w wyniku obrotu bebna nawijajacego 9.Na belce nosnej II w ksztalcie ceownika, stano¬ wiacej czesc korpusu maszyny, zawieszony jest5 znany fartuch, obejmujacy beben nawijajacy 9, który to fartuch nadaje wlasciwy kierunek stru¬ mieniowi powietrza.W ten sposób powstaje przestrzen przedzenia 12 pomiedzy stanowiskami wytwarzania nitek 1 5 i zwrócona do nich plaszczyzna bebna nawijaja¬ cego 9, przez która przestrzen przebiegaja powsta¬ jace nitki, nawijane z bardzo wysoka predkoscia, przykladowo okolo 3000 m/minute.W przykladzie wykonania wynalazku wedlug 10 fig. 1 przestrzen przedzenia jest ekranowana przez dwie przeciwlegle elektrycznie przewodzace plasz¬ czyzny w postaci siatki czolowej 13 i siatki tylnej 14. Przewaznie stosuje sie tu metalowe siatki ocz¬ kowe, skladajace sie z oprawionej w wykonana 15 z drutu rame 15 siatki tkanej 16 o wielkosci oczek okolo 2 do 6 mm. W tym przykladzie wykonania górna poprzeczka ramy 15 jest obustronnie nieco przedluzona. Za pomoca tych przedluzen 17 za¬ wiesza sie obie siatki ochronne na hakach 18. 20 Siatka tylna 14 opiera sie dolna krawedzia na far¬ tuchu 10, podczas gdy dolna krawedz siatki czolo¬ wej 13 w przedstawionym przykladzie spoczywa na plycie 19.W przykladzie wykonania wedlug fig. 2, urza- 25 dzenie utrudniajace elektrostatyczne naladowanie nitek przebiegajacych przez przestrzen przedzenia 12 stanowi rodzaj otwartej z dolu i od góry szafki z siatki drucianej, która jest zestawiana ze stalej czesci 20 skladajacej sie z tylnej scianki 21 i dwóch 30 8 scianek bocznych 22 i 23, oraz z ruchomej czesci 24. Ruchoma czesc sklada sie ze scianki przedniej 25 oraz dwóch scianek bocznych 26 i 27. Ruchoma czesc wykonana jest w postaci drzwiczek i zawie¬ szona jest na zawiasach 28, oraz moze byc za po¬ moca uchwytu 29 ustawiana w polozeniu pokaza¬ nym na rysunku, czyli w polozeniu ochronnym, lub w polozeniu otwartym 30, przedstawionym li¬ nia przerywana.Urzadzenie wedlug wynalazku obok bardzo sku¬ tecznego zmniejszania elektrostatycznego nalado¬ wania spelnia takze role oslony przestrzeni prze^ dzenia przed szkodliwymi ruchami powietrza i utrudnia przenikanie promieniowania cieplnego do przestrzeni maszynowej. PL PL