Wynalazek niniejszy dotyczy, wogóle mówiac, mechanizmu do nawijania cewek, a w szczególnosci mechanizmu tego, uzy¬ wanego lacznie z urzadzeniem do wytwa¬ rzania wlókien jedwabiu sztucznego, nawi¬ janych na cewke po wyjsciu z mechanizmu przedzalniczego, W maszynach podobnych zalezy na tern, aby wobec plastycznosci wlókien jedwabiu wlókna te po wyjsciu z dysz roboczych, a przed ich skrzepnieciem ulegaly jednostajnemu wyciaganiu, w prze¬ ciwnym bowiem razie srednica ich wzrasta¬ laby lub malala. Przedmiot wynalazku sta¬ nowi urzadzenie zapewniajace jednostajne wyciaganie wlókien podczas nawijania ich na cewke. Wynalazek obejmuje ponadto urzadzenie zasilajace cewke wlóknem lub przedza w taki sposób, ze material ten tworzy na cewce scisle warstwy nawiniete spiralnie, o dlugosci coraz to mniejszej tak, iz kazda warstwa ma postac scislej po¬ wierzchni walcowej, na która nawija sie warstwa nastepna, przyczem zwoje skrajne nie moga zeslizgnac sie z krawedzi, co po¬ zwala nawinac na cewke znacznie wieksza ilosc przedzy.Wynalazek polega glównie na zastoso¬ waniu do poruszania prowadnicy przedzy o ruchu okresowym, podajacej przedze do cewki obracanej ze stala szybkoscia obwo¬ dowa bebna ksiukowego o skoku zmiennym i o ksztalcie, zmienianym stopniowo droga przesuwania, który to beben ksiiukowy wprawia prowadnice przedzy w potrzebny ruch zmienny.Zalaczony rysunek wyobraza cewiarkestanowiaca przedmiot wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok zgary maszyny; fig. 2— widcfci#oku czesci n^chanizmu podanego na ii£ 1; fig. 3—widok zgóry w zwiekszo¬ nej podzialce czesci mechanizmu, podane¬ go na fig, 1; fig* 4 — przekrój poziomy wzdluz linji 4—4 fig. 6; fig. 5—widok od strony konca; fig. 6—widok zboku mecha¬ nizmu, podanego na fig. 3; fig. 7—przekrój podluzny mechanizmu poruszajacego i'na¬ stawiajacego beben kulaczkowy wzdluz linji 7—7 fig. 3; fig. 8--przekrój pewnego szczególu wzdluz linji 7—7 fig* 3; fig. 9— zarys bebna kulaczkowego u jego szczytu; fig. 10—zarys bebna kulaczkowego u dolu; fig. 11—widok zgóry bebna kulaczkowego; fig. 12—widok zbóku tegoz; fig. 13—prze¬ krój wzdluz linji 13—13 na fig. 11; a fig. 14—przekrój wzdluz linji 14—14 fig. 11.Materjal (kolodjum) na jedwab sztucz¬ ny wprowadza sie pod cisnieniem rura A do komory A1 z której wycieka nastepnie dyszami a, w postaci plastycznych wlókien.Maszyna posiada rame B, kierownice C z otworkami c, kierownice D zaopatrzona w szparki d, w których zbiegaja sie wlókna celem utworzenia przedzy, drazek E o ru¬ chu okresowym, do którego przymocowa¬ ne «sa kierownice przedzy c, drazek E2, do którego przymocowany jest drazek E; walce F, F dzwigajace cewki G sa zamo¬ cowane na stale na czopach F1, osadzonych w lozyskach, umieszczonych na ramie ma¬ szyny. Wlókna jedwabiu sztucznego H tworza grupy H1 (fig. 2) zbiegajace sie w nitki przedzy H? prowadzone przez kie¬ rownice e na cewki G, na kióre nawijaja sie tworzac zwoje #3, H4. Mechanizm na¬ pedzajacy walce z cewkami i poruszajacy kierownice nitek posiada wal J zaopatrzo¬ ny w kola pasowe, zaklinowane J1 i luzne J2, oraz zamocowane zebate kólka stoz¬ kowe J3, J3, które napedzaja równolegle sobie waly K, K zapomoca kólek zebatych K1, K1. Na walach K zaklinowane sa zeba¬ te kólka czolowe K2, napedzajace ze swej strony kólka zebate KB, K4, zamocowane na czopach F1, walców F, F. Na wale J zsl- klinowany jest równiez slimak J4, zazebia¬ jacy sie i napedzaj acy slimacznice L1, za¬ mocowana na walku L, na którego koncu dolnym zaklinowane jest kolo zebate czo¬ lowe L2 oraz czop korbowy l? (fig. 6). Kól¬ ko L2 napedza kólko zebate Af1, zamoco¬ wane na koncu dolnym walka Af, na któ¬ rym umocowany jest klin Af2 (fig. 7). Na przedluzeniu walka Af osadzona jest obro¬ towo dzwignia tf, zaopatrzona w wyciecie N1, w które wchodzi czop korbowy Koniec Ns dzwigni N laczy sie z dzwignia N4, osadzona obrotowo na walku O i dzwi¬ gajaca na swem ramieniu N zapadke N*, wspóldzialajaca z kólkiem zebatem O, za- klinowanem na walku O, na którym zamo¬ cowany jest równiez slimak O2 (fig. 5 i 6), wspólpracujacy ze slimacznica P1, zaklino¬ wana na koncu dolnym walka P, zaopa¬ trzonego w gwint P2. Nagwintowany wa¬ lek P osadzony jest w lozysku, umieszczo- nem na sekcji Q ramy posiadajacej wysieg O1 tak, iz walek P przechodzi ku górze przez podluzne lozyska Q2, zaopatrzone w wyciecia podluzne O3. Na walku Af osa¬ dzony jest przesuwalnie wzdluz osi beben ksiukowy R o skoku zmiennym i wspiera¬ jacy sie na szczycie rozszerzenia i?3, pod¬ trzymywanego ze swej strony suwakiem S, zaopatrzonym w wyzlobienie S1, w które wchodzi koniec rozszerzenia Rz, zaopatrzo¬ ny na obwodzie w rowek R4f sluzacy do za¬ mocowania tego rozszerzenia R4 w rzeczo- nem wyzlobieniu zapomoca zatyczki S2.Suwak S osadzony jest luzno otworem S3 na rurowej prowadnicy Q2. Przez wyciecie S4 przechodzi cyngiel S10, którego koniec jest dopasowany do gwintu na walku P.Suwak S posiada wysuniete ramie S5, za¬ opatrzone w czapek S6 u wysieg oporowy S7.Na czopku S6 osadzona jest obrotowo dzwignia S8, zaopatrzona w czopek S9, na którym osadzony jest cyngiel S10, przy- czem dzwignia S8 posiada ramie S11, cia- — 2 —gnione sprezyna S12, usilujaca obrócic dzwignie 6° celem przycisniecia cyngla do nagwintowanego walKa P. Ma dzwigni S8 znajduje sie ponadto czopek S13 i czopek oporowy S14, przyczem na czopku S13 za¬ mocowana jest zebatka i15, posiadajaca w koncu dolnym ramie S16, wsuwajace sie pod wysieg Qx i przytrzymywane w polo¬ zeniu nastawionem srubka S17. Na walku S22 osadzany jest wycinek zebaty S18, za¬ zebiajacy sie z zebatka, S15, przyczem na walku S"18 zmocowana jest równiez dzwi¬ gnia S19, zaopatrzona w raczke S21 i prze¬ ciwwage S20.Ksztalt bebna ksiukowego R zalezy cd dlugosci nawijanych cewek i w pewnej mie¬ rze od innych zmian w maszynie, lecz be¬ ben podany na fig. 9 do 14 posiada ksztalt wogóle biorac typowy. U szczytu Rx be¬ ben ma skok najwiekszy, a u dolu—R2— najmniejszy. Ksztalt bebna pomiedzy szczytem i spodem jest taki, aby zmniej¬ szal stopniowo szybkosc linjowa ruchu, na¬ dawanego prowadnicy przedzy w przybli¬ zeniu proporcjonalnie do wzrostu srednicy nawijanej cewki, dzieki czemu poszczegól¬ ne zwoje przedzy, przez caly czas nawija¬ nia, nawijane sa na cewke w jednakowej odleglosci od zwojów sasiednich. Ksztalt zas boków i?5 bebna powinien byc taki, aby szybkosc linjowa ruchu, nadawanego pro¬ wadnicy przedzy, zwiekszala sie stopnio¬ wo w miare przechodzenia tejze z poloze¬ nia, w którem doprowadza przedze do cze¬ sci srodkowej cewki, ku koncom tej cewki, co jest koniecznym warunkiem osiagniecia jednostajnego napiecia czyli wyciagu prze¬ dzy i wlókien, z których jest zlozona. Po obu stronach /bebna ksiukowego R umie¬ szczone sa równolegle sobie drazki TT, przesuwajace sie w lozyskach, umieszczo¬ nych na ramie maszyny. Drazki te laczy ze soba drazek poprzeczny T1, zaopatrzony w wysuniete ramiona /, posiadajace lozyska Z1, w których osadzone sa czopy t2, wysu¬ wajace sie z ramy t3; na czopach tych osa¬ dzony jest zapomoca osi l4 krazek f3, wspólpracujacy z bebnem ksiukowym. Po drugiej stronie bebna R znajduje sie dra¬ zek poprzeczny T2 mogacy sie slizgac po drazkach TT ku bebnowi R pod wplywem sprezyn T4. Na drazku T2 umieszczony jest w taki sam sposób, jak na drazku poprzecz¬ nym T1, krazek wspólpracujacy z bebnem R (fig- 8).Do drazka poprzecznego T1 przymoco¬ wana jest zebatka T5, wspólpracujaca z kólkiem zebatem 76, zaklinowanem posrod¬ ku na walku T7, na koncach którego zamo¬ cowane sa kólka zebate T8, Ts, zazebiaja¬ ce sie zebatkami T9, T9, przymocowanemi do drazka T10, którego konce przymocowa¬ ne sa do suwajacych sie podpórek T11, T11 dzwigajacych drazki E2, E2 zaopatrzone w w przedluzenia E3 zaopatrzone w wycie¬ cia. W lozyskach T13 osadzone sa walki, których jedne konce zaopatrzone sa w dzwi¬ gnie reczne T14, a drugie— w dzwignie T1B, posiadajace czopki T™, wchodzace w wyciecia w E3.Dzialanie maszyny jest nastepujace: wal napednyJ obraca zapomoca odpowied¬ niej przekladni zebatej walce F, które ze swej strony obracaja cewki G ze stala szybkoscia obwodowa. Na poczatku nawi¬ jania cewki, beben kulaczkowy R ustawia sie w pozycji najnizszej tak, iz jego szczyt, dajacy najwiekszy rzut, styka sie z rolka¬ mi T3. Obroty slimaka J4 i slimacznicy I1 obracajac walek L, który ze swej strony, zapomoca kólek zebatych L2 i Af1, obraca walek M, obracajacy dzieki klinowi Af2 be¬ ben kulaczkowy R, który zapomoca rolek T3 wprawia w ruch okresowy drazki Ti polaczona z ntemi zebatke T6, która zapo¬ moca kólek zebatych T6 i Ts porusza okre¬ sowo zebatki T9 z szybkoscia wieksza i na wieksza odleglosc, wskutek czego zebatki t9 suwaja tam i zpowrotem drazek po¬ przeczny t10 wraz z jego urzadzeniami, a poniewaz drazki polaczone sa z drazkami E2, wiec w rezultacie prowadnica przedzy =-= 3 —e porusza sie tam i zpowrotem, doprowa¬ dzajac nitke do cewek G.Jezeli chodzi o przeniesienie podawa¬ nej nitki z cewki juz nawinietej calkowicie na cewke pusta, to mozna to wykonac bez zatrzymywania maszyny obracajac raczke T14, co zapomoca dzwigni J15 i polaczo¬ nych z niemi czopków T1Q, przesuwa draz¬ ki E2 i polaczone z niemi drazki E do polo¬ zenia, przy którem kierownica e podajaca przedze zbiega sie z rzeczona cewka pu¬ sta. Podczas obrotów walka L, czopek L3, osadzony mimosrodowo w koncu dolnym tego walka, wprawia w ruch okresowy dzwignie N9 okadzona na koncu dolnym walka M i wprawiajaca w ruch* okresowy dzwignie N4, N5 w taki sposób, iz lapka NQ obraca w sposób przerywany walek 0 zapomoca kólka zebatego O1. Tenobrót prze¬ rywany przekazany jest zapomoca slimaka O2 ii slimacznicy P1 nagwintowanemu walko¬ wi P, a poniewaz gwint tegowalkawspólpra¬ cuje z cynglem S10, wiec suwak S unosi sie stopniowo ku górze, podnoszac spoczy¬ wajacy na nim beben kulaczkowy tak, iz w rezultacie na suwak oddzialywuja sekcje bebna kulaczkowego stopniowo o coraz to mniejszym rzucie i to podczas kazdego ko¬ lejnego obrotu tego bebna, zmniejszajac dzieki temu dlugosc drogi przebieganej przez kierownice przedzy, wskutek czego warstwy przedzy doprowadzanej do cewki nawijaja sie na coraz mniejszej powierzch¬ ni Przy koncu ruchu ku górze bebna ku¬ laczkowego zaczyna dzialac samoczynnie urzadzenie rozlaczajace cyngiel S10 z gwin¬ tem P2. Polega ono na tern, ze srubka S17 (fig. 7) wchodzi w zetkniecie z wysiegiem C1, wskutek czego podnoszenie sie zebatki S15 zostaje wstrzymane, ale poniewaz su¬ wak S podnosi sie w dalszym ciagu wiec dzwignia S8 zostaje obrócona na swym czopku S6, odciagajac cyngiel S10 od gwin¬ tu P2 i zatrzymujac dzieki temu dalszy ruch ku górze bebna kulaczkowego. Celem powrócenia bebna R do polozenia, odpo¬ wiadajacego rozpoczynaniu nawijania no¬ wej cewki, obraca sie walek S22 zapomoca korbki S21 tak, iz wycinek zebaty S18 po¬ ciaga ku dolowi zebatke S15, cofajac przez to cyngiel S10, jezeli tenze nie rozlaczy sie samoczynnie z gwintem P2 w sposób juz opisany, i sciagajac ku dolowi suwak S i dzwigany przezen beben ksiukowy do polo¬ zenia najnizszego po osiagnieciu którego cyngiel S10 wchodzi znowu pod wplywem sprezyny S12 w zaczepienie z gwintem P2, przyczem przeciwwaga S20 lacznie z opo¬ rem spowodowanym taraiem sie suwaka równowaza, praktycznie biorac, ciezar su¬ waka S i spoczywajacego na nim bebna R.Wynalazek niniejszy jest dostosowany czesciowo do nawijania sztucznego jedwa¬ biu zaraz po wycisnieciu jego wlókien z dysz przedzalniczych gdyz to zastosowanie wynalazku jest osobliwie korzystne wobec uzytego w nim mechanizmu ciagnacego wlókna z sila równomierna i poniewaz u- mozliwia ono scisle nawiniecie duzej ilosci przedzy na cewke w taki sposób, iz zwoje nitki nie rozluzniaja sie na krawedziach cewki. Pomimo to nalezy jednak zazna¬ czyc, ze urzadzenie to mozna równiez uzy¬ wac do nawijania przedzy lub nitek innego rodzaju. PL