Uprawniony z patentu: Dynamit Nobel Aktiengesellschaft, Troisdorf(Re¬ publika Federalna Niemiec) Sposób wytwarzania termoplastycznych poliamidów na osnowie kwasu tereftalowego, zawierajacych wlókno szklane Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia termoplastycznych poliamidów na osnowie kwasu tereftalowego, zawierajacych wlókno szkla¬ ne.Wytwarzanie bezpostaciowych poliamidów o- trzymywanych na osnowie kwasu tereftalowego i mieszanin skladajacych sie z 2,24- i 2,4,4- trój- metyloszesciometylenodwuaminy jest znane z opi¬ su patentowego St. Zjedn. Am. nr 3150 117.Z belgijskiego opisu patentowego 756 343 znane jest równiez zastosowanie zamiast kwasu tere¬ ftalowego jego estru dwumetylowego. Ksztaltki, nawet stosunkowo gruboscienne, wytworzone z tego poliamidu sa przezroczyste, zachowuja ksztalt i wykazuja wysoka wytrzymalosc na rozciaganie.W latach ubieglych te bezpostaciowe poliamidy uzyskaly wazne znaczenie przemyslowe. Polikon- densaty te, ze wzgledu na swa wysoka wytrzy¬ malosc mechaniczna, odpornosc cieplna, przezro¬ czystosc, odpornosc na dzialanie substancji che¬ micznych i korzystne wlasciwosci przetwórcze, nadaja sie do stosowania jako termoplastyczne tworzywa wzmocnione wlóknami.Wiadomo, ze wlasciwosci mechaniczne termo¬ plastycznych tworzyw sztucznych mozna wydat¬ nie polepszyc wypelniajac je wlóknem szklanym.Zwlaszcza znacznie podwyzsza sie wtedy wytrzy¬ malosc na rozciaganie, wytrzymalosc na zginanie i odpornosc cieplna tworzyw sztucznych.Tego rodzaju tworzywa termoplastyczne nadaja 2 sie stad tez zwlaszcza do wytwarzania ksztaltek technicznych o wysokiej trwalosci wymiarów w warunkach obciazenia cieplnego i wilgotnoscio¬ wego. g Znane sa rozmaite sposoby wytwarzania takich termoplastycznych tworzyw sztucznych wzmoc¬ nionych wlóknem szklanym. I tak np. pasma je¬ dwabiu szklanego, tak zwany rowing, ewentual¬ nie po wstepnej obróbce klejonka, taka jak po¬ lo lioctan winylu lub zwiazki krzemoorganiczne, mo¬ zna wedlug belgijskiego opisu patentowego nr 619 768 osadzic w tworzywie termoplastycznym na goraco. Jako rowing nalezy rozumiec takie pasma jedwabiu szklanego, które skladaja sie z 15 kilku skreconych wlókien, z których kazde za¬ wiera 200—300 wlókienek elementarnych o sred¬ nicy kilku mikronów.Wedlug innego znanego sposobu krótkie wlókna szklane miesza sie z granulatem tworzywa sztucz- 20 nego i mieszanine przetapia sie w zwyklej wy¬ tlaczarce slimakowej (brytyjski opis patentowy nr 618 094). Wedlug ujawnionego przez wylozenie opisu patentowego Niemieckiej Republiki Fede¬ ralnej nr 1454789 mozna równiez postepowac tak, as ze wlókna szklane doprowadza sie do wytworzo¬ nego w wytlaczarce slimakowej stopu tworzyw termoplastycznych. Sposób ten jest korzystny w przypadku takich wytlaczarek slimakowych, w których zachodzi mozliwosc doprowadzania wlók- 30 nistego materialu szklanego do stopu w takim 7916979169 3 miejscu slimaka, w którym stop tworzywa sztucz¬ nego nie znajduje sie pod cisnieniem, poprzez od¬ powiedni wlot, np. poprzez zwykly króciec od¬ gazowujacy. W ten sposób z tworzyw termopla¬ stycznych o niskiej lepkosci stopu, takich jak np. krystaliczne poliamidy na osnowie kwasu adypi- nowego i szesciometylenodwuaminy lub na osno¬ wie kwasu E-aminokapronowego oraz poliwegla¬ ny, mozna korzystnie wytwarzac granulaty zawie¬ rajace wlókno szklane, a granulaty te mozna przetwarzac bez trudnosci na wtryskarkach, u- trzymujac ksztaltki o równomiernych wlasciwos¬ ciach wytrzymalosciowych.Bezpostaciowe poliamidy otrzymane na osnowie kwasu tereftalowego i 2,2,4-trójmetyloszesciome- tylenodwuaminy lub 2,4,4-trójmetyloszesciomety- leno dwuaminy lub mieszanin skladników dwu- aminowych wedlug opisu patentowego St. Zjedn.Am. nr 3150117, które to polimery o lepkosci wzglednej 92—116 (zmierzonej wedlug niemieckiej normy DIN 53 727, w m-krezolowym roztworze 0,5% wagowych polimeru w temperaturze 25°C) mozna przetwarzac w temperaturze 250—320°C, powoduja podczas rozprowadzania w nich wlókna szklanego znaczne trudnosci.I tak stwierdzono, ze omówionym sposobem juz nie mozna bez braków wytworzyc granulatu za¬ wierajacego tylko 20% wlókna szklanego, to zna¬ czy, ze tasmy wyprowadzane z wytlaczarki tuz przy wyjsciu z dyszy szczelinowej rozrywaja sie, a tym samym nie jest mozliwe niezaklócone wy¬ twarzanie granulatu. Granulat wytworzony w ten sposób wykazuje nadzwyczaj slabe wlasciwosci przetwórcze, a standardowe beleczki próbne z nie¬ go wytworzone nie wykazuja polepszonych wlas^ ciwosci, natomiast raczej obnizenie istotnych cech wlasnosciowych, co wynika z podanej nizej ta¬ blicy 1. 10 15 20 25 30 35 takim jak poliamid otrzymany z kwasu amino- undecylowego, z aminokaprolaktamu, z kwasu se- bacynowego i szesciometylenodwuaminy, z laury- nolaktanu, a otrzymana mieszanine doprowadza¬ jac wlókno szklane przetwarzano za pomoca wy¬ tlaczarki dwuslimakowej w granulat zawierajacy wlókno szklane. Sposobem tym mozna bez trud¬ nosci wytwarzac granulaty o zawartosci 35°/o wlókna szklanego. Szczególnie korzystne warunki przetwórcze zaobserwowano w przypadku stoso¬ wania poli-e-kaproamidu, przy czym poliamid ten korzystnie stanowi czesc skladowa odpowiadajaca 20—40% wagowych calosci substancji stalych granulatu. Zawierajacy wlókno szklane granulat wytworzony w ten sposób mozna przetwarzac na wtryskarkach. Standardowe ksztaltki próbne spo¬ rzadzone z tego granulatu na wtryskarce tloko¬ wej (typ EL VII) wykazuja zgodne z oczekiwa¬ niami podwyzszenie wlasciwosci mechanicznych, ale calkowicie niezadowalajace sa: wytrzymalosc cieplna wedlug Martensa i skurcz wtórny w tem¬ peraturze powyzej 100°C (porównaj podana nizej tablice 2).Celem wynalazku jest umozliwienie otrzymy¬ wania takich tloczyw wzmocnionych wlóknem szklanym, zawierajacych bezpostaciowy poliamid na osnowie kwasu tereftalowego oraz 2,2,4- i/lub 2,4,4-trójmetyloszesciometylenodwuaminy i zawie¬ rajacych co najmniej 35% wagowych wlókna szklanego, które umozliwialyby sporzadzenie gra¬ nulatów w zwyklych wytlaczarkach slimakowych, oraz pozwolilyby na przetwarzanie granulatów we wtryskarkach tlokowych i slimakowych na ksztaltki o wysokiej trwalosci wymiarów i o podwyzszonej wytrzymalosci cieplnej wedlug Martensa.Cel ten osiaga sie w sposobie wytwarzania ter¬ moplastycznie powtarzalnych poliamidów na osno- Tablica 1 Wlasciwosci wzmocnionego poliamidu w porównaniu z osnowowym tworzywem termoplastycznym (stanowiacym bezpostaciowy poliamid na osnowie kwasu tereftalowego oraz 2,2,4- i/lub 2,4,4-trójmetyloszescio- metylenodwuaminy). i Wlasnosc Gestosc Graniczna wytrzy- malosc na zgina¬ nie Udarnosc Udarnosc z karbem Wytrzymalosc na zerwanie Wytrzymalosc ciepl¬ na wg. Martens'a Badania wg niemieckiej normy DIN: 53479 53452 53453 53453 53455 53458 Jednostka g/cm8 kp/cm2 cm kp/cm2 cm kp/cm2 kp/cm2 °C Tworzywo niewzmocn. 1,12 1250 bez prze¬ lomu 10 650 100 Tworzywo zawierajace 20% wlókna szklanego 1,27 925 27 4 635 105 Trudnosci te próbowano wyeliminowac w ten sposób, ze zgranulowany lub sproszkowany bez¬ postaciowy poliamid na osnowie kwasu tereftalo¬ wego i omówionej wyzej mieszaniny dwuamin, wykazujacy lepkosc wzgledna 92—116 wspólnie mieszano z liniowym, alifatycznym poliamidem, 60 wie kwasu tereftalowego, zawierajacych wlókno szklane, który polega wedlug wynalazku na tym, ze w celu wytworzenia granulatu zawierajacego wlókno szklane, z poliamidu otrzymanego na os¬ nowie estru dwumetylowego kwasu tereftalowego 65 i mieszanin skladajacych sie z 2,2,4- i 2,4,4-trój-79160 5 6 Tablica 2 Wlasciwosci wzmocnionej kompozycji zawierajacej 35% wagowych wlókna szklanego o dlugosci 1—3 mm (przy czym kompozycja sklada sie z: T = poliamid na osnowie kwasu tereftalowego i 2,2,4- i/lub 2,4,4- i/lub 2,4,4- trójmetyloszesciometylenodwuaminy; oraz B = poliamid na osnowie poli-e-kaprolaktamu Wlasnosc Gestosc Graniczna wytrzy¬ malosc na zgina¬ nie Modul sprezyst. -E przy rozciaganiu Udarnosc Udarnosc z karbem Wytrzymalosc na zerwanie Wytrzymalosc cieplna wg Martensa Skurcz wtórny po 8 godzinach w temp. 120°C Badano wg niemieckiej normy DIN: 53 479 53 452 53 457 53 453 53 453 53 455 53 458 Jedn. g/cm8 kp/cm2 kp/cm2 cm kp/cm2 cm kp/cm2 kp/cm2 °C % 35% wlókna szklanego 45% T 20% B 1,43 2140 108600 34 8 1700 96 0,24 35% wlókna 1 szklanego 25% T 40% B 1,35 2170 103500 42 11 1700 68 0,26 metyloszesciometylenodwuaminy, wykazujacego lepkosc wzgledna 116—150 korzystnie 120—142, sporzadza sie razem z wlóknem szklanym kom¬ pozycje za pomoca wytlaczarki slimakowej, wytla¬ cza sie tasme, która nastepnie sie rozdrabnia.W przypadku wytwarzania takich, szczególnie nadajacych sie do wzmacniania wlóknem szkla¬ nym poliamidów z estru dwumetylowego kwasu tereftalowego i mieszaniny skladajacej sie z 2,2,4- i 2,4,4-trójmetyloszesciometylenodwuaminy poste¬ puje sie tak, ze mieszanine dwuamin i ester dwu- metylowy kwasu tereftalowego w obecnosci wody wstepnie kondensuje sie, a dalsza polikondensa- cje prowadzi sie tylko do lepkosci wzglednej po¬ liamidu 50—90, korzystnie do lepkosci 70—80, i otrzymany produkt poprzez zasobnik, w którym masa jest utrzymywana w atmosferze gazu ochronnego w temperaturze 200—300°C, korzyst¬ nie w temperaturze 250°C, doprowadza sie do prózniowej wytlaczarki slimakowej, w której ca¬ losc kondensuje sie dalej do lepkosci koncowej 116—150. Róznice wlasciwosci Teologicznych po¬ liamidu otrzymanego z estru dwumetylowego kwa¬ su tereftalowego i poliamidu otrzymanego z kwa¬ su tereftalowego sa uwidocznione na rysunku, na którym fig. 1 stanowi wykres A, a fig. 2 stano¬ wi wykres B. Na wykresach A i B przedstawiono graficznie rzeczywiste krzywe plyniecia (Wykres A) i pozorna lepkosc (wykres B) w zaleznosci od pozornego gradientu scinania. Pomiary prowadzo¬ no w wiskozymetrze wytloczonym, pracujacym na zasadzie kapilarowej, w temperaturze 285°C.Stosowano kolowe wtryskiwacze otworkowe o srednicy 3—6,7 mm, przy czym zakres gra¬ dientu scinania obejmowal 5—600 51.Krzywa I: Poliamid otrzymany z kwasu te¬ reftalowego i mieszaniny izomerów skladajacej sie z l,6-dwuamino-2,2,4-trójmetyloheksanu i 1,6- -dwuamino-2,4,4-trójmetyloheksanu. 35 40 45 50 55 60 Lepkosc w roztworze: lepkosc wzgledna = 100 Sposób wytwarzania: wedlug opisu patentowego St. Zj. Am. nr 3 150 117.Krzywa II: Poliamid otrzymany z estru dwu¬ metylowego kwasu tereftalowego i mieszaniny izomerów skladajacej sie z l,6-dwuamino-2,2,4- -trójmetyloheksanu i l,6-dwuamino-2,4,4-trójme- tyloheksanu.Lepkosc w roztworze: lepkosc wzgledna = 136 Sposób wytwarzania: wedlug belgijskiego opisu patentowego nr 756 343.W przypadku stosowania takich poliamidów kwasu tereftalowego otrzymanych z estru dwu¬ metylowego kwasu tereftalowego i podanej mie¬ szaniny izomerów, wykazujacych lepkosc wzgled¬ na 116—150, korzystnie 120—142, w celu wytwa¬ rzania zawierajacych wlókno szklane granulatdw tworzyw sztucznych, mozna poliamidy te wypel¬ niac za pomoca wytlaczarki dwuslimakowej bez trudnosci 35% wagowymi wlókna szklanego, ewentualnie zaprawionego klejonka. Tasmy za¬ wierajace wlókno szklane mieszanki, wyprowa¬ dzane z ukladu otworków wytlaczarki sa równo¬ mierne i nie rozrywaja sie przed kolejno naste¬ pujacym etapem granulowania, co umozliwia bez- zaklóceniowa i ciagla przeróbke. W ten sposób z bezpostaciowego poliamidu otrzymuje sie gra¬ nulaty, w których wlókna o dlugosci 1—3 mm sa w znacznej mierze nieuszkodzone i zupelnie nie¬ uporzadkowane ale sa równomiernie rozproszone.Nagromadzenie wlókien szklanych w dyszach wtryskarek nie wystepuje podczas przetwórstwa granulatów zawierajacych wlókno szklane, wy¬ tworzonych sposobem wedlug wynalazku. Na tej drodze otrzymuje sie ksztaltki wtryskowe z bez¬ postaciowych poliamidów, w których wlókno szklane jest równomiernie rozproszone. Ksztaltki wtryskowe wykonane z granulatów wytworzonych sposobem wedlug wynalazku wykazuja stad tez* g znakomite i przede wszystkim równomierne wlas¬ ciwosci wytrzymalosciowe.Stwierdzenie, ze bezpostaciowy poliamid otrzy¬ many z estru dwumetylowego kwasu tereftalo- wego i podanej mieszaniny dwuamin, wykazuja¬ cy wysoka lepkosc wzgledna, jest szczególnie od¬ powiedni do wytwarzania tloczyw wzmocnionych wlóknem szklanym, jest nieoczekiwane. Nie moz¬ na bylo bowiem przewidziec, ze bezpostaciowy poliamid o znacznie wyzszej lepkosci wzglednej wykaze znacznie lepsze wlasnosci wplyniecia i wlasnosci przetwórcze podczas sporzadzania tlo¬ czyw zawierajacych wlókno szklane i ich dalszej przeróbki, niz poliamid bezpostaciowy o nizszej lepkosci wzglednej.Dalsza zaleta sposobu wedlug wynalazku polega na tym, ze mozliwe jest równiez rozprowadzenie w poliamidzie szklanych perelek o wielkosci ziar¬ na 5—50 mikronów w ilosci do 35% wagowych.Mozna takze bez trudnosci rozprowadzic w poli¬ merze pigmenty w celu uzyskania specjalnych od¬ cieni barw, i dodatki utrudniajace palnosc, takie jak eter pieciobromodwufenylowy i trójtlenek antymonu, oraz srodki przeciwadhezyjne na osno¬ wie laktonów, w odpowiednim stezeniu.Sporzadzanie mieszanki bezpostaciowego poli¬ amidu, otrzymanego z estru dwumetylowego kwa¬ su tereftalowego oraz mieszaniny 2,2,4- i/lub 2,4,4- -trójmetyloszesciometylenodwuaminy, z wlóknem szklanym i/lub pylem szklanym prowadzi sie ko¬ rzystnie w wytlaczarce dwuslimakowej, przy czym ? . dlugosc slimaka powinna wynosic korzystnie co najmniej 15 D (15 srednic zewnetrznych).Bezpostaciowy poliamid termoplastyczny moz¬ na doprowadzac do wytlaczarki w odpowiedniej postaci, np. w postaci granulatu lub proszku. W celu unikniecia utleniajacego uszkodzenia masy tworzywa sztucznego mozna zarabianie tworzywa sztucznego prowadzic w atmosferze gazu obojet¬ nego, np. w atmosferze azotu. Proces prowadzi sie korzystnie w tym przypadku w wytlaczarce zaopatrzonej w zwykly króciec odgazowujacy.Ilosci materialu wzmacniajacego wprowadzane¬ go do bezpostaciowego, termoplastycznego polia¬ midu sa uzaleznione od oczekiwanych wlasciwosci wykonywanych ksztaltek. Stosowane materialy z wlókna szklanego moga byc ewentualnie trakto¬ wane znana klejonka.Przyklad I. W znanym, dostepnym w han¬ dlu mieszalniku 70% wagowych walcowatego gra¬ nulatu bezpostaciowego poliamidu, otrzymanego z estru dwumetylowego kwasu tereftalowego oraz 5 mieszaniny 2,2,4- i 2,4,4- trójmetyloszesciometyle- nodwuaminy, o srednim ciezarze nasypowym 640 g/l i o lepkosci wzglednej 136, zmierzonej w 0,5% krezolowym roztworze poliamidu, miesza sie w temperaturze 25°C z 30% wagowymi wlókien szklanych o dlugosci 3 mm. Z calosci sporzadza sie stop w wytlaczarce dwuslimakowej (Alpine DL 60). Temperatury przetwórcze w poszczegól¬ nych strefach wytlaczarki wynosily: w strefie 1 temperatura 265°C, w strefie 2 temperatura 280°C, w strefie 3 temperatura 290°C, w strefie 4 temperatura 275°C. Temperatura urzadzenia dy¬ szowego wynosi 265°C. Liczba obrotów slimaka wynosi 25 obrotów na minute przy mocy napedo¬ wej 20 amperów. Zawierajace wlókno szklane, tasmy wychodzace z elementu dyszowego chlo¬ dzi sie powietrzem, odciaga sie poziomo i tnie w granulatorze udarowym do postaci walcowatych granulatów. Otrzymany granulat wykazuje regu¬ larne rozproszenie wlókna szklanego. Elementy wtryskowe wytworzone z tego granulatu za po¬ moca wtryskarki tlokowej (typu EL VII) wyka¬ zuja calkowicie równomierne rozproszenie wló¬ kien szklanych i gladka powierzchnie. Z otrzy¬ manego granulatu sporzadza sie znormalizowane ksztaltki próbne, na których oznacza sie wlasci¬ wosci podane nizej w tablicy 3. g/cm* kp/cm2 kp/cm2 cm kp/cm* cm kp/cm2 °C % 1,27 1200 1700 39 8 130 0,06 Przyklad II. Analogicznie jak w przykla¬ dzie I, z wlókien szklanych o dlugosci 3 mm i po¬ liamidu, otrzymanego z tereftalanu dwumetylo¬ wego oraz mieszaniny 2,2,4- i 2,4,4- trójmetylo- szesciometylenodwuaminy o lepkosci wzglednej 140 sporzadza sie mieszanke skladajaca sie z 35% wagowych wlókna szklanego i 65% wagowych bezpostaciowego poliamidu i ujednorodnia sie analogicznie jak w przykladzie I przy liczbie obrotów slimaka równej 20 obrotów na minute i mocy napedowej 20 amperów.Temperatury przetwórcze w strefach wytlaczar¬ ki utrzymuje sie nastepujaco: w strefie 1 tem¬ perature 265°C, w strefie 2 temperature 280°C, w strefie 3 temperature 290°C i w strefie 4 tem- w perature 275°C. Temperatura urzadzenia dyszowe- Tablica 3 Nazwa wlasnosci Gestosc Wytrzymalosc na zerwanie Graniczna wytrzymalosc na zginanie Udarnosc Udarnosc z karbem Wytrzymalosc cieplna wg Martensa Skurcz wtórny po 8 godzi¬ nach w temperaturze 120°C Badano wedlug niemieckiej normy DIN: 53 479 53 455 53 452 53 453 53 453 £3 458 10 15 20 25 30 i an im rn 55 55 55 55 55 50 Jednostka Wartosc79 169 go wynosi 265°C. Zawierajace wlókno szklane, tasmy wychodzace z urzadzenia dyszowego chlo¬ dzi sie powietrzem odciaga i tnie za pomoca gra- nulatora tasm do postaci granulatu.Znormalizowane ksztaltki próbne sporzadzone z tego granulatu za pomoca wtryskarki tlokowej wykazuja wlasciwosci podane nizej w tablicy 4. 10 z urzadzenia dyszowego, chlodzi sie powietrzem, odciaga i tnie za pomoca granulatora tasm do po¬ staci granulatu.Znormalizowane ksztaltki próbne sporzadzone z tego granulatu za pomoca wtryskarki tlokowej wykazuja wlasciwosci podane nizej w tablicy 5.Przyklad IV. Postepuje sie analogicznie jak Tablica 4 Nazwa wlasnosci Gestosc Wytrzymalosc na zerwanie Graniczna wytrzymalosc na zginanie Udarnosc Udarnosc z karbem Wytrzymalosc cieplna wg Martensa Skurcz wtórny po 8 godzi- | nach w temperaturze 120°C Badano wedlug niemieckiej normy DIN: 53 479 53 455 53 452 53 453 53 453 53 458 Jednostka g/cm8 kp/cm2 kp/cm2 cm kp/cm2 cm kp/cm2 °C °/o Wartosc 1,38 1400 1920 31 8 141 0,07 1 Przyklad III. Analogicznie jak w przykla¬ dzie I, 30% wagowych perelek szklanych o sred¬ nicy 5—50 mikronów miesza sie z 70% wagowy¬ mi bezpostaciowego poliamidu o lepkosci wzgled¬ nej 142 i analogicznie jak w przykladzie I ujed- noradnia sie przy liczbie obrotów slimaka równej 20 obrotów na minute przy poborze pradu 20 A w podanych nizej temperaturach, a mianowicie w strefie 1 w temperaturze 255°C, w strefie 2 w temperaturze 275°C, w strefie 3 w temperatu¬ rze 280°C, w strefie 4 w temperaturze 280°C. Tem¬ peratura urzadzenia dyszowego wynosi 265°C. Za¬ wierajace wlókno szklane, tasmy wychodzace 20 25 30 w przykladzie I, dodajac 1% wagowy y-butyro- laktonu w przeliczeniu na calosc mieszaniny, i analogicznie jak w przykladzie I ujednoradnia sie mieszanke przy liczbie obrotów slimaka równej 35 obrotów na minute i przy mocy napedowej 20 A. Utrzymuje sie nastepujace temperatury: w strefie 1 temperature 265°C, w strefie 2 tempe¬ rature 280°C, w strefie 3 temperature 290°C i w strefie 4 temperature 275°C. Temperatura w urza¬ dzeniu dyszowym wynosi 265°C.Znormalizowane ksztaltki próbne sporzadzone w znany sposób z otrzymanego granulatu wyka¬ zuja wlasciwosci podane nizej w tablicy 6.Tablica 5 Nazwa wlasnosci Gestosc Wytrzymalosc na zerwanie Graniczna wytrzymalosc na zginanie Udarnosc Udarnosc z karbem Wytrzymalosc cieplna wg Martensa Skurcz wtórny po 8 godzi¬ nach w temp. 120°C 1 Badano wg niemieckiej normy DIN: 53 479 53 455 53 452 53 453 53 453 53 458 Jednostka g/cm8 kp/cm2 kp/cm2 cm kp/cm2 cm kp/cm2 °C •/• i Wartosc 1,13 805 1150 52 8 108 0,08 1 T Nazwa wlasnosci Gestosc Wytrzymalosc na zerwanie Graniczna wytrzymalosc na zginanie Udarnosc Udarnosc z karbem Wytrzymalosc cieplna wg Martensa Skurcz wtórny po 8 godzi¬ nach w temperaturze 120°C ablica 6 Badano wedlug niemieckiej normy DIN: 53 479 53 455 53 452 53 453 53 453 53 458 Jednostka g/cm8 kp/cm2 kp/cm2 cm kp/cm2 cm kp/cm2 °C °/o Wartosc 1,28 1300 1780 45 7 126 0,09 |70160 ii Przyklad V. Jezeli, analogiczny jak w przy¬ kladzie I, bezpostaciowy poliamid, otrzymany z tereftalanu dwumetylowego oraz mieszaniny 2,2,4- i 2,4,4- trójmetyloszesciometylenodwuaminy, wykazujacej lepkosc wzgledna 120, analogicznie jak w przykladzie I zmiesza sie z 50% wagowy¬ mi powleczonych klejonka wlókien szklanych o dlugosci 3 mm, i ujednorodnia za pomoca wy¬ tlaczarki dwuslimakowej, a nastepnie poddaje dal¬ szej analogicznej obróbce, to otrzymana zawiera- rajaca wlókno szklane tasma i ciety z niej granu¬ lat wykazuja bardzo chropowata powierzchnie.Efekt ten mozna usunac na drodze ponownego zgranulowania. Znormalizowane ksztaltki próbne sporzadzone z tego granulatu za pomoca wtryskar¬ ki tlokowej wykazuja wlasciwosci podane nizej w tablicy 7. 10 15 12 PL PL PL PL