Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 78815 KI. 42m3,3/04 MKP- G06f3/04 Twórca wynalazku: Henryk Orlowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów, Warszawa (Polska) Uklad wybierajacy w urzadzeniu sprzegajacym komputer ze sterowanym lub kontrolowanym obiektem Przedmiotem wynalazku jest uklad wybierajacy w urzadzeniu sprzegajacym komputer cyfrowy ze stero¬ wanym lub kontrolowanym obiektem, na przyklad przemyslowym urzadzeniem wytwórczym, laboratoryjnym stanowiskiem pomiarowym lub chorym lezacym w lózku szpitalnym.Informacje o stanie tych obiektów sa przetwarzane przez przetworniki pomiarowe na sygnaly elektryczne,, a nastepnie na sygnaly cyfrowe w odpowiednim kodzie i w odpowiednich chwilach czasowych przesylane do odpowiednich rejestrów komputera. Sygnaly wysylane przez komputer sa zapamietywane w zewnetrznych rejestrach buforowych, wzmacniane w sposób umozliwiajacy oddzialywanie na obiekt sterowany. Zadania te realizowane sa przez urzadzenia sprzegajace, w które wyposazony jest kazdy komputer. Kazde urzadzenie sprzegajace posiada uklad przeznaczony do wybierania i komunikowania z komputerem okreslonego wejscia lub wyjscia" sposród licznych wejsc i wyjsc.Znane uklady wybierajace skladaja sie z czesci centralnej oraz podzespolów funkcjonalnych, bloków lub nawet pojedynczych pakietów obslugujacych poszczególne wejscia/wyjscia lub grupy wejsc/wyjsc. Poszczególne podzespoly polaczone sa równolegle przy pomocy szyn magistrali tworzac tak zwane sprzezenia typu liniowego.Wybieranie odpowiedniego podzespolu przez czesc centralna nastepuje poprzez przeslanie wydzielona grupa szyn magistrali sygnalu o kodzie innym dla kazdego podzespolu. Sygnal ten jest dekodowany prawie równoczes¬ nie przez wszystkie podzespoly, ale jest akceptowany tylko przez podzespól dla którego jest przeznaczony.Wysylane sygnaly odbierane sa przez zespoly znajdujace sie w róznych odleglosciach od czesci centralnej i brak w niej sprzezen umozliwiajacych, przesuwanie w czasie sygnalów adresowych powoduje, ze w stanach przejscio¬ wych moze nastapic niewlasciwe zakodowanie adresu. Aby zapobiec temu niepozadanemu zjawisku stosuje sie dwutorowe wybieranie podzespolu przez czesc centralna. W pierwszej fazie czesc centralna wysyla adres i syg¬ naly sterujace okreslajace czynnosc jaka ma wykonac zaadresowany podzespól, a w drugiej fazie wysyla impuls próbkujacy, który otwiera bramki na polaczeniu z szynami tylko w tym podzespole który byl zaadresowany Tego rodzaju rozwiazanie ukladu wybierajacego powoduje opóznienie czasu wybierania, a tym samym opóznie¬ nie dzialania calego ukladu i to w niektórych przypadkach w sposób przesadny, poniewaz czas opóznienia próbkowania dobiera sie kierujac zasada najgorszego przypadku, to znaczy, dobiera sie okres próbkowania calego ukladu odpowiadajacy okresowi wymaganemu dla najbardziej odleglego od czesci centralnej podzespolu.2 78 815 Celem wynalazku jest wyeliminowanie tej wady i opracowanie ukladu pozwalajacego na wybieranie okres¬ lonych podzespolów z maksymalna szybkoscia. Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze uklad wybierajacy w urzadze¬ niu sprzegajacym komputer z obiektem sterowanym lub kontrolowanym dzialajacym na zasadzie sprzezenia liniowego polegajacego na równoleglym polaczeniu szeregu podzespolów z jedna czescia centralna, posiadajacy zespól wysylajacy sygnaly adresowe, ma zespól wybierajacy co najmniej dwie grupy adresów, sterujacy ukladem opózniajacym o zmiennym czasie opóznienia i polaczonym z nim generatorem impulsów próbkujacych o zmien¬ nej szerokosci, przy czym uklad opózniajacy i generator wytwarzaja opóznienie i impulsy o zmiennej szerokosci w co najmniej dwóch zakresach oraz ma uklad bramkujacy wlaczony pomiedzy wyjscia ukladu opózniajacego i generatora a wejscia podzespolów buforowych znajdujacych sie w dalszej odleglosci od czesci centralnej, przy czym podzespoly buforowe zgrupowane sa w zespoly w zaleznosci od wymaganych parametrów czasowych impulsów próbkujacych. i Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy urzadzenia wybierajacego. Uklad wybierajacy sklada sie z elementu 1 wysylajacego sygnaly adresowe i sygnaly sterujace do podzespolów buforowych A, B, C i D, dolaczonego do jego wyjscia zespolu wybierajacego 2, ukladu opózniajacego 3 dolaczonego do wyjscia zespolu wybierajacego 2 i sterujacego generatorem 4 impul¬ sów próbkujacych oraz z ukladu bramkujacego 5 wlaczonego pomiedzy uklad opózniajacy 3 i generator 4 a wejscia podzespolów buforowych C i D, przy czym podzespoly buforowe sa zgrupowane w zespoly w zaleznosci od wymaganych parametrów impulsów próbkujacych. Sygnal „start" uruchamia wysylanie z elementu 1 sygna¬ lów adresowych i sterujacych do podzespolów buforowych A, B, C, D. Sygnaly te sa jednoczesnie badane w zespole wybierajacym 2, który w przypadku stwierdzenia, ze dany adres dotyczy odleglego zespolu podzespo¬ lów buforowych C, D wytwarza sygnal „wydluzenie". Sygnal „start" uruchamia róvmiez dzialanie ukladu opózniajacego 3, który daje sygnal opózniony o wielkosci zaleznej od obecnosci sygnalu „wydluzenie", powo¬ dujacy wygenerowanie przez generator 4 impulsu próbkujacego o dlugosci zaleznej od sygnalu „wydluzenie".W przypadku gdy wybrany adres dotyczy blisko polozonych podzespolów A i B, sygnal „wydluzenie'" ma wartosc „0" i krótki impuls próbkujacy zostaje wyslany szybko po wyslaniu adresu z elementu 1. Impuls próbkujacy otwiera bramke w tym z podzespolów dla którego zostal uprzednio wyslany adres. Jezeli wybrany adres dotyczy odleglych podzespolów C, D, wówczas sygnal „wydluzenie" ma wartosc „1" i dlugi impuls próbkujacy zostaje wyslany z wiekszym opóznieniem po wyslaniu adresu z elementu 1. Aby zapobiec zjawisku dotarcia impulsu próbkujacego z generatora 4 do wybranego podzespolu C lub D w momencie gdy dekodowany adres dotyczy bliskiej grupy podzespolów uklad wybierajacy wyposazono w bramke 5, która przepuszcza impulsy próbkujace do odleglych podzespolów C lub D tylko w przypadku gdy sa one opóznione. PL PL