Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 78179 K1.42k,26 MKP GOln 3/56 CZYTELNIA \Jr cjelu Matowego p s \» te: -¦ - • •'! L5"*«i Twórcawynalazku: Stanislaw Kozyra Uprawniony z patentu tymczasowego- Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) Sposób uzyskiwania zastepczego obciazania narzedzi recznych o napedzie mechanicznym z ruchem roboczym posuwisto-zwrotnym podczas badania ich trwalosci i zywotnosci oraz urzadzenie sluzace do tego celu Przedmiotem wynalazku jest sposób uzyskiwania zastepczego obciazenia narzedzi recznych o napedzie mechanicznym z ruchem roboczym posuwisto-zwrotnym podczas badania ich trwalosci i zywotnosci oraz urza¬ dzeni* dluzace do tego celu.Stosowanie zastepczego obciazenia konieczne jest przy badaniach takich narzedzi jak np. pilarek wyrzy- narek katowych, pilarek do rur, nozyc i wycinarek do blach itp.Obecnie podczas badan trwalosci i zywotnosci narzedzi z napedem mechanicznym o ruchu roboczym posuwisto-zwrotnym nacisk na suwak narzedzia wywierany jest przez sprezyne zarówno w czasie suwu robocze¬ go jak i suwu jalowego. Tego rodzaju obciazenie suwaka nie odpowiada wielkoscia ani kierunkiem obciazeniom wystepujacym podczas normalnego uzytkowania narzedzia gdy obciazenie suwaka wystepuje tylko podczas suwu roboczego, natomiast podczas suwu jalowego nie oddzialywa na suwak prawie zadne obciazenie.W znanych urzadzeniach przeznaczonych do tych badan stosowana jest sprezyna spiralna umieszczona w korpusie przyrzadu w osi rjchu posuwisto-zwrotnego suwaka badanego narzedzia przy czym jej napiecie regulowane jest przy pomocy nakretek. Sprezyna wspólpracuje bezposrednio z suwakiem narzedzia przez co wywiera nacisk na suwak w fazie ruchu roboczego i jalowego.Wada tego sposobu jest niemozliwosc uzyskania wyników miarodajnych do prawidlowej oceny trwalosci i zywotnosci badanych narzedzi, poniewaz w stosowanych urzadzeniach sluzacych do uzyskania zastepczego obciazenia nastepuje zbyteczne wywieranie przez sprezyne nacisku na suwak równiez w fazie suwu jalowego.Celem wynalazku jest zastosowanie takiego sposobu, który umozliwialby unikniecie powyzszej wady. Cel ten osiagnieto przez nowy sposób badania i odpowiednie dla tego sposobu urzadzenie.Istota sposobu wedlug wynalazku polega na tym, ze tylko podczas suwu roboczego narzedzia wywiera sie jego suwak opór, zas w powrotnym suwie jalowym suwak nie jest poddawany dodatkowym obciazeniom. Suwak urzadzenia wedlug wynalazku jest z jednej strony sprzezony w dowolny sposób z suwakiem badanego narzedzia, a z drugiej strony polaczony jest przy pomocy kolka z ramieniem jarzma osadzonego obrotowo na osi. Na drugim ramieniu jarzma osadzona jest obrotowo na kolku zapadka dociskana przy pomocy sprezyny do zebatki.2 78 779 / Zebatka oprócz uzebienia na obwodzie posiada na powierzchni czolowej uzebienie promieniowe lub inne pola¬ czenie cierne wspólpracujace z pólsprzeglem. Pólsprzeglo dociskane jest do zebatki sprezyna przy pomocy nakretek.Stosowanie nowego sposobu pozwala nie tylko uzyskiwac opór na suwaku narzedzia tylko w czasie mchu roboczego, ale równiez jednakowa wartosc oporu na calej dlugosci suwu oraz okreslona wartosc tego oporu w zaleznosci od wielkosci wymaganego obciazenia zastepczego. Poza tym urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia badanie narzedzi, w których suw roboczy wystepuje zarówno w kierunku od narzedzia jak i w kie¬ runku przeciwnym.Sposób wedlug wynalazku przedstawiony jest na przykladzie urzadzenia sluzacego do jego stosowania, które zilustrowane jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny urzadzenia, zas fig. 2 — widok przekroju A-A.Urzadzenie sklada sie z osi 1 przymocowanej na stale do plyty lub stolu 2, na której osadzone jest obrotowo jarzmo 3. Na jednym ramieniu jarzma umieszczona jest na kolku 4 zapadka 5 dociskana do zebatki 6 sprezyna 7, natomiast na drugim ramieniu jarzma osadzony jest sworzen 8 wspólpracujacy z suwakiem 9, który uzyskuje naped od suwaka roboczego badanego narzedzia. Zebatka 6 posiada oprócz uzebienia wykonanego na obwodzie równiez uzebienie promieniowe wykonane na czolowej powierzchni zebatki którym wspólpracuje z podobnym uzebieniem pólsprzegla 10. Pólsprzeglo 10 osadzone jest na osi 1 suwliwie (moze uzyskiwac ruchy poosiowe) i wspólpracuje z wpustem 11, przez co nie moze obracac sie wzgledem osi. Pólsprzeglo 10 dociskane jest do zebatki 6 przez sprezyne 12. Wielkosc sily docisku sprezyny ustala sie przy pomocy nakretek 13.W zamian uzebienia promieniowego na czolowych powierzchniach zebatki 6 i pólsprzegla 10 mozna zastosowac elementy cierne w postaci pierscieni lub segmentów.W wyniku sprzezenia suwaka badanego narzedzia z suwakiem urzadzenia, w przypadku suwu roboczego w kierunku do narzedzia, suwak urzadzenia przemieszcza sie ku górze powodujac czesciowy obrót jarzma. W tym czasie zapadka bedaca w zazebieniu z zebatka dokonuje czesciowego jej obrotu pokonujac tym samym opór wystepujacy w wyniku wspólpracy uzebien czolowych zebatki i pólsprzegla dociskanego do zebatki przez sprezyne. Podczas suwu jalowego suwak urzadzenia przemieszcza sie do dolu powodujac równiez czesciowy obrót jarzma lecz w czasie tego obrotu zapadka przeskakuje po wierzcholkach zebów zebatki nie powodujac jej obrotu i przez to na suwaku urzadzenia nie wystepuje dodatkowe obciazenie.W przypadku badania narzedzi, w których suw roboczy wystepuje w kierunku od narzedzia suwak 9 przestawiony jest o 180° i znajduje sie w dolnej czesci przyrzadu lub zapadke 5 przestawia sie na kolku 4 o 180°. W przypadku badania narzedzi w których suw roboczy jest w kierunku do narzedzia uklad suwaka 9 i zapadki 5 pozostaje bez zmian. PL