Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 01.12.1975 78671 K1.76c 10/01 MKP DOlh 13/04 LHIA Twórcy wynalazku: Ryszard Soszynski, Mieczyslaw Jarczynski, Stanislaw Czech Uprawniony z patentu tymczasowego: Centralne Laboratorium Przemyslu Bawelnianego, Lódz (Polska) Uklad do likwidacji drgan przedzy w procesie przedzenia Przedmiotem wynalazku jest uklad do likwidacji drgan przedzy w procesie przedzenia, szczególnie w strefie pomiedzy walkami wydajacymi aparatu rozciagowego i prowadnikiem przedzy w maszynach przedzacych i skrecajacych.Odcinek przedzy pomiedzy walkami wydajacymi aparatu rozciagowego i prowadnikiem przedzy, w maszy¬ nach przedzacych i skrecajacych, podlega róznorakim silom, które czesto powoduja powstawanie nadmiernej liczby zrywów przedzy. Za wydajacymi walkami przedza jest przewleczona przez prowadnik pnedzy oraz przez biegacz umieszczony na obraczce. Przedza podczas przedzenia powinna zajac w oczku prowadnika przedzy polozenie dokladnie na przedluzeniu osi wrzeciona, tak aby powstajacy balon z przedzy byl symetryczny do tej osi. Sily dzialajace na przedze podczas przedzenia powoduja powstawanie napiec w przedzy oraz wywoluja jej drgania. Przedza w poblizu prowadnika drga z czestotliwoscia równa liczbie obrotów balonu. Wartosci napiec wystepujacych w przedzy ulegaja szybkim zmianom w zwiazku z ruchem lawy obraczkowej, pierscieni ogranicza¬ jacych balon oraz prowadników przedzy.Zmiany wartosci napiec przedzy wystepuja na odcinku od prowadnika w kierunku wydajacych walków.W tym obszarze strefy przedzenia przedza ma najmniejsza wytrzymalosc i istnieje duze prawdopodobienstwo wystapienia zrywów. Drgania przedzy wystepujace w strefie prowadnika przedzy powoduja odchylenie przedzy od linii stanowiacej przedluzenie osi wrzeciona. W wyniku tego odchylenia wystepuja dodatkowe napiecia w przedzy, prowadzace niekiedy do utworzenia sie balonu w strefie pomiedzy walkami wydajacymi i prowadni¬ kiem przedzy. Zwiekszenie napiecia w przedzy powoduje wystepowanie zwiekszonej liczby zrywów przedzy podczas przedzenia.Znany jest sposób likwidacji drgan przedzy przez nadawanie przedzy dodatkowych drgan o amplitudzie przeciwnej do amplitudy drgan powstajacych w procesie przedzenia. W tym celu konstruowane sa urzadzenia z mechanizmami krzywkowymi, jarzmowymi lub innymi, umieszczone ponad prowadnikami przedzy, które sluza do wprowadzania przedzy w dodatkowy ruch drgajacy.Znane sa tez urzadzenia wprawiajace w drgania sam prowadnik przedzy. Urzadzenia te maja jednak szereg wad takich jak stosowanie wielu ruchomych elementów drgajacych, które wymagaja czestego smarowania i kon¬ serwacji. Ponadto urzadzenia te komplikuja konstrukcje maszyny i utrudniaja jej obsluge.2 78671 Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i niedoskonalosci oraz zmniejszenie zrywnosci przedzy w pro¬ cesie przedzenia, a zadaniem technicznym jest opracowanie ukladu zapewniajacego prawidlowy przebieg przedzy w strefie pomiedzy walkami wydajacymi i wrzecionem.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie ukladu majacego ksztaltke, stanowiaca punkt oporu dla przedzy, usytuowana nad otworem prowadnika przedzy pomiedzy wydajacymi walkami aparatu rozciagowego i prowad¬ nikiem przedzy. Ksztaltka stanowiaca punkt oporu dla przedzy, jest umieszczona w ten sposób, azeby kat utworzony pomiedzy linia przebiegu przedzy i prosta poprowadzona wzdluz osi symetrii wrzeciona za punktem oporu dla przedzy na ksztaltce byl równy lub mniejszy od kata utworzonego pomiedzy linia przebiegu Drzedzv i prosta poprowadzona wzdluz osi symetrii wrzeciona pized ksztaltka, stanowiaca punkt oporu dla przeuzy.Uklad moze znalezc zastosowanie w kazdym typie obraczkowych maszyn przedzacych i skrecajacych. Jest on latwy do wykonania i latwy do konserwacji. Uklad ten calkowicie likwiduje szkodliwe drgania przedzy, A obniza wartosc naprezen wystepujacych w przedzy oraz zmniejsza liczbe zrywów przedzy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia uklad w widoku z przodu, fig. 2 — w przekroju w widoku z boku, fig. 3 — schematycznie przebieg przedzy w strefie pomiedzy wydajacymi walkami aparatu rozciagowego i prowadnikiem przedzy, a fig. 4 — prowadnik przedzy z dodatkowa ksztaltka stanowiaca punkt oporu dla przedzy.Uklad sklada sie z preta 1, usytuowanego równolegle wzdluz przedzarki, umieszczonego na ramionach 2 osadzonych obrotowo w podstawie 3 zamocowanej do belki 4 z prowadnikami 5 przedzy. Do preta 1 przymoco¬ wane sa porcelanowe ksztaltki 6, które sa rozmieszczone w odleglosci zgodnej z podzialka wrzecion. Ramiona 2 sa dzielone. Poszczególne czesci ramion 2 polaczone sa_ teleskopowo w celu umozliwienia regulacji ich dlugosci.Regulacje odpowiedniego ustalenia polozenia ksztaltek 6 w optymalnej odleglosci od prowadników 5 przedzy przeprowadza sie przez odpowiednie ustawienie ramion 2 w podstawie 3 oraz przez regulacje dlugosci ramion 2.Podstawowym parametrem polozenia ksztaltek 6, majacym najwiekszy wplyw na prawidlowe dzialanie ukladu, jest odleglosc punktu podparcia przedzy od dolnej plaszczyzny prowadnika 5 przedzy. Odcinek ten zalezny od rodzaju i konstrukcji maszyny. Praktycznie regulacje polozenia ksztaltek 6 przeprowadza sie oddziel¬ nie dla kazdej maszyny, przez odpowiednie ustawienie polozenia preta 1. Przy najnizszym dolnym polozeniu lawy obraczkowej, ksztaltki 6 powinny zajmowac takie polozenie, azeby przedza w strefie pomiedzy wydaja¬ cymi walkami i prowadnikiem 5 przedzy dotykala tylko ich powierzchni nie zalamujac sie, natomiast punkt oporu ksztaltek 6 powinien znajdowac sie w przestrzeni ograniczonej powierzchnia walca.Ksztaltki 6 powinny byc wykonane w postaci porcelanowych tulejek. Przy prawidlowym ustawieniu ich w maszynie, w dolnym najnizszym polozeniu lawy wrzecionowej, przedza powinna tylko dotykac ich górnej i dolnej krawedzi nie ulegajac zalamaniu. Zachodzi wtedy zaleznosc: • «--§¦ a —kat utworzony pomiedzy linia przebiegu przedzy i prosta poprowadzona wzdluz osi symetrii wrzeciona przed punktem oporu dla przedzy, znajdujacym sie na ksztaltce. 0 — kat utworzony pomiedzy Unia przebiegu przedzy i prosta poprowadzona wzdluz osi symetrii wrzeciona za punktem oporu dla przedzy, znajdujacym sie na ksztaltce.D — wewnetrzna srednica ksztaltki H — wysokosc ksztaltki Stosowanie ksztaltek 6 w postaci porcelanowych tulejek sprawialoby w praktyce klopot obsludze, dlatego nalezy stosowac ksztaltki w postaci porcelanowych polówek tulei, które w taki sam sposób spelniaja swoje zadanie jak ksztaltki zamkniete. Ksztaltki tego typu nie stwarzaja zadnych dodatkowych utrudnien podczas przedzenia i przyczaniaja sie do wyeliminowania drgan przedzy w procesie przedzenia.Opisany uklad moze byc stosowany na wszystkich typach maszyn przedzacych i skrecajacych, dla róznych asortymentów i numeraqi przedzy. W niektórych konstrukcjach maszyn stosuje sie bardzo prosty uklad, wyko¬ nany wedlug wynalazku, w postaci prowadnika przedzy z dodatkowa ksztaltka stanowiaca punkt oporu dla przedzy.Prowadnik przedzy sklada sie z korpusu 7, do którego za pomoca lacznika 8 jest zamocowana ksztaltka 6 stanowiaca punkt oporu dla przedzy. Uklad taki jest bardzo prosty w wykonaniu, gdyz nie wymaga dodatko¬ wych konstrukcji, jednak nie posiada on mozliwosci zmiany polozenia ksztaltek 6. Takie prowadniki przedzy powinny byc odpowiednio dobrane do asortymentu przedzy oraz konstrukcji maszyny.78671 3 PL PL