Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.07.1974 Opis patentowy opublikowano: 19.05.1975 75917 K1.5c, 15/48 MKP- E21d 15/48 ,1 Twórcywynalazku: Czeslaw Hudziak, Zygmunt Dabinski, Jerzy Klupa, Stanislaw Labonski, Jan Neugebauer, Jan Perek, Leonard Pluta, Wiktor Trebacz Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Pomost roboczy dla prac w przodkach górniczych Przedmiotem wynalazku jest pomost roboczy dla prac w przodkach górniczych, przydatny szczególnie w pierwszym polu roboczym srednich i wysokich scian, oraz ubierek z urabianiem technika strzalowa lub podobna, wzglednie kombajnami i strugami ze strzelaniem wzruszajacym.Stosowane technologie procesu wydobywczego kopalin uzytecznych bardzo czesto jeszcze wymagaja recznego wykonywania calego szeregu robót i operacji w bezposredniej bliskosci czola wyrobiska eksploatacyjne¬ go, gdzie ruch usytuowanego tu zwykle przenosnika odstawczego oraz napiety drgajacy lancuch kombajnu utrudniaja przebywanie i poruszanie sie ludzi w tej czesci przestrzeni roboczej. W wysokich wyrobiskach eksplo¬ atacyjnych powstaja dodatkowe trudnosci zwiazane z koniecznoscia wykonywania czesci robót, na przyklad strzalowych lub zabezpieczenia stropu na wysokosci przekraczajacej znacznie wzrost czlowieka. Opisane warunki górnicze wystepuja czesto równoczesnie, stwarzajac powazne trudnosci eksploatacyjne i zagrozenia pod wzgle¬ dem bezpieczenstwa pracy.Dotychczas nie sa znane w pelni zadowalajace rozwiazania, które wyeliminowalyby calkowicie powyzsze trudnosci. Znane jest rozwiazanie w postaci ciagu pomostowego usytuowanego nad przenosnikiem w scianie, skladajacego sie z zespolonych segmentów o charakterze pokryw zamocowanych odchylnie do przenosnika.Wedlug tego rozwiazania pokrywami nakrywa sie bezposrednio przenosnik i ewentualnie lancuch kombajnu na czas robót przeprowadzonych w pierwszym lub drugim polu roboczym. Ciag pomostowy jednak nie pozwala na ustawienie pokryw w dowolnej wysokosci nad przenosnikiem, lub w pierwszym i drugim polu roboczym, jak równiez nie moze byc stosowany na calej dlugosci i sciany przy uzyciu kombajnu do urabiania calizny.Celem wynalazku jest umozliwienie bezpiecznego wykonywania prac w pierwszym i drugim polu roboczym wysokich wyrobisk eksploatacyjnych, przez stworzenie takiego ruchomego pomostu roboczego, który wyelimino¬ walby dotychczasowe trudnosci, a jednoczesnie pozwalal na dostosowanie go róznej wysokosci wyrobisk górniczych, oraz na ustawianie w pierwszym lub drugim polu roboczym. Dalszym celem wynalazku jest takie skonstruowanie pomostu, który posiadajac powyzsze zalety, jednoczesnie nie bedzie stanowil przeszkody w normalnej pracy kombajnu, przenosnika i zatrudnionych tam ludzi.Cel ten zostal osiagniety za pomoca pomostu, bedacego przedmiotem niniejszego wynalazku.2 . 75 917 Istota wynalazku polega na tym, ze pomost roboczy ma dwa wsporcze elementy w ksztalcie zblizonym do litery „Z", przy czym kazdy ma jedno poziome ramie osadzone w zespole przegubowym. Zespól ten sklada sie z poziomej lozyskowej tulei zaopatrzonej w pionowy lozyskowy trzpien, z pionowej lozyskowej tulei w której jest osadzony trzpien, oraz z talerzowego lozyska. Talerzowe lozysko jest zamocowane do elementów sciano¬ wych urzadzen górniczych, najkorzystniej do zastawek odstawczego przenosnika. Drugie natomiast poziome ramie kazdego wsporczego elementu jest zaopatrzone w lozyskowa tuleje do której jest zamocowana nosna plyta. Zespól przegubowy jest zaopatrzony w ustalajace i blokujace elementy.Takie rozwiazanie umozliwia ustalanie wymaganej wysokosci plyty nosnej, przy czole sciany równolegle nad przenosnikiem odstawczym oraz pod katem do jego trasy, a takze prostopadle do spagu nad zastawka i miedzy zastawka a obudowa na róznej wysokosci. Dalsza zaleta pomostu roboczego jest to, ze kazde z powyz¬ szych polozen nosnej plyty spelnia odpowiednia funkcje wymagana procesem eksploatacji, a w szczególnosci w zakresie prac strzalowych i obudowy wyrobiska. W polozeniu prostopadlym do spagu, nad górna krawedzia zastawki plyta nosna spelnia funkcje dodatkowej oslony wyrobiska przed rozrzutem odstrzelonego urobku.Okazalo sie, ze w wyniku takiego rozwiazania pomostu roboczego ulatwia sie w znacznym stopniu procesy produkcyjne w scianie i poprawia warunki bezpieczenstwa pracy, poniewaz wiekszosc tych prac mozna wykony¬ wac bez koniecznosci zatrzymywania odstawczego przenosnika. Dzieki mozliwosci odchylania i umieszczania pomostu za zastawkami w granicach ich wysokosci nie pogarsza sie praca obslugi kombajnu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie jego wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia poprzeczny przekrój przodka z przykladowym usytuowaniem pomostu roboczego w jego róznych polozeniach w widoku z boku fig. 2 — schemat dzialania w widoku od strony przestrzeni wyeksploatowanej wyrobiska i fig. 3 — mozliwosc zmian polozenia nosnej plyty w widoku z góry.Jak uwidoczniono na rysunku pomost roboczy ma dwa wsporcze elementy 1 o ksztalcie zblizonym do litery „Z". Jedno poziome ramie kazdego wsporczego elementu jest osadzone w zespole przegubowym. Zespól ten sklada sie z poziomej lozyskowej tulei 2 zaopatrzonej w pionowy lozyskowy trzpien 3 z pionowej lozysko¬ wej tulei 4, w której jest osadzony trzpien 3 oraz z,talerzowego lozyska 5 polaczonego z lozyskowa tuleja 4.Lozyskowa tuleja 2 umozliwia obrót wsporczego elementu 1 wokól osi a-a, lozyskowa tuleja 4 umozliwia obrót pionowego lozyskowego trzpienia 3 wokól osi b-b, a talerzowe lozysko 5 obrót lozyskowej tulei 4 wokól osi c—c.Talerzowe lozysko 5 jest zamocowane do elementów scianowych urzadzen górniczych, najkorzystniej do zastawek 6, odstawczego przenosnika 7. Zespól przegubowy jest zaopatrzony w ustalajace i blokujace elementy 8 13 i 15. Drugie poziome ramie wsporczego elementu 1 jest osadzone w lozyskowej tulei 9 z zamocowanym na niej talerzem 10 osadzonym w prowadnikach 11 nosnej plyty 12.Talerze 10 wyposazone sa w blokujace urzadzenia 14 zabezpieczajace przed niepozadnym przesunieciem talerzy 10 w prowadnikach 11 nosnej plyty 12. Lozyskowa tuleja 2 zaopatrzona jest w blokujace urzadzenie 13 pozwalajace na ustalenie wsporczego elementu 1, w dowolnym polozeniu, to znaczy przy dowolnym kacie wychylenia.Wyzej opisany pomost roboczy moze byc przykladowo zastosowany w sposób nizej przedstawiony. Dla ulatwienia opisu dzialania na rysunkach liczbami rzymskimi zaznaczone sa poszczególne polozenia pomostu. Na fig. 1 jest przedstawione grubymi liniami polozenie!, w którym ramie wsporczych elementów 1 z nosna plyta 12 ustawione jest w górnym polozeniu roboczym. Z tak usytuowanego pomostu czlowiek moze wykonywac, na przyklad otwory wiertnicze w scianie lub w stropie, albo tez zakladac poszczególne elementy stropnicy obudowy.Liniami przerywanymi oznaczonymi na fig. 1 (w pozycji) w polozeniu II jest uwidoczniona nosna plyta 12 w polozeniu dolnym po obróceniu wsporczych elementów 1 w tulejach 2 oraz 9 o kat 180° dla prac bezposred¬ nio nad odstawczym przenosnikiem 7. Mozliwe jest równiez ustawienie nosnej plyty 12 w kazdym posrednim polozeniu miedzy polozeniem I i polozeniem II.Liniami przerywanymi oznaczono polozenie III, które uzyskuje sie przez obrót trzpienia 3 w lozyskowych tulejach 4, wychylenie wsporczych elementów 1 w lozyskowych tulejach 2 i przez obrót tulei 9 na wsporczych elementach 1, które to polozenie spelnia funkcje dodatkowej oslony wyrobiska, na przyklad przed rozrzutem odstrzelonego urobku.Polozenie VI zaznczone linia przerywana na fig. 1 uzyskuje sie z polozenia I przez obrót trzpieni 3 w lozyskowych tulejach 4 uzyskujac posrednie polozenie IV, nastepnie przez obrót tulei 9 na wsporczych elementach 1, tak aby nosna plyta 12 ustawiona byla pionowo i skierowana do zrobów uzyskujac posrednie polozenie V oraz przez równoczesny obrót talerzowych lozysk 5 i talerzy 10 w prowadnikach 11 nosnej plyty 12. Ustavyienie pomostów roboczych v« polozeniu VI pozwala na przejazd kombajnu po przenosniku i jego obsluge przez kombajniste.75 917 . 3 Polozeniowi przedstawione linia przerywana na fig. 3 z polozenia I uzyskuje sie przez obrót trzpieni 3 w lozyskowych tulejach 4 oraz równoczesny obrót talerzy 10 w prowadnikach 11 nosnej plyty 12.Polozenie VIII oraz wszystkie posrednie pomiedzy polozeniami I i VIII zaznaczonymi na fig. 3 uzyskuje sie obrót trzpieni 3 w lozyskowych tulejach 4 obrót talerzy 10 w prowadnikach 11 nosnej plyty 12 z równoczes¬ nym "przesuwem jednego Tub obu talerzy 10 w prowadnikach 11. Polozenie VIII znajduje zastosowanie przy wierceniu otworów w czole sciany. PL PL