Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 74635 KI. 47M/40 63c,13/01 MKP F16b 1/40 B60k 17/16 Twórcawynalazku: Bronislaw Sendyka Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Krakowska (Instytut Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn, Kraków (Polska) Mechanizm róznicowy z automatyczna regulacja momentu tarcia wewnetrznego Przedmiotem wynalazku jest mechanizm róznicowy z automatyczna regulacja momentu tarcia wewnetrzne¬ go przeznaczony do pojazdów samochodowych oraz jego odmiana.Dotychczas znane sa mechanizmy róznicowe o zwiekszonym momencie tarcia na przyklad z wkladkami ciernymi, plaskimi i stozkowymi oraz przez likwidowanie luzu w pracy kól stozkowych. Wada dotychczasowych rozwiazan mechanizmów jest brak automatycznej regulacji w czasie jazdy pojazdu w zaleznosci od potrzeby wynikajacej z warunków drogowych.Celem wynalazku jest opracowanie mechanizmu róznicowego z automatyczna regulacja momentu tarcia posiadajacego tloczki sterowane cisnieniem oleju wywierajace nacisk na powierzchnie cierne satelitów i kól koronkowych, co pozwala uzyskac ciagla zmiane zwiekszonego momentu tarcia od zera do wartosci blokujacej mechanizm róznicowy wlacznie.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie konstrukcji mechanizmu i jego odmiany wedlug wynalazku.Istota mechanizmu wedlug wynalazku polega na tym, ze pomiedzy kolami koronkowymi i satelitami jest korpus, wewnatrz którego znajduja sie tloczki sluzace do wywierania docisku na powierzchnie cierne satelitów, przy czym w korpusie tym sa równiez wykonane kanaly pionowe i kanal poziomy polaczone ze soba.Istota natomiast odmiany mechanizmu polega na tym, ze tloczki sluzace do wywierania docisku sa umieszczone na zewnatrz kól koronkowych i satelitów,,Mechanizm róznicowy wedlug wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój mechanizmu, a fig. 2 przekrój jego odmiany.W mechanizmie róznicowym wedlug wynalazku znajduje sie korpus 1, w którym pomiedzy kolami koronkowymi i satelitami sa pasowane w cyfinderkach tloczki 2, wywierajace nacisk na powierzchnie cierne kól koronkowych oraz tloczki 3 wywierajace nacisk na powierzchnie cierne satelitów. Cisnienie oleju jest stosowane do kanalu 4. W obudowie mechanizmu róznicowego sa wykonane kanaly 5 do tloczków dociskowych 2 kól koronkowych oraz kanaly 6 do tloczków dociskowych 3 satelitów.Odmiana mechanizmu wedlug wynalazku rózni sie tylko tym, ze cylinderki wykonane sa w obudowie mechanizmu róznicowego, a tloczki 2 i 3 sa na zewnatrz kól koronkowych i satelitów, przy czym tloczki 2 i 32 74 635 wywieraja nacisk na zewnetrzne powierzchnie kól koronkowych i satelitów, a korpus 1 zabezpiecza przed przesuwaniem kót do srodka zwiekszajac tarcie na powierzchniach wewnetrznych kól koronkowych i satelitów.Zarówno w mechanizmie jak i jego odmianie zamiast tloczków 2 i 3 w cylinderkach mozna równiez zastosowac mieszanki cisnieniowe lub docisk sterowac elektromagnetycznie.Dzialanie mechanizmu róznicowego wedlug wynalazku polega na tym, ze w przypadku wyniklej na jezdni koniecznosci zwiekszenia momentu tarcia mechanizmu róznicowego w zaleznosci od predkosci obrotowej satelity jest sterowany olej przez przewód cisnieniowy z kanrlem 4 w obudowie mechanizmu róznicowego i jest Doprowadzany kanalami 5 i 6 do tloczków 2 kól koronkowych i tloczków 3 satelitów wywierajac nacisk na ich powierzchniach zwiekszajac przez to moment tarcia wewnetrznego mechanizmu róznicowego.Dzialanie odmiany polega na tym, ze znajdujace sie w obudowie mechanizmu róznicowego tloczki 2 i 3 wywieraja nacisk na zewnetrzne powierzchnie kól koronkowych i satelitów dociskajac }e do korpusu 1. PL