Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 20.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.01.1975 74527 KI. 37g1,3/00 MKP E06b 3/00 C1YTLLNIA Urzedu Patentowego rolnej Imht?^'-*I Li*m| Twórca wynalazku: Piotr Biniek Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Rolnicza, Poznan (Polska) Zlacze ramowe Przedmiotem wynalazku jest zlacze ramowe skla¬ dajace sie z ramiaków laczonych na styk poprzez srube i wrab, przeznaczone zwlaszcza do okien lub drzwi.Z konstrukcyjnego punktu widzenia kazda rame tworza ramiaki polaczone ze soba przez odpowied¬ nie zlacze, najczesciej w sposób trwaly przez zla¬ cza stolarskie np. na czop i widlice oraz klej albo przy pomoca klejonego zlacza kolkowego. Znane sa takze zlacza bezklejowe skrecane na sruby. Zlacze takie opisane jest np. w patencie RFN nr 1193230.Ramiaki sa w tym rozwiazaniu przyciete pod katem 45° i zlaczone ze soba poprzez tulejke z wewnetrz¬ nym gwintem, w która wkrecone sa dwie sruby.Po zamocowaniu tulejki ramiaki docisniete zostaja wzajemnie przez dokrecenie srub osadzonych w tu¬ lejce. Ramiaki sa wyposazone dodoatkowo we wkladke zapobiegajaca ich obrotowi wokól osi zas linia uciosowa od strony czola jest w ostatecznej obróbce zespawana, bowiem zlacze to przeznaczone jest przede wszystkim do laczenia ramiaków drew¬ nianych o powierzchniach pokrytych tworzywem syntetycznym.W porównaniu ze zlaczami klejonymi posiada ono caly szereg zalet jednak nie jest równiez pozbawio¬ ne niektórych wad zlaczy stalych. Wprawdzie po¬ zwala na laczenie ramiaków technologicznie wy¬ konczonych jednak jego rozbieralnosc jest proble¬ matyczna, gdyz na skutek zespawania linii ucioso- wej, po wykonczeniu -okna, skrzydlo okienne jest 25 30 praktycznie nierozbieralne. W efekcie wymiana jednego ze zniszczonych w czasie eksploatacji ra¬ miaków wymaga zdemontowania calej ramy. Ze- spawanie linii uciosowej ogranicza ponadto mozli¬ wosc regulowania docisku ramiaków w trakcie ich eksploatacji. Pewna trudnosc technologiczna stano¬ wi takze dociecie ramiaków pod katem 45°.Celem wyeliminowania powyzszych wad i niedo¬ godnosci wytyczono zadanie skonstruowania takie¬ go zlacza, które pozwoli na rozbieralne laczenie wy¬ konczonych technologicznie elementów ram okien¬ nych, drzwiowych lub innych.Wytyczony cel osiagnieto w rozwiazaniu wedlug wynalazku, w którym zlacze sklada sie z dwóch ramiaków: poziomego i pionowego, laczonych na styk poprzez srube i wrab, przy czym ramiak po¬ ziomy jest krótszy od pionowego o dwie jego sze¬ rokosci. Ramiak pionowy zlacza jest zaopatrzony w otwór przeznaczony do osadzenia w nim sruby z podkladka przy czym otwór najkorzystniej jest usytuowac w poblizu osi symetrii ramiaka pozio¬ mego przylegajacego do ramiaka pionowego. Na przedluzeniu otworu, w ramiaku poziomym nawier¬ cony jest nieprzelotowo od strony czola drugi otwór, przeznaczony do osadzenia w nim nakretki mocu¬ jacej srube. Sruba jest tak osadzona w otworze, ze jej leb usytuowany jest na zewnatrz ramiaka pio¬ nowego. Po zestawieniu dwóch ramiaków i dokre¬ ceniu sruby uzyskuje sie styk ramiaków gwarantu¬ jacy szczelne przyleganie elementów. Korzystnie 745273 74527 4 jest wyposazyc ramiak w gniazdo w postaci wpustu o wymiarach umozliwiajacych osadzenie szyby wraz z uszczelka.Opisane wyzej zlacze .pozwala na laczenie w ramy uzytkowe ramiaków technologicznie wykonczonych jak równiez na swobodna wymiane poszczególnych ramiaków w trakcie eksploatacji ram okiennych, drzwiowych lub innych. Ta ostatnia zaleta ma istot¬ ne znaczenie z tego wzgledu, ze nie wszystkie ra¬ miaki zuzywaja sie w jednakowym czasie. Usytuo¬ wanie sruby lbem na zewnatrz ramiaka pionowego umozliwia swobodne manewrowanie sruba zarówno w trakcie skrecania ramiaków jak i pózniej w cza¬ sie eksploatacji.ramy. Powstale podczas eksploatacji luzy mozna wyeliminowac przez dociaganie ramia¬ ków sruba gwiaraintujac w ten sposób (prawidlowa sztywnosc i szczelnosc polaczenia.Dalsza zaleta wynalazku jest znaczna oszczednosc materialu wynikajaca ze skrócenia ramiaka pozio¬ mego. Zlacze wplywa takze na poprawe wskazni¬ ków ekonomicznych transportu ram, gdyz pozwala na przewozenie pojedynczych elementów ramy.Wprowadzenie zlacza wedlug wynalazku stwarza mozliwosci uproszczenia technologii szklenia i kito¬ wania gotowych ram, zwlaszcza w przypadku za¬ stosowania ramiaka z gniazdem w postaci wpustu.Wynalazek jest opisany szczególowo w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój poprzeczny zlacza ramowego, fig. 2 przekrój poziomy zlacza a fig. 3 i 4 przedstawiaja kombinacje mocowania szyb w ramie.Jak uwidoczniono na rysunku zlacze sklada sie z dwóch ramiaków laczonych na styk poprzez sru¬ be i wrab przy czym poziomy ramiak 1 jest krótszy od pionowego ramiaka 2 o dwie jego szerokosci.W pionowym ramiaku 2, w poblizu osi symetrii ra¬ miaka poziomego jest nawiercony otwór dla umiesz¬ czenia w nim sruby 3. Srednica otworu jest tak dobrana, ze w trakcie mocowania sruba gwintuje drewno otworu. U wylotu otwór rozwieramy jest na glebokosc przytrzymujacej srube 3 podkladki 4.Poziomy ramiak 1 jest wyposazony w otwór na na¬ kretke 5. Otwór ten nawiercony jest od strony czola 5 nieprzelotowo. Po docisnieciu ramiaków 1 i 2 laczy sie je trwale poprzez dokrecenie sruby 3. Leb sruby 3 usytuowany na zewnatrz pionowego ramiaka 2 zapewnia swobodne manewrowanie wkretakiem w czasie montazu skrzydla.Jak uwidoczniono na fig. 3 i 4 rysunku zlacze wedlug wynalazku znacznie upraszcza technologie szklenia, pozwalajac na zastapienie kitu róznego typu uszczelkami lub kitlistwa. Szczególnie korzyst¬ ne jest szklenie okien w rozwiazaniu uwidocznio¬ nym na fig. 4 rysunku, w którym ramiaki 1 i 2 wy¬ posazone sa w gniazda 6 w postaci wpustu. W gniez¬ dzie 6 mocuje sie szyby wraz z uszczelkami elimi¬ nujac calkowicie tradycyjny sposób szklenia (w „kit- felcu"). Uszczelki stosowane w tym rozwiazaniu po¬ siadaja okap (fig. 4 — wariant 1 i 2) kryjacy otwór, w którym mocowana jest nakretka 5. PL PL