Pierwszenstwo: 01.12.1971 (P. 151858) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 17.02.1975 74346 KI. 19a,31/14 MKP EOlb 31/14 CZYTELNIA Uriedu Potenfow«fO Twórcy wynalazku: Tadeusz Zak, Stanislaw Walczyszyn, Jan Aleksan¬ drowicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Dzwignic i Urzadzen Transpor¬ towych, Bytom (Polska) Kleszcze szynowe hydrauliczne Przedmiotem wynalazku sa kleszcze szynowe hy¬ drauliczne przeznaczane do zabezpieczenia mostów przeladunkowych, zurawi, suwnic bramowych i po¬ mostowych oraz tp. urzadzen pracujacych na wol¬ nym powietrzu przed przemieszczaniem sie po to¬ rach lub wywróceniem na skutek dzialania wiatru lub innych sil zewnetrznych. , iZnane sa kleszcze szynowe hydrauliczne zaklesz¬ czane za pomoca sprezyny a odkleszczane hydrau¬ licznie z mozliwoscia unoszenia ponad glówke szy¬ ny, zawierajace dwie, lekko odchylone od pionu dwuramienne dzwignie z osadzonymi na dolnych koncach szczekami, polaczone przegubowo nieco po¬ wyzej szczek za pomoca sworzni z jarzmem a gór¬ nymi koncami z obejma poprzez dwa skosnie polo¬ zone-ciegna. Wymienioae elementy kleszczy tworza zamkniety wielobok przegubowy, wewnatrz którego w pionowej osi umieszczona jest sprezyna i hydrau¬ liczny silownik.Przy ruchu obejmy w kierunku w dól nastepuje unoszenie razem z nia ciegien, zmniejszanie kata na¬ chylenia tych ciegien w stosunku do poziomu, roz¬ chylanie górnych konców dwuramiennych dzwigni i ich obrót wokól sworzni oraz zblizanie sie ku sobie dolnych konców dzwigni z osadzonymi tam szcze¬ kami. Temu ruchowi obejmy w dól odpowiada faza zakleszczania kleszczy. Ruchowi obejmy w kierunku przeciwnym tj. do góry odpowiada faza odkleszcza- nia i unoszenia ponad glówke szyny.Zródlem energii do zakleszczania jest sprezyna, 10 15 30 scisnieta za pomoca elementów posredniczacych mie¬ dzy ruchoma obejma a nieruchomym jarzmem.Scisnieta sprezyna wywiera na obejme sile w kie¬ runku ku dolowi. Wielkosc sily zakleszczania klesz¬ czy przy okreslonym wspólczynniku tarcia miedzy szczekami a szyna zalezy w danym wypadku od sily scisniecia sprezyny, kata nachylenia dwóch skosnych ciegien do poziomu oraz polozenia dwuramiennych dzwigni. Przyjmujac optymalne wartosci dla wyzej . wymienionych wielkosci dochodzi sie do pewnej op¬ tymalnej wartosci sily zakleszczajacej, uzyskujac przy tym inne okreslone cechy kleszczy jak ich ga¬ baryty, ciezar a zwlaszcza wazna ze wzgledów eks¬ ploatacyjnych czulosc. Czuloscia kleszczy bedzie tu reagowanie kleszczy na zmiane szerokosci glówki szyny w stosunku do teoretycznej wartosci, wyra¬ zajace sie w zmianie wielkosci sily zakleszczajacej.W kleszczach automatycznych, gdzie wielkosc scisniecia sprezyny jest raz ustalona dla okreslonej wartosci sily zakleszczajacej kleszcze i szerokosci glówki szyny, zmiana wartosci tej ostatniej wplywa na zmiane nachylenia kata skosnych ciegien, dlu¬ gosci scisniecia sprezyny i w konsekwencji wplywa na zmiane sily zakleszczajacej. Przy dodatnich tole¬ rancjach szerokosci glówki szyny, co czesciej wy¬ stepuje na skutek rozwalcowywania sie szyn, sila zakleszczajaca jest mniejsza a przy ujemnych jest wieksza.Z analizy wynika, ze zmiana wielkosci sily za¬ kleszczajacej na skutek zmiany szerokosci glówki 74346\ 74346 3 4 szyny -czyli jak powiedziano poprzednio czulosc kleszczy jest wieksza w tych konstrukcjach kleszczy gdzie kat nachylenia sko,snych ciegien do poziomu jest mniejszy.Niedogodnosciami znanych wyzej opisanych klesz¬ czy o dwóch skosnych ciegnach jest to, ze dla uzy¬ skania duzych sil zakleszczajacych trzeba stosowac mocne sprezyny, duze pirzelozeniia dwuramiennych dzwigni i male katy nachylenia ciegien. Konsekwen¬ cja stosowania malych katów pochylenia ciegien jest niedogodnosc w postaci duzej czulosci kleszczy na zmiane szerokosci szyn, a stosowanie mocnych spre¬ zyn i duzych przelozen dwuramiennych dzwigni daje duza aabai}tfM i, wiekszy ciezar kleszczy. telem'wynalazku jest ograniczenie tych niedogod¬ nosci, stworzenie oryginalnej konstrukcji kleszczy zajdflflfflgftiftych pod -wplywem sprezyny a odkleszcza- n^yhyutiflszoiitch poftad glówke szyny hydraulicz¬ nie, o duzej sile zakleszczania, malej czulosci na zmiane szerokosci glówki szyny, o malych gabary¬ tach i ciezarze.Cel ten osiagnieto dzieki zaopatrzeniu kleszczy w zdwojony uklad skosnych ciegien polaczonych przegubowo, parami, z jednej strony z górnymi kon¬ cami dwuramiennych dzwigni a z drugiej strony z ruchoma poprzeczka górna i dolna, przy czym scis¬ nieta sprezyna umieszczona nad poprzeczka górna za pomoca elementów posredniczacych sciska obie poprzeczki powodujac poprzez zdwojony uklad skos¬ nych ciegien rozchylania sie górnych konców dwu¬ ramiennych dzwigni i zakleszczanie kleszczy.Technicznymi i techniczno-uzytkowymi skutkami wynalazku jest umozliwienie konstruowania klesz¬ czy o lepszych parametrach uzytkowych. Dzieki wy¬ nalazkowi, przy tej samej wielkosci sprezyny zacis¬ kajacej jak w dotychczas stosowanych kleszczach, mozna uzyskac dwukrotnie wieksza sile zakleszcza¬ nia, wzglednie zwiekszajac nachylenie skosnych cie¬ gien i ewentualnie zmniejszajac przelozenie dwura¬ miennych dzwigni mozna uzyskac mala czulosc kleszczy na zmiane szerokosci glówki szyny. Ponad¬ to dzieki wynalazkowi mozna zmniejszyc gabaryty i ciezar wlasny kleszczy zwlaszcza dzieki umieszcze¬ niu sprezyny nad górna poprzeczka tj. poza wielo- bokiem przegubowym dzieki czemu uniezaleznia sie- wielkosc poszczególnych elementów tego wieloboku od wielkosci sprezyny.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia kleszcze czesciowo w widoku z przodu a czesciowo w przekroju podluznym, w stanie za¬ kleszczonym, fig. 2 — kleszcze w widoku z boku, a fig. 3 — kleszcze uniesione ponad glówke szyny czesciowo w widoku z przodu a czesciowo w prze¬ kroju podluznym.Kleszcze szynowe sa wyposazone w dwuramienne dzwignie 1 osladzane pirzeguboiwo w jarzmie 2 i po¬ laczone równiez przegubowo poprzez skosne cie¬ gna 3 i 4 z górna poprzeczka 5 i dolna poprzeczka 6.W dolnej czesci dwuramiennych dzwignic 1 sa osa¬ dzone szczeki 7. Na górnej poprzeczce 5 'umieszczo¬ na jest sprezyna 8, na która nalozono kolpak 0 z oporowym dnem 10. Kolpak 9 posiada w swej dol¬ nej czesci kolnierz U z otworami, w których umiesz¬ czone sa sruby 12 z nakretkami 13 laczace kolpak 9 z wsporcza belka 14. Wsporcza belka 14 posiada na swych narozach wysuwne amortyzujace tloczki 15 ze sprezynkami, nie pokazanymi na rysunku.W górnej poprzeczce 5, która w tym celu posiada 5 odpowiedni otwór, osadzony jest hydrauliczny cy¬ linder 16, który opiera sie swym oporowym kolnie¬ rzem 17 o dolna powierzchnie poprzeczki 5, a po¬ nadto jest z nia polaczony za pomoca srub nie po¬ kazanych na rysunku. Nurnik 18 hydraulicznego cy¬ lindra 16 przechodzac przez specjalny otwór w dol¬ nej poprzeczce 6 opiera sie swym dolnym koncem na wsporczej belce 14.Cale kleszcze umieszczone sa w obudowie 19 przy¬ krecanej do konstrukcji dzwignicy.Na górnym koncu hydraulicznego cylindra 16, któ¬ rego zewnetrzna powierzchnia jest nagwintowana, umieszczono nakretke 20 z dwoma nagwintowany¬ mi otworami na sruby 21, które przechodzac przez otwory w oporowym dnie 10 opieraja sie kolnierzem 22 na jego zewnetrznej powierzchni. Sruby 81 pola¬ czone sa przegubowo z pokretlami 23. Nakretka 20 jest skontrowana na nagwintowanej powierzchni cy¬ lindra 16 za pomoca nakretki 24.Hydrauliczny cylinder 16 jest zasilany o,d góry gietkim przewodem przez otwór w oporowym dnie 10 z zespolu hydraulicznego nie pokazanego na ry¬ sunku.W pracy kleszczy mozna wyróznic trzy fazy: za¬ kleszczanie, odkleszczanie i unoszenie ponad glów¬ ke szyny.Stan zakleszczenia pokazano na fig. 1. W stanie tym kleszcze leza na szynie stykajac sie z nia po¬ przez jarzmo 2, przy czym wsporcza belka 14 jest nieco uniesiona ponad boczne wystepy 25 obudowy 19 stykajac sie z nia za (posrednictwem swych wy- suwnych amortyzujacych tloczków 15.Sprezyna 8 za pomoca srub" 12 i nakretek 13 jest scisnieta miedzy górna poprzeczka 5 i oporowym dnem 10 kolpaka 9, wywierajac na górna poprzecz¬ ke wymagana do zakleszczenia szczek sile w kie¬ runku ku dolowi, a na dolna poprzeczke, za posred¬ nictwem kolpaka 9, srub 12 z nakretkama 13 i wspor¬ czej belki 14 taka sama sila w kierunku ku górze.Obie te sily sa przenoszone nastepnie .poprzez zdwo¬ jony uklad skosnych ciegien 3, 4 i dalej poprzez dwuramienne dzwignie 1 na szczeki 7, powodujac ich zakleszczenie. W tym stanie pracy kleszczy cis¬ nienie oleju w hydraulicznym cylindrze 16 jest rów¬ ne zeru. Wzrost tego cisnienia jest poczatkiem fazy odkleszczania.Podczas odkleszczania kleszcze w dalszym ciagu leza na szynie, przy czym olej tloczony jest gietkim przewodem z zespolu hydraulicznego do cylindra 16.Po przekroczeniu cisnienia oleju odpowiadajacego sile cisniecia sprezyn^ 8 w stanie zakleszczenia, na¬ stepuje przemieszczanie sie cylindra 16 ku górze, a nurnika 18 ku dolowi, czemu towarzyszy ruch ku górze górnej poprzeczki 5, unoszenie przez nia skos¬ nych ciegien 3, które powiekszajac swój kat nachy¬ lenia w stosunku do poziomu powoduja obrót dwu¬ ramiennych dzwigni 1 w jarzmie 2 i odejscie szczek 7 od szyny, na wielkosc, która ograniczaja wystepy 26 w jarzmie 2. Równoczesnie nastepuje powieksza¬ nie sie kata nachylenia skosnych ciegien 4, co po¬ woduje obnizanie sie dolnej poprzeczki 4, przy czym 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6074346 6 ruch nurnika 18 w kierunku ku dolowi powoduje ruch w tym samym kierunku wsporczej belki 14 i chowanie sie wysuwnych amortyzujacych tlocz¬ ków 15.Stan odkleszczania trwa tak dlugo, az tloczki 15 calkowicie schowaja sie w obrysie wsporczej belki 14 i ta ostatnia oprze sie o boczne wystepy 25 obu¬ dowy 19, opra sie o wystepy 26 w jarzmie 2. Podczas odklesz¬ czania sprezyna 8 -jest caly czas sciskana i jej swo¬ bodna dlugosc maleje. Przy dalszym wzroscie cis¬ nienia oleju w cylindrze, gdy wsporcza belka 14 oparta jest o boczne wystepy 25 obudowy 19, ruch nurnika 18 ustaje, natomiast w dalszym ciagu trwa ruch do góry cylindra 16, jest to faza unoszenia kleszczy ponad glówke szyny. Razem z cylindrem 16 unoszona jest górna poprzeczka 5 a wraz z nia cale kleszcze.W przypadku awarii ukladu elektrycznego-lub hy¬ draulicznego, kleszcze moga byc odkleszczane, uno¬ szone ponad glówke szyny i ponownie zakleszczane za pomoca napedu recznego.Celem recznego odkleszczenia nalezy wykonac okreslona ilosc obrotów dwoma pokretlami 23, na przemian raz jednyfn, raz drugim wzglednie równo¬ czesnie w takim kierunku aby wystapilo unoszenie hydraulicznego cylindra 16, podczas którego naste¬ puje unoszenie górnej poprzeczki 5, która pociaga za soba skosne ciegna 3. Skosne ciegna 3 powieksza¬ jac kat machylenda w stosunku do poziomu, powo- djuja obrót dtwulriaimliennych idzwftgnii 1 w jainzmiie 2 az do zetkniecia sie ich z wystepami 26 i odejscie szczek 7 od szyny. Równoczesnie nastepuje powiek¬ szanie sie kata nachylenia skosnych ciegien 4, ruch poprzeczki dolnej ku dolowa, która z kolei powoduje obnizanie sie polozenia wsporczej belki 14, az do zetkniecia sie jej z bocznymi wystepami ft4 obudo¬ wy 19.Przy dalszym wykonywaniu obrotów pokretlami 23 nastepuje-unoszenie sie calych kleszczy ponad glówke szyny. Operacje luzowania i unoszenia klesz¬ czy wymagaja wykonania okreslonej pracy z uwagi na to, ze towarzyszy im caly czas sciskanie sprezyny 8 i zmniejszenie jej swobodnej dlugosci.Proces- zakleszczania odbywa sie w odwrotnej ko¬ lejnosci. Reczny naped kleszczy uwaza sie za naped 5 awaryjny, w zwiazku z czym dla unikniecia mozli¬ wosci rozregulowania kleszczy, sruby 2X z pokretla¬ mi 23 wfinjny byc w czasie normalnej eksploatacji odlaczone od kleszczy.Kleszcze wedlug wynalazku dzialaja automatycz- 10 nie, sa zakleszczane sprezyna 8, a odkleszczane i uno¬ szone hydraulicznie, jednak po recznym odkleszcze- niu, wzglednie po recznym odkleszczeniu i uniesie¬ niu ponad glówke szyny, dla umozliwienia im dal¬ szej automatycznej pracy, kleszcze nalezy sprowa- 15 dzic do stanu pierwotnego tj. do stanu zakleszcze¬ nia. 20 PL PL