Pierwszenstwo: 29.11.1971 (P. 151814) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 22.02.1975 74337 KI. la,29 MKP B07b 7/08 Twórcy wynalazku: Bogumil Krygowski, Tadeusz Marek Krygowski, Zygmunt Mlynarczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Uniwersytet im. Adama Mickie¬ wicza, Poznan (Polska) Urzadzenie do segregacji materialu ziarnowego wedlug ksztaltu ziarna Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do se¬ gregacji materialu ziarnowego na klasy wedlug ksztaltu ziarna, zwlaszcza piasku i zwiru. Urzadze¬ nia o takim przeznaczeniu znane sa miedzy innymi pod nazwa graniformametrów.Mechaniczne oznaczanie ksztaltu ziarna piasku lub zwiru dokonywane jest za pomoca graniforma¬ metrów laboratoryjnych. Typowym przykladem takiego rozwiazania jest graniformametr suwakowy — patent Urzedu Patentowego PRL Nr 50732/1962.Istota wedlug podanego wynalazku polega na konstrukcji, której glówna czescia jest zmatowiona plyta, stanowiaca równie pochyla o regulowanym kacie nachylenia do poziomu, na której to plasz¬ czyznie pomiarowej nastepuje segregacja ziarna.Mianowicie przy malym nachyleniu stacza sie naj¬ pierw ziarno o dobrej obróbce — tocznosci, a przy wiekszych nachyleniach ziarno graniaste. Istnieje caly szereg wariantów tego typu urzadzen, wzbo¬ gacanych dodatkowym wyposazeniem, dotyczacym napedu, sposobu ustawiania kata nachylenia plyty, automatycznego przesuwania zasobników z pose¬ gregowanymi ziarnami itp. Wspólna cecha tak roz¬ wiazanych urzadzen jest ograniczona wydajnosc, która pozwala na stosowanie ich wylacznie do prac badawczych w zakresie laboratoryjnym do drobnych wagowo próbek. Brak urzadzenia pozwa¬ lajacego na segregacje materialu ziarnowego pod wzgledem stopnia obróbki (obtoczenia, tocznosc, sferycznosci ziarna) na wielka skale a zatem i prze- 15 20 30 myslowa, stanowi powazna niedogodnosc tech¬ niczna.Zblizonym do rozwiazania wedlug wynalazku jest urzadzenie w którym ziarnowy material poddawany segregacji jest stale wprowadzany w ruch poprzez tarcze, obracajace sie wzgledem wlasnej osi, której kat w stosunku do pionu moze byc regulowany.Ponadto do tarczy od srodka, promieniowo zamon¬ towany jest walek, obracajacy sie wspólbieznie, który spelnia zadanie elementu iniejujacego ruch ziarna. Plaszczyzne na której nastepuje segregacja stanowi wycinek tarczy zawarty miedzy walkiem a najwyzej polozonym punktem tarczy. Zasadnicza wada tego rozwiazania jest mala dokladnosc segre¬ gacji, wynikajaca z faktu zmiennej predkosci ob¬ wodowej dzialajacej na ziarna wzdluz promienia tarczy.Celem wynalazku jest rozwiazanie urzadzenia o cechach graniformametru dla materialu ziarno¬ wego i wyeliminowanie dotychczas wystepujacych wad technicznych i ograniczen zakresu stosowania.Cel wedlug wynalazku zostal osiagniety rozwiaza¬ niem konstrukcyjnym urzadzenia, którego zasadni¬ cza czescia jest stozkowa tarcza obracajaca sie wo¬ kól wlasnej osi, której kat nachylenia wzgledem pionu jest nastawny. Powierzchnia stozka tarczy jest podzielona radialnie, przegrodami wystajacymi nad jej powierzchnia na sektory tworzace pola kli¬ nowe. Tarcze wprawia w ruch obrotowy, dowolny znany mechanizm napedowy o stalej lub regulowa- 743373 nej predkosci obrotowej. Material poddawany se¬ gregacji wedlug ksztaltu ziarna jest zsypywany w sposób ciagly na tarcze, przez mechanizm zsypowy z urzadzeniem wstrzasowym lub mlynkowym, umie¬ szczony na ramieniu polaczonym suwiiwa prowad¬ nica, ze statywem i osia tarczy ustalajaca nieza¬ leznie od kata jej nachylenia staly punkt zsypu ma¬ terialu na tarcze.Rozwiazanie wedlug wynalazku posiada bezsporne zalety. Pozwala na stosowanie urzadzenia w zakre¬ sie prac badawczych, laboratoryjnych, jak równiez na skale przemyslowa, np. w dziedzinie segregacji kruszyw. Charakteryzuje sie ciaglym procesem se¬ gregacji i wydajnoscia zalezna tylko od proporcji wielkosci urzadzenia w stosunku do zalozen. Po¬ nadto mozliwosci nastawne i wykorzystana zasada, zostala sprawdzona i gwarantuje dokladnosc segre¬ gacji równowazna do skomplikowanych i bardzo malo wydajnych graniformametrów wylacznie la¬ boratoryjnych. Urzadzenie wsypowe zaopatrzone w; urzadzenie wstrzasowe lub typu mlynkowego, za¬ pewnia równomierne podawanie materialu na tar¬ cze i to w ustalonym jej punkcie co jest uzyskane przez umieszczenie urzadzenia zsypowego w pro¬ wadnicy na statywie.Urzadzenie w przykladowym wykonaniu jest uwi¬ docznione na uproszczonym rysunku na którym Fig. 1 — przedstawia widok urzadzenia z boku a Fig. 2 — widok z góry.Przedstawione urzadzenie sklada sie ze stalej podstawy 1 z która przegubowo polaczona jest ru¬ choma — uchylna podstawna 2 na której umiesz¬ czone sa mechanizm napedowy 3 i polaczona z nim, glówna osia 4, stozkowa tarcza 5 podzielona na sek¬ tory 6. Na statywie 7 zamocowanym do podstawy 1, umieszczone jest poprzez suwiiwa prowadnice ra¬ mie 8 na którym znajduje sie mechanizm wsy¬ powy 9 (wyposazony w urzadzenie wstrzasowe 10^ a ponadto w celu zapewnienia stalego punktu zsy¬ pu materialu na tarcze roiezaleznlie od kata jej na¬ chylenia w stosunku do poziomu, z ramieniem 7 przegubowo polaczona jest os 4 tarczy. Na polowie obwodu tarczy 5 od jej górnego punktu polozenia 6 zgodnie z kierunkiem obrotów poza dolny punkt D sa ustawione pojemniki 11 przejmujace poszczegól¬ ne rozsegregowane frakcje (obróbki) materialu. 4 Wprawiona za pomoca mechanizmu napedowego 3, w ruch obrotowy o ustalonym kierunku i pred¬ kosci obrotowej, stozkowa tarcza 5 o ustawionym do zadania kacie nachylenia do poziomu, spelnia 5 warunek przygotowania urzadzenia do pracy. Po¬ dawany, przez mechanizm zsypowy 9 material spa¬ da w sposób ciagly, co zapewnione jest dzialaniem urzadzenia wstrzasowego 10, na poszczególne sek¬ tory 6 tarczy 5. Miejsce zsypu odpowiada pozycji !0 kulminacyjnej danego sektora, to znaczy gdy on zajmuje polozenie o najmniejszym nachyleniu do poziomu, ito jest w górnym punkcie 6. Nastepuje wówczas staczanie sie po równi pochylej danego sektora najpierw okraglego ziarna, które przejmo- is wane jest u konca danego sektora (na obwodzie tarczy) przez pierwszy pojemnik 11.Ziarna bardziej graniaste sltaczaja sie lub zeslizgu¬ ja przy wiekszym pochyleniu danego sektora tar¬ czy to jest w miare jego obwodowego przemieszcza- 20 nia sie i sa przejmowane przez kolejne pojemniki 11. Ziarna skrajnie graniaste dostaja sie do ostat¬ nich pojemników 11, gdy dany sektor tarczy przyj¬ mie maksymalne nachylenie w stosunku do pozio¬ mu to jest znajdzie sie w dolnym punkcie D. Cykl 25 powtarza sie z chwila gdy obserwowany sektor po¬ nownie przemiesci sie w górny punkt 6, co pozwa¬ la w sposób ciagly dokonywac mechanicznej segre¬ gacji kazdej ilosci materialu ziarnowego wedlug ksztaltu ziarna. 30 PL PL