PL73843B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.09.1975 73843 KI. 12p,l/01 MKP C07d 31/20 Twórcy wynalazku: Jerzy Czarnecki, Danuta Sybilska, Józefa Skura, Andrzej Maczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Polska Akademia Nauk Instytut Chemii Fizycznej, Warszawa (Polska) Sposób oczyszczania zasad pirydynowych, zwlaszcza 4-metylopiry- dyny od sladowych ilosci 2,5-dwumetylopirydyny i Przedmiotem wynalazku jest sposób oczyszczania zasad pirydynowych, zwlaszcza 4-metylopirydyny od sladowych ilosci 2,1-dwumetylopirydyny. Jak wiadomo, w ostatnich latach zasady pirydynowe znalazly zastoso¬ wanie do wytwarzania zwiazków (kompleksowych i zwiaz- 5 ków o charakterze klatratów, które uzywane sa w chro¬ matografii.Glównym zródlem zasad pirydynowych sa produkty koksochemiczne. Otrzymane z tego zródla zasady piry¬ dynowe zawieraja znaczne ilosci izomerów. Wydzielanie 10 czystych zasad prowadzi sie przez destylacje mieszanin zasad w obecnosci czynników selektywnych oraz przez krystalizacje ich chemicznych polaczen z innymi sub¬ stancjami, przy czym jednak takie postepowanie nie zapewnia otrzymywania czystych izomerów zasad pity- j5 dynowych, a nawet niewielka zawartosc 2,5 dwumetylo- pirydyny rzedu 0,01 % w zasadach pirydynowych prze¬ znaczonych dio sporzadzania zwiazków kompleksowych i ich klatratów, powoduje wielkie róznice we wlasci¬ wosciach rozdzielczych tych substancji. 20 Celem wynalazku jest opracowanie sprawnej metody calkowitego oddzielenia sladowych ilosci 2,5 dwumetylo- piirydyny w zasadach pirydynowych, zwlaszcza we frak¬ cjach bogatych w 4-metylopiirydyne.Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 54 038 25 sposób oddzielania 4-metylopirydyny (4-pikoliny) z technicznych frakcji metylowanydh pirydyn, polegajacy na tworzeniu selektywnych kompleksów z rodankiem niklawym, przy czym ten czynnik kompleksotwórczy wykazuje wybitna selektywnosc w stosunku do 4-me- tylopirydyny. 30 Nieoczekiwanie stwierdzono, ze ten sam czynnik kom¬ pleksotwórczy znacznie latwiej tworzy kompleksy z 2,5-dwumetylopirydyna niz z 4-pikolima, jak tez zwiazki kompleksowe rodanku niklawego z 4npikolina latwo tworza klatraty z 2,5^wumetykpirydyna i te zjawiska wykorzystano do oddzielania tego zwiazku z zasad piry¬ dynowych.Wedlug wynalazku mieszanine zasad pirydynowych zawierajaca co najmniej 4-krotny nadmiar 4^metylo- pirydyny w stosunku do 2,5-dwumetyJiopirydyttiy zadaje sie wodnym roztworem Ni(NCS)2, badz zwiazkiem lub mieszanina zwiazków o wzorze [Ni(NCS)2 (4npikolina)n]. [pikiolina]x gdzie n jest liczba calkowita wynoszaca 2, 3, 4, 0 zas x przyjmuje wartosc 0^x^l, po czym oddziela sie utworzony osad zawierajacy sklatkowana 2,5^dwumetyIopiirydyne.Warunkiem koniecznym do prowadzenia sposobu wedlug wynalazku jest dostateczna zawartosc 4nmetylo- pirydyny w mieszaninie zasad poddawanych oczysz¬ czaniu, która jak stwierdzono powinna wynosic co najmniej 4-rokrotny nadmiar w stosunku do usuwanej 2,5-dwumetylopirydyny. W przeciwnym wypadku nie¬ zbedne jest dodanie 4-metylopirydyny w ilosci, która spelnialaby ten warunek, badz dodawanie do mieszaniny zasad gotowego kompleksu rodanku niklowego z 4-me- tylopirydyna.Stosowanie wedlug wynalazku wodnego roztworu ro¬ danku niklawego ulatwia tworzenie sie klatratu z 2,5^wumetyJopitrydyna w postaci osadu, gdyz zmniejsza jego rozpuszczalnosc w zasadach pirydynowych oraz wplywa 'korzystnie na wspólczynnik podzialu 2,5^dwu- 7384373843 metyiopirydyny miedzy klatrat i roztwór. Przy uzyciu zwiazku lub mieszaniny zwiazków o .wzorze Ni(NCS2 (4-pikolina)n] • (pikolina)x gdzie n i x maja wyzej po¬ dane znaczenie jako czynnika usuwajacego z ukladu 2,5-dwumetylopirydyne, srodowisko moze byc bezwodne.Zwiazki o wspomnianym wyzej wzorze moga byc uzys¬ kane z regeneracji osadu zawierajacego sklaitkowana 2,5-dwumetykpiirydyne, na przyklad przez czesciowy rozklad termiczny klatratu.Sposób wedlug wynalazku charakteryzuje sie duza efektywnoscia, bowiem uzyskiwanie zasady pirydynowe nie wykazuja obecnosci 2,5Klwumetylopitrydyny nawet w granicach wykrywalnosci metoda chromatograficzna.Ponizszy przyklad blizej ilustruje sposób wedlug wy¬ nalazku nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad. 1 1 4-metylopirydyiny zawierajacej okolo 0,5% 2,5Hdwumetylopirydyny zmieszano z 1 1 wody i dodano 100 ml roztworu wodnego Ni(NCS)2. Mie¬ szanine ogrzano do 100°C i oziebiono do 20°C ciagle mieszajac. Otrzymany osad przesaczono i uzyto do 10 15 20 zregejierowania nodamku niklowego, Przesacz odwodnio¬ no przez destylacje azeotnopowa z benzenem, a benzen usunieto przez (rektyfikacje. Otrzymano 4-metylopiirydyne pozbawiona 2,5-dwumetylopirydyny w granicach wyk¬ rywalnosci metoda chromatografii gazowej z detekcja katacometryczna. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób oczyszczania zasad pirydynowych, zwlaszcza 4-metyiopirydyny od sladowych ilosci 2,5-dwumeitylo- pirydyny, znamienny tym, ze mieszanine zasad piry¬ dynowych zawierajacych co najmniej 4-axkrotny nad¬ miar 4-metylopirydyny w stosunku do 2,5-dwumetylo¬ pirydyny zadaje sie wodnym roztworem Ni(NCS)^ badz zwiazkiem lub mieszanina zwiazków o wzorze [Ni(NCS)2 (4wpikolina)n]*(pikolina)x, gdzie n jest liczba calkowita równa 2, 3, 4, 0, zas x przyjmuje wartosc 0^x^l, po czym oddziela sie utworzony osad zawierajacy sklat- kowana 2,5-dwumetylopirydyne. Cena 10 zl WDA — Zaklad Typograficzny. Zam. 2128. Naklad 115 egz. PL PL