PL73862B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 02.09.1971 (P. 150316) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.07.1975 73862 KI. 12p,l/01 MKP C07d 31/20 CZYTtLNlIfc Urzedu M«Wte*«88 Twórcy wynalazku: Józef Skura, Jerzy Czarnecki, Andrzej Maczynski, Da¬ nuta Sybilska Uprawniony z patentu tymczasowego: Polska Akademia Nauk Instytut Chemii Fizycznej, Warszawa (Polska) Sposób wyodrebniania 2,5-dwumetylopirydyny z mieszaniny zasad pirydynowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wyodrebniania w postaci czystej 2,5-dwumetylopirydyny z mieszaniny zasad pirydynowych. Jak wiadomo, w ostatnich latach zasady pirydynowe znalazly zastosowanie do wytwarza¬ nia zwiazków kompleksowych i zwiazków o charakterze klafcratów, które uzywane sa do chromatograficznego i pmeparatywnego rozdzielania substancji.Glównym zródlem zasad pirydynowych sa produkty koksochemiczne. Otrzymane z tego zródla zasady piry¬ dynowe zawieraja znaczne ilosci izomerów. Wydzie¬ lanie czystych zasad prowadzi sie przez destylacje ich mieszanin w obecnosci czynników selektywnych oraz przez krystalizacje chemicznych polaczen z innymi sub¬ stancjami, pnzy czym jednak takie postepowanie nie zapewnia otnzymywania czystych izomerów zasad piry¬ dynowych. Szczególnie uciazliwe jest wyodrebnianie 2,5-dwumetylopirydyny.Oelem wynalazku jest opracowanie prostej metody wyodrebniania czystej 2,5-dwumetylopirydyny z miesza¬ niny zasad pirydynowych zawierajacych inne izomery metylowych pochodnych pirydyny.Stwierdzono, ze cel zamierzony uzyskuje sie, jezeli mieszanine zasad pirydynowych zawierajaca co najmniej czterokrotny nadmiar 4-metylopirydyny w stosunku do 2,5-dwumetylopirydyny zadaje sie wodnym roztworem Ni(NCS)2 badz zwiazkiem lub mieszanina zwiazków o wzorze [Nii(NCS2 (4npifcc#ria)n]«(piJDolina)x, w feto-* rym n i x przyjmuja wartosci w granicach 0 i 0^x^l, po czym utworzony staly klatrat 1 2,5-dwu- metylopirydyna rozklada sie przez destylacje z para 10 15 20 30 wodna, przy czym otrzymany destylat oczyszcza sie w znany sposób.Wedlug wynalazku zamiast rodanku niklowego mozna stosowac w celu wytworzenia klafcratu mieszanine roz¬ puszczalnej w wodzie soli niklowej i rodanku metalu alkalicznego, zwlaszcza rodanku potasowego. Warunkiem koniecznym do wytworzenia klatratu jest dostateczna zawartosc 4-metylopirydyny w mieszaninie zasad z któ¬ rych wyodrebnia sie 2,5-dwiimetylopirydyne. Zawartosc 4-metylopirydyny winna byc przynajmniej czterokrotna w stosunku do ilosci 2,5^wumeityiopirydyny. W prze¬ ciwnym przypadku niezbedne jest dodanie 4-metyiLo- pirydyny w ilosci, która spelnilaby ten warunek, badz dodanie do mieszaniny zasad zwiazku kompleksowego rodanku niklowego z 4-metylopirydyna o wzorze [Ni(NCS)2 (4-pikolina)]n.(pikolina)x gdzie n i x maja wyzej podane znaczenie.Po dodaniu skladników tworzacych klatrat calosc po¬ zostawia sie w temperaturze pokojowej w celu ustalenia równowagi w ciagu kilkudziesieciu godzin, badz mie¬ szanine ogrzewa sie do temperatury, w której jest ona calkowicie klarowna, a nastepnie chlodzi sie po¬ woli do temperatury otoczenia. Otrzymany klatrat w postaci osadu oddziela sie i rozklada sie przez desty¬ lacje w strumieniu pary wodnej.Otrzymany w wyniku destylacji produkt zawiera wode i 4jmetyJopirydyne. W celu uzyskania czystej 2,5-dwu- metylopirydyny destylat odwadnia sie, rektyfikuje, badz poddaje sie ponownemu klatraitowaniu. 7386273862 4 Ponizsze przyklady blizej charakteryzuja sposób wed¬ lug wynalazku nie ograniczajac jego* zakresu.Przyklad I. 2 i mieszaniny zasad pirydynowych o zawartosci 2,5Hdwumetylopkydytny wynoszacej 18,4% (2,4^dwurnetylopiirydyiny-54%) zmieszamo z 400 ml wody, 400 g Niia2-6H20, 360 g KSCN i 700 ml 4-metylo- pirydyny. Ogrzano miieszanine do 98°C w celu roz¬ puszczenia osadu, a nastepnie powioli oziebiono do 20°C ciagle mieszajac. Wytracony klatrat odsaczono i przemyto woda. Z popluczyn wydzielono warstwe or¬ ganiczna i dolaczono do przesaczu. Zawartosci 2,5-lu- tydyny w przesaczu wynosila okolo 12%.Klatrat rozlozono przez destylacje w strumieniu pary wodnej na kompleks i destylat. Kompleks odfiltrowano, przemyto woda i wysuszono w temperaturze pokojowej, a nastepnie stosowano do klatratowania.Destylat odwodniono i poddano rektyfikacji. Otrzy¬ mano produkt zawierajacy 80% 2,5Hdwumetyllopiirydyny zanieczyszczony 2A- vi 2,3-dwumetylopirydyna. Zawar¬ tosc 2,4-dwimetyiopiT5W^ w stosunku do 2,5-dwume- tylopirydyny spadla okolo dwudziestokrotnie. Klatrato- wanie przesaczu o zawartosci 2,5-dwumetylopirydyny wynoszacej okolo 12% pozwala zmniejszyc jej zawar¬ tosc do okolo 3%, Destylat otrzymany z (rozkladu klatratu poddano po¬ nownie klataiatowamiu, zachowujac ten sam stosunek ilosci roztworu do soli jak w I-szym stopniu klatra¬ towania. W tym .przypadku oie wprowadzano 4-metydo- piirydyny, poniewaz wystepuje ona w dostatecznej ilosci w loztworze. Postepujac z klatratem jak wyzej otrzy¬ mano produkt o zawartosci 2^-dwuinetyiopirydyny wy¬ noszacy ponad 99 %.Przyklad II. 400 g NiCl2-6H20 i 360 g KSCN rozpuszczono w 600 ml wody i wymieszano z 800 ml 10 15 20 25 30 35 mieszaniny zasad pirydynowych. Nastepnie do tej mie¬ szaniny ciagle mieszajac, wkraplano powoli 1200 ml mieszaniny zasad wymieszanych uprzednio z 700 ml 4-metylopirydyny. Po zakonczeniu wkraplania, miesza¬ nine z wytraconym osadem mieszano w ciagu 4 godzin.Otrzymany klatrat odsaczono i przemyto woda. Z po¬ pluczyn wydzielono warstwe organiczna i dolaczono do przesaczu. Z przesaczem i klatratem postepowano dalej tak jak w przykladzie I. Otrzymano produkt zawierajacy 84% 2,5-dwumetylopirydyny.Przyklad III. 2 1 mieszaniny zasad pirydynowych mieszano z 1 kg kompleksu, otrzymanego z rozkladu klatratu 2,5-dwumetylopirydyny i z 300 ml 4-metylo¬ pirydyny. Czas mieszania wynosil 4 godziny.Otrzymany klatrat odsaczono i przemyto woda. Z popluczyn wy¬ dzielono warstwe organiczna i dolaczono do przesa¬ czu. Dalsze postepowanie z przesaczem i klatratem jak w przykladzie I. Otrzymano produkt zawierajacy 89 % 2,5-dwumetylopirydyny. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wyodrebniania 2,5-dwumetylopirydyny z mie¬ szaniny zasad pirydynowych, znamienny tym, ze mie¬ szanine zasad pirydynowych zawierajacych co najmniej czterokrotny nadmiar 4-metylopirydyny w stosunku do 2,5-dwumetylopirydyny zadaje sie wodnym roztworem Ni(NCS)2 badz zwiazkiem lub mieszanina zwiazków o wzorze [Ni(NCS)2(4-pikolina)n]-(pikolina)x, w któ¬ rym n i x przyjmuja wartosci w granicach 0^n^4 zas 0^x^l, po czym utworzony staly klatrat z 2,5- -dwumetylopirydyna rozklada sie przez destylacje w strumieniu pary wodnej i otrzymany destylat poddaje sie w znany sposób oczyszczeniu. WDA-l. Zam. 2128. Naklad 115 egz. Cena 10 zt PL PL