Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.05;1973 Opis patentowy opublikowano: 28.02.1975 73376 KI. 63d,23 MKP B62d 55/18 CZYTELNIA Urzedo Patentowego Polskiej IzeczrpNpolilij LutfDui Twórca wynalazku: Zbigniew Kuryllo Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Mechaniczne „Labedy", Gliwice (Polska) Urzadzenie do zmiany rozstawu gasienic w maszynach gasienicowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie pozwa¬ lajace na zmiane rozstawu gasienic przy podwo¬ ziach koparek i zurawi.Znane rozwiazania urzadzen do zmiany rozsta¬ wu gasienic np. z patenitu nr 54 309 posiadaja dwie belki gasienicowe, skrzyzowane nozycowo, a ich konce sluza do prowadzenia wózków gasienico¬ wych. Jedne konce belek nozycowych przymoco¬ wane sa do wózków gajsienicowych obrotowo, a drugie konce belek obrotowo przesuwnie, najcze¬ sciej za pomoca kulisowych przegubów i sa wy¬ posazone w urzadzenia ustalajace.Tak rozwiazane urzadzenia posiadaja te zalete, ze do zmiany rozstawu gasienic nie potrzeba do¬ datkowych urzadzen dzwigowych i nie wymaga¬ ja demontazu elementów napedowych ale zacho¬ dzi potrzeba luzowania i ponownego blokowania urzadzen ustalajacych lub w przypadku urzadzen blokujacych sterowanych z kabiny operatora, wy¬ posazenia maszyny w te urzadzenia.Dodac trzeba, ze czesto operacje te trzeba wy¬ konac w nie sprzyjajacych warunkach atmosfe¬ rycznych jak mróz czy deszcz, dlatego stanowia one o niedogodnosci tego rozwiazania, do których zaliczyc nalezy takze wyposazenie maszyny w ewentualne blokady sterowane zdalnie. Ponadto urzadzenie posiada punkty krytyczne, w których rozsuwanie i zsuwanie gasienic jest utrudnione.Celem wynalazku jesit stworzenie takiego urza¬ dzenia do zmiany rozstawu gasienic, które po- 20 zwoliloby na wykonanie tej operacji bez przery¬ wania pracy maszyny z kabiny operatora i bez dodatkowych urzadzen ustalajacych.Jako zadanie techniczne postawiono sobie zna¬ lezc takie rozwiazanie urzadzenia, w którym bel¬ ki nie przesuwaja sie po kulisach oraz istnialoby wspomaganie przy rozsuwaniu i zsuwaniu gasie¬ nic.Zgodnie z wynalazkiem cel ten i zadanie tech¬ niczne zostaly osiagniete przez to, ze kazda z dwóch belek skrzyzowanych nozycowo i prowa¬ dzacych wózki gasienicowe sklada sie z dwóch czesci dluzszej i krótszej, które polaczone sa wa- hliwie np. przy pomocy sworznia przy czym dluz¬ sze czesci polaczone sa ze soba cylindrem hydra¬ ulicznym, a konce belek nozycowych lacza sie wahliwie z wózkami gasienicowymi. Wózki gasie¬ nicowe sa tak usitawione, ze przy powiekszaniu rozstawu gasienic zmieniaja swe polozenie w sto¬ sunku do punktu ciezkosci maszyny w kierunku osi wzdluznej maszyny.Cel i zadanie techniczne zosttaly osiagniete bo¬ wiem dla zmiany rozstawu gasienic nie potrzeba przerywac pracy i wychodzic z kabiny operatora.Nieoczekiwanie rozwiazanie posiada jeszcze te wazna zalete, ze wraz ze zmiana rozstawu gasie¬ nic zmienia sie korzystnie polozenie wózków ga¬ sienicowych w stosunku do punktu ciezkosci ma¬ szyny przez to, ze wózki przesuwaja sie w kie¬ runku osi wzdluznej maszyny co poprawia, sta- 73 3763 73 376 4 tyke maszyny i jest bardzo pozadane w zura¬ wiach i koparkach uniwersalnych z osprzetem zu- rawioiwym. Pozwala to na zwiekszenie udzwigu tych maszyn bez zwiejkszania ich masy ogólnej lub masy przeciwwagi, a przy innym osprzecie roboczym koparek mozna wózki gasienicowe co¬ fnac na tyle na ile wymaga tego osprzet robo¬ czy ze wzgledu na mtómalny wysieg i promien obrotu osprzetu. Ponadto uklad kinematyczny te¬ go urzadzenia posiada 3 stopnie swobody, a przez to jeslt on sztywny i nie wymaga blokowania, a wystepujacy w nim cylinder hydrauliczny po¬ maga przy pokonaniu oporów w punktach kry¬ tycznych ukladu oraz dodatkowo go usztywnia.Blizej rozwiazania ffR wynalazku wyjasnione zo¬ stanie na przykladzie [wykonania i na rysunku, na którym przedstawiono rzut poziomy z cze¬ sciowym przekrojem urzadzenia do zmiany roz¬ stawu gasienic.Jak widac na. rysunku urzadzenie sklada sie z dwóch belek 4, 5, 6, 7 skrzyzowanych nozycowo z mozliwoscia wykonywania wahadlowego obrotu przy czym kazda belka sklada sie z czesci dluz¬ szej 4, 5 i czesci krótszej 6, 7 polaczonych wa¬ hliwie sworzniami 8. Dluzsza czesc belki 4 naj¬ lepiej o przekroju skrzyniowyim ma w miejscu skrzyzowania ksztalt walca, o osi pionowej, któ¬ ry miesci sie w dluzszej czesci belki 5 majacej w tym celu wykonana miske równiez w ksztalcie walca o osi pionowej przy czym dluzsza czesc bel¬ ki 5 ma równiez budowe skrzynkowa. Miejsce skrzyzowania dzieli dluzsze czesci belki 4, 5 na dwa nierównej dlugosci ramiona. W ramionach dluzszych, dluzszej czesci belki 4, 5 na koncach znajduja sie otwory które sluza do wahlilwego polaczenia belek 4, 5 z wózkami gasienicowymi 1, 2 za pomoca sworzni 3.W ramionach krótszych dluzszych czesci belek 4, 5 znajduja sie ucha do wahliwego zamocowa¬ nia cylindra hydraulicznego 9 i otwory dla sworz¬ ni 8 oraz wyjecia gniazdowe dla osadzenia krót¬ szych czesci belek 6, 7, wahliwie przy pomocy wspomnianych sworzni 8. Krótsze czesci belki 6, 7 wykonane korzystnie o ksztalcie skrzynkowym posiadaja na drugim swoim koncu otwory do wa¬ hliwego polaczenia z wózkami gasienicowymi 1, 2 przy pomocy sworzni 3.Dla powiekszenia rozstawu gasienic nalezy uru¬ chomic mechanizm jazdy maszyny w kierunku do przodu i wlaczyc cylinder hydrauliczny 9 tak by sworznie 8 oddalaly sie od siebie wówczas dluzsze * czesci belek 4, 5 wykonuja ruch wahadlowy w plaszczyznie poziomej wokól osi pionowej ich czesci walcowej, a krótsze czesci belek 6, 7 obra¬ caja sie w plaszczyznie poziomej wokól sworzni 8, z polozenia zlozonego az do pokrycia sie ich osi symetrii z osia symetrii dluzszej czesci belek 4, 5.Zmniejszenie rozstawu uzyskuje sie przez urucho¬ mienie mechanizmu jazdy maszyny w kierunku do tylu i wlaczenie cylindra hydraulicznego 9 tak by sworznie 8 zblizaly sie do siebie przy czym wszystkie czesci wspólpracujace urzadzenia po¬ ruszaja sie tak samo, lecz w odwrotnym kierun¬ ku az do wykorzystania zakresu ruchu krótszych czesci belek 6, 7 i oparcia sie ich o scianke wy¬ jecia gniazdowego. Powiekszenie rozstawu gasie¬ nic i zmniejszenie rozstawu gasienic mozliwe jest takze bez 'uruchamiania mechanizmu jazdy.Przedstawiony wynalazek nie jest ograniczony do przedstawionego przykladu wykonania, lecz obejmuje takze jego odmiany jak inne ksztalty przekroju belek, inne niz pokazane umieszczenie cylindra hydraulicznego czy tez rozwiazanie pola¬ czen wahliwych lub skrzyzowania belek, o ile nie wykracza to poza istotna mysl tego wyna¬ lazku. PL