Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 05.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 73210 KI. 63c,8/40 MKP B60k 17/28 IIBllOi\.£A| Urzedu p^«*'.fv **^k Twórca wynalazku: Tadeusz Chmielewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zrzeszenie Przemyslu Ciagniko¬ wego „Ursus", Ursus (Polska) Walek odbioru mocy pojazdów mechanicznych, zwlaszcza ciagników Przedmiotem wynalazku jest walek odbioru mocy pojazdów mechanicznych, zwlaszcza ciagników ze sprzeglem wielotarczowym i hamulcem ciernym sterowanymi za pomoca plynu roboczego.Dotychczasowe rozwiazania walka odbioru mocy, badz nie mialy hamulca co powodowalo niepoza¬ dane obracanie sie walka przy wylaczonym sprze¬ gle, badz tez mialy hamulec wykonany jako hamu¬ lec tarczowy, w którym jedna tarcza przymocowana byla do nieruchomego elementu, a druga tarcza do ruchomej obudowy sprzegla wielotarczowego. Znane jest rozwiazanie hamulca ciernego w postaci sze¬ regu otworów cylindrycznych, w których znajduja sie tloczki dociskane do ruchomej obudowy sprzegla wielotarczowego pod wplywem cisnienia oleju.Znane rozwiazania hamulców wprowadzaja duza liczbe czesci skladowych przez co sa rozwiazaniami skomplikowanymi pod wzgledem konstrukcyjnym.Ponadto w rozwiazaniach hamulców,w których tlocz¬ ki sa umieszczone w cylindrycznych otworach znaj¬ dujacych sie w sciance korpusu, powierzchnie za¬ równo tloczków jak i otworów cylindrycznych na¬ lezy wykonywac z duza dokladnoscia i gladkoscia.Istnieje wiec duza liczba czesci podlegajacych pra¬ cochlonnej obróbce szlifowania i docierania przez co tego typu rozwiazania hamulców sa trudne do wykonania pod wzgledem technologicznym. Inna wada tych urzadzen jest to, ze w celu uzyskania odpowiedniego momentu hamujacego, srednice zew¬ netrzne tarcz ciernych hamulca lub srednice roz- 10 15 20 25 30 mieszczenia tloczków dociskajacych musza byc od¬ powiednio duze co powieksza wymiary gabarytowe hamulca, natomiast przy mniejszych srednicach mu¬ sza byc zwiekszone wartosci cisnien wywieranych na tloczki lub inne elementy dociskajace, co wiaze sie ze wzrostem sil osiowych dzialajacych na lozy¬ ska.Celem wynalazku jest skonstruowanie walka od¬ bioru mocy pozbawionego wyzej wymienionych wad.Cel wynalazku zostal osiagniety dzieki temu, ze zamiast hamulca ciernego tarczowego zastosowano hamulec cierny stozkowy. Przedmiot wynalazku ma znany w istocie stozkowy hamulec cierny, który sklada sie z tloka osadzonego przesuwnie na wal¬ ku, obudowy oraz sprezyny, która jest umieszczona pomiedzy tlokiem a miska oporowa.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, na którym pokazano przekrój podluzny wal¬ ka odbioru mocy oraz schemat ukladu sterowania.Walek odbioru mocy wedlug wynalazku sklada sie z napedzajacego walka 1, przekladni zebatej 2, wielotarczowego sprzegla 3, walka 4, ukladu stero¬ wania 5, sluzacego do wlaczania i wylaczania sprze¬ gla 3 oraz stozkowego hamulca ciernego 6. Stozko¬ wy hamulec cierny 6 sklada sie z tloka 7, sprezy¬ ny 8 i obudowy 9. Tlok 7 jest osadzony wspólosio¬ wo na walku 4 i polaczony z nim za pomoca wielo- wypustu 10. Polaczenie to umozliwia przesuwanie sie tloka 7 wzdluz walka 4. Czesc walcowa tloka 7 utworzona przez czolowa powierzchnie 11 oraz wal- 73 21073 210 3 cowa powierzchnie 12 wchodzi do cylindra 13 w obudowie 9 i zamyka go swoja czolowa powierzch¬ nia 11 tworzac komore 14.Tlok 7 ma stozkowa powierzchnie 15, która .jest ruchoma powierzchnia cierna. Stozkowa powierzch¬ nia 15 tloka 7 jest dociskana do odpowiedniej stoz¬ kowej powierzchni 16 obudowy 9 za posrednictwem sprezyny 8, która jednym koncem opiera sie o tlok 7, a drugim koncem jest oparta na oporowej misce 17. Oporowa miska 17 jest osadzona na wal¬ ku 4 i ustalona za pomoca sprezystego pierscienia osadczego 18.Przewodem 19 plyn roboczy jest doprowadzany z ukladu sterowania 5 do komory 14. Walek 4 ma kanal 20 doprowadzajacy plyn roboczy z komory 14 do wielotarczowego sprzegla 3.Pierscien 21 osadzony na walku 4 oraz pierscien 22 osadzony na tloku 7 uszczelniaja komore 14.Walek odbioru mocy wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy: w chwili wlaczenia napedu walka 4 za pomoca ukladu sterowania 5, plyn ro¬ boczy pod cisnieniem przedostaje sie kanalem 19 do komory 14 w obudowie 9 i dzialajac na czolowa powierzchnie 11 tloka 7 powoduje ugiecie sprezyny 8 i odsuniecie stozkowej powierzchni 15 tloka 7 od stozkowej powierzchni 16 obudowy 9. Stozkowy hamulec cierny 6 zostaje zluzowany umozliwiajac obrót walka 4. Z komory 14 plyn roboczy pod cis¬ nieniem przedostaje sie kanalem 20 w walku 4 do wielotarczowego sprzegla 31 wlaczajac go. Naped jest przeniesiony z napedzajacego walka 1 poprzez przekladnie zebata 2 na wielotarczowe sprzeglo 3 i za jego posrednictwem na walek 4. 4 W chwili wylaczenia napedu walka 4 za pomoca ukladu sterowania 5 spada cisnienie plynu robo¬ czego w komorze 14 oraz w wielotarczowym sprze¬ gle 3. Spadek cisnienia plynu roboczego w wielo¬ tarczowym sprzegle 3 powoduje jego rozlaczenie.Spadek cisnienia plynu roboczego w komorze 14 powoduje, ze sprezyna 8 rozprezajac sie przesuwa tlok 7 i dociska jego stozkowa powierzchnie 15 do stozkowej powierzchni 16 obudowy 9. Stozkowy hamulec 6 jest wlaczony uniemozliwiajac obrót walka 4. PL PL