W cylindrycznych garnkach do wyza¬ rzania, z wygietym i pogrubionym brzegiem, wyfconanych bez szwu, próbowano wytwa¬ rzac korpus z jednej sztuk! metalu zapo- moca tloczenik i wyciagania. Temu jed¬ nak, glównie przy garnkach wiekszych roz¬ miarów, staly na przeszkodzie trudnosci zwiazane z rozszerzeniem walcowanego bloku przy utrzymaniu zamknietego dna.Sposób niniejszy polega na tern, ze cy¬ lindryczne garnki do wyzarzania wyrabiane sa z przewalkowanych okraglych plyt przez wyciaganie w ten sposób, ze najpierw z plyty zostaje utworzony szeroki cylinder z dnem, przez przeciagniecie plyty, zapomo- ca tloczyska, przez matryce i nastepnie ten sam cylinder zostaje w podobny sposób przeciagniety przez szereg matryc o coraz mniejszej srednicy, wskutek czego dlugosc jego sie zwieksza. Wobec znacznych gru¬ bosci scianek cylindrów, ciagnienie ich od¬ bywa sie na goraco, przyczem materjal na brzegach garnka pogrubia sie, wydluzajac sie jednoczesnie wzdluz scianek cylindra.Wobec tego, ze sila niezbedna do wydluza¬ nia zalezy od oporu w* matrycy, który to opór ustaje wkrótce przed przejsciem przez najwezsza matryce, wynika z tego, ze wy¬ dluzanie po brzegach garnka jest mniejsze a nastepuje zgrubianie.Proces powyzszy wyzyskany zostal w niniejszym wynalazku w celu otrzymania znacznego zgrubienia wygietego brzegu garnków. Dla tego celu wszystkie okolicz¬ nosci wplywajace na zwiekszenie oporu pogrubienia, a mianowicie, zakrzywienie otworu matrycy, srednica tloczyska, stop¬ niowanie srednic nastepnych matryc i tlo-czysk, wysokosc temperatury ciagnionego materjalu i szybkosc przeciagania, zostaly tak ustaje, azeby juz przy samem prze¬ ciaganiu materjalu przez matryce brzegi garnków podlegaly mozliwie najwiekszemu zgrubieniu.• Azeby otrzymac pozadane rozszerzenie brzegów cylindra, trzeba przy przeciaganiu ich przez poszczególne matryce przeciagac calkowicie tylko do osiagniecia pewnej srednicy cylindra, zas przy przeciaganiu przez nastepne wezsze matryce tloczysko winno zostac. Przeciaganie zatrzymane krótko przed wejsciem brzegów cylindra do matrycy, wskutek czego cylinder zachowuje pewne rozszerzenie przy brzegu, które przy przeciaganiu przez nastepne matryce zostaje juz znacznie powiekszone, jest cze¬ sto, do niektórych celów, zupelnie wystar¬ czajace.Azeby grubosc scianek brzegu cylindra przeciaganego na ostatniej matrycy i do¬ ciagnietego tylko do przedwstepnego zgru¬ bienia jeszcze powiekszyc, nalezy brzegi te poddac stloczeniu przy jednoczesnem zmniejszeniu srednicy, jednak bez dalsze¬ go wydluzania scianek, przyczem proces ten mozna wykonac albo jednoczesnie z ciagnieniem, albo pomiedzy poszczególne- mi stopniami, albo tez po ukonczeniu cia¬ gnienia.Na zalaczonym rysunku uwidoczniono, na fig. 1 — 3, schematycznie przebieg pro¬ cesu w trzech róznych fazach w przekroju wzdluz osi. Fig. 4 podaje odrebne wyko¬ nanie procesu pogrubiania, zas fig. 5 — przekrój wzdluz osi gotowego naczynia.Poczatek procesu stanowi plyta meta¬ lowa 1, wskazana linja kreskowana na fig. 1, która poczatkowo przetlacza sie tloczy¬ skiem 3 przez matryce 2, o odpowiedniej srednicy, w rezultacie czego otrzymuje sie krótki cylinder 5 z dnem 4. Po ukonczeniu tego procesu, przy zastosowaniu matryc i tloczysk o mniejszej srednicy, cylinder ten zostaje przy nastepnym stopniu procesu przeciagania przeciagniety tloczyskiem 7 przez matryce 6 (fig. 2) tylko o tyle, zeby v brzeg 8 przedmiotu zostal niezwezony i nie- wydluzony nad matryca. Nastepnie zas przeciaganie odbywa sie dalej, przyczem czesc cylindryczna podlega stalemu zweza¬ niu i wydluzaniu. Pozadane jest,azeby po¬ miedzy poszczególnemi stopniami przecia¬ gania albo tez na ostatku, rozszerzony brzeg poddawac zgrubieniu zapomoca dwóch lub wiecej szczek 9, posuwajacych sie razem w kierunku osiowym, Wskutek czego sred- nica rozszerzonej czesci zmniejsza sie, a scianka nie wydluza sie, a zostaje pogru¬ biona.Pogrubienie rozszerzonego brzegu moz¬ na takze osiagnac w ten sposób, ze posze¬ rzony brzeg stlacza sie w specjalnej ma¬ trycy o zwezajacym sie przekroju otworu 10 (fig. 4), w kierunku wzdluz osi, tloczy¬ skiem 11. Wreszcie mozna po ukonczeniu pogrubiania brzeg cylindra stloczyc w ma¬ trycy profilowej tloczyskiem profilowem, wskutek czego otrzymuje sie ksztalt garn¬ ka zupelnie lub prawie gotowy, jak to po¬ kazano na fig. 5.Do poszerzonego brzegu garnka mozna dorobic uszy, albo tez uszy te mozna utwo¬ rzyc w ten sposób, ze z odpowiednio wy¬ soko wystajacego rozszerzonego brzegu czesc materjalu wycina sie pozostawiajac tylko czesci, sluzace jako uszy. PL