Uprawniony z patentu: VEB Schmiergeratewerk - Saxonia, Schwarzenberg.(Niemiecka Republika Demokratyczna) Dozownik smaru w urzadzeniach zasilanych okresowo za pomoca pompy Przedmiotem wynalazku jest dozownik smaru w urzadzeniach zasilanych okresowo za pomoca pompy, w którym przewód doplywowy smaru jest polaczony przy tloczacej pompie smarowej z komora zaworowa i dolaczona do niej komora zasilajaca oraz z tlokiem dozujacym przesuwajacym sie w niej pod dzialaniem wplywajacego smaru w kierunku odwrotnym do dzialania sily sprezyny naciskowej, skad zmagazynowany smar moze przeplywac w czasie, gdy pompa nie tloczy, przy równoczesnym przesuwaniu podwójnego zaworu od tloka dozujacego w kierunku otworu przewodu doplywowego smaru poprzez kanal przelewowy do komory dozujacej umieszczonej nad komora zasilajaca, z której przy ruchu tloka dozujacego w góre jest tloczony z otwo¬ ru wylotowego smaru do punktu smarowania.Znane sa obecnie dozowniki dla smarów znajdujacych sie pod uderzeniowym dzialaniem cisnienia, w których do komory zasilajacej dolaczony jest sprezysty element zasobnikowy.Ten sprezysty element zasobnikowy ma przy tym za zadanie magazynowac cisnienie smaru i po przerwaniu dostawy smaru i przesterowaniu podwójnego zaworu znowu zwolnic. Wskutek tego od sprezystego elementu zasobnikowego uzalezniony jest dalszy transport doprowadzonego smaru do punktu smarowania. Znane sa jako elementy zasobnikowe tloki znajdujace sie pod cisnieniem powietrza sprezonego lub nacisku sprezyny w komo¬ rze zasilajacej smarem. Wplywajacy smar albo spreza znajdujace sie w komorze zasilajacej powietrze lub prze¬ mieszcza tlok w kierunku przeciwnym do dzialania sily sprezyny naciskowej. Skoro tylko nastepuje przerwa w dostawie smaru, a podwójny zawór otwiera droge do punktu smarowania, sprezone powietrze albo tlok wywoluje wyciskanie smaru z komory zasilajacej.Wada dozowników, w których smar znajduje sie pod przerywanym cisnieniem jest to, ze sprezysty element zasobnikowy tloczy smar do punktu smarowania z coraz bardziej zmniejszajacym sie cisnieniem. W chwili gdy sprezysty element zasobnikowy osiagnie swoje polozenie wyjsciowe, ustaje calkowicie przetlaczanie.Taki dozownik nie nadaje sie wskutek tego do nowoczesnych, szybko pracujacych urzadzen do smaro¬ wania, które maja przetlaczac dokladnie okreslone ilosci smaru do punktów.Poza tym znane sa dozowniki do smarów znajdujacych sie pod przerywanym dzialaniem cisnienia, w których smar jest doprowadzany do punktów smarowania przymusowo. Dozowniki te skladaja sie z obudowy dajacej sie wkrecic w listwe rozdzielcza, w której za otworem wlotowym dla smaru sa umieszczone kolejno zawór podwójny, tuleja z tlokiem obciazonym sprezyna, komora zasilajaca i komora dozujaca.2 70912 Podwójny zawór sklada sie poza tym z gumowego pierscienia samouszczelniajacego, któryjest prowadzony przesuwnie w komorze zaworowej miedzy plaszczyznami czolowymi otworu wlotowego dla smaru i tulei. Przy dostawie smaru gumowy pierscien samouszczelniajacy zamyka otwór tulei i otwiera otwór do doprowadzania smaru. Wplywajacy smar wypelnia komore zasilajaca przy równoczesnym wypieraniu tloka w kierunku przeciw¬ nym do dzialania sprezyny naciagowej. Tlok jest przy tym prowadzony zarówno w komorze zasilajacej wyko¬ nanej w postaci cylindra, swoim obwodem, jak równiez po obwodzie zewnetrznym tulei- otworem. Skoro tylko ustanie doplyw smaru, cisnienie smaru wywoluje przesuniecie gumowego pierscienia samouszczelniajacego, wskutek czego zostaje zamkniety otwór na smar, a otwiera sie otwór w tulei. Smar przeplywa wtedy natychmiast przez tuleje do lezacej ponad nia komory zasilajacej przy równoczesnym ruchu w dól tloka do jego pozycji wyjsciowej. Przy kolejnym zadzialaniu cisnienia w przewodzie doplywowym smaru powtarza sie w procesie na nowo, przy czym poprzez podnoszacy sie tlok jest przede wszystkim przymusowo wytlaczany do punktu smarowania smar znajdujacy sie w komoize dozujacej.Wada znanych dozowników jest przede wszystkim duzykoszt produkcji i montazu. Podwójne prowadzenie tloka wymaga bardzo dokladnej obróbki, któr^ mozna osiagnac tylko przy duzych kosztach wytwarzania.Umieszczenie calosci dozownika tylko w jednej obudowie i tylko w jednym kierunku pracy podwójnego zaworu i tloka utrudnia montaz i demontaz przy wymianie uszkodzonych czesci.Duza wada jest jeszcze to, ze przy ruchu tloka do dolu nastepuje wysysanie z punktu smarowniczego ilosci smaru odpowiadajacej objetosci komory zaworowej. Nie mozna wskutek tego osiagnac w sposób wystarczajaco dokladny bardzo malych dozowanych ilosci.Zaproponowano juz przestawienie w stosunku do siebie komory zaworowej i komory zasilajacej i polacze¬ nie ich za pomoca otworu przelewowego znajdujacego sie poza obszarem tloka dozujacego. Komore zaworowa z podwójnym zaworem umieszczono przy tym w listwie rozdzielacza, a komore zasilajaca i dozujaca z tlokiem dozujacym w jednej obudowie. Osie wzdluzne komory zaworowej i komory zasilajacej oraz dozujacej przecinaja sie przy tym pod katemprostym. . ' Wada powyzszej konstrukcji sa znaczne koszty wytwarzania i robocizny. Najwyzszej dokladnosci wymaga przede wszystkim wykonanie otworu przelewowego, co jest bardzo kosztowne.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszych niedogodnosci a zadaniem wynalazku jest opracowanie konstrukcji dozownika do smaru w urzadzeniach zasilanych okresowo za pomoca pompy, która umozliwia przy niskim koszcie produkcji doprowadzenie malych ilosci smaru w scisle okreslonych ilosciach.Dalsza cecha wynalazku jest to, ze tlok dozujacy jest umieszczony przesuwnie wewnatrz wkladki, która ma co najmniej jeden otwór nie zamykany przez podwójny zawór prowadzacy od komory zaworowej do komory zasilajacej jak równiez kanal przelewowy, który jest umieszczony za otworem zamykanym przez podwójny zawór i wpada przynajmniej przez jedno wyciecie do wkladki w komorze zasilajacej.Wedlug dalszej cechy wynalazku kanal przelewowy sklada sie z otworu umieszczonego za zamykanym otworem poprzecznie do niego, wpadajacego do komory prowadzacej miedzy obwodem zewnetrznym wkladki i sciana wewnetrzna obudowy, skad smar plynie przez promieniowe wyciecia do komory zasilajacej.Dalsza cecha wynalazku polega na tym, ze skok tloka dozownika wewnatrz wkladki jest nastawiany za pomoca urzadzenia nastawczego.Przyklad rozwiazania wedlug wynalazku jest przedstawiony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny elementu dozujacego, fig. - przekrój wzdluz linii A-B na fig. 1, fig. 3 - przekrój wzdluzny poprzez element dozujacy z nastawialna wydajnoscia, fig. 4 — przekrój wzdluzny wkladki i fig. 5 - przekrój wzdluz linii C-D na fig. 4.Dla kazdego punktu smarowego przewidziano jeden element dozujacy, którego obudowa 1 moze byc przykrecana do niepokazanej na rysunku listwy rozdzielczej. Wewnatrz listwy rozdzielczej znajduje sie przewód doprowadzajacy smar zasilany w ruchu smarem udeizeniowo z równiez znanej i dlatego nie pokazanej na rysunku pompy smarowej.Do kazdego przewodu smarowego przyporzadkowana jest wieksza liczba elementów dozujacych, do zasila¬ nia których wystarcza jedna pompa tloczaca.Od niepokazanego doplywowego przewodu smarowego odgalezia sie dla kazdego elementu dozujacego jeden otwór w listwie rozdzielczej laczacy sie z otworem 3 prowadzacym do komory zaworowej 2. W srodku komory zaworowej 2 jest umieszczony podwójny zawór przesuwany cisnieniem smaru. Zawór podwójny sklada sie ze sprezystego pierscienia samouszczelniajacego 4 wykonanego w postaci stozka scietego, którego krawedzie uszczelniajace przylegaja do scian komory zaworowej 2. Zaleznie od swego polozenia pierscien samouszczelniaja¬ cy 4 zamyka swoimi obydwoma plaszczyznami czolowymi albo otwór 3 lub otwór 5 wkladki 6. Otwór 5 prowadzi do otworu 7 wykonanego w poprzek wkladki 6, którego obydwa wyloty sa zakonczone w komorze znajdujacej sie miedzy wkladka 6 a obudowa 1.70912 3 Równolegle do otworu 5 umieszczone sa w odstepie otwory 9 i 10 nie zamykane przez pierscien samousz- czelniajacy 4, które prowadza do komory zasilajacej 11.Gdy przewód doplywowy smaru znajduje sie pod cisnieniem pierscien samouszczelniajacy 4 jest dociskany przez smar do otworu 5 we wkladce 6. Wskutek tego otwór 5 zostaje zamkniety, a smar moze wplywac przez komore zaworowa 2 do lezacej wyzej komory zasilajacej 11 przez otwór 9 i 10.Wplywajacy smar powieksza w sposób ciagly komore zasilajaca 11 przy czym jednoczesnie ulega przesu¬ nieciu tlok dozownika 12 w komorze zasilajacej 11 przy napinaniu sprezyny naciskowej 13. Tak dlugo, jak przewaza cisnienie smaru tlok dozownika 12 wykonuje ruch w góre, przy czym jednoczesnie smar znajdujacy sie w komorze dozujacej 14 jest wyciskany do otworu wylotowego 15. Dla prowadzenia sprezyny naciskowej 13 sluzy albo czop 16 (fig. 1) albo wyciecie 17 ze sruba 18 (fig. 3) znajdujaca sie w tloku dozownika 12.Sruba 18 sluzy równoczesnie do nastawiania wydajnosci. W tym celu sruba 18 wchodzi mniej lub bardziej gleboko do komory zasilajacej 11. Kazdorazowe polozenie tej sruby 18 jest ustalane natloku dozownika 12,za pomoca przeciwnakretki 19, przy czym skok tloka dozownika 12 i jego wydajnosc sa tym mniejsze im glebiej sruba 18 wchodzi do komory zasilajacej 11.W przypadku, gdy ha smar nie dziala cisnienie, sprezyna naciskowa 13 przyciska srube 18 do dna wklkdki 6.Na górnym koncu obudowy 1 wkreconajest koncówka dozujaco 20, która dociska wkladke 6 do odsadze¬ nia wewnatrz obudowy 1. Miedzy obudowa 1 i koncówka dozujaca 20, jak i wkladka 6 i obudowa 1 znajduja sie pierscienie uszczelniajace 21 i 22.Skoro tylko ustaje cisnienie na smar, sprezyna naciskowa 13 porusza tlok dozownika 12 w dól i wyciska przy tym smar znajdujacy sie w komorze zasilajacej 11 przez otwory 9 i 10 do komory zaworowej 2.Wskutek tego pierscien samouszczelniajacy 4 zamyka otwór 3 i otwiera otwór 5. Smar znajdujacy sie pod cisnieniem przeplywa kolejno przez otwory 5 i 7, przestrzen prowadzaca 8 i przedostaje sie przez dwa wyciecia promieniowe 23 i 24 do komory dozujacej 14.Gdy cisnienie smaru podnosi sie zaczyna sie nastepujacy cykl roboczy. PL PL