Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.07.1974 70861 KI. 21n\3/24 MKP'H04n 3/24 M«* Twórcawynalazku: Józef Korzeniowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Warszawskie Zaklady Telewizyjne, Warszawa (Polska) Uklad do wygaszania plamki swietlnej na ekranie telewizyjnej lampy obrazowej Przedmiotem wynalazku jest uklad do wygaszania plamki swietlnej na ekranie telewizyjnej lampy obra¬ zowej, która powstaje po wylaczeniu odbiornika telewizyjnego i trwa az do momentu ostygniecia katody lampy.Do chwili obecnej w celu zabezpieczenia luminoforu przed wypaleniem przez swiecaca plamke wywolana brakiem odchylania strumienia elektronów po wylaczeniu odbiornika telewizyjnego z sieci, stosowane sa uklady elektroniczne blokujace, lub elektromechaniczne rozladowujace. Zwykle do elektronicznego blokowania lampy obrazowej stosuje sie rozbudowane uklady diodowe lub warystorowe, umieszczone w obwodzie jednej z elektrod lampy obrazowej. Stosowane sa równiez uklady elektromechaniczne, które umozliwiaja neutralizowanie prze¬ strzennego ladunku strumienia elektronów przez szybkie odblokowanie lampy obrazowej dodatnim napieciem, podawanym z kondensatora elektrolitycznego przez zwierane styki na elektrode sterujaca w chwili wylaczenia odbiornika wylacznikiem sieciowym.Stosowane dotad elektroniczne uklady do wygaszania plamki swietlnej na ekranie lampy obrazowej sa nieraz maloskuteczne, gdyz bywaja zalezne od wielokrotnosci i szybkosci wylaczania odbiornika z sieci zasila¬ jacej oraz od ustawienia regulacji jaskrawosci. Ponadto dodatkowa wada jest utrzymywanie sie na elektrodzie przyspieszajacej po wylaczeniu odbiornika, wysokiego ladunku elektrycznego, co stanowi zródlo niebezpiecz¬ nych porazen elektrycznych przy naprawie odbiornika. Natomiast uklady elektromechaniczne sa bardzo za¬ wodne z uwagi na stosowanie kontaktów stykowych, ponadto nie eleminuja plamki swietlnej przy wylaczaniu odbiornika sznurem sieciowym lub przy awarii sieci zasilajacej.Celem wynalazku jest calkowite wyeliminowanie plamki swietlnej na ekranie lampy obrazowej w odbior¬ niku TV niezaleznie od sposobu wylaczania i ustawienia pokretel regulacyjnych, przez zastosowanie prostego ukladu elektrycznego, dzialajacego na zasadzie zmiennego dzielnika przy uzyciu dostepnych elementów i w sposób mozliwie tani.Rozwiazanie wytyczonego zadania wedlug wynalazku zostalo osiagniete przez opracowanie i zastosowanie w obwodzie regulacji jaskrawosci, elektrycznego ukladu skokowego zwielokrotnienia opornosci oraz impulso¬ wego zródla zasilania tego ukladu, które wlaczone sa pomiedzy dolna czescia potencjometru obwodu jaskra¬ wosci i masa odbiornika. Uklad skokowego zwielokrotnienia opornosci zawiera element nieliniowy, na przyklad2 70 861 warystor podlaczony w szereg pomiedzy uzwojeniem transformatora impulsowego i potencjometrem w obwo¬ dzie jaskrawosci, zas na wyjsciu pojemnosci filtrujaca, podlaczona miedzy punktem polaczenia elementu nieli¬ niowego z potencjometrem obwodu i masa ukladu. Uzwojenie transformatora odchylania poziomego, którego jeden koniec polaczony jest z ukladem skokowego zwielokrotnienia opornosci a drugi koniec z masa ukladu, stanowi zródlo ujemnych impulsów dla ukladu skokowego zwielokrotnienia opornosci.Zastosowanie w dolnej czesci obwodu regulacji jaskrawosci ukladu skokowego zwielokrotnienia opornosci ma taka zalete, ze skutecznie eliminuje plamke swietlna na ekranie telewizyjnej lampy obrazowej przy wyla¬ czeniu odbiornika, przez calkowite kszybkie rozladowanie elektrody wysokonapieciowej. Dodatkowa zaleta rozwiazania jest to, ze do wspólpracy z ukladem skokowego zwielokrotnienia opornosci sa wykorzystane istnie¬ jace w odbiornikuTV fragmenty ukladów takie, jak obwód regulacji jaskrawosci oraz uzwojenie transformatora odchylania poziomego. Ponadto uklad skokowego zwielokrotnienia opornosci jest prosty w budowie i dzieki zastosowaniu pojemnosci filtrujacej ma doprowadzona tylko skladowa stala napieciowa, co umozliwia laczenie go z potencjometrem regulacji jaskrawosci przewodami bez ekranów o dowolnej dlugosci bez obawy zaklócen ukladów wzmacniajacych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku fig. 1. Zgodnie z fig. 1 uklad skokowego zwielokrotnienia opornosci C zawiera element nieliniowy R2 i na wyjsciu pojemnosc Cl, pod¬ laczona miedzy punktem B i masa ukladu. Element nieliniowy R2 jest podlaczony w szereg z uzwojeniem L w punkcie E a z drugiej strony z potencjometrem PI w punkcie B, który jest polaczony z punktem zasilania +A przez rezystor Rx. Napiecie zbierane z suwaka potencjometru Px jest doprowadzane poprzez punkt D do siatki sterujacej lampy obrazowej.Dzialanie ukladu polega na tym, ze przy doprowadzeniu impulsów do ukladu C, element nieliniowy R2 stanowi mala rezystancje, natomiast z chwila przerwania doplywu impulsów, na przyklad przy wylaczeniu odbiornika TV z sieci, rezystancja elementu nieliniowego R2 bardzo wzrasta. W ten sposób nastepuje skokowy wzrost opornosci czesci dzielnika pomiedzy suwakiem potencjometru Pj a masa w stosunku do czesci dzielnika pomiedzy suwakiem potencjometru a dodatnim napieciem zasilajacym +A. W wyniku odetkania lampy obra¬ zowej napieciem dodatnim doprowadzonym przez chwile z punktu +A, nastepuje rozladowanie jej wewnetrznej pojemnosci i calkowite wygaszenie plamki swietlnej na ekranie lampy obrazowej. PL PL