Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 22.04.1974 70148 KI. 80b,24/04 MKP C04b 7/38 Twórcy wynalazku: Jan Dziegielewski, Ryszard Kowalski, Edmund Nowak Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektowo-Badawcze Budownictwa Ogólnego Miastoprojekt-Wroclaw, Wroclaw (Polska) Srodek do usuwania narostów betonu z form stalowych Przedmiotem wynalazku jest srodek do usuwania narostów betonu z form stalowych powstalych zwlaszcza przy produkcji prefabrykowanych elementów betonowych.Znany srodek chemiczny sluzacy do rozkladania narostów betonu na formach stalowych sklada sie z kwa¬ su solnego, azotowego, urotropiny oraz cukru, przy czym kwas azotowy niekiedy zastepowany jest przez kwas siarkowy lub kwas octowy.Srodek ten ma wady i niedogodnosci polegajace na stosowaniu kwasów, tworzacych trudnorozpuszczalne sole z produktami rozkladu betonu, np. siarczan wapnia. Nadto polaczenie kwasów, np. kwasu azotowego z kwasem solnym zwieksza roztwarzalnosc stali uzytej w formach. Udzial cukru jest szkodliwy, poniewaz ulega¬ jac rozkladowi pokrywa produktami rozkladu powierzchnie usuwanych narostów betonu, co utrudnia z kolei penetracje roztworu trawiacego do wnetrza betonu i zmniejsza skutecznosc dzialania tego roztworu. Ponadto stosowanie srodka na formach, na których kolejne warstwy narostów betonu ulegly zatluszczeniu, a takie sie w zasadzie tylko spotyka w praktyce, jest utrudnione, gdyz pociaga za soba dluzszy okres dzialania preparatu na rozkladany beton, w czasie którym ulega jednoczesnemu wiekszemu zniszczeniu stalowa forma.Celem wynalazku jest zmniejszenie lub unikniecie podanych wad i niedogodnosci, a zwlaszcza zmniejszenie do minimum agresywnosci roztworu w stosunku do stali, zwiekszenie zdolnosci penetracyjnej srodka w glab narostów betonu oraz objecie zakresem stosowania równiez betonu zatluszczonego. Nadto wytyczono zadanie opracowania skladu srodka do usuwania narostów betonu, w którym celowo dobrany skladnik tworzylby na powierzchni stalowej formy warstewke zabezpieczajaca przed szkodliwym dzialaniem kwasów. Cel ten zostal osiagniety przez dodanie do znanego skladnika stosowanego przy wyrobie srodka do usuwania narostów betonu z form stalowych, a mianowicie kwasu solnego, nowych skladników tj. kwasu fosforowego, acetonu, siarczanu lub octanu miedzi oraz detergentu. Udzial stezonego 85% kwasu fosforowego wynosi 2-40% wagowych, acetonu 2-20% wagowych, siarczanu lub octanu miedzi 0,5-5% wagowych, zas detergentu (np. alfenolu 8) 0,01-1% wagowych w stosunku do ilosci calego preparatu.Preparat wedlug wynalazku odznacza sie duza skutecznoscia rozkladania narostów betonu. Podstawowym czynnikiem rozkladajacym beton jest chlorowodór. Kwas fosforowy równiez rozklada beton i jednoczesnie wplywa na obnizenie agresywnosci roztworu w stosunku do stali, a nadto tworzy z zelazem polaczenia obni-2 70 148 zajace korozje stali. Aceton obniza lepkosc roztworu umozliwiajac jego penetracje w glab betonu oraz wplywa korzystnie na obnizenie agresywnosci roztworu w stosunku do stali. Siarczan lub octan miedzi ulega cementacji na powierzchni stalowej formy tworzac korzystna warstewke zabezpieczajaca powierzchnie formy przed dziala¬ niem kwasów. Detergent zwiekszajac zwilzalnosc betonu ulatwia penetracje roztworu w glab betonu, zwlaszcza betonu zaolejonego.Ponizej podaje sie przyklad receptury preparatu wedlug wynalazku. Skladniki sa wyrazone w% wagowych. 37% stezony kwas solny 53,70% 85%¥wa^Toiforow 36,10% aceton 9,00% siarczan lub octan miedzi 1,11% detergent (np. alfenol8) 0,09% Sposób wytwarzania pieparatu wedlug wynalazku o okreslonym wyzej skladzie polega na rozpuszczeniu w kwasie solnym siarczanu lub octanu miedzi, po czym dodaje sie przy ciaglym mieszaniu kolejno aceton, kwas fosforowy i detergent. Mieszanina po dokladnym ujednorodnieniu stanowi gotowy produkt. PL PL