PL69599B1 - - Google Patents

Description

23.IX.1968 Wielka Brytania Opublikowano: 20.11.1974 69 599 KI. 75b,6 MKP B44cl/16 Twórcawynalazku: Alan Lennox Lythgoe Wlasciciel patentu: Letraset Limited, Londyn (Wielka Brytania) Sposób zdobienia wyrobów ceramicznych 1 Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania ozdob¬ nych wyrobów ceramicznych.Znanymi sposobami wyroby ceramiczne zdobi sie przez nakladanie na niepokryte szkliwem wyroby, tzw. „bisk¬ wity", warstwy zdobniczej w postaci wywolywanej przez ogrzanie lub rozpuszczalnik (zazwyczaj wode) dekalkomanii.Po nalozeniu kalki, w celu usuniecia lub rozlozenia orga¬ nicznych skladników warstwy zdobniczej, wyroby cera¬ miczne suszy sie i poddaje wstepnemu wypalaniu. Nastepnie wypalane wstepnie biskwity powleka sie glazura i wypala w wysokiej temperaturze w celu uzyskania gotowych wyro¬ bów szkliwionych. Taki sposób dwukrotnego wypalania wyrobów jest niedogodny, jednak pominiecie wstepnego wypalania zdobionych biskwitów powoduje rozmazywanie sie warstwy zdobniczej w trakcie wypalania glazury w wyso¬ kiej temperaturze. Jedna z przyczyn tego zjawiska jest ulat¬ nianie sie gazów z substancji organicznych. Ponadto wystepuje siatkowanie i luszczenie sie szkliwa oraz odbar¬ wianie rysunku ozdobnego.Stwierdzono równiez, ze w przypadku stosowania ogólnie przyjetego sposobu nakladania glazury przez zanurzanie, zwilzalnosc powierzchni biskwitu i nalozonej warstwy zdob¬ niczej jest czesto odmienna, co powoduje powstawanie róznych grubosci warstw szkliwa na tych powierzchniach.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymienionych wad oraz opracowanie sposobu, wedlug którego stosuje sie przy zdobieniu i szkliwieniu wyrobów ceramicznych tylko jeden etap wypalania, przy zastosowaniu odpowiednich skladników w ilosciach korzystnych dla wytworzenia zadanej warstwy szkliwa, warstwy zdobniczej i spoiwa laczacego warstwe zdobnicza z biskwitem.Sposób szkliwienia i zdobienia niepokrytych glazura wyrobów ceramicznych obejmuje nastepujace etapy: nakla- s danie na wyrób ceramiczny warstwy spoiwa, elementu zdob¬ niczego i warstwy szkliwa. Element zdobniczy stanowi blona nosnika, na która nalozono rysunek ozdobny. Warstwa spoiwa sluzy do wstepnego poolaczenia warstwy zdobniczej z wyrobem. Warstwe glazury w postaci zawiesiny stalych 10 skladników szkliwa w cieczy naklada sie przez natryskiwanie lub polewanie wyrobu z naniesiona uprzednio warstwa zdob¬ nicza. Nastepnie wyrób, pokryty warstwa szkliwa, rozmiesz¬ czona na calej powierzchni wyrobu w równej grubosci, wypa¬ la sie w celu stopienia glazury. 15 Zastosowanie tego sposobu zapewnia, przy jednokrotnym wypalaniu, uzyskiwanie szkliwionych wyrobów doskonalej jakosci, o nieuszkodzonej i nieodbarwionej glazurze, przy czym grubosc szkliwa jest jednakowa na warstwie zdobniczej 20 i na pozostalej powierzchni, ajednoczesnie warstwa zdob¬ nicza nie ulega rozmazaniu.Nakladanie warstwy spoiwa, warstwy zdobniczej i glazury odbywa sie w sposób nastepujacy: na wyrób ceramiczny nie pokryty glazura naklada sie kalke zawierajaca warstwe 25 tymczasowego podloza, warstwe zdobnicza i warstwe spo* iwa. Nastepnie usuwa sie warstwe tymczasowego podloza, przez natryskiwanie lub polewanie naklada sie glazure i wy¬ rób wypala sie. Inny sposób polega na tym, ze na wyrób ceramiczny nie pokryty glazura naklada ue wjednym etapie 30 metoda przedruku warstwe spoiwa i warstwe zdobnicza, 6959969599 a nastepnie wyrób natryskuje sie lub polewa warstwa glazury iwypala.Wedlug innego sposobu biskwit pokrywa sie spoiwem przez natryskiwanie lub zanurzenie w nim wyrobu; warstwe zdobnicza naklada sie metoda przedruku. Glazure naklada sie przez natryskiwanie lub polewanie i wyrób wypala sie.Warstwe tymczasowego podloza elementu dekoracyjnego stanowi papier lub blona z tworzywa sztucznego/Korzystne jest stosowanie celofanu, pergaminu pokrytego silikonami i/lub woskami, lub blony z polietylenu, polipropylenu, poli¬ styrenu, polistyrenobutadienu, politereftalanu glikolu ety¬ lenowego, polimerów winylowych lub pochodnych celulozy.Warstwa zdobnicza naniesiona jest bezposrednio na war¬ stwe tymczasowego podloza.Korzystniejsze jest jednak stosowanie dodatkowo blony nosnej na warstwe tymczasowego podloza. Blona nosna moze byc dowolny polimer organiczny, ale dobrany do okreslonego stosowanego sposobu. Blony polimeryczne moga odznaczac sie wlasciwosciami silnie hydrofobowymi lub silnie hydrofUowymi. Blone nosna o wlasnosciach hydrofilowych stosuje sie gdy zawiesina szkliwa jest w srodo¬ wisku wodnym. Blona nosna moze byc polimer estru kwasu akrylowego lub metakrylowego, np. polimetakrylan n-butylu lub pochodna celulozy, taka jak na przyklad etyloceluloza.W przypadku stosowania zawiesiny szkliwa w rozpuszczal¬ niku organicznym, trzeba uzyc blone o wlasnosciach hydro¬ fobowych.W tym przypadku blone nosna wytwarza sie z alkoholu poliwinylowego lub rozpuszczalnych w wodzie pochodnych celulozy takich jak na przyklad metyloceluloza, zelatyna lub inne tworzace blony i rozpuszczalne w wodzie substange.Bez wzgledu na to, czy warstwa zdobnicza zawiera blone nosna czy nie, korzystne jest, aby jej skladniki organiczne wypalaly sie lub rozkladaly stopniowo, co zabezpiecza war¬ stwe nalozonej glazury przed zniszczeniem.Mozna stosowac wiele farb ceramicznych sluzacych do nanoszenia warstwy zdobniczej na wyroby, jednakze, jak omówiono ponizej, podloze farby trzeba wybrac uwzgled¬ niajac stosowane spoiwo i glazure.Szczególnie uzyteczna klase farb stanowia farby oparte na podlozu z zywicy akrylowej zawierajacej pigmenty i wypel¬ niacze.Czasem korzystne jest dodanie do farb lub blony nosnej pewnej ilosci stopionych skladników szkliwa i/lub czynnika zmiekczajacego.Poniewaz konieczne jest oddzielenie warstwy tymczaso¬ wego podloza od warstwy zdobniczej, farba lub blona nosna musi byc tak przygotowana aby nie wiiazala sie silnie z war¬ stwa tymczasowego podloza a jednoczesnie dokladnie przylegala. Uzyskuje sie to przez zastosowanie w farbie poli¬ meru, który w trakcie suszenia uwalnia sie samorzutnie z warstwy tymczasowego podloza oraz zawiera wystarczajaca ilosc plastyfikatora powodujacego dostatecznie równe przyle¬ ganie farby w czasie suszenia.Stosowana farbe lub blone nosna przygotowuje sie tak, zeby w porównaniu z warstwa tymczasowego podloza wyka¬ zywala odmienna rozciagliwosc pod obciazeniem. Jezeli za¬ tem powstanie miejscowe rozciagniecie warstwy tymczaso¬ wego podloza, spowoduje ono oslabienie lub zniszczenie polaczenia pomiedzy ta warstwa a warstwa farby badz blona nosna, po czym nastapi latwe oddzielenie tej warstwy i prze¬ niesienie warstwy zdobniczej na wyrób.W celu przylaczenia warstwy zdobniczej do biskwitu sto¬ suje sie rózne spoiwa. Moga one odznaczac sie duza lub nie¬ znaczna kleistoscia, moga byc aktywowane rozpuszczal¬ nikiem lub przez ogrzanie, albo moga byc to spoiwa przy¬ klejajace sie pod wplywem docisku. Korzystne jest zastoso¬ wanie spoiw opartych na zywicach akrylowychT Rodzaj odpowiednich spoiw omówiono w patencie brytyjskim s nr 1120226. Stosowane spoiwa moga czasem zawierac sto¬ pione skladniki szkliwa w celu zwiekszeniajego zdolnosci do laczenia z biskwitem i glazura, zarówno przedjak iw trakcie wypalania.Przy nanoszeniu warstwy zdobniczej przy uzyciu folii 10 wytlaczajacej korzystne jest lekkie ogrzewanie biskwitu albo formy.Korzystne jest pokrycie nalozonej warstwy zdobniczej cienka warstwa substancji posiadajacej wlasnosci zwilzajace, odpowiednie dla danej glazury. 15 Najlepsze efekty w sposobie wedlug wynalazku uzyskuje sie gdy kalke skladajaca sie z warstwy tymczasowego pod¬ loza, warstwy zdobniczej i warstwy spoiwa naklada sie na biskwit (warstwa spoiwa) i wywiera sie nacisk na wlasciwe miejsce biskwitu, jesli to konieczne uzywajac rozpuszczal¬ no ników lub ogrzewajac kalke w celu przyklejenia warstwy zdobniczej poprzez spoiwo. Warstwa tymczasowego podloza zluszcza sie a warstwa zdobnicza pozostaje na powierzchni biskwitu. Nastepnie wyrób ceramiczny poddaje sie szkliwie¬ niu, najlepiej przez natryskiwanie, pokrywajac cala powierz- 25 chnie ciagla i równa warstwa tworzacego glazure materialu.Z kolei wyrób wypala sie, w celu stopienia szkliwa na ciagla, szklista warstwe glazury, znanymi metodami stosowanymi w zaleznosci od wlasnosci poszczególnej glazury.Stwierdzono, ze po wypaleniu, pomimo obecnosci sub- 30 stancji organicznych pod warstwa materialu tworzacego gla¬ zure, nie wystepuje odbarwienie ani odksztalcenie nalozonej warstwy zdobniczej.Po nalozeniu warstwy zdobniczej, na wyrób mozna równiez nakladac substancje ciekla w celu zwiekszenia kleis- 35 tosci calej powierzchni, po czym naklada sie glazure w po¬ staci suchego proszku, przylegajacego do otrzymanej w ten sposób kleistej powierzchni.Sposób wedlug wynalazku omawiaja nastepujace przyklady: 40 Przyklad I. Przygotowana kalka sklada sie z naste¬ pujacych warstw: a/ warstwa tymczasowego podloza - polietylen o duzej gestosci, b/ blona nosna - na warstwie tymczasowego podloza 45 osadza sie blone otrzymywana z 95 czesci wagowych zywicy metakrylanu butylu (np. Paraloid, firmy Rohm and Haas Co), 30 czesci wagowych nitrocelulozy (typu DLX 8/13 np. firmy I.C.I.), 42 czesci wagowe ftalanu dwubutylu, 280 czesci wa¬ gowych octanu oxitolu tj. octanu eteru etylowego glikolu 50 etylenowego jako rozpuszczalnika. Warstwa takiej blony nos¬ nej przylega do podloza z polietylenu lecz oddziela sie latwo od niego pod wplywem miejscowego rozciagania podloza polietylenowego. c/ Farba ceramiczna warstwy zdobniczej sklada sie 55 z:10 czesci wagowych zywicy akrylowej, 10 czesci wago¬ wych ftalanu dwubutylu, 20 czesci wagowych eteru jedno- etylowego glikolu etylenowego, 150 czesci wagowych pig¬ mentu. Farba drukuje sie obraz na blonie nosnej. d/ Spoiwo sklada sie 95% zawiesiny kopolimeru octan 60 winylu-akrylan butylu i 5% zageszczacza poliakrylanowego.Spoiwo naklada sie na cala powierzchnie blony nosnej nalo¬ zonej na warstwe tymczasowego podloza.Przygotowana w ten sposób kalke naklada sie od strony spoiwa na pokryty klejem biskwit i usuwa sie warstwe 65 tymczasowego podloza.5 Nastepnie, na cala powierzchnie biskwitu naklada sie przez natryskiwanie mieszanine o nastepujacym skladzie: 100 czesci wagowych sproszkowanego szkliwa, £0 czesci wagowych zywicy akrylowej i 50 czesci wagowych izopro- pylooctanu oxitolu jako rozpuszczalnika. Otrzymany w ten sposób, równo pokryty biskwit, wypala sie ogólnie stosowa¬ na metoda.Przyklad II. Sposób postepowania jak w przykla¬ dzie I. Zastosowano blone nosna otrzymana z 50 czesci wa¬ gowych polialkoholu winylowego otrzymanego z polioctanu winylu, w którym zhydrolizowano 73-77% grup octano¬ wych do grup hydroksylowych, 40 czesci wagowych wody i 10 czesci sorbitu lub gliceryny oraz farbe dla warstwy zdob¬ niczej o skladzie: 15 czesci wagowych etylocelulozy (firmy Hexcules Powder Co, typ N-4), 5 czesci wagowych ftalanu dwubutylu, 30 czesci wagowych pctanu eteru izopropylo¬ wego glikolu etylenowego i 50 czesci wagowych pigmentu ceramicznego. Po nalozeniu elementu dekoracyjnego na wyrób i usunieciu warstwy tymczasowego podloza przed¬ miot natryskuje sie równo wodna zawiesina zawierajaca 50 do 80% wagowych glazury w postaci proszku. Nastepnie produkt wypala sie.Przyklad III. Przy nanoszeniu elementu dekoracyj¬ nego stosuje sie kalke bez warstwy spoiwa. Przed uzyciem, kalke zanurza sie w alkoholu na okres 30 sekund, co powo¬ duje zmiekczenie blony nosnej, nadaje jej wlasnosci klejace i umozliwia przylgniecie tej blony do diskwitu. Warstwa tymczasowego podloza zluszcza sie, nadmiar rozpuszczal¬ nika odparowuje ijak w przykladzie I naklada sie glazure i wypala wyrób, uzyskujac podobne wyniki Przyklad IV. Warstwe zdobnicza nanosi sie przy uzyciu sporzadzonej w tym celu folii, która otrzymuje sie przez pokrycie celofanu warstwa wosku polietylenowego a nastepnie farbe amylowa o nastepujacym skladzie; 10 czesci wagowych zywicy akrylowej takiej jak w przykla¬ dzie I, 10 czesci wagowych adypinianu sextolujako plastyfi¬ katora, 150 czesci wagowych izopropanolu jako rozpuszczal¬ nika i 150 czesci wagowych pigmentu.Po wyschnieciu, warstwe farby pokrywa sie warstwa adhezyjnej zywicy akrylowej czuulej na cieplo.Folie naklada sie na biskwit, znanymi metodami nakla¬ dania folii wytlaczajacych, przy uzyciu albo goracej matrycy W*9* 6 badz przykladajac zimna matryce na goracy biskwit Glazure naklada sie jak w przykladzie I. Wysuszony produkt odzna¬ cza sie doskonalymi wlasnosciami Podobne wyniki otrzymuje sie przez zastosowanie w far- 5 bie ceramicznej substancji hydrofilowych, takich jak alkohol poliwinylowy lub kazeina zamiast zywicy akrylowej, i przez uzycie szkliwa w roztworze wodnym, tak jak to opisano w przykladzie II. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 15 1. Sposób zdobienia wyrobów ceramicznych, polegajacy na naniesieniu na wyrób elementu dekoracyjnego, szkliwieniu oraz wypalaniu, znamienny tym, ze element zdobniczy na¬ nosi sie na warstwe spoiwa, która sluzy do wytwarzania wstepnego polaczenia pomiedzy warstwa zdobnicza iwyro- 20 bem, po czym przez natryskiwanie lub polewanie nanosi sie warstwe szkliwa w ilosci aby nastapilo zwilzanie elementu dekoracyjnego, a nastepnie na calej powierzchni wyrobu osadza sie równej grubosci warstwe szkliwa iwyrób poddaje sie jednorazowemu wypaleniu w celu stopienia znajdujacego 25 sie na nim szkliwa.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na wyrób ceramiczny naklada sie element dekoracyjny w postaci kalki zawierajacej warstwe tymczasowego podloza, warstwe zdob¬ nicza ijako zewnetrzna, warstwe spoiwa, przy czym warstwe 30 tymczasowego podloza usuwa sie przed szkliwieniem wyro* bu.

3. Sposób wedlug zastrz. 1-2, znamienny tym, ze w sklad spoiwa i warstwy zdobniczej wchodzi zywica akrylo¬ wa. 35

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze na war¬ stwe tymczasowego podloza naklada sie blone nosna war¬ stwy zdobniczej o wlasnosciach hydrofilowych gdy zawiesina szkliwa jest w srodowisku wodnym.

5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze stosuje sie 40 blone nosna warstwy zdobniczej o wlasnosciach hydrofo¬ bowych gdy zawiesina szkliwajest w srodowisku rozpuszczal¬ nika organicznego. PL PL