PL68384B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 12.X.1967 Francja Opublikowano: 3.1.1974 68384 KI. 17g,3 MKP F17c Ma^ CZYTELNIA Ur^du Pcrtentawago Wspóltwórcy wynalazku: Glover Jackson, Gillert Massac Wlasciciel patentu: Conch Ocean Limited, Nassau (Wyspy Bahama) Zbiornik do gazów cieklych Przedmiotem wynalazku jest zbiornik do maga¬ zynowania lub transportu cieczy, o temperaturze znacznie rózniacej sie od temperatury otoczenia, zwlaszcza zbiornik do cieczy zamrazajacych ta¬ kich jak gazy skroplone o cisnieniu bliskim cis¬ nienia atmosferycznego, na przyklad skroplony gaz ziemny, stosowany, na przyklad, na tankowcach do transportu cieklych gazów.Wynalazek dotyczy zwlaszcza zbiorników, zwa¬ nych zbiornikami cysternami, zawierajacych ko¬ more ladunkowa wylozona izolacja cieplna z glów¬ na przegroda, zabezpieczajaca przed przeciekaniem, o postaci cienkosciennego, elastycznego pojemnika przeponowego wykonanego z materialu odporne¬ go na niskie temperatury, na przyklad z metalu, który nie wykazuje kruchosci w niskich tempe¬ raturach*. Pojemnik ten nie stanowi konstrukcji samonosnej ale opiera sie, pod dzialaniem cisnie¬ nia hydrostatycznego wywieranego przez ladunek oraz sil bezwladnosci, o otaczajaca go warstwe izolacyjna. Warstwa izolacyjna jest ulozona i opie¬ ra sie sama na stosunkowo sztywnej powloce nos¬ nej zbiornika tak, ze izolacja przenosi bezposred¬ nio na te powloke nosna cale cisnienie wywiera¬ ne przez zawarta w zbiorniku ciecz na sciany po¬ jemnika przeponowego.Sciany pojemnika przeponowego w zbiornikach znanego typu, chociaz sa zabezpieczone przed dzia¬ laniem czynników zewnetrznych, jednak kurcza sie pod dzialaniem zimnej cieczy. Wynalazek do- 10 tyczy zwlaszcza takich zbiorników, w których za¬ pobiega sie zmianom wymiarów zbiornika prze¬ ponowego powodowanym naprezeniami cieplnymi tak, aby calkowite wymiary tego pojemnika po¬ zostaly niezmienione wzgledem powloki nosnej i aby pojemnik ten pozostal w stalym kontakcie z warstwa izolacyjna i opieral sie na tej war¬ stwie.W znanych zbiornikach tego typu, obciazenie ele¬ mentów przytrzymujacych i mocujacych pojemnik przeponowy w celu zapobiegniecia zmianom jego calkowitych wymiarów jest znaczne. Te znaczne obciazenia sa wywolane naprezeniami cieplnymi.Ponadto, gdy zbiornik jest osadzony w uchwytach 15 na tankowcu, przynajmniej niektóre sciany pojem¬ nika przeponowego ulegaja dzialaniu naprezen wy¬ wolanych odksztalceniami kadluba statku znajdu¬ jacego sie na morzu co równiez jest przyczyna dodatkowych obciazen elementów przytrzymuja¬ cych pojemnik przeponowy celem zabezpieczenia przed zmiana jego wymiarów. Tak wiec elementy te musza byc tak zaprojektowane, aby wytrzymy¬ waly takie dodatkowe obciazenia. Jednak, gdy zbiornik jest osadzony w uchwytach na tanko¬ wcu, elementy przytrzymujace, zabezpieczajace po¬ jemnik przeponowy przed zmianami wymiarów, raczej nie powinny byc mocowane do kadluba statku poniewaz stwarza to koniecznosc przerwa¬ nia ciaglosci warstwy izolacyjnej i stwarza mozli- 30 wosc wymiany cieplnej z otoczeniem co moze 7 20 25 68 38468 384 3 4 kolei spowodowac niebezpieczny w nastepstwach — miejscowy spadek temperatury kadluba statku.Przy projektowaniu zbiorników omawianego ty¬ pu konieczne jest zabezpieczenie izolacji wytrzy¬ malosci na obciazenie hydrostatyczne wywierane na nia przez pojemnik przeponowy jak równiez, podczas umieszczenia zbiornika na statku, na na¬ prezenia spowodowane odksztalceniami statku znaj¬ dujacego sie na morzu. Izolacja musi byc równiez zasadniczo nieodksztalcalna pod wplywem zmian temperatur oraz ciagla bez przerw umozliwiaja¬ cych wymiane ciepla z otoczeniem.Ponadto elementy mocujace pojemnik przepono¬ wy w celu zapobiegniecia jego zmianom wymia¬ rowym nie moga wplywac ujemnie na wlasciwo¬ sci izolacyjne izolacji cieplnej. Wymagania te stwarzaja w praktyce szereg problemów.Ponadto, wskazane jest ze wzgledu na bez¬ pieczenstwo i wymagania odpowiednich przepisów, stosowanie w omawianych zbiornikach drugiej przegrody zabezpieczajacej przed przeciekaniem w przypadku uszkodzenia zasadniczej, która stanowi pojemnik przeponowy. Druga przegroda moze miec postac kolejnego cienkosciennego zbiornika prze¬ ponowego, na przyklad z metalu, otaczajacego pojemnik stanowiacy glówna przegrode i opiera¬ jacego sie o izolacje przenoszaca obciazenie. W róznych znanych konstrukcjach te druga przegro¬ de stanowi badz sama izolacja, na której opiera sie pojemnik przeponowy stanowiacy glówna prze¬ grode, badz ma postac niemetalowej, wykonanej na przyklad ze sklejki, powloki polaczonej z izo¬ lacja. Tym bardziej jest wazne, aby izolacja byla pewna i nie miala przerw powodujacych wymiane ciepla z otoczeniem, które to przerwy moga sta¬ nowic równiez miejsce przecieków.Proponowano dotychczas rózne rozwiazania kons¬ trukcyjne zbiorników omawianego typu. Wedlug jednego z nich zbiornik posiada dwie identyczne przegrody wykonane w postaci pojemników prze¬ ponowych z cienkiej blachy opierajacych sie na scianie izolacyjnej otaczajacej kazdy z nich. Kaz¬ da z tych scian sklada sie z kratownicy, w której osadzone sa puste wewnatrz ksztaltki wypelnione ziarnistym materialem izolacyjnym i ustawione swobodnie jedna na drugiej. Rogi kazdej z prze¬ gród, pierwszej i drugiej, stanowiacych pojemniki przeponowe byly mocowane za pomoca elementów, przymocowanych do tych rogów i przechodzacych przez warstwe izolacji, do powloki nosnej. Roz¬ wiazanie takie wykazuje szereg wad. Miedzy in¬ nymi taka, ze obie sciany izolacyjne sa utworzone ze swobodnie ustawionych elementów, które moga sie przesuwac. Tak wiec elementy kazdej ze scian izolacyjnych moga sie przesuwac tak, ze ich po¬ wierzchnie, na których opiera sie przegroda prze¬ ponowa nie beda lezaly w jednej plaszczyznie i nie beda tworzyly równej powierzchni na skutek czego scianki zbiornika przeponowego moga pope¬ kac. Moze to byc niebezpieczne, zwlaszcza wtedy, gdy zbiornik znajduje sie na statku. Druga wada sa przerwy w izolacji spowodowane umieszczeniem w niej elementów mocujacych rogi scian zbiorni¬ ka przeponowego, które to elementy stanowia mostki ulatwiajace wymiane ciepla z otoczeniem.W innym znanym rozwiazaniu istnieje pojedyn¬ cza przegroda stanowiaca pojemnik przeponowy, opierajaca sie o ciagla sciane izolacyjna wykonana ze sztywnych plyt lufo bloków drewnianych po- 5 Laczonych ze soba wzajemnie i tworzacych zasad¬ niczo jednolita sciane tak, ze powierzchnie tych plyt lub bloków, o które opiera sie pojemnik prze¬ ponowy leza w jednej, wspólnej plaszczyznie i two¬ rza stale równa powierzchnie nosna dla tego po¬ jemnika. Sama izolacja stanowi lub ma wbudo¬ wana — druga przegrode niemetalowa, zas kazda z plyt jest zasadniczo nieprzemakalna a szczeliny pomiedzy plyta albo blokiem sa wypelnione ma¬ terialem uszczelniajacym i przykryte plytkami la¬ czacymi plyty scienne tak, ze izolacja stanowi druga nieprzepuszczalna .dla plynów przegrode jed¬ nak niewytrzymala na kurczenie sie plyt. Ele¬ menty mocujace pojemnik przeponowy rozmiesz¬ czone sa w odstepach wydluz i wszerz scian izo¬ lacyjnych tak, ze przenosza obciazenie pojemnika przeponowego na cala powierzchnie kazdej sciany.Wada tego rozwiazania jest to, ze rogi pojemnika przeponowego nie moga byc sztywno zamocowane i moga latwo ulec uszkodzeniu. Wedlug innego dotychczasowego rozwiazania przepona jest mo¬ cowana za pomoca naroznikowych elementów mo¬ cujacych, wykonanych ze sztywnego materialu i przechodzacych przez rogi pojemnika przepono¬ wego, do kratownicy umieszczonej w warstwie izolacyjnej i zamocowanej z kolei do kratownicy zewnetrznej. Rozwiazanie to ma jednak te wade, ze dodatkowe dostosowanie kratownicy do izolacji jest bardzo skomplikowane oraz te wade, ze rama- kratownica polaczona w naroznikach z izolacja utrudnia konieczne rozszerzanie sie i kurczenie izolacji.Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie wad wystepujacych przy dotychczasowych rozwiaza¬ niach i rozwiazanie wyzej wskazanych problemów przez zaprojektowanie zbiornika omawianego typu odznaczajacego sie budowa, w której poszczególne wymagania odnosnie izolacji pojemnika przepo¬ nowego oraz elementów mocujacych ten ostatni sa odpowiednio ze soba powiazane.Szczególnym celem wynalazku jest wyposaze¬ nie tankowców morskich w zbiornik lub zbior¬ niki, w których sciany pojemnika przeponowego opieraja sie zawsze na otaczajacej je izolacji i w którym pojemnik przeponowy, a zwlaszcza jego naroza, sa mniej narazone na odksztalcenia i uszkodzenia zmeczeniowe.Cel ten zostal osiagniety przez zaprojektowanie zbiornika wedlug wynalazku, w którym to zbior¬ niku pojemnik przeponowy jest zamocowany do rogów izolacji za pomoca sztywnych, naroznych elementów mocujacych przechodzacych na ze¬ wnatrz przez rogi pojemnika i zamocowanych w narozach warstwy izolacyjnej przez co rogi po¬ jemnika przeponowego sa sztywno zamocowane do izolacji i zabezpieczone w ten sposób przed znacz¬ niejszym odksztalceniem.Zbiornik wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze przenoszaca obciazenie izolacja cieplna jest zamocowana nieruchomo do powloki zbiornika i jest wykonana z takiego materialu, który nie ule- 35 4u 45 50 55 60 35 4u 45 50 55 60 15 20 25 3068 384 5 6 ga zasadniczym odksztalceniom na skutek zmian temperatur, jedynie tylko, w niewielkim zakre¬ sie, przy narozach, dzieki czemu utrzymuje ona stale równa powierzchnie nosna dla pojemnika przeponowego, oraz tym, ze rogi pojemnika prze¬ ponowego sa zamocowane w narozach izolacji za pomoca sztywnych katowych elementów mocuja¬ cych wystajacych na zewnatrz przy narozach po¬ jemnika i zamocowanych w narozach warstwy izo¬ lacyjnej, przy czym przynajmniej narozniki war¬ stwy izolacyjnej sa wykonane z materialu o wy¬ trzymalosci na sciskanie i rozciaganie wystarcza¬ jacej do przenoszenia obciazen z elementów mo¬ cujacych naroza pojemnika przeponowego na ze¬ wnetrzna powloke nosna zbiornika, dzieki czemu naroza pojemnika przeponowego sa sztywno zamo¬ cowane do warstwy izolacyjnej i zabezpieczone przed znaczniejszym odksztalceniem.Istota wynalazku polega na tym, ze zamiast mo¬ cowac te narozne elementy posrednio do ze¬ wnetrznej powloki nosnej zbiornika za pomoca elementów przechodzacych przez naroza izolacji, mocuje sie je bezposrednio do czesci naroznych izolacji, przenoszacych obciazenia na powloke nos¬ na. Dzieki temu wada dotychczasowych konstruk¬ cji, polegajaca na istnieniu elementów przechodza¬ cych przez warstwe izolacyjna i tworzacych ro¬ dzaj mostków umozliwiajacych wymiane ciepla z otoczeniem, zostaje wyeliminowana.Oczywiscie pod pojeciem narozy nalezy rozu¬ miec miejsce polaczenia na calej dlugosci — dwóch scian lub czesci tych scian — krawedzi przyle¬ glych do siebie, odpowiednio w odniesieniu badz do pojemnika przeponowego, badz warstwy izo¬ lacyjnej badz tez calego zbiornika. Pojecie sciany obejmuje równiez wierzch i dno zbiornika.Kompletny zbiornik wedlug wynalazku moze miec ksztalt dowolny, chociaz zwykle ma ksztalt trapezowy lub prostokatny. Zbiornik moze miec równiez ksztalt bardziej skomplikowany, na przy¬ klad dostosowany do ksztaltu dennej czesci kad¬ luba statku, jednak powinien stanowic prostopadle do siebie lub nachylone pod katem plaskie sciany.Zbiornik moze miec równiez schodkowe sciany boczne tak, ze bedzie on posiadal stopniowo zmniej¬ szajacy sie przekrój poprzeczny, a to w celu do¬ stosowania go ksztaltem na przyklad do czesci dziobowej lub rufowej statku* We wszystkich przypadkach pojemnik przeponowy powinien miec naroza dostosowane ksztaltem do ksztaltu zlacza brzegowych czesci przyleglych do siebie scian lub czesci scian. Przylegle sciany moga tworzyc w miejscu polaczenia kat dwusoienny z ostrym wierz¬ cholkiem lub tez przejscie pomiedzy tymi sciana¬ mi w miejscu zlacza moze byc takze krzywoli¬ niowe. Kat dwuscienny pomiedzy przyleglymi scia¬ nami moze byc katem prostym lub zblizonym do tej wartosci ale, zwlaszcza w przypadku zbiorni¬ ków o scianach pochylych, moze miec tez i inna wartosc, na przyklad moze byc ostry lub rozwar¬ ty, zaleznie od ksztaltu geometrycznego zbiornika.Niektóre naroza zbiorników, przy róznych ich ksztaltach geometrycznych, moga miec postac ka¬ tów brylowych zewnetrznych lub wewnetrznych.Jednak zbiorniki, zwlaszcza te, w których sciany boczne, wierzch lub dno o profilu schodkowym albo zbiorniki z malym górnym wlazem, tworza zewnetrzne katy dwuscienne — moga byc wklesle lub wypukle, s Cecha charakterystyczna wynalazku jest rów¬ niez to, ze elementy mocujace naroza pojemnika przeponowego sa wystarczajaco sztywne, aby za¬ pobiec wyraznemu odksztalceniu i aby zachowac niezmieniony kat naroznika pojemnika przepono¬ wego, to jest kat pomiedzy dwiema scianami tego pojemnika tworzacymi naroznik, a zatem jest zmniejszenie mozliwosci pekniecia narozy pojem¬ nika. Tak wiec elementy mocujace przeciwdzia¬ laja ogólnym zmianom wymiarów pojemnika prze¬ ponowego na skutek naprezen cieplnych, jak rów¬ niez przytrzymuja sztywno same naroza pojem- nika uniemozliwiajac jakiekolwiek powazniejsze zmiany katów tych narozy.Inna wazna cecha wynalazku jest to, ze elemen¬ ty mocujace zamocowane sa do izolacji w nie¬ wielkiej odleglosci od linii zlacza naroznego tej izolacji i w zwiazku z tym nie wplywaja na od¬ ksztalcanie jej narozników na skutek rozrzedza¬ nia i kurczenia sie tworzywa izolacyjnego. Kazde ramie naroznikowego elementu mocujacego siega na niewielka odleglosc od linii zlacza naroznego opierajac sie na powierzchni izolacji i jest za¬ mocowane w pewnej odleglosci od tej linii, na przyklad za pomoca srub lub wkretów do sztyw¬ nych bloków izolacyjnych przenoszacych obciaze¬ nie, wykonanych na przyklad z twardego drewna i sztywno zamocowanych do powierzchni izolacji, na przyklad za pomoca kleju, w ten sposób, ze nie naruszaja szczelnosci warstwy izolacyjnej. Na¬ lezy zauwazyc, ze te bloki izolacyjne rozmieszczo¬ ne sa wzdluz kazdego z brzegów obok linii zlacza izolacji stanowiacej naroze warstwy izolacyjnej przylegle do naroza pojemnika przeponowego. Po¬ niewaz bloki, na których opieraja sie ramiona kaz¬ dego z elementów mocujacych sa umieszczone w pewnej odleglosci od linii zlacza naroznego, wzdluz przyleglych do siebie scian izolacyjnych, to po¬ miedzy tymi elementami a naroznikami izolacji istnieje szczelina kompensujaca odksztalcenia izo¬ lacji.Dalsza cecha wynalazku jest to, ze naprezenie rozciagajace w kazdej scianie pojemnika przepo¬ nowego jest przenoszone czesciowo przez sciane izolacyjna równolegla i polaczona z dana sciana pojemnika a czesciowo przez sciane izolacyjna do niej prostopadla. Czesc naprezen rozciagajacych w kazdej ze scian pojemnika jest przenoszona w postaci naprezen scinajacych poprzez sciane izo¬ lacyjna, na. której opiera sie dana sciana pojem¬ nika, na równolegle do niej przebiegajaca sciane powloki nosnej, na której z kolei opiera sie ta sciana izolacyjna.Pojemnik przeponowy moze byc wykonany z dowolnego odpowiedniego materialu podatnego od¬ pornego na niskie temperatury, na przyklad z me¬ talu, który nie wykazuje kruchosci w niskich temperaturach które maja ciekle gazy przy cis¬ nieniu atmosferycznym. W opisie pojecie metalu obejmuje równiez stopy metali. Pojemnik prze¬ ponowy moze byc wykonany z metalu, na przy- 15 30 25 30 35 40 45 50 ©5 60/ 7 klad ze stali nierdzewnej lub stopu aluminium, kftóry nie ma zbyt niskiego wspólczynnika roz¬ szerzalnosci cieplnej, ale w zwiazku z tym sciany jego sa uksztaltowane w sposób pozwalajacy na kompensacje rozszerzalnosci, na przyklad przez wykonanie w obu kierunkach wglebien lub pofal¬ dowan zapewniajacych odpowiednia rezerwe ma¬ terialu dla kompensowania skurczu. Pojemnik przeponowy moze byc wykonany na przyklad rów¬ niez ze stali o zawartosci 36*/t Ni, która posiada bardzo niski wspólczynnik rozszerzalnosci cieplnej i której zastosowanie nie wymaga stosowania ksztaltów kompensujacych rozszerzalnosc cieplna.Naroznikowe elementy mocujace moga byc wy¬ konane z dowolnego, odpowiedniego do tego celu metalu, na przyklad ze stali nierdzewnej, stopu aluminium lub stali stopowej o zawartosci 36°/o Ni posiadajacego odpowiednia wytrzymalosc i zapew¬ niajaca wymagana sztywnosc. Wazne jest aby material na elementy mocujace byl odpowiednio dobrany do materialu, z którego wykonany jest pojemnik przeponowy, na przyklad pod wzgledem wspólczynnika rozszerzalnosci cieplnej i spawalno- sci. Korzystnie stosuje sie taki sam metal zarówno na elementy mocujace jak i na pojemnik chociaz nie jest rzecza podstawowa dobra spawalnosc tych elementów ze soba i podobny wspólczynnik roz¬ szerzalnosci cieplnej. W celu zwiekszenia sztywno¬ sci elementów mocujacych, moga one posiadac ze¬ wnetrzne zebra rozmieszczone w odstepach stano¬ wiace monolit z tymi elementami lub do nich przy- spawane.Konieczne jest, ze wzgledu na rozszerzalnosc i skurcz tych elementów, umozliwienie swobodne¬ go przebiegu tych zjawisk. Mozna to korzystnie osiagnac przez podzielenie kazdego elementu mo¬ cujacego przebiegajacego wzdluz calego naroza po¬ jemnika na szereg krótkich odcinków i pozosta¬ wienie szczelin pomiedzy przyleglymi odcinkami.W tym przypadku szczeliny te powinny byc szczel¬ nie przykryte cienkimi plytkami laczacymi sasied¬ nie elementy i przyspawanymi do nich, przy czym plytki te powinny miec korzystnie ksztalt umo¬ zliwiajacy kompensacje rozszerzalnosci i skurczu.Korzystnie plytki laczace moga stanowic narozni¬ kowe czesci pojemnika przeponowego. Z tego wzgledu nalezy dazyc aby pojemnik przeponowy posiadal czesci naroznikowe rozmieszczone miedzy elementami mocujacymi, które tworzylyby wraz ze scianami calkowicie szczelny pojemnik. W tym przypadku elementy mocujace zasadniczo nie sta¬ nowia czesci pojemnika membranowego, chociaz niewielkie ich odcinki moga stanowic uszczelnie¬ nie tego pojemnika.Jak to wspomniano juz wyzej, izolacja cieplna zbiornika wedlug wynalazku powinna przede wszystkim stanowic sztywne, zdolne do przeno¬ szenia obciazen sciany o wytrzymalosci na sciska¬ nie wystarczajacej do przenoszenia obciazenia hy¬ drostatycznego dzialajacego na pojemnik przepo¬ nowy, a ponadto sciany te powinny stanowic konstrukcje, która winna byc stale szczelna. Cho¬ ciaz kazdy odpowiedni material spelniajacy wyzej wspomniane wymagania moze byc uzyty na izo¬ lacje to jednak przede wszystkim izolacja powin- 18 384 8 na byc wykonana z plyt lub bloków, na przyklad, z drzewa balsa, z których kazda lub kazdy jest osobno zamocowana do powloki nosnej a plyty tworzace kazda ze scian powinny byc polaczone 6 ze soba i stanowic zwarta jednolita sciane, przy czym nalezy stworzyc warunki pozwalajace na pewne ograniczone odksztalcanie czesci tworza¬ cych naroza warstwy izolacyjnej. Korzystne jest stosowanie izolacji, która wypelnia szczeliny po- io miedzy przyleglymi blokami lub plytami i zam¬ kniete klamrami laczacymi plyty. Izolacja tego ro¬ dzaju ma wystarczajaca wytrzymalosc na sciska¬ nie i rozciaganie, aby mogla przenosic na powloke nosna obciazenia dzialajace na elementy mocuja- 15 ce pojemnik przeponowy. Mozna równiez uzyc tego materialu izolacyjnego do wykonania tylko naro¬ zy warstwy izolacyjnej o zadanej wytrzymalosci na sciskanie i rozciaganie, a do wykonania glów¬ nej czesci scian izolacyjnych mozna uzyc inne 20 tworzywo izolacyjne, na przyklad tworzywo sztucz¬ ne piankowe o wymaganej wytrzymalosci na sci¬ skanie.Zasadniczym warunkiem jest aby izolacja zbior¬ nika stanowila lub zawierala druga szczelna prze- * grode niemetalowa zabezpieczajaca przed wycie¬ kaniem cieczy.Dla lepszego objasnienia wynalazku zostana te¬ raz opisane przyklady rozwiazan konstrukcyjnych zbiornika wedlug wynalazku w powolaniu sie na 80 zalaczony rysunek, na którym fig. 1 przedstawia zbiornikowiec morski w przekroju poprzecznym z wbudowanym zbiornikiem zawierajacym poje¬ dynczy pojemnik przeponowy umieszczony w la¬ downi tankowca, przy czym w lewej czesci figury te pominieto przedmiotowa czesc pojemnika przepo¬ nowego; fig. 2 — przedstawia czesc ladowni z fig. 1 w rzucie poziomym z pokazaniem dwóch pierw¬ szych etapów montazu zbiorników, przy czym w górnej czesci figury widac czesc ladowni z pod- 40 porami dennymi a w dolnej czesci druga czesc ladowni ze zbiornikiem i jego plytami izolacyj¬ nymi oraz podporami z twardych bloków drew¬ nianych i. umieszczonymi pomiedzy nimi blokami z drzewa balsa; fig. 3 — ladownie podobnie jak 46 na fig. 2 w rzucie poziomym z pokazaniem dwóch nastepnych etapów budowy zbiornika, przy czym w dolinej czesci figury widac ladownie z zamon¬ towanymi naroznymi elementami mocujacymi zbiornik a w czesci górnej zasadnicza czesc po- 50 jemnika przeponowego umieszczona juz na swym miejscu; fig. 4 — przedstawia szczegól zbiornika w rzucie poziomym i w powiekszeniu, który po¬ kazuje miedzy innymi naroznikowe elementy mo¬ cujace umieszczone w kacie dwusciennym pomie- 66 dzy czesciami sasiednich scian i dnem zbiornika z fig. l oraz trójscienny naroznikowy element mo¬ cujacy pomiedzy dwiema scianami i dnem wraz z przyleglymi czesciami pojemnika przeponowego i izolacji cieplnej; fig. 5 — szczegól zbiornika w 60 rzucie perspektywicznym z pokazaniem elementów mocujacych umieszczonych w kacie dwusciennym pomiedzy czescia sciany i dna zbiornika z fig. 1 oraz przylegle czesci pojemnika i izolacji ciepl¬ nej; fig. 6 — szczegól zbiornika z fig. 1 w pio- 65 nowym przekroju poprzecznym i powiekszeniu;88 384 9 fig. 7 — szczegól zbiornika z fig. 1 w przekroju poziLoimym z uwio^cznieffiiem trójsciennego elemen¬ tu mocujacego, przyleglego do niego dwuscien- nego elementu mocujacego oraz izolacji; fig. 8 — szczegól, w powiekszeniu, zbiornika z fig. 1, w przekroju poprzecznym uwidaczniajacy sposób mocowania plyt tworzacych zbiornik przeponowy; fig. 9 — szczegól innego zbiornika w przekroju poprzecznym i zwiekszonej podzialce pokazujacy uklad elementów konstrukcyjnych przy rozwar¬ tym kacie dwusciennym zbiornika o pochylych scianach; fig. 10 — inny zbiornik, w ogólnym rzucie persipekltywScanym o schodkowym uksztal¬ towaniu scian i o narozach wkleslych i wypuk¬ lych; fig. 11 — szczegól zbiornika w przekroju po¬ dobnym do fig. 6 pokazujacy uklad elementów konstrukcyjnych zbiornika przy narozu wypuk¬ lym oraz fig. 12 — inna odmiane naroznikowego elementu mocujacego w rzucie perspektywicznym.Jak to wyraznie widac fig. 1, 2 i 3 nie sa na¬ rysowane z zachowaniem proporcji wymiarowych.Tak wiec czesci pojemnika przeponowego, elemen¬ ty mocujace, belki nosne i izolacja sa dobrze wi¬ doczne, dla lepszego zilustrowania, poniewaz sa przedstawione w wiekszej podzialce niz sam kad¬ lub statku.Na fig. 1 pokazano w przekroju poprzecznym tankowiec do przewozu cieklych gazów wyposa¬ zony w zbiorniki zawierajace izolowane cieplnie pojemniki na ladunek, umieszczone w ladowniach l majace ksztalt wnetrza tych ladowni. Zbiorni¬ kowiec posiada zewnetrzne poszycie 1 kadluba L wewnetrzne poszycie 2. Plyty pokladowe 3 oraz grodzie poprzeczne 4 ograniczaja przestrzen lado¬ wni. Ladownia sluzy jako stosunkowo sztywna powloka nosna dla kazdego zbiornika. Kazda z la¬ downi jest wylozona cieplna warstwa izolacyjna 5 zdolna do przenoszenia obciazen. Wewnatrz war¬ stwy izolacyjnej ladowni umieszczony jest pojem¬ nik 'przeponowy oznaczony ogólnie przez 6, sta¬ nowiacy pierwsza szczelna przegrode i wykonany z cienkiej blachy ze stali nierdzewnej. Kazda ze scian wykonanych z ciepJmej warstwy izolacyj¬ nej 5 zawiera, pewna warstwe materialu izola¬ cyjnego zdolnego do przenoszenia obciazen, jak np. drzewo balsa, zamocowana do podpór nosnych 7, tworzac równa powierzchnie nosna dla scian pojemnika przeponowego i przenoszac obciazenie badz na poszycie 2 statku, badz na grodzie 4 badz tez na plyty pokladowe 3.Warstwa izolacyjna jest utworzona z plyt 8 z rdzeniem 9 wykonanym z drzewa balsa oraz z wy¬ konanej ze sklejki okladziny 10 i 11 polaczonej z rdzeniem za pomoca odpowiedniego kleju. Okla¬ dzina 10 ze sklejki stanowi druga przegrode zbior¬ nika.Jak pokazano na fig. 2 drewniane podpory nos¬ ne 7 sa zamocowane, w regularnych odstepach, do poszycia 2, plyt 3 i grocM 4, na przyklad za po¬ moca srub 7a (figura 6) tak, ze wewnetrzne po¬ wierzchnie podpór leza w tej samej plaszczyznie.Przestrzen miedzy podporami jest wypelniona do¬ wolnym, odpowiednim materialem izolacyjnym, na przyklad wata szklana, nie pokazanym na rysun¬ ku. Zewnetrzne brzegi kazdej z plyt 8 stykaja sie 10 10 15 BO 35 40 50 56 i sa polaczone z wewnetrzna powierzchnia pod¬ pór 7. Sasiednie plyty sa mocowane do wspólnych podpór tak, ze polaczone sa ze soba w sposób za¬ pewniajacy zachowanie szczelnosci pomiedzy nimi.Plyty sa mocowane podczas ich laczenia za po¬ moca srub przyspawanych do poszycia 2, plyt po¬ kladowych 3 i grodzi 4. Sruby te nie sa pokazane aa rysunku i moga byc pozostawione na stale lub usuniete.Druga przegroda jest tak zaprojektowana, alby pozostawala stale szczelna niezaleznie od sklon¬ nosci plyt 8 do kurczenia sie w niskich tempera¬ turach. Tak wiec brzegi sasiadujacych ze soba plyt 8 sa tak zukosowane, ze szczeliny pomiedzy tymi plytami zwezaja sie w kierunku wewnetrz¬ nej powierzchni tych plyt i sa wypelnione pian¬ kowym tworzywem sztulcznym 12 scisnietym do 90% lub mniej jego objetosci w stanie swobod¬ nym. Szczeliny pomiedzy sasiednimi plytami 8 sa zamkniete od zewnatrz podporami nosnymi 7, a od wewnatrz nakladkami 13 wykonanymi ze sklejki, nalozonymi na plyty 8 po obu stronach zlacza L przyklejonymi do tych plyt.Tak wiec plyty 8 tworzace jedna ze scian sa ze soba szitywno polaczone za pomoca podpór nos¬ nych i nakladek tworzac jednolita sciane przeno¬ szaca obciazenie i o duzej sztywnosci tak, ze po¬ szczególne plyty sciany nie moga sie przesunac wzgledem powloki nosnej tak, ze ich wewnetrzne powierzchnie pozostaja zawsze w jednakowym po¬ lozeniu wzgledem powloki nosnej.Szczeliny przy narozach w miejscu laczenia dwóch plyt 8 tworzacych dwie sasiednie sciany sa wypelnione materialem 14 takim samym jak ma¬ terial 12 wypelniajacy szczeliny pomiedzy plytami tej samej sciany. Do sasiednich plyt naroznych przyklejone sa nakladM naroznikowe 15 (figura 6 i 7) wykonane korzystnie ze sklejki i wraz z ka¬ towa ksztaltka 15a zamykaja szczeline miedzy ty¬ mi plytami. Jednakze nakladka 15 pozwala na pe¬ wien ograniczony ruch wzgledny plyt tworzacych naroze warstbwy izolacyjnej.Pierwsza przegroda nieprzepuszczalna 6 jest wy¬ konana, w omawianym przykladzie, ze stosunko¬ wo cienkich, gietkich plyt 16 wykonanych ze stali nierdzewnej, tworzacych sciany pojemnika przepo¬ nowego. Plyty te polaczone sa ze soba przy dwu- sciennych katach zbiornika za pomoca narozniko¬ wych elementów 17 wykonanych ze stalowej bla¬ chy nierdzewnej a przy katach trójsciennych od¬ powiednimi trójsciennymi elementami U* wyko¬ nanymi z tego samego materialu (fig. 3 i 4).Plyty 16 tworzace sciany pojemnika przeponowe¬ go maja pofaldowania kompensacyjne pozwalajace na skurcz tych scian wywolany niska temperatura transportowanej cieczy. Pofaldowania te maja po¬ stac zaglebien 16a i 16b. Zaglebienia te róznia sie od siebie tym, ze zaglebienia 16& maja wiekszy przekrój poprzeczny od zaglebien 16b, przy czym zaglebienia kazdego rodzaju to jest 16a lub 16b maja jednakowy przekrój i przebiegaja równo¬ legle do siebie w pewnych odstepach. Zaglebienia jednego rodzaju, przecinaja pod katem prostym zaglebienia drugiego rodzaju tak, ze tworza siec prostokatów, przy czym wszystkie zaglebienia sa68 384 11 12 skierowane swa wypukloscia do wnetrza pojem¬ nika.Naroza pojemnika przeponowego 6 sa zamoco¬ wane, w celu zapobiegniecia jego zmianom wymia¬ rowym, za pomoca naroznikowych elementów mo¬ cujacych oznaczonych ogólnie odnosnikiem 18. Ele¬ menty te sa rozmieszczone wzdluz narozy pojem¬ nika przeponowego i sa do niego przyspawane.Elementy mocujace 18 skladaja sie ze stosunko¬ wo krótkich oddzielnych odcinków 19 wykonanych ze stali nierdzewnej i rozmieszczonych w regular¬ nych odstepach wzdluz narozy pojemnika. Ele¬ menty mocujace sa zamocowane sztywno za po¬ moca srub 26 do bloków 21, 22 wykonanych z twardego drewna, które to bloki z kolei sa rów¬ niez sztywno polaczone, na przyklad za pomoca kleju, z, wewnetrzna powierzchnia warstwy izola¬ cyjnej 5 w sposób zapewniajacy szczelnosc tej warstwy.Ponizej zostana opisane szczególy konstrukcji wedlug wynalazku.Bloki 21, 22 wykonane z twardego drewna po¬ kazane sa najwyrazniej w czesci dolnej fig. 2.Wzdluz brzegu dennej izolacji cieplnej zbiornika rozstawiony jest szereg jednakowych bloków 21 wykonanych z twardego drewna i rozmieszczonych w jednakowych odstepach. Bloki te przylegaja do sasiednich scdan bocznych i maja — w plaszczyz¬ nie poziomej przekrój w ksztalcie litery „T". Krót¬ sze ramie profilu teowego przylega do brzeg/u dennej warstwy izolacyjnej, natomiast szersze je¬ go ramie jest skierowane do wewnatrz. Do plyt tworzacych izolacje denna zamocowane sa rów¬ niez, na przyklad za pomoca kleju, mniejsze bloki 23 z drzewa balsa wypelniajace odstepy miedzy blokami 21. Bloki 23 jak to widac na fig. 1, 2 i 3 przykrywaja nakladki 13 scian izolacyjnych. Jak to widac najwyrazniej na fig, 2 przy trójscien¬ nym narozniku w miejscu polaczenia dna z dwie¬ ma scianami bocznymi zbiornika umieszczony jest wiekszy blok 24 wykonany z twardego drewna.Blok ten moze stanowic jedna calosc z dwoma bocznymi blokami 21.Fig. 4 i 5 przedstawiaja identyczny uklad blo¬ ków 21, 22 z twardego drewna oraz posrednich bloków 23 z drzewa balsa wzdluz kazdego brzegu scian bocznych przyleglego do dna zbiornika. Iden¬ tyczny uklad bloków wystepuje przy górnej scia¬ nie izolacyjnej zbiornika, jak to widac na fig. 1 oraz wzdluz górnych krawedzi scian bocznych przyleglych do sciany górnej.Przestrzen ograniczona blokami 21, 22, 23 kaz¬ dej ze scian jest wypelniona blokiem 24 wykona¬ nym z drzewa balsa, polaczonym na przyklad za pomoca kleju z plytami 8 tworzacymi dno. Blok 24 z drzewa balsa ma taka sama grubosc jak po- pozóstale bloki i jest odpowiednio wyciety w celu dostosowania go do nakladek 13. Tak wiec górna powierzchnia bloku 24 znajduje sie w tej samej plaszczyznie z pozostalymi blokami i tworzy wraz z nimi czesc izolacji 5 tworzac stale równa po¬ wierzchnie oporowa dla pojemnika przeponowego.Poniewaz wszystkie warstwy izolacji to znaczy podipory 7, plyty 8, bloki 24 z drzewa balsa oraz bloki 21, 22, 23 sa zamocowane do powloki nosnej i polaczone ze soba, zatem nie moga zmieniac po¬ lozenia wzgledem tej powloki i w zwiazku z tym pojemnik przeponowy 6 opiera sde zawsze na plas¬ kiej powierzchni nosnej.Przedstawione na fig. 1 do 8 naroznikowe ele¬ menty mocujace 19 maja ksztalt wkleslego kata dwusciennego. Kazdy z tych elementów posiada rozmieszczone po przeciwnych jego koncach, od¬ dalone od siebie, dwa jednakowe zebra 19e wy¬ konane z grubej blachy ze staiK nierdzewnej i przy- spawane do tych elementów w celu kh usztywnie¬ nia.Kazdy z naroznikowych elementów mocujacych jest zamocowany do bloków, z twardego drewna, wchodzacych w sklad dwóch bocznych scian na¬ roznika. Tak wiec, jak to wddiac wyraznie na fig. 3 i 5 jedno ramie 19a elementu mocujacego jest sztywno zamocowane za pomoca dwóch srub 20 ze stali nierdzewnej do bloku drewnianego 21 scia¬ ny dennej izolacji, a drugie ramie 19b równiez za pomoca stalowych srub 26 do drewnianego blo¬ ku 21 przyleglej sciany bocznej izolacji. Stopka teowego bloku 21 jest wycieta tak, ze ramiona ele¬ mentu mocujacego leza w jednej plaszczyznie z jej powierzchnia* Sruby 20 sa skrecone niakrejtkami kolpakowymi 25 umieszczonymi wewnatrz otworów wykonanych w blokach 21, 22. Jak to pokazano wyraznie na fig. 2 i 4, pomiedzy blokami 21 i 23 oraz blokami naroznikowymi 22 istnieja szczeliny dla pomiesz- czentiia zeber 19c. W celu ulatwienia osadzenia ele¬ mentów mocujacych 19 oraz dla umozliwienia ich wyjecia w blokach teowych 21 sa wykonane wzdluzne rowki 26. Krawedzie scian pojemnika przeponowego sa zamocowanie w sposób szczelny do odpowiednich ramion 19a i 19b (figura 5) ele¬ mentów mocujacych 19 na przyklad na zakladke za pomoca spawania lukowego.Czesci naroznikowe 17 pojemnika przeponowego sa podobne do siebie za wyjatkiem czesci naroz¬ nikowej 17 w narozniku trójsciennym. Kazda z tych czesci naroznikowych jest krótka i posiada wglebienie 17a wchodzace w odpowiednie wglebie¬ nie plyty tworzacej sciane pojemnika i laczonej z druga za pomoca tej czesci. Wglebienie to moze miec rózna wielkosc i /ksztalt w zaleznosci od wglebien, do których ma pasowac. Kazda czesc na¬ roznikowa ma nieco wieksza dlugosc niz element mocujacy 19. Czesci naroznikowe 17 sa zamoco¬ wane do elementów mocujacych tak, ze kazda z tych czesci laczy dwa sasiednie elementy mocu¬ jace i przykrywa szczeline pomiedzy tymi elemen¬ tami, przy czym wglebienie w czesci naroznikowej znajduje sie ponad szczelina utworzona pomiedzy elementami mocujacymi 19.Kazda z czesci naroznikowych 17 pojemnika przy¬ krywa na pewnej szerokosci ramiona 19a i 19b kazdego z przyleglych elementów mocujacych 19 i przykrywa krawedz przyleglej plyty 16, do któ¬ rej jest przyspawana oraz jednym swym bokiem przykrywa brzeg sasiedniej czesci naroznikowej 17 i db której równiez jest przyspawana. Odcinki czesci naroznikowej 17 przykrywajace sasiednia czesc naroznikowa oraz plyte 16 sa wygiete schod- 10 15 20 25 30 35 40 45 55 «013 kowo odpowiednio do grubosci przykrywanych ele- ^nenitów.Jak'to pokazano wyraznie na fig. 1, 3 i 7, w kiazdym trójsciennym narozu pojemnika przepo¬ nowego umieszczony jest trójscienny element mo- 6 cujacy 191. Ma on taka sama grubosc jak elemen¬ ty 10, ale jest krótszy od nich i nie posiada zeiber 19c wystepujacych przy dwusciennych elementach mocujacych 19. Kazda ze scian trójsciennego ele¬ mentu mocujacego jest zamocowana za pomoca 10 czterech sruto 20 do drewnianego bloku 22 kazdej z trzech zbiegajacych sie w tym miejscu scian izolacji tworzacych trójscienny naroznik. Tak wiec »element mocujacy 19* jest sztywno zamocowany do trzech sciam. Nalezy jednak zauwazyc, ze ist- 15 nieje przestrzen S pomiedzy wewnetrzna powierz¬ chnia plyty 8 przyleglej do naroznika a blokiem 22 zamocowanym do sasiadujacej z nim plyty sciany przyleglej, pozwalajaca na swobodne rozszerzanie sie i kurczenie konców plyt znajdujacych sie przy 20 tym narozniku trójsciennym.Na trójsciennym elemencie mocujacym 19i za¬ mocowana jest trójscienna czesc naroznikowa 17* pojemnika przeponowego. Sklada sie ona z trzech plaskich scianek, bez Wglebien, przy czym po- * wierzchnie tych scianek opieraja sie na wewnetrz¬ nej powierzchni scianek elementu mocujacego 191 i sa przyspawane do tych scianek. Scianki czesci naroznikowej 171 pojemnika sa mniejsze od scia¬ nek elementu mocujacego 191 i sa nakryte brze- 30 gami przyleglych dwusciennych czesci narozniko¬ wych 17 pojemnika jak to widac wyraznie na fig. 6. Pomiedzy czesciami naroznikowymi 17, 171 po¬ jemnika i przyleglymi plytkami 16 moze istniec szczelina; jest ona jednak zakryta umieszczonym 35 pod tymi elementami trójsciennym elementem mo¬ cujacym 191.Tak wiec trójscienne i dwuscienne narozniko¬ we elementy mocujace sa przyspawane do brze¬ gów scian pojemnika membranowego, jak równiez 40 do czesci naroznikowych tego pojemnika tak, ze sa z nim sztywno polaczone i moga wytrzymac duze obciazenia. Elementy mocujace sa sztywno polaczone z blokami drewnianymi, które z kolei sa zamocowane do izolacji 5 pozwalajac jednak 45 na odksztalcanie sie tej ostatniej.Na blokach drewnianych 21, 22 opieraja sie pierwsze wglebienia znajdujace sie przy samym brzegu scian pojemnika przeponowego.Kolejne etapy montazu zbiornika wedlug wyna- 50 lazku w ladowni zbiornikowca sa pokazane na fig. 2 i 3. Tak wiec najpierw do wewnetrznego poszy¬ cia i2 oraz grodzi 4 i pokladu 3 mocuje sie pod¬ pory nosne 7 jak to pokazano w górnej czesci fig. 2. Nastepnie mocuje sie plyty 8 z drzewa bal- & sa pokryte okladzina ze sklejki, wypelnia sie szcze¬ liny miedzy plytami i przykrywa nakladkami. Da¬ lej umieszcza sie we wlasciwych miejscach bloki 21, 22 i 23 oraz wypelniajace bloki 24 z drzewa balsa jak to pokazuje fig. 2 w swej dolnej czesci. *° Do bloków 21, 23 mocuje sie dwuscienne i trój¬ scienne elementy mocujace 19, 191. Do trójscien¬ nych elementów mocujacych zostaja teraz przy¬ spawane trójscienne czesci naroznikowe 17* po¬ jemnika przeponowego. Na warstwie materialu izo- ® 14 iacyjnego uklada sie plyty 16 tworzace sciany po¬ jemnika i przylegle plyty spawa sie ze soba, co bedzie opisywane ponizej. Brzegi plyt 16 stano¬ wiace brzegi scian pojemnika spawa sie z elemen¬ tami mocujacymi 19. Wreszcie umieszcza sie, we wlasciwych miejscach dwuscienne czesci narozni¬ kowe 17 pojemnika oraz spawa sde je ze soba oraz ze scianami pojemnika uzyskujac gotowy zbiornik taki jak pokazano w górnej czesci fiig. 3 oraz po prawej stronie fig. 1.Elementy mocujace moga byc równiez najpierw mocowane do bloków 21, 22, a nastepnie bloki te jako podzespoly mocuje sie do naroznych plyt 8 jesli te ostatnie sa juz zamocowane na wlasciwych miejscach badz tez plyty mocuje sie do bloków L jako wieksze podzespoly umieszcza sie w ladowni.Plyty 16 tworzace sciany pojemnika przepono¬ wego sa umieszczane na izolacji i spawane ze soba w dowolny odpowiedni do tego celu sposób i za pomoca dowolnych odpowiednich zespolów mocu¬ jacych. Jeden z takich przykladów pokazany zo¬ stal na fig. 4 i 8.Szereg takich zespolów mocujacych jest roz¬ mieszczony wzdluz sciany izolacyjnej, na przyklad dennej, w poblizu nalozonych na siebie brzegów plyt 16 oddalonych od narozy zbiornika. Kazdy taki zespól sklada sie z nakretek 27, korzystnie ze stali nierdzewnej, osadzonych w twardych drew¬ nianych elementach izolacji, które to nakretki przymocowane sa srubami 2i8 dociskajacymi brze¬ gi plyt 16 z otworami rozmieszczonymi wspólosio¬ wo wzgledem nakretek 27. Sruby te sa przykryte brzegami przyleglych plyt 16. Nakretki 27 znaj¬ dujace sie w poibMziu brzegu sciany sa umieszczone w blokach 21 zas nakretki w miejscach oddalo¬ nych od tego brzegu umieszcza sde w kostkach 29 z twardego drewna, osadzonych w blokach 24 wy¬ konanych z drzewa balsa i zamocowanych za po¬ moca kleju. Dociskane srubami brzegi plyt 16 sa czasowo mocowanie za pomoca srub o duzych lbach i wkreconych w nakretki 27. W takim przypadku brzegi plyt 16 sa spawane do elementów mocuja¬ cych 19 i przyleglych plyt 16. Po zakonczeniu tego spawania sruby wyjmuje sie kolejno a plyta zo¬ staje na stale przytwierdzona do nakretki 27 za pomoca spawania w miejscu 30 wokól wnetrza otworu wykonanego w plycie 16. Nastepna przy¬ legla plyte 16 uklada sie tak, ze jeden jej brzeg przykrywa brzeg plyty poprzedniej zamocowany do nakretek i spawa sie ten brzeg z powierzchnia lezacej pod spodem plyty 16 W miejscu 31.Fig. 9 przedstawia szczegól innego zbiornika w pionowym przekroju. Zbiornik ten posiada pochyle sciany boczne oznaczone ogólnie przez 35, 36 two¬ rzace dwuscienny kat rozwarty. Na figurze tej jest pokazany uklad elementów mocujacych w takim narozu. Czesc 36 sciany stanowi scieta czesc scia¬ ny zbiornika przylegla do dna. Pojemnik membra¬ nowy 6 jest równiez wykonany z plyt 16 oraz cze¬ sci naroznikowych 17, 171. Jednakze w tym przy¬ padku, w celu umozliwienia polaczenia wglebien szczytowej sciany 37 z wglebieniami sciany 36, czesci brzegowego odcinka plyty 16 sciany 37 sa wyciete i zastapione malymi plytkami 38 z wgle¬ bieniami kolankowymi 38a, które lacza sie z wgle-68 384 15 16 bieniami na scianie 351. Uklad elementów kons¬ trukcyjnych jest taki sam jak przy narozu o ka¬ cie dwusciennym prostym, to znaczy, ze izolacja sklada sie z plyt 8, przy czym szczeliny miedzy nimi sa przykryte nakladkami 13 i 15. Do plyt zamocowane sa bloki z twardego drewna i drzewa balsa. Do krawedzi plyt tworzacych naroze zamo¬ cowane sa bloki 39 z twardego drewna, podobne do bloków 21. Bloki te sa zamocowane w pewnej odleglosci od linii zlacza stanowiacej wierzcholek rozwartego kajta dwusciennego, odpowiadajacej po¬ dobnemu odstepowi pomiedzy blokami 21 przy zlaczu o kacie prostym. Tak wiec powstaje prze¬ strzen Si pozwalajaca na niewielkie odksztalcenia brzegów plyt tworzacych naroze.Do bloków 39 zamocowany jest naroznikowy ele¬ ment mocujacy 49, odpowiadajacy elementowi 19 przy kacie prostym naroza ale majacy kat dwu- scienny odpowiednio rozwarty. Kazde z ramion tego elementu jest zamocowane do bloków 39 za po¬ moca srub 20 wkrecanych w nakretki kolpakowe 25 osadzone w tych blokach. Ze wzgledu na od¬ leglosc pomiedzy wglebieniami kolankowymi przy koncu sciany 37 ramie 40a elementu mocujacego jest nieco dluzsze od ramienia 40b. Element mo¬ cujacy 40 posiada zebro usztywniajace 40c.Fig. 10 przedstawia inny zbiornik 41 w ogólnym rzucie perspektywicznym o skierowanym ku gó¬ rze zwezeniu 41a przebiegajacym na calej jego dlugosci a sciany boczne 41b tego zbiornika sa uksztaltowane schodkowo tak, ze powierzchnia pionowego przekroju poprzecznego zbiornika zmie¬ nia sie. Naroza oznaczone literami a stanowia we¬ wnetrzne kajty wklesle bryly zbiornika podczas gdy Literami b oznaczono naroza wypukle. Przy naro¬ zach oznaczonych literami a uklad elementów konstrukcyjnych moze byc podobny jak pokazano na fig. 1 do 8. Dla katów wypuklych nalezy ten uklad nieco zmienic i dostosowac do ksztaltu na¬ roza na przyklad tak jak to pokazano na fig. 11.Na figurze tej izolacja jest taka sama jak na fig. 1 do 9, jednak czesci brzegowe plyt 8 two¬ rzacych naroze o kacie wypuklym sa skrócone i za¬ okraglone w miejscu 43 a zlacze pomiedzy plyta¬ mi jest pokryte nakladka 43 odpowiadajaca na¬ kladce 15. Bloki 44 z twardego drewna, odpowia¬ dajace blokom 21 i 39 wg poprzednich figur, sa zamocowane do brzegowych czesci plyt 8 tworza¬ cych naroze. Koniec jednego z bloków opiera sie o koniec drugiego tak, ze oba tworza sztywna pro¬ stokatna konstrukcje. Jednakze zaokraglone czesci 42 plyt 8 pozostawiaja przestrzen S* pomiedzy ply¬ tami 8 i blokami 44 co umozliwia ograniczone od¬ ksztalcenia plyt tworzacych naroze. Do bloków wykonanych z twardego drewna jest zamocowany dwuscienny, prostokatny element mocujacy 45 od¬ powiadajacy elementowi 19 i podobnie zamocowa¬ ny za . pomoca srub 20 wkreconych w nakretki kolpakowe 20a do bloków 44. Element mocujacy 45 jest podobny do elementu 19 i posiada zebro usztywniajace 45c. Ma on w tym przykladzie mniej¬ sze wymiary chociaz moze byc wymiarowo iden¬ tyczny z poprzednimi lub nawet wiekszy, tak aby jego dlugosc odpowiadala odleglosciom pomiedzy wglebieniami 16a i 16b w plytach 16 tworzacych sciany pojemnika. Tak wiec kazdy z elementów mocujacych 45 moze byc zamocowany do bloku 44 tylko za pomoca dwóch sriuib. Pod wszystkimi in¬ nymi wzgledami uklad elementów konstrukcyj- b nych jest identyczny jak w rozwiazaniu pokaza¬ nym na fig. 1 do 8.Sciany pojemnika przeponowego tworzace naro¬ ze sa polaczone wypukla czescia naroznikowa 48 odipowiadajaca wkleslej czesci 17 z poprzednich przykladów, przy czym czesc naroznikowa 48 po¬ siada kolankowe wglebienie laczace sie z wglebie¬ niami na scianach.Element mocujacy 45 przylegly do wszystkich trzech scian jest elementem trójsciennym z duza scianka 50 lezaca w plaszczyznie sciany 16. Do scianki 50 elementu mocujacego i do przyleglej czesci naroznikowej 17 pojemnika przyspawana jest mala plaska plytka 49 tworzaca czesc pojem¬ nika przeponotwego.Na fig. 12 pokazano odmiane elementu mocuja¬ cego dwusciennego 46 odpowiadajacego elementowi 19. W tym przypadku element ten ma taka gru¬ bosc, ze jest wystarczajaco sztywny i dostatecznie odporny na odksztalcenia katowe, w wymaganych granicach, i dlatego nie wymaga on stosowania zebra. Upraszcza to nie tylko konstrukcje samego elementu mocujacego ale równiez bloków 21 po¬ niewaz nie potrzebne sa szczeliny pomiedzy blo¬ kami 21 i 23 sluzace do pomieszczenia zeber. Po¬ nadto bloki z twardego drewna moga, jak to po¬ kazano na fig. 9, miec taka sama dlugosc jak na¬ rozny element mocujacy zamiast ograniczenia tej dlugosci odlegloscia miedzy zebrami. Oprócz tego zamiast byc mocowanym za pomoca srub przecho¬ dzacych prositopadle przez ramiona i wkreconych w nakretki kolpakowe, moze byc przykrecony za pomoca sruib przechodzacych przez uchwyty 47 równolegle do ramion elementu laczacego. PL PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Zbiornik do gazów cieklych przeznaczony do przechowywania cieczy w temperaturze znacznie rózniacej sie od teni|peratury otoczenia, na przy¬ klad cieczy zamrazajacych takich jak skroplone gazy o cisntiienifu zblizonym do atmosferycznego, zawierajacy powloke nosna wylozona izolacja cieplna, która z kolei pokryta jest szczelna, cien¬ ka powloka gietka wykonana z materialu odpor¬ nego na niskie temperatury i stanowiaca pojem¬ nik przeponowy opierajacy sie na tej izolacji oraz zabezpieczony przed zmianami wymiarowymi po¬ wodowanymi przez naprezenie cieplne, znamienny tym, ze naroza pojemnika przeponowego (6) sa za¬ mocowane do narozy warstwy izolacyjnej (5) za pomoca sztywnych naroznikowych elementów mo¬ cujacych (19) rozmieszczonych na zewnatrz pojem¬ nika przejponowego (6) wzdluz jego narozy i za¬ mocowanych z kolei do narozy warstwy izolacyj¬ nej dzieki czemu naroza pojemnika przeponowego sa sztywno zamocowane do izolacji i zabezpieczo¬ ne przed znaczniejszymi odksztalceniami.

2. Zbiornik wedlug zasltrz. 1, znamienny tym, ze cieplna warstwa izolacyjna (5) przenoszaca obciazenia jest zamocowana do powloki nosnej (2) i zabezpieczona przed przesunieciem sie wzgledem 15 ao 25 30 136 40 45 50 155 6068 384 17 tej powloki dzieki czemu przy zmianach tempe¬ ratur nie ulega odksztalceniom, z wyjatkiem nie¬ znacznych odksztalcen przy narozach* tworzac w ten sposób stale równa powierzchnie nosna, na której opiera sie pojemnik przeponowy, przy czym przynajmniej naroza warstwy izolacyjnej (5) wy¬ konane sa z materialu o wytrzymalosci na sciska¬ nie i rozciaganie wystarczajacej do przenoszenia obciazenia dzialajacego poprzez elementy mocuja¬ ce (19) na powloke nosna (2), przez co naroza po¬ jemnika przeponowego (6) sa sztywno przytwier¬ dzone do warstwy izolacyjnej (5).

3. Zbiornik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze kazdy z elementów mocujacych (19) jest za¬ mocowany do warstwy izolacyjnej (5) w poblizu naroznego zlacza izolacji.

4. ; Zbiornik wedlug zastrz. 1 do 3, znamienny tym, ze kazde ramie (19a, 19b) kazdego z elemen¬ tów mocujacych (19) jest zamocowane najkorzyst¬ niej za pomoca srub, do sztywnych bloków (21, 22) izolacyjnych przenoszacych obciazenie i sztywno zamocowanych do powierzchni warstwy izolacyj¬ nej (5) dzieki czemu nie wplywa na szczelnosc izo¬ lacji, poniewaz bloki (21, 22) sa rozmieszczone wzdluz izolacji przylegajacej do linii zlacza a po¬ miedzy elementami mocujacymi (19) i zlaczem na¬ roznym izolacji istnieje przestrzen kompensujaca odksztalcenia. 18 20 25

5. Zbiornik wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze pojemnik przeponowy (6, 16) korzystnie z me¬ talu o duzym wspólczynniku rozszerzalnosci ciepl¬ nej ma wglebienia lub pofaldowania kompensuja¬ ce (16a, 16b) przebiegajace w dwóch kierunkach i kompensujace skurcz.

6. Zbiornik wedlug zastrz, 1 do 5, znamienny tym, ze naroznikowe elementy mocujace (19) wy¬ posazone sa w zewnetrzne zebra (19c) rozmieszczo¬ ne w odstepach i stanowiace calosc z danym ele¬ mentem mocujacym.

7. Zbiornik wedlug zastrz. 1 do 6, znamienny tym, ze element mocujacy (19) umieszczony wzdluz naroznika pojemnika przeponowego stanowi sze¬ reg krótkich, oddzielnych odcinków, pomiedzy któ¬ rymi pozostawione sa szczeliny.

8. Zbiornik wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze szczeliny pomiedzy elementami mocujacymi sa szczelnie zakryte plytkami (17) laczacymi te ele¬ menty i przyspawanymi do ndch, przy czym plytki sa uksztaltowane w sposób pozwalajacy na kom¬ pensacje skurczu.

9. Zbiornik wedlug zastrz. 1 do 8, znamienny tym, ze warstwe izolacyjna (5) stanowia bloki lub plyty (8, 9, 10, 11) oddzielnie zamocowane do po¬ wloki nosnej (2) sztywno polaczone ze soba two¬ rzac zwarta, jednolita sciane.KI. 17g,3 68 384 MKP F17c 1/12 4l£ 4M ^ 27KI. 17g,3 68 384 MKP F17c 1/12 ^z 24 {£ J9f 28 * ff8 /SKI. 17g,3 68 384 MKP F17c 1/12 (? ^m Cena 10 zl RZG — 1290/73 95 e£Z. A4 PL PL