Pierwszenstwo: 17.X.1968 Wielka Brytania Opublikowano: 3.1.1974 68351 KI. 5c,23/00 MKP E21d 23/00 Urzedu Patentowego Twórca wynalazku i wlasciciel patentu: Karl Maria Groetschel, Mona¬ chium (Niemiecka Republika Federalna) Kroczaca obudowa górnicza Przedmiotem wynalazku jest kroczaca obudowa górnicza skladajaca sie z zewnatrznego i wewnetrz¬ nego systemu podporowego, z których zewnetrzny system zlozony jest z dwóch czesci polaczonych przez czolowy i tylny dzwigar. Znajdujaca sie miedzy czesciami zewnetrznego systemu podporo¬ wego wolna przestrzen sluzy dla pomieszczenia wewnetrznego systemu podporowego, przy czym dlugosc tej przestrzeni jest wieksza od wewnetrz¬ nego systemu o wartosc skoku przesuwnika powrot¬ nego laczacego oba systemy. Z obu stron korpusu dennego wewnetrznego systemu podporowego umieszczone sa przypory, które usytuowane sa w luzie przewidzianym miedzy obu systemami i sluza do prowadzenia systemów w ich tylnej czesci. Do kierowania wewnetrznego systemu prze¬ widziana jest para zerdzi prowadzona slizgowo po bocznych kanalach jego korpusu dennego. Umie¬ szczone na zerdziach kliny wyrównawcze sluza do sterowania zewnetrznym systemem podporo¬ wym. Zerdzie te polaczone sa belka poprzeczna, która w pewnym punkcie na osi symetrii laczy sie z zakotwiczeniem umieszczonym przed strefa obudowy.W znanej obudowie tego typu, oba systemy pod¬ porowe nakierowywane sa posobnie na pewien sta¬ ly w toku przemieszczenia krokowego punkt. Kor¬ pus denny srodkowego systemu podporowego pro¬ wadzony jest w swej czolowej czesci przez czo¬ lowe czesci zerdzi, które wspólpracuja z korpusem 20 30 w zestyku slizgowym, a jego tylna czesc za po¬ moca bocznie umieszczonych przypór uksztaltowa¬ nych jako wychylne wsporniki, które w polaczeniu z zewnetrznym systemem podporowym znajdu¬ jacym sie pod obciazeniem zabezpieczaja wew¬ netrzny system podporowy przed bocznym zesliz¬ giem.Zewnetrzny system podporowy przemieszczony zostaje natomiast przy prowadzeniu jego tylnej czesci za posrednietwem przypór wspierajacych sie o znajdujacy sie w stanie obciazenia srodkowy system podporowy. W koncowej fazie tego prze¬ mieszczenia nasuwa sie jedna z krawedzi bocznych czolowej czesci systemu, na jeden z dwóch klinów kierujacych i system wychylony zostaje w kierun¬ ku wyznaczonym przez oba kliny. W celu dodat¬ kowego oddzialywania na kierunek ruchu kroko¬ wego istnieje mozliwosc bocznego przemieszczenia zerdzi znajdujacych sie w polozeniu wysunietym dokola ich tylnych czesci znajdujacych sie w bocz¬ nych wyzlobieniach korpusu dennego. Przy tym znanym ukladzie kierujacym, kliny kierujace zew¬ netrzny system podporowy, umieszczone sa po stro¬ nach zewnetrznych obu zerdzi i stykaja sie z przed¬ nimi krawedziami bocznymi belek dennych kor¬ pusu dennego zewnetrznego systemu podporowego.Zastosowanie tego ukladu kierowania ograniczo¬ ne jednak w pewnych niekorzystnych warunkach wyrobiska plrzez to, ze sily oddzialujace na zer¬ dzie w koncowej fazie kierowania zewnetrznego 68 3513 68 351 4 systemu podporowego dzialaja na nie, na skutek oddzialywania klinów w sensie skrecajacym je do¬ kola ich osi podluznych i to tym silniej im wieksza jest rozbieznosc miedzy kierunkiem sily oddzialy¬ wania, a kierunkiem prostopadlym do osi podluz¬ nej pary zerdzi.Przy nierównych i opadajacych spagach wyste¬ pujace znaczne sily powoduja, ze zerdzie i ich za¬ mocowanie poddawane sa znacznym obciazeniom zginajacym i skrecajacym. Przy nierównych spa¬ gach istnieje tendencja do nasuniecia sie korpusu dennego zewnetrznego systemu podporowego na klin znajdujacy sie na skreconej w kierunku spagu pa¬ rze zerdzie w szczególnosci, gdy klin wejdzie w strefe lezaca ponizej górnej krawedzi przedniej plozy belki dennej korpusu dennego.Powoduje to nie tylko wychylenie z wytyczone¬ go kierunku kroczenia, ale sltwairza tez niebezpie¬ czenstwo, ze zerdzie przy pózniejszym osadzeniu zewnetrznego systemu podporowego zostaja zakli¬ nowane i uszkodzone.Celem wynalazku jest zrealizowanie takiego ukla¬ du sil oddzialujacego w toku kierowania zew¬ netrznego systemu podporowego na pare zerdzi, by wylaczyc mozliwosc ich skrecania dokola ich osi podluznej, a tym samym wylacznie negatywnych zjawisk ograniczajacych robocza przydatnosc kro¬ czacej obudowy.Cel ten osiagnieto zgodnie z wynalazkiem przez to, ze kliny kierujace umieszczone sa na. stronach wewnetrznych pary zerdzi, a na przedniej belce poprzecznej zewnetrznego korpusu dennego umoco- ^ wana jest skierowana w dól nasadka, która w po¬ lozeniu korpusu podciagnietego do przenosnika wchodzi miedzy kliny i której szerokosc odpowia¬ da najmniejszemu odstepowi miedzy klinami.Przy tak uksztaltowanym urzadzeniu kierujacym nie moga wystapic sily, które powodowalyby od¬ chylki od zalozonego równoleglego polozenia pary zerdzi, a jakies uprzednio powstale odchylki od za¬ lozonego polozenia usuwane sa przez wzajemne od¬ dzialywanie pary klinów i polaczonej z korpusem dennym nasadki.Skierowana od belki poprzecznej w dól nasadka moze posiadac równolegle krawedzie zestyku sie¬ gajace prawie do spagu tak, ze nawet przy bardzo nierównym spagu zabezpieczony jest dostateczny pionowy zakres sprzezenia klinów z nasadka kor¬ pusu dennego zewnetrznego systemu. Krawedzie nasadika wspólpracujace z klinami wyrównawczymi sa w tym wypadku dluzsze o wartosc wysokosci plóz usytuowanych na przednich koncach belek dennych niz to ma miejsce w znanym wykonaniu urzadzenia sterowania.Urzadzenie kierujace wedlug wynalazku urzadze¬ nie kierowania umozliwia zastosowanie kroczacej obudowy, która z uwagi na swa szeroka podstawe i posobne przesuwanie systemów podporowych wy¬ kazuje duza statecznosc, odpornosc przed zeslizgi¬ waniem nawet przy nachyleniach spagu do okolo 50 stopni. W wypadku gdy przy wiekszych na¬ chyleniach przenosnik nie wyznacza juz dostatecz¬ nie dokladnie kierunku kroczenia obudowy, wtedy dla dodatkowej korekcji tego kierunku mozna od 65 czasu do czasu przestawic punkt zaczepienia zer¬ dzi na przenosniku.Kierunek kroczenia moze byc wytyczony równiez innymi srodkami na przyklad przez lancuch lub podobne zamocowanie w górnej czesci sciany, któ¬ re lacza pare zerdzi agregatu obudowarki ze zmie- nialnym odstepem, przy czym para zerdzi moze byc podwieszona slizgowo na krawedzi profilu przenosnika.Przedmiot wynalazku objasniono blizej na pod¬ stawie rysunku, na którym fig. 1 przedstalwtia kro¬ czaca obudowe górnicza w widoku z góry w jej polozeniu wyjsciowym, fig. 2 — uklad kroczacej obudowy z wysunietym do przodu wewnetrznym systemem podporowym, fig. 3 — uklad kroczacej obudowy z wysunietym do przodu systemem we - wnetrznym i po przemieszczeniu do przodu srodka transportowego, fig. 4 — uklad kroczacej obudowy z przysunietym do przenosnika zewnetrznym sys¬ temem podporowym, fig. 5 — korpus denny zew¬ netrznego systemu podporowego w widoku z przo¬ du ze znanym urzadzeniem do kierowania, fig. 6 — korpus denny zewnetrznego urzadzenia podporowe¬ go w widoku z przodu z urzadzeniem do kierowa¬ nia wedlug wynalazku.W przedstawionej na rysunku (fig. 1 -h 4) kro¬ czacej obudowie zewnetrzny system podporowy A sklada sie z dwu czesci bocznych polaczonych przez czolowy i tylny dzwigar 1 i 2, których belki boczne 3 i 3' mieszcza po dwa stojaki 4. Wewnetrzny dwu- stojakowy system podporowy B znajduje sie w po¬ lozeniu wyjsciowym w tylnej czesci przestrzeni 5 utworzonej przez czesci boczne 3, 3' oraz czolowy i tylny dzwigar 1 i 2 zewnetrznego systemu pod¬ porowego. Zakonczenia polaczonej przez belke po¬ przeczna 6 pary zerdzi C prowadzone sa w bocz¬ nych kanalach korpusu dennego 7 systemu wew¬ netrznego. Para zerdzi C zaklinowana jest w jed¬ nym z otworów 8 usytuowanej na przenosniku lis¬ twy wielootworoweij 10. Na stronach wewnetrznych zerdzi 11, 11' pary zerdzi C umieszczone sa dwa kliny 12, 12', miedzy kitóre wchodzi nasadka 13. umieszczona na czolowym dzwigarze 1 i wspólpra¬ cujaca z klinami 12, 12' gdy zewnetrzny system podporowy A podciagniety jest do przenosnika 9.System wewnetrzny przedstawiony jest w poloze¬ niu ukosnym w stosunku do kierunku kroczenia w przestrzeni 5 'utworzonej przez Ibelki boczne 3, 3' zewnetrznego, systemu w ramach przewidzianego bocznego luizu 14, 14' o maly kat.Po przesunieciu sie wrebiarki do przodu nie przedstawionej na rysunku zwalniajacej przestrzen scianowa przed przenosnikiem 9, przemieszczony zo¬ staje wewnetrzny system podporowy B po jego od¬ ciazeniu w obrebie zewnetrznego systemu A za po¬ moca laczacego systemy A i B cylindra posuwo¬ wego 15 do polozenia ukazanego na fig. 2. Przesu¬ wany korpus denny -7 jest prowadzony w swej czesci tylnej przez przypory 16, 16' umieszczone na koncu korpusu dennego 7, wypelniajace luz 14, 14' przewidziany miedzy Ibelkaimi bocznymi 3, 3' bedacego pod obciazeniem systemu zewnetrznego A.Przednia czesc korpusu dennego 7 naprowadzana jest przez czesci przednie prowadzonych slizgowo w korpusie dennym 7 zerdzi 11, 11'. W koncowej 10 15 20 25 30 35 40 45 50 555 68 351 6 fazie przesuniecia system wewnetrzny B zajmuje polozenie wyrównane z zerdziami 11, 11' w którym to polozeniu poddany zostaje obciazeniu.Na fig. 3 jest przedstawiony przenosnik przesu¬ niety o krok do przodu przy czym zakotwiczona w nim para zerdzi C przemieszczona zostala w po¬ lozenie odchylone w kierunku prawym. Polozenie pary zerdzi C wyznaczajace kierunek posuwu kro¬ kowego moze byc latwo zmienione przez przesunie¬ cie miejsca zaklinowania belki poprzecznej pary zerdzi 6 w innym z otworów 8 listwy wielootwo- rowej 10 przenosnika 9, przy czym para zerdzi C poddana zostaje wychyleniu w okolo ich konców pozostajacych w korpusie dennym 7.Po przemieszczeniu przenosnika w nowe poloze¬ nie nastepuje przesuniecie, za pomoca cylindra po¬ suwowego 15, zewnetrznego systemu podporowego A do przodu w polozenie wyjsciowe. Przy tym ru¬ chu system A prowadzony jest w swej partii tyl¬ nej przez przypory 16, 16' w oparciu o bedacy pod obciazeniem wewnetrzny system B, a skierowana w dól nasadka 13 umieszczona na czolowym dzwi¬ garze systemu, wprowadzona miedzy kliny napro¬ wadzajace 12, 12' nakierowuje zewnettrzny system A w ostatniej fazie przesuwania na pokazany na fig. 4 punkt zaklinowania 20 pary zerdzi usytuo¬ wanych na listwie wielootworowej 10 przenosnika.Fig. 5 ilustruje sily wystepujace w toku nakiero- wywania zewnetrznego systemu podporowego na parze zerdzi C znanego urzadzenia. Korpus denny 22 zewnetrznego systemu podporowego spoczywa¬ jacy na pochylonym spagu 21 wspiera sie strona zewnetrzna belki dennej 23 na klinie zewnetrznym 24 skreconej w odniesieniu do spagu o maly kat pary zerdzi C. Przylozona do górnego klina 24 pa¬ ry zerdzi C sila Pj oddzialywalje na pare zerdzi C w odstepie „a" od osi podluznej 26 tej pary prze¬ chodzacej przez punkt jej zaklinowania na prze¬ nosniku. Wywolany przez to moment obrotowy Mt dazy do zwiekszenia kata wychylenia pary zerdzi, przez co wywolane zostaja niepozadane naprezenia skrecajace tak.na parze zerdzi jak i jej zamocowa¬ niu na przenosniku. Przy znaczniejszych katach wychylenia pary zerdzi istnieje niebezpieczenstwo, ze zewnetrzny system nasunie sie swa belka denna 23 na skrecona w kierunku spagu czesc pary zerdzi C i spowoduje zerwanie jej zakotwiczenia co ma w szczególnosci miejsce, gdy klin 24 znajdzie sie ponizej krawedzi górnej umieszczonej na przednim koncu belki dennej 23 plozy 27.Fig. 6 przedstawia dzialanie sil w urzadzeniu kie¬ rujacym zastosowanym w obudowie wedlug wyna¬ lazku. Przy pewnej odchylce cp polozenia pary zer¬ dzi C od plaszczyzny 28 równoleglej do spagu 21 dzialaja sily P2 przenoszone przez umieszczona na dzwigarze czolowym 1 korpusu dennego 29 i skie¬ rowana w dól nasadke 13 w odstepie b od osi pod¬ luznej 31 pary zerdzi C na dolny wewnetrzny klin 12'. Powstaje w wyniku tego momenlt obrotowy M2 usilujacy skrecic pare zerdzi w kierunku przeciw¬ nym do wychylenia w kierunku polozenia zadane¬ go 126. W polozeniu zajdanyim osiaga kalt cp odchylki, a tym samym moment skrecajacy zalezny od od¬ stepu b wektora sily od osi 31 pary zerdzi w przy¬ blizeniu warltosc zerowa. 5 W ten sposób para zerdzi uwolniona zostaje od sil skrecajacych.Nawet przy ewentualnym niskim polozeniu klina kierujacego nie istnieje obawa nasuniecia sie na niego wzglednie na pare zerdzi plozy belki dennej, gdyz krawedzie natarcia nasadki 13 moga siegac prawie do spagu, a plozy na przednich koncach be¬ lek dennych przewidzianych dla pokonania nierów¬ nosci spagu nie moga na nie oddzialywac.Z uwagi na to, ze w urzadzeniu kierujacym wed¬ lug wynalazku .usunieto przyczyny powodujace skrecanie pary zerdzi i uwolniono ja od sil skre¬ cajacych oraz, ze kliny kierujace wspólpracuja z korpusem dennym wzdluz dlugich prostych kra¬ wedzi natarcia, zaistniala mozliwosc zastosowania agregatu urzadzenia skladajacego sie z dwóch sta¬ tecznych posobnie kroczacych czesci w warunkach trudnilejszych to znaczy przy wiekszych nierólwnos- ciach spagu i przy wiekszych nachyleniach niz to jest mozliwe przy stosowaniu znanych urzadzen kierujacych, których zastosowanie ogranicza sie do warunków z plaskimi i równymi spagami. PL PL