Wynalazek dotyczy zgrzebla zamkowego do dw^lancuchowych przenosników zgrzeblowych,, w których konce zgrzebla wystaja poza pasmo lancuchowe, a zamki lancuchowe laczace od¬ cinki lancuchów sa ulozone poziomo.Znane zgrzeblowe przenosniki lancuchowe, stosowane w kopalni glównie do pracy pod ziemia, posiadaja przewaznie prowadzane przy¬ musowo w jednocaesciawych rynnach przenos¬ nikowych lancuchy podwójne, które bedac po¬ dzielone na krótkie odcinki sa laczone w okres¬ lonych odstepach za pomoca sztywnych zabier rafcsw lub zgrzebel. Polaczenie poszczególnych odcinków lancuchowych stanowia przewaznie lezaee poziomo* tzw. zamki lancuchowe w ro¬ dzaju palaków przy wiadrach, mieszczace po¬ miedzy swoimi otwartymi ramionami jedno- czeseiewe zabderaki, przy czym sruba zlaczna zamka lancuchowego, umieszczona w kierun¬ ku podluznym lancucha, jednoczesnie przecho¬ dzi przez koniec zabieraka i laczy go z lancu¬ chem. Takie zabieraki polaczone z zamkami, w przeciwienstwie do tzw. zgrzebel wlacza- nych, które sa wrnontowywane w dowolnych miejscach do pasma larucncWweg;o i laczone z ogniwami lancucha* sa nazywane zgrzeblami zamkowymi.Aby umozliwic wmontowanie i wymontowa¬ nie takich zgrzebel zamkowych równiez w na¬ pietym lancuchu podwójnym, biegnacym, w prowadnicy rynnowej, dlugosc jedKioczegpo- wego zgrzebla jest ograniczona przsswitern, miedzy ciagami lancucha. Takie zgrzeblo, nie moze wiec prowadzic lancucha w korycie przeor nosnikowym i chronic go przed zuzyciejgeu Te wazna funkcje przejmuja wsporojai«*o& wyzej zamki lancuchowa, które dzieki sjpeoiatl- nemu uksztaltowaniu posiadaja z jednej s,tro- ny na polozonej z zewnatrz czesci podluznej swego palaka zamkowego wykonane wraz- z nim jako jedna calosc duze zgrubiejiia sciecne i prowadnicze, które prowadza pasma lancu¬ chowe w wymuszonej prowadnicy rynny prze¬ nosnikowej.Chociaz takie zamki lancuchowe zaopatrzo¬ ne w duze zgrubienia okazaly sie bardzo po¬ zyteczne, to jednak ich powazna wada jest to, ze wataut^ich utaRertaltowanria istnieja w pa- lakti zamkowym znaczne i nagle zmiany prze¬ kroju, przy czym palaki, na skutek z koniecz¬ nosci duzych róznic rozciagliwosci; sa narazo¬ ne przy obciazeniach gnacych na zlamania w miejscach zmiany przekroju, co powoduje do¬ tkliwe zaklócenia przenoszenia.Inna wada zamka zgrubieniowego, w porów¬ naniu ze zwyklymi krótkimi zgrzeblami, jest zakleszczanie sie pomiedzy zamkiem i zgrze¬ blem, w przypadku obluznienia sruby lub zu¬ zycia powierzchni oparcia. Wskutek tego za¬ chodza dotkliwe zaklócenia przenoszenia, zwlaszcza na skutek wypadania pasma lancu¬ cha z prowadnicy w ciagu dolnym- Wynalazek niniejszy stanowi próbe usunie¬ cia tych wad. Osiaga sie to dzieki temu, ze sto¬ suje sie zamki* lancuchowe opisanego wyzej rodzaju, jednak bez duzych zgrubien, a wiec praktycznie o jednakoJwej wszedzie struktu¬ rze przekrojów palaka zamkowego. Taki zamek lancuchowy jest znacznie wiecej elastyczny i wytrzymaly na obciazenia gnace, a poza tym pozwala na ekonomiczna produkcje. Wedlug wynalazku funkcje prowadzenia i ochrony przed scieraniem pasma lancuchowego, jaka mial zamek ze zgrubieniem, przejmuje zgrzeblo zamkowe utrzymywane pomiedzy dwoma prze¬ ciwleglymi zamkami lancuchowymi, a miano¬ wicie w ten sposób, ze konce dwuczesciowego zgrzebla sa przedluzone z obu stron poza sze¬ rokosc pasma lancuchowego. Górna czesc kon¬ ców zgrzebla, która wystaje poza palnk ze¬ wnetrzny zamka lancuchowego, jest tak uksztal¬ towana, ze zapewnia pasmu lancuchowemu wy¬ magana ochrone przed scieraniem i niezawod¬ ne prowadzenie, a mianowicie z boku — w prowadnicy rynny przenosnikowej, z góry — w ciagu przenoszeniowym i z dolu — w ciagu powrotnym. Wypadniecie pasma lancuchowego w dagu dolnym jest w takiej konstrukcji nie¬ mozliwe.Jak wazne jest takie prowadzenie lancucha i zastosowanie specjalnej ochrony przed scie¬ raniem, dowodza równiez badania oraz propo¬ zycje, aby przy zastosowaniu skadinad normal¬ nych zamków lancuchowych bez zgrubienia scieralnego, wprowadzic takie zgrubienia na specjalnych ogniwach lancuchowych, sasiadu¬ jacych z zamkiem lancuchowym- Niekorzystna okolicznoscia w takiej konstrukcji jest jednak to, ze odcinki lancucha posiadaja ogniwa spe¬ cjalne, a takze sa nieuniknione niebezpieczne znaczne zmiany przekrojów na ogniwach zgru- bieniowych.Proponowane juz byly zgrzebla zamkowe w wykonaniu jedno — lub wieloczesciowym z kon¬ cami wychodzacymi poza pasmo lancuchów.Jednak takie zgrzebla nie moga byc wmonto¬ wane i wymontowane w napietym pasmie lan¬ cuchowym i w rynnach przenosnikowych z pro¬ wadzeniem wymuszonym. Poza tym jest zna¬ ne wyposazenie zwyklych omówionych wyzej krótkich zgrzebel zamkowych, polozonych po¬ miedzy odcinkami lancuchów, w specjalne Jedno—lub wieloczesciowe koncówki nasadko¬ we, które badz to sa utrzymywane przez zamek lancuchowy, badz tez w przypadku tzw. zgrze¬ bel wlaczanych sa zaciskane na dowolnym* ogniwie lancucha.Aby zgodnie z doswiadczeniem umozliwic w sposób jak najprostszy wmontowanie i wy¬ montowanie ciaglego na obu koncach zgrzebla zamkowego, przy napietym pasmie lancucho¬ wym i w rynnach przenosnikowych z prowa¬ dzeniem wymuszonym, proponuje sie aby cia¬ gle zgrzeblo zamkowe bylo podzielone podluz¬ nie, tak iz jednakowe polówki sa objete ramio¬ nami lezacego zamka lancuchowego i s?i pola¬ czone z nim tylko ^za pomoca jednej sruby zlacznej, przy czym koniec kazdej polówki zgrzebla wystaje poza zamek lancucha i slu¬ zy do ochrony przed scieraniem i do prowadze¬ nia lancucha.Ten koniec zgrzebla jest poza tym uksztal¬ towany tak, ze ponizej palaka zamkowego nie siega do profilu lancucha, aby umozliwic w ten sposób swobodny przebieg zgrzebla na beb¬ nach lancuchowych.Dla zwiekszenia skutecznosci ochrony przed scieraniem konców zgrzebla proponuje sie poza tym, zeby powierzchnie biezne dluzszych kon¬ ców zgrzebla byly wykonane z bardziej twar¬ dego materialu niz pozostale czesci zgrzebla przez podanie ich np- zabiegowi hartowania.Równiez korzystne jest to, ze polówki zgrzebla sa wyposazone w elementy prowadnicze czyn¬ ne w kierunku przenoszenia, przy czym polozo¬ ne z zewnatrz elementy prowadnicze sa umiesz¬ czone w pewnej odleglosci od odpowiednich konców zgrzebla, zeby nie utrudnialy prze¬ chylenia polówek zgrzebla z góry do zamka lancuchowego. Poza tym jest korzystne to, ze - 2 -ramiona zamka lancuchowego, obejmujace kon¬ cowe czesci polówek zgrzebla w swych górnych czesciach podluznych od strony zgrzebla, sa na¬ chylone pod katem lub zaokraglone tak, iz odpowiednio powierzchnie stykowe od strony zgrzebla, przylegajac wspóldzialaja z powierzch¬ niami zeberkowymi i czolowymi polówek zgrzebla. Tak samo jest korzystne to, ze dolne czesci koncowe polówek zgrzebla, wspólpra¬ cujace z rynna przenosnikowa, sa zaokraglone na szczelinach podzialowych (szczelinach sty¬ kowych) lub nachylone pod katem, tak iz w razie zjawienia sie oporów wewnatrz ¦- rynny przenosnikowej moga przeslizgiwac sie ponad nimi bez zaczepienia.Dzieki dwuczesciowemu uksztaltowaniu zgrze¬ bla jest mozliwe wykonanie dluzszych ramion zamka niz w przypadku znanych dotychczas zgrzebel jednoczesciowych. Stad jednak wyni¬ ka zaleta, ze powierzchnie oparcia pomiedzy zgrzeblem i ramionami zamka moga byc tak dlugie, ze latwo odbieraja moment przechy¬ lenia zgrzebla na zamek. Poza tym istnieje mozliwosc znacznego zmniejszenia dlugosci zgi¬ nania zgrzebla- Wynalazek jest pokazany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok czesciowy wmontowanego zgrzebla zamkowego, fig. 2 — odpowiedni widok z góry, a fig. 3 — prze¬ krój wzdluz po linii I — I na fig. 1.Obydwie jednakowe podluznie podzielone polówki 2 zgrzebla zamkowego sa objete przez otwarte ramiona 3 zamka lancuchowego 4, wy-r konanego bez zgrubienia i sa polaczone z nim za pomoca sruby zlaczonej 5.Dluzszy koniec 6 zgrzebla zamkowego wy¬ staje poza zewnetrzny palak zaimkowy 7 zam¬ ka lancuchowego 4. Krótszy koniec 8 zgrzebla po obluzowaniu sruby zlacznej 5 moze byc wy¬ chylony w góre- Obydwie polówki zgrzebla 2 tworza w niniejszym przykladzie wedlug fig. 3 przekrój w ksztalcie litery T.Górna krawedz 9 ramienia 3 zamka przyle¬ ga do zgrzebla dzieki czemu unika sie prze¬ kreceniu zamka wzgledem zgrzebla.Zgrzeblo na calej swej ^dlugosci posiada od¬ powiednie rozszerzenie 13, do którego dolnej krawedzi przylega zamek. Aby otrzymac po¬ wierzchnie podpatticiia wystattlczajaca do zacho¬ wania malej wartosci nacisku powierzchnio¬ wego wskutek dzialania momentu przechyle¬ nia, ramiona 3 zamka moga byc dostatecznie dlugie. W przypadku zamków z jednoczescio¬ wymi zabierakami jest to niemozliwe ze wzgle¬ dów montazowych- Aby bylo mozliwe nieza¬ wodne przyleganie górnej krawedzi 9 ramie¬ nia do dolnej krawedzi rozszerzenia 13 zabie- raka, wewnetrzne krawedzie raimion zamka maja w niniejszym przykladzie sciecia 14, Aby umozliwic montowanie zamka w kazdym po¬ lozeniu zamek jest symetryczny. Krawedz roz¬ szerzenia 13 oparta na krawedzi 9 ramienia sluzy jednoczesnie do centrowania polówek zgrzebla.W czesci srodkowej na bokach zewnetrznych kazda polówka zgrzebla posiada znane skad¬ inad zeberka usztywniajace 10 oraz wystepy slizgowe 11, które jednak, sa umieszczone tak, zeby bylo mozliwe zakladanie zgrzebla z góry pomiedzy ramiona zamka. Dolna krawedz 12 na szczelinie stykowej ciagu jest tak zaokraglo¬ na, ze nawet przy wzglednym przesunieciu po¬ lówek zgrzebla jest mozliwy jego swobodny bieg po zlaczeniach rynny. PL