Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do prze¬ dluzania i skracania tras przenosników zgrzeblo¬ wych, pracujacych w róznych warunkach górniczo- -geologicznych najczesciej na scianach we wspól¬ pracy z kombajnami weglowymi.Znane sa uklady elementów maszynowych stoso¬ wane do wymienionego celu. Podstawowym elemen¬ tem tych ukladów jest urzadzenie do napinania lancuchów zgrzeblowych. Urzadzenie takie sklada sie z plyty blokujacej ruch wsteczny swobodnego konca lancucha od strony zwrotnej przenosnika, plyty zaczepowej zakladanej na drugi koniec na¬ pinanego lancucha z przytwierdzonym lancuchem blokujacym oraz uchwytów lancucha, przymoco¬ wanych do kadluba napedu a sluzacych do zacze¬ piania lancuchów pomocniczych i zawieszania wy¬ posazenia elektrycznego. Ponadto plyta blokujaca jest wyposazona w haki zaczepowe do zgrzebla, do których sa przymocowane lancuchy pomocnicze oraz gniazdo dla zakladania i mocowania glównego lancucha blokujacego. Napinanie lancucha odbywa sie zawsze na napedzie wysypowym. Na zgrzeblo od strony zwrotnej przenosnika zaklada sie plyte blokujaca,, a na zgrzeblo od strony gwiazdy nape¬ dowej przenosnika zaklada sie plyte zaczepowa.Obie plyty zaklinowuje sie klinami. Lancuch po¬ mocniczy plyty blokujacej zaczepia sie do uch¬ wytów w kadlubie napedu. Lancuch glówny od plyty zaczepowej przeciaga sie poprzez gniazdo plyty blokujacej.Nastepnie uruchamia sie naped na biegu wstecz¬ nym powodujac naprezenie lancucha zgrzeblowego i recznie wybiera jego luzny koniec przez pociaga¬ nie lancuchem blokujacym. W czasie tej czynnosci kolejne ogniwa lancucha blokujacego przesuwaja sie poprzez gniazdo na plycie blokujacej, unie¬ mozliwiajac jego cofniecie sie do pozycji wyjscio¬ wej. Przy napinaniu lancucha zgrzeblowego w przenosnikach pracujacych przy nachyleniu powy¬ zej 12° zabezpiecza sie lancuch przed ewentual¬ nym zsunieciem w dól w razie jego zerwania po¬ przez zalozenie belki rozporowej w odleglosci okolo 10 m powyzej napedu przenosnika.Konstrukcja dotychczas znanych urzadzen do napinania lancucha nie zapewnia im dostatecznej trwalosci, a uzytkownikowi pelnego bezpieczen¬ stwa przy stosowaniu. Ponadto okazalo sie, ze wstepne napinanie lancucha znanymi urzadzenia- niami szczególnie przy dlugich przenosnikach bylo czesto niewystarczajace dla prawidlowej ich jazdy.Zreszta urzadzenia te stanowily tylko element przenosnego ukladu, do przedluzania i skracania, element wystarczajaco uciazliwy ograniczajacy praktycznie jego zastosowanie. Totez istota rozwia¬ zania wedlug wynalazku polega na czesciowym wyeliminowaniu i ograniczeniu znanych wad i nie¬ dogodnosci poprzez wbudowanie w trase przenos¬ nika zgrzeblowego, najlepiej za rynna dolaczna elementu teleskopowego, zlozonego z rynny zew¬ netrznej polaczonej z jednej strony trwale a z 97 4563 97 456 4 drugiej strony przesuwnie z odcinkami znanych rynien wlaczonych drugimi koncami w znany spo¬ sób do trasy przenosnika. Rynna zewnetrzna posia¬ da przytwierdzona przystawke do górnego pasa sciany bocznej i podluzne listwy na scianach bocz¬ nych po stronie wewnetrznej, stanowiace prowa¬ dzenie dla przesuwnego odcinka rynny, zaopatrzo¬ nego w przystawke przytwierdzona od strony trasy przenosnika, ze szczelina wzdluzna zacho¬ dzaca przy przesuwaniu na pas górny sciany bo¬ cznej rynny zewnetrznej. Ponadto do dna rynny przesuwnej przytwierdzona jest plyta oslonowa z lagodnie wygietymi bocznymi krawedziami, wspar¬ tymi na listwach prowadniczych, zapobiegajaca przepadowi urobku do dolnej czesci trasy przenos¬ nik** Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie d«z% trwaloscia i niezawodnoscia w dzialaniu. Po¬ zwala na bezpieczne przedluzanie i skracanie tras przenosników zgrzeblowych, jak równiez zwiazane z tym czynnosci spinania i napinania lancuchów, oraz uzyskiwania odpowiedniego napiecia wstep¬ nego lancuchów bez potrzeby dokonywania zmian w konstrukcji napedu przenosnika. Konstrukcja urzadzenia jest prosta a wykonanie nieskompliko¬ wane. Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku sta¬ nowiac integralna czesc trasy nie ma dodatkowej ucia&liwosci jaka stanowia urzadzenia przenosne.Przwhniot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do przedluzania i skracania tras przenosników zgrzeblowych w wi¬ doku z boku i czesciowym przekroju, fig. 2 — to samo urzadzenie w przekroju poprzecznym, fig. 3 — odcinek rynny przesuwnej w widoku z góry, fig, 4 — polaczenie tloczyska z odcinkiem rynny przesuwnej w widoku z góry a fig. 5 — schemat dzialania calego urzadzenia.Urzadzenie do przedluzania i skracania tras przenosników zgrzeblowych wedlug wynalazku sklada sie z: rynny stalej 1, stanowiacej odcinek rynny trasy przenosnika z zaczepem mocujacym 16 z jednej strony i gladka koncówka z drugiej strony, osadzona trwale w rynnie zewnetrznej 2, majacej w przekroju poprzecznym ksztalt skrzynki z czesciowo' wycietym bokiem górnym. Rynna z€Twne}brz»a 2 wykonana jest z czterech katowni¬ ków podluznych 3 polaczonych z boków plaskow¬ nikami z blachy 4, stanowiacymi sciany boczne i plyta metalowa 5 od dolu stanowiaca dno. Do scian bocznych 4 od strony wewnetrznej przy¬ twierdzone sa podluzne listwy 6, majace w prze¬ kroju poprzecznym ksztalt zblizony do trapezu, Wpasowanego do wglebien zewnetrznych scian Xfm8f przesuwnej 7, dla której stanowia prowa¬ dzenia.Do górnego katownika 3 rynny zewnetrznej 2 przytwierdzona jest trwale od strony zrobu przy¬ stawka 8, wyprofilowana w ksztalcie zblizonym do odcinka trzech krawedzi wieloboku foremnego, obejmujacego z zewnatrz przystawke 9 rynny prze¬ suwnej 7. Od strony zewnetrznej do bocznych scian rynny zewnetrznej 2 sa przytwierdzone wsporniki 10, polaczone przegubowo z silownikami hydraulicznymi 11, których tloczyska 12 polaczone sa poprzez dwa luki stalowe 13 i dwa sworznie 14 z wspornikami 15 przymocowanymi do scian bo¬ cznych rynny przesuwnej 7. Rynne przesuwna 7 stanowi odcinek rynny trasy przenosnika z zacze- pem mocujacym 17. z jednej strony i gladka kon¬ cówka z drugiej strony osadzona przesuwnie w rynnie zewnetrznej 2. Oba odcinki rynien 1 i 7 wlaczone sa srubami poprzez zaczepy mocujace 16 i 17 do trasy przenosnika zgrzeblowego, przy czym rynna stala 1 przymocowana jest do rynny dola¬ czonej przenosnika, a rynna przesuwna 7 do os¬ tatniej rynny trasy. Do górnego naroza sciany bo¬ cznej rynny przesuwnej 7 od strony zrobu przy¬ twierdzony jest na koncowym odcinku koniec przystawki 9 wyprofilowany w ksztalcie zblizo¬ nym do katownika o kacie rozwartym, z szczelina wzdluzna 18 zachodzaca przy przesuwaniu rynny "- przesuwnej 7 do rynny zewnetrznej 2 na pas gór¬ ny scian bocznych 4 rynny zewnetrznej 2. Do dna rynny przesuwnej 7 od góry przytwierdzona jest trwale plyta oslonowa 19 poprzez wewnetrzne cie¬ cie wykonane w ksztalcie strzalki, z lagodnie wy¬ gietymi bocznymi krawedziami 20 wspartymi na listwach prowadniczych 6 zapobiegajaca przepado- wi urobku do dolnej czesci trasy przenosnika. Po¬ nadto przy znacznym nachyleniu lub przy nierów- ' nym spagu rynna przesuwna 7 zaopatrzona jest | poprzez odcinki lancuchów 20 w dodatkowe stopki *21, w które wstawia sie rozpory 22 dla przeciw- 80 dzialania silom wywolywanym ruchem silowni¬ ków 11.Sposób uzycia urzadzenia wedlug wynalazku w zaleznosci od potrzeby skrócenia wzglednie wydlu¬ zenia trasy przenosnika zgrzeblowego przy zaloze- niu umocowania silowników hydraulicznych 11 w sposób umozliwiajacy zsuniecie wzglednie wysu¬ niecie calego elementu teleskopowego rynien o 600 mm, to jest o 300 mm w kazda strone od polozenia przyjetego jako neutralne, jest nastepu- 40 jacy.W przypadku skracania trasy przenosnika, po wylaczeniu silników napedowych i zluzowaniu roz¬ pory na dolnym napedzie zesuwa sie silownikami 11 rynny 1 i 7 elementu teleskopowego i luzuje 45 lancuch. Nastepnie na stole napedu najpierw roz¬ pina sie i skraca lancuch, a potem wybudowuje za rynna przesuwna 7 rynne trasy przenosnika i zastepuje odcinkiem rynny o krótszej dlugosci.Dalej spina sie lancuch i przy pomocy silowników 50 11 rozsuwa rynny 1 i 7 elementu teleskopowego az do uzyskania odpowiedniego napiecia wstepnego lancucha. Dlugosc wstawianego odcinka rynny jest dobrana w taki sposób, aby po skróceniu trasy przenosnika, tloczyska 12 silowników 11 znalazly 55 sie w polozeniu neutralnym.W przypadku wydluzania trasy przenosnika po¬ stepuje sie podobnie az do momentu rozpiecia lancucha, a nastepnie rozsuwa sie rynny 1 i 7 ele¬ mentu teleskopowego silownikami 11 i przesuwa 80 naped o okolo 300 mm od trasy przenosnika, po czym odczepia przylacze 17 rynny górnej 7 od ry¬ nien trasy przenosnika i przesuwa rynne górna 7 do rynny zewnetrznej 2 na odleglosc maksymalna.Dalej pomiedzy koniec rynny gorej 7 a poczatek 65 ostatniej rynny trasy przenosnika wklada sie do-97 456 6 pasowany klocek drewniany i znowu silownikami 11 rozsuwa sie rynny 1 i 7 elementu teleskopowe¬ go i przesuwa naped o odleglosc nie wieksza niz 600 mm od trasy przenosnika. W razie potrzeby czynnosc odsuwania napedu od trasy przenosnika (przy uzyciu wiekszego klocka drewnianego) po¬ wtarza sie przy wykorzystaniu pelnej lub tylko czesciowej wielkosci skokowej silowników 11. Po uzyskaniu wystarczajaco duzego przesuniecia na¬ pedu, zesuwa sie rynny 1 i 7 elementu teleskopo¬ wego i pomiedzy ostatnia rynne trasy a rynne przesuwna 7 wstawia sie odpowiednio dlugi od¬ cinek rynny, której zaczepy przymocowane na koncach laczy sie srubami z trasa z jednej strony i z rynna przesuwna 7 z drugiej strony. Nastepnie po przedluzeniu lancucha silownikami 11 najpierw zesuwa sie rynny 1 i 7 elementu teleskopowego i spina lancuch a potem rozsuwa element telesko¬ powy do momentu uzyskania odpowiedniego na¬ piecia wstepnego lancucha, wystarczajacego do prawidlowej pracy przenosnika.Taki stan lancucha winien odpowiadac poloze¬ niu neutralnemu tloczysk 12 silowników 11, które stanowi polozenie wyjsciowe, zarówno przy czyn¬ nosci zesuwania jak i rozsuwania rynien 1 i 7 elementu teleskopowego. To pozwala na bezpieczne zluzowanie lub napinanie lancucha, szczególnie przydatne przy jego awaryjnym zerwaniu w cza¬ sie pracy przenosnika. W razie zerwania sie lan¬ cucha w dowolnym miejscu ciagu przenosnika laczy sie jego swobodne konce trwale na miejscu zerwania, a nastepnie doprowadza poprzez krót¬ kie uruchamianie calego przenosnika do elementu s teleskopowego. PL