PL67683B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.VI.1973 67683 KI. 21a2,18/05 MKP H03f 1/42 UKD Twórca wynalazku: Antoni Komar Wlasciciel patentu: Polska Akademia Nauk (Zaklad Doswiadczalny Budowy Aparatury Naukowej UNIPAN), War¬ szawa (Polska) Wzmacniacz selektywny Przedmiotem wynalazku jest uklad wzmacniacza selektywnego.Wzmacniacze selektywne znajduja szerokie za¬ stosowanie szczególnie w elektronicznej technice pomiarowej. Sposród wielu rodzajów wzmacniaczy selektywnych najwieksze zastosowanie znajduja wzmacniacze z elementem seleiktywnyim umiesz¬ czonym w petli ujemnego sprzezenia zwrotnego.Przy konstrukcji wzmacniaczy stawiane sa do rozwiazania dwa podstawowe zagadinienia. Pierw¬ sze, to wymóg uzyskania duzej selektywnosci przy równoczesnym zapewnieniu pracy wzmacniacza z odpowiednio silnym tajemnym sprzezeniem zwrot¬ nym.Drugim zagadnieniem do rozwiazania jest umoz¬ liwienie zmiany odrebnie kazdego z trzech najwaz¬ niejszych parametrów wzmacniacza, to jest selek¬ tywnosci, czestoitliwosci zerowej oraz wzmocnienia.Pod pojeciem czestotliwosci zerowej rozumie sie tu czestotliwosc, dla której wzmocnienie wzmac¬ niacza osiaga wartosc maksymalna.Dotychczas nie sa znane wzmacniacze selektyw¬ ne, które spelnialyby obydwa wymogi lacznie.Znane sa wzmacniacze, w których uzyskano nieza¬ leznosc zmian selektywnosci, czestotliwosci zerowej i wzmocnienia, jednakze sa to wzmacniacze posia¬ dajace w obwodzie sprzezenia tak zwane filtry ze¬ rowe, które dla czestotliwosci zerowej dalja nie¬ skonczenie duze tluimiieiniie. Wizlmacmii&cze tafcie pra¬ cuja wiec dla czestotliwosci zerowej praktycznie 25 bez ujemnego sprzezenia zwrotnego. Zmniejsza to znacznie mozliwosc ich stosowania, glównie ze wzgledu ma niestabilne wzmocnienie.Znane wzmacniacze iselektywne ipracujace z ujemnym sprzezeniem zwrotnym czynnym dla czestotliwosci zerowej maja wprawdzie przez to stabilizowane wzmocnienie, jednakze nie maja za¬ danej selektywnosci oraz miozliwiosci niezaleznych od siebie zmian selektywnosci, czestotliwosci zero¬ wej i wzmocnienia.Celem wynalazku jest talki wzmacniacz selek¬ tywny, w którym mozliwym byloby luizyslkainie du¬ zej selektywnosci przy odpowiednim siJlnym ujem¬ nym sprzezeniu zwrotnym, a takze bylaby mozliwa zmiana niezaleznie od siebie, selektywnosci, czesto¬ tliwosci zerowej ©raz wzmocnienia wzmacniacza.Cel ten osiagniety zostal we wzmacniaczu selek¬ tywnym bedacym przedmiotem niniejszego wyna¬ lazku, zgodnie z którym w petli ujemnego sprzeze¬ nia zwrotnego ma on dodatkowo wzmacniacz po¬ laczony szeregowo z elementem selektywnym oraz ma ponadto petle dodatniego sprzezenia zwrotnego, w która wlaczony jest czwórniik.Blizsze objasnienia istoty wyinailaizlku dokonane zostanie ponizej na podsltawiie schematu blokowego wzmacniacza selektywnego przedstawionego na ry¬ sunku.Wzmacniacz selektywny W objety jest dwiema petlami sprzezen zwrotnych. Jedno z nich stanowi sprzezenie zwrotne dodaltnie, drugim jest sprzeze- 67 6833 67 683 4 nie zwrotne lujemne. W obwód petli dodatniego sprzezenia zwrotnego wlaczony jest czwórnik BI.Moze tai byc uzyty przykladowo dzielnik oporowy, filtr szerokopasmowy, wzmacniacz lub inny ele- ment utrzymujacy stalosc sygnalu dodatniego 5 sprzezenia zwrotnego' w funkcji czestotliwosci.W petli ujemnego sprzezenia zwrotnego znajduje sie element selektywny B2 oraz szeregowo pola¬ czony z nim wzmacniacz V.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jest naste- 10 pujaoe. Sygnal wejsciowy wzmacniany jest w ukladzie wzmacniacza. W. Z wyjscia wzmacnia¬ cza W sygnal .podawany jest na jego wejscie po¬ przez dwie petle sprzezenia zwrotnego. Efektywne wzmocnienie wzmacniacza W zalezalo bedzie od 15 róznicy sygnalów sprzezenia ujemnego i dodat¬ niego, sygnaly obu sprzezen odejmuja sie bowiem na wejsciu wzmacniacza W. Oczywiscie dla sta¬ bilnej pracy wzmacniacza W konieczne jest, aiby wiekszy byl sygnal sprzezenia zwrotnego ujemnego. 20 Sygnal dodatniego sprzezenia zwrotnego jest staly w funkcji czestotliwosci, poniewaz czwórnik BI posiada funkcje przenoszenia niezalezna od czesto¬ tliwosci.Sygnal ujemnego' sprzezenia ,zwrotnego prze- 25 chodzi przez element selektywny B2 i(np. filtr se¬ lektywny) i uklad wzmacniacza V. W zwiazku z itym wartosc tego sygnalu na wejsciu wzmac¬ niacza W jest zalezna od czestotliwosci i osiaga swoje minimum dla czestotliwosci zerowej ele- 30 mentu selektywnego B2. Wtedy tez róznica obu sygnalów sprzezen zwrotnych: jest najmniejsza, a zatem wzmocnienie wzmacniacza W jest naj¬ wieksze. Odstrojenie od czestotliwosci zerowej po¬ woduje zmniejszenie tlumienia elementu selektyw- -5 nego B2, czyli wzrost sygnalu ujemnego sprzezenia zwrotnego, a przez to zmniejszenie wzmocnienia wzmacniacza W. Przebieg zmian sygnalu ujemnego sprzezenia zwrotnego jest zatem zgodny z charak¬ terystyka elementu selektywnegoB2, ^o Selektywnosc wzmacniacza. W jest jednakze znacznie wieksza niz selektywnosc samego elemen¬ tu B2. Wynika to z faktu, ze sygnal dodatniego sprzezenia odgrywa role tylko iw poblizu czestotli¬ wosci zerowej. Dla czestotliwosci oddalonych od 45 niej sygnal jujemnego sprzezenia zwrotnego jest znacznie wiekszy od sygnalu sprzezenia dodatniego i róznica obu sygnalów jest prawie równa sygna¬ lowi sprzezenia ujemnego. Dla czestotliwosci zero¬ wej natomiast sygnaly obu sprzezen sa porówny- 50 walne. Tak wiec, sygnal sprzezenia dodatniego nie zmienia wzmocnienia wzmacniacza W dla czestotli- W* O nC*^ OJ W V BI i -C wosci oddalonych od czestotliwosci zerowej, nato¬ miast zwieksza je znacznie wlasnie dla tej czesto¬ tliwosci. Dzieki temu selektywnosc wzmacniacza, czyli stosunek wzmocnien dla czestotliwosci zero¬ wej i czestotliwosci od niej oddalonych, jest wiek¬ sza niz wynikaloby to z charakterystyki samego elementu selektywnego B2. iSelektywnosc ta bedzie tym wieksza, im Wiekszy bedzie stosunek sygnalu ujemnego sprzezenia zwrotnego dla czestotliwosci zerowej do róznicy sygnalów obu sprzezen zwrot¬ nych dla tej czestotliwosci.Dla uzyskania odpowiednio duzego poziomu syg¬ nalu ujemnego sprzezenia zwrotnego niezaleznie od tlumienia elementu selektywnego B2, wlaczony jest w petle ujemnego sprzezenia wzmacniacz V. Dzieki temlu mozliwe jest uzyskanie teoretycznie dowol¬ nie duzej selektywnosci niezaleznie od charakte¬ rystyk zastosowanych elementów selektywnych B2.Zmieniajac wielkosc sygnalu ujemnego i dodat¬ niego sprzezenia zwrotnego dla czestotliwosci zero¬ wej tak, alby ich róznica byla stala, mozna równiez regulowac selektywnosc bez zmiany wzmocnienia wzmacniacza.Pozostaly, trzeci parametr wzmacniacza selek¬ tywnego, czestotliwosc zerowa jest zarazem czestot¬ liwoscia zerowa elementu selektywnego B2 i dla wiekszosci tych elementów, np. dla filtrów selek¬ tywnych, zmiana jej moze byc dokonywana nieza¬ leznie od zmian selektywnosci i wzmocnienia.Jak z powyzszego wynika we wzmacniaczu se¬ lektywnym wedlug wynalazku mozliwa jest zmia¬ na, niezaleznie od siebie, wszystkich zalozonych pa¬ rametrów, a wiec zarówno selektywnosci jak i cze¬ stotliwosci zerowej oraz wzmocnienia wzmacnia¬ cza. Dodatkowa korzyscia jest mozliwosc osiagnie¬ cia duzych selektywnosci mimo stosowania elemen¬ tów selektywnych duzej selektywnosci nie posiada¬ jacych. Równie korzystna cecha wzmacniacza jest mozliwosc osiagniecia odpowiednio silnego^ ujem¬ nego sprzezenia zwrotnego dla czestotliwosci zero¬ wej, co daje w efekcie duza stalbilnosc wzmocnie¬ nia wzmacniacza. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Wzmacniacz selektywny zawierajacy petle ujem¬ nego sprzezenia zwrotnego w kitórej znajduje sie element selektywny, znamienny tym, ze w petli ujemnego sprzezenia .zwrotnego szeregowo z ele¬ mentem selektywnym (B2) ma wlaczony dodatkowy wzmacniacz nia zwrotnego w która wlaczony jest czwór¬ nik (BI). o% Cena zl 10,— RZG — 232/73 105 egz. A4 PL PL