Opublikowano: 30.X.1972 66237 KI. 39a7,5/00 MKP B29j 5/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Marchowski, Aleksander Stawski, Zygfryd Malkowski Wlasciciel patentu: Zaklady Sklejek i Chemicznego Przerobu Drewna, Bydgoszcz (Polska) Tlok prasy korbowej do wytlaczania plyt lignocelulozowych zwlaszcza trocinowych i wiórowych Przedmiotem wynalazku jest tlok korbowej pra¬ sy do wytlaczania plyt lignocelulozowych, zwlasz¬ cza trocinowych i wiórowych. Przy produkcji wy¬ tlaczanych plyt lignocelulozowych znane jest sto¬ sowanie pras korbowych wyposazonych w monoli¬ tyczne tloki z rozwartosciennym rowkiem, biegna¬ cym wzdluz czola udarowego, z osia symetrii le¬ zaca w plaszczyznie skoku tloka.Znane sa równiez prasy korbowe z tlokami o wyprofilowanym bijaku, uzyskanym przez wy- frezowanie w monolicie tloka klinowych czopów lub ostroslupowych wypustów, wystajacych ponad plaska, prostopadla do kierunku ruchu tloka, po¬ wierzchnie udarowa. Prasy z wyprofilowanymi bi- jakami tloków eliminuja czesciowo niedoskonalosc strukturalna plyt wytlaczanych, pozwalajac uzy¬ skac produkt o bardziej izotropowych wlasnos¬ ciach fizyko-mechanicznych, niz jest to mozliwe, przy poslugiwaniu sie tlokiem o plaskim czole udarowym.Znane prasy z wyprofilowanymi bijakami tlo¬ ków sa jednak obarczone ta niedogodnoscia, ze wskutek zuzywania sie udarowego czola tloka, profil bijaka ulega nader szybko deformacji. Zlo¬ zonosc ksztaltu profilowego bijaka tloka stanowi bowiem powazne utrudnienie technologii jego wy¬ twarzania, wykluczajac mozliwosc uzycia materia¬ lu o odpowiedniej trwalosci oraz stosowanie ulep¬ szajacej obróbki termicznej.Ksztalt oraz wymiary i znaczny ciezar tloka 10 2 uniemozliwiaja korygowanie postepujacej deforma¬ cji bijaka, za pomoca zabiegów regeneracyjnych.Opisane zjawisko skraca trwalosc znanych mono¬ litycznych tloków. Jednakze glówna wada mono¬ litycznych tloków pras korbowych z wyprofilowa¬ nymi bijakami jest to, ze nie zapewniaja one pro¬ dukowanym plytom wytlaczanym jednorodnych wlasciwosci, które pogarszaja sie sukcesywnie w miare postepu deformacji bijaka.Celem wynalazku jest usuniecie podanych nie¬ dogodnosci, czyli polepszenie jakosci plyt wytla¬ czanych na prasie korbowej przez zabezpieczenie niezmiennosci ksztaltu zoptymalizowanego profilu bijaka, a tym samym zapewnienia jednorodnosci 15 i korzystniejszej struktury wyrobu. Aby osiagnac ten cel wytyczono sobie zadanie skonstruowania tloka z wymiennym, latwym do regenerowania bi- jakiem oraz opracowanie doskonalszego ksztaltu bijaka, kojarzacego zalety, wystepujacych dotych¬ czas oddzielnie znanych profili rowkowych oraz profili plaskich z wystajacymi trzpieniami.Zgodnie z wytyczonym zadaniem, niezmiennosc geometrii ostrza bijaka i doskonalszy jego profil uzyskuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze czolo udarowe tloka prasy korbowej uzbrojono w odejmowalna, wyprofilowana nakladke bijakowa, przymocowana do korpusu tloka srubami o wy¬ dluzonych cylindrycznych lub graniastoslupowych lbach, które wystajac ponad plaszczyzny rowkowo- 30 wyprofilowanej nakladki, stanowia dodatkowy ele- 20 25 6623766237 ment doskonalszej geometrii bijaka. Takie skoja¬ rzenie podanych srodkqw technicznych zapewnia wieksza trwalosc strefy -tloka, a przede wszystkim umozliwia utrzymac stalosc geometrii doskonal¬ szego profilu bijaka. Ro£lacznosc nakladki bowiem ulatwia czynnosci transportowe i obróbcze, co za pomoca prostych zabiegów szlifierskich, umozliwia systematycznie regenerowanie profili udarowego czola bijaka i klinowaty ksztalt czól trzpieni uda¬ rowych, utworzonych przez wystajace, wydluzone lby srub.Przyjety ksztalt profilu bijaka, a zwlaszcza wy¬ stajace poza krawedzie rowka lby srub zapewnia¬ ja lepsza spoistosc wytwarzanej plyty. Wystajace lby srub bowiem spelniaja funkcje punktaków, zageszczajacych w strefie swego oddzialywania mase trocinowa, tworzac w ten sposób strunowa osnowe plyty. Dzieki temu, ze plaszczyzny ostrzy wystajacych lbów srub tworza kat przestrzenny z wierzcholkiem równoleglym do osi rowka, jed¬ nakze w plaszczyznach przecinajacych sie z przy¬ leglymi scianami rowka, uzyskuje sie na przekro¬ ju plyty cztery stopnie stezenia masy trocinowej, z innym kierunkiem orientacji drobin na kazdym stopniu stezenia.Reasumujac, stalosc geometrii ostrza bijaka uzyskana dzieki temu, ze odejmowalna listwa bi¬ jaka mozliwa do wykonania z materialu trwal¬ szego niz korpus stempla, ulatwia regeneracje ksztaltu profilu czola udarowego, gwarantujac sta¬ losc kierunkowej orientacji drobin w plycie, a tym samym pozwala zwielokrotnic efekt techniczny udoskonalonego profilu prasowania. Szescioplasz- czyznowa siatka kierunkowego zorientowania dro¬ bin na przekroju plyty utworzonej z trocin o zróz¬ nicowanym, czterostopniowym stezeniu zapewnia wysoka spoistosc i wyrównane we wszystkich kie¬ runkach fizyko-mechaniczne wlasnosci plyty wy¬ tlaczanej za pomoca tloka wedlug wynalazku.Wytlaczana plyta wytworzona na prasie z tlo¬ kiem wedlug wynalazku nadaje sie do bezposred¬ niego uzycia w stanie nieoblogowanym. Niezalez¬ nie od korzysci wynikajacych z polepszenia ja¬ kosci plyt, rozwiazanie wedlug wynalazku ulatwia eksploatacje, a zwlaszcza remont prasy korbowej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia nakladke prasy korbowej w widoku od strony udarowej, fig. 2 ten sam fragment tloka w przekroju poprzecznym w plaszczyznie przecho¬ dzacej przez os sruby, fig. 3 ten sam fragment tloka w przekroju wykonanym w plaszczyznie przechodzacej przez os symetrii ukladu, a fig. 4 przedstawia widok tloka prostopadly do osi sy¬ metrii.Jak uwidoczniono na fig. 1—4, czolo udarowe korpusu tloka 1 jest osloniete wyprofilowana bi- jakowa nakladka 2 zespolona z korpusem tloka 1, za pomoca wiencowych srub 3, z wydluzonymi lbami 4. W czole udarowym bijakowej nakladki 2 jest zrobiony rozwartoscienny, plaskodenny rowek 5, o stepionych krawedziach, tworzacych plasz¬ czyzny prostopadle do kierunku wytlaczania. Wal¬ cowe lub graniastoslupowe, wydluzone lby 4 wien¬ cowych srub 3 sa klinowo zakonczone i wystaja najdogodniej 2—6 mm poza krawedzie scian row¬ ka 5.Plaszczyzny ostrzy wystajacych lbów 4 wienco¬ wych srub 3, tworza kat przestrzenny z wierzchol- 5 kiem równoleglym do osi rowka 5, jednakze prze¬ cinajacych sie z sasiadujacymi scianami rowka 5.Sruby 3 przytwierdzajace profilowa nakladke 2 do korpusu tloka 1 sa rozmieszczone najdogodniej w odstepach 20—60 mm Wience 6 srub 3 przy- 10 twierdzajacych profilowa nakladke 2 do korpusu tloka 1 sa zaglebione w odpowiednich, kolistych osadczych gniazdach 7 wywierconych w dnie row¬ ka 5. ' Wspólplaszczyznowosc usytuowania profilowej 15 nakladki 2 wzgledem korpusu tloka 1 jest zabez¬ pieczona znanym sposobem za pomoca zamka wpustowego, uzyskanego przez odpowiednie uksztal¬ towanie stykajacych sie powierzchni obu elemen¬ tów. Natomiast sruby 3'laczace profilowa naklad- 20 ke 2 z korpusem tloka 1, przed odkreceniem sie sa zabezpieczone drucianymi zawleczkami 8 osa^ dzonymi w przelotowych otworach wywierconych w bocznych plaszczyznach korpusu tloka 1. Dlu¬ gosc zawleczek 8 jest przy tym mniejsza od dlu¬ gosci osadczego otworu, którego wyloty sa zasle¬ pione korkami 9, zrobionymi z miekkiego metalu, najdogodniej z olowiu.Jak juz wspomniano, znieksztalcony wskutek wypracowania profil bijaka koryguje sie w ten sposób, ze po wybiciu zawleczek 8| odkreca sie sruby 3 i odejmuje sie bijakowa nakladke 2, któ¬ ra nastepnie poddaje sie znanemu zabiegowi szli¬ fierskiemu. W rezultacie szlifowania dokonanego najdogodniej na szlifierce do nozy gilotynowych, geometryczna charakterystyka profilu rowka 5 zostaje doprowadzona do pierwotnej postaci. Sko¬ rygowana, bijakowa nakladke 2 przytwierdza sie do tloka 1 nowymi wiencowymi srubami 3 z lba¬ mi 4 nienaostrzonymi. Pozycje dokreconych srub 3 blokuje sie zawleczkami 8, oczywiscie wywier- 40 ciwszy w trzpieniach srub 3 odpowiednie otwory, lezace w osi otworów zrobionych w korpusie tlo¬ ka 1. Po zabezpieczeniu osadzonych zawleczek 8 olowianymi korkami 9 obrabia sie wystajace poza krawedzie rowka 5 lby 4 srub 3, nadajac im 45 ksztalt klinowych ostrzy. Podobnie postepuje sie przy wymianie calkowicie zuzytej bijakowej na¬ kladce 2 na nowa.Prasa korbowa z tloczkiem 1 wedlug wynalazku dziala w ten sposób, ze równopoziomowa warstwa 50 zaklejonych trocin zostaje w kanale prasowania zgnieciona do róznych poziomów, stanowiacych negatyw profilu nakladki 2 tloka 1. Drobiny tro¬ cin zostaja przy tym ukierunkowane równolegle do stykajacych sie z nimi skosnych lub poziomych 55 plaszczyzn ksztaltujacego profilu rowka 5.Porcja zaklejonych trocin, wsypana przy nastep¬ nych ruchach tloka 1 w góre, uklada sie w kanale prasowania w warstwe jednopoziomowa, a wiec w warstwe o zróznicowanej grubosci. Dzieki temu 60 w plycie uzyskuje sie zmienne, odsrodkowo zwiek¬ szajace sie zageszczenie masy trocinowej, z osno¬ wa maksymalnie zageszczonych strunowych wia¬ zadel.Zgodnie z jednym z mozliwych dalszych przy- 65 kladów, wysluzone lby 4 srub 3 moga byc zasta- 80 8566237 pione odpowiednio osadzonymi w korpusie na¬ kladki 2 trzpieniami, które zaleznie od grubosci wytwarzanej plyty tworzyc moga uklad jedno, lub wieloszeregowy. PL