PL64952B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 25.Y.1972 64952 KI. 12 q, 14/05 MKP C 07 c 43/20 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Ryszard Zlotek, Antoni Rózycki, Andrzej Ry- marowicz, Jerzy Jaworski Wlasciciel patentu: Zaklady Chemiczne „Oswiecim", Oswiecim (Polska) Sposób wytwarzania anizolu przez katalityczne metylowanie fenolu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia anizolu przez katalityczne metylowanie fenolu.Anizol w skali technicznej otrzymuje sie glów¬ nie przez metylowanie fenolu siarczanem dwume- tylowym lub chlorkiem metylu, przy czym fenol przed reakcja metylowania przeprowadza sie w fenolan sodu. Metylowanie chlorkiem metylu prze¬ biega pod cisnieniem okolo 16 atmosfer.Anizol otrzymuje sie równiez przez reakcje ete¬ ru dwumetylowego z eterem dwufenylowym. Sub- straty te w stosunku równomolowym przepuszcza sie nad glinokrzemianem jako katalizatorem, w temperaturze okolo 260°C i pod cisnieniem 50 at¬ mosfer, po czym anizol wydziela sie z mieszaniny poreakcyjnej przez destylacje.Przemyslowe metody wytwarzania anizolu wyma¬ gaja stosowania podwyzszonego cisnienia i silnie toksycznych^ srodków metylujacych, jak na przy¬ klad siarczan dwumetylowy. Najczesciej zachodzi koniecznosc przeprowadzenia fenolu w fenolan so¬ du, co pociaga za soba zuzycie dodatkowego su¬ rowca, którym jest wodorotlenek sodu. Ponadto procesom syntezy anizolu towarzyszy tworzenie sie znacznych ilosci produktów odpadowych w postaci zafenolowanych wodnych roztworów siarczanu so¬ dowego lub chlorku sodowego, trudnych do oczysz¬ czenia w stopniu odpowiednim do wymagan go¬ spodarki wodno-sciekowej.Sposób wedlug wynalazku eliminuje te niedo¬ lo 15 25 30 godnosci przez dobór odpowiedniego katalizatora i warunków reakcji, umozliwiajacych prowadzenie procesu w skali technicznej przy zastosowaniu tech¬ nicznego fenolu i eteru dwumetylowego lub alko¬ holu metylowego.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze fe¬ nol i eter dwumetylowy w stosunku molowym 1: 0,5—3 albo fenol i alkohol metylowy w stosunku 1 : 1—6, przepuszcza sie przez warstwe kataliza¬ tora z szybkoscia do 15 moli fenolu na godzine na 1 litr katalizatora. Reakcje prowadzi sie pod cisnieniem normalnym, w temperaturze 120—170°C a najkorzystniej w temperaturze 145—155°C Jako katalizator stosuje sie zywice jonowymienna typu sulfonowanego kopolimeru styrenu z dwu- winylobenzenem. Po zakonczeniu reakcji anizol wydziela sie z mieszaniny poreakcyjnej, zawiera¬ jacej obok anizolu nieprzereagowany fenol oraz nieznaczne ilosci wody, alkoholu metylowego i o- -krezolu na drodze destylacji.Stosowanie mniejszych ilosci eteru dwumetylo¬ wego lub alkoholu metylowego, powoduje spadek wydajnosci anizolu, natomiast stosowanie wiekszych ilosci srodka metylujacego, nie tylko nie zwieksza wydajnosci anizolu, lecz ponadto powoduje two¬ rzenie sie produktów ubocznych. W temperaturze ponizej 120°C reakcja przebiega z mala wydajno¬ scia, natomiast w temperaturze powyzej 170°C ka¬ talizator szybko traci swa aktywnosc. W warun¬ kach podanych w sposobie wedlug wynalazku, ka- 64 95264 952 3 4 Przyklad III. W reaktorze umieszcza sie 30 ml zywicy jonowymiennej typu sulfonowanego ko polimeru styrenu z dwuwinylobenzenem i po zala¬ niu jej 94 g fenolu ogrzewa sie do temperatury 5 150°C. Od dolu reaktora wprowadza sie przez bar- botke eter dwumetylowy z szybkoscia 15 litrów na godzine. Nieprzereagowany eter dwumetylowy od¬ prowadza sie z reaktora przez chlodnice zwrotna.Po trzech godzinach zawartosc anizolu w produk- 10 tach reakcji wynosi okolo 30°/o.Przyklad IV. 30 ml zywicy jonowymiennej typu sulfonowanego kopolimeru styrenu z dwuwi¬ nylobenzenem umieszcza sie w reaktorze i po za¬ laniu jej fenolem ogrzewa do temperatury, 150°C.IB Od dolu reaktora wprowadza sie fenol z szybkos¬ cia 30 ml na godzine a przez barbotke dozuje sie eter dwumetylowy z szybkoscia 15 litrów na go¬ dzine. Produkty reakcji odprowadza sie przele¬ wem z górnej czesci reaktora i po schlodzeniu 20 zbiera w odbieralniku. Zawartosc anizolu w pro¬ duktach reakcji wynosi 30%. talizator zachowuje dluga zywotnosc i niezmienna aktywnosc, nawet w przypadku obecnosci zanie¬ czyszczen towarzyszacych zazwyczaj surowcom te¬ chnicznym, jak: aceton, mrówczan metylowy, we¬ glowodory olefinowe i parafinowe, wystepujace w eterze dwumetylowym lub w alkoholu metylowym.Mozliwosc uzycia technicznych surowców pozwala stosowac powstajacy ubocznie przy produkcji al¬ koholu metylowego eter dwumetylowy bez jego do¬ datkowego oczyszczania.Przyklad I. 1 mol fenolu i 1,5 mola tech¬ nicznego eteru dwumetylowego, otrzymanego jako produkt uboczny przy syntezie alkoholu metylowe¬ go, przepuszcza sie pod normalnym cisnieniem przez zloze stale zywicy jonowymiennej typu sul¬ fonowanego kopolimeru styrenu z dwuwinylobenze¬ nem w temperaturze 145°C z szybkoscia 10 moli fenolu na godzine na 1 litr katalizatora. Po przej¬ sciu przez warstwe katalizatora, produkty reakcji podlegaja kondensacji i odgazowaniu od nieprze- reagowanego eteru dwumetylowego. Zawieraja one okolo 40% anizolu, 55% fenolu, 1% o-krezolu oraz niewielkie ilosci wody i alkoholu metylowego. Ani- zol wydziela sie na drodze destylacji pod normal¬ nym cisnieniem. Nieprzereagowany fenol i eter dwumetylowy zawraca sie do procesu.Przyklad II. 1 mol fenolu i 1,5 mola eteru dwumetylowego przepuszcza sie pod normalnym cisnieniem przez zloze stale zywicy jonowymien¬ nej typu sulfonowanego kopolimeru styrenu z dwu¬ winylobenzenem w temperaturze 120°C z szybkos¬ cia 5 moli fenolu na godzine na 1 litr katalizato¬ ra. Produkty reakcji zawieraja okolo 5% anizolu. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania anizolu przez katalityczne metylowanie fenolu, znamienny tym, ze fenol i e- ter dwumetylowy w stosunku molowym 1 : 0,5—3 lub fenol i alkohol metylowy w stosunku 1:1—£ przepuszcza sie pod normalnym cisnieniem przez katalizator, którym jest zywica jonowymienna typu sulfonowanego kopolimeru styrenu z dwuwinylo¬ benzenem, w temperaturze 120—170°C z szybkoscia do 15 moli fenolu na godzine na 1 litr katalizatora. 10 IB 20 25 Bltk zam. 416/72 A4 200 szt. Cena zl 10,— PL PL