PL6417B1 - Kolo napedne linowe ze szczekami. - Google Patents

Description

Do napedu kolejek wiszacych stosowa¬ ne bywaja kola linowe, opasane prawie na polowie obwodu lina zaciskana wieksza iloscia uchwytów, rozmieszczonych w jed¬ nakowych odstepach na obwodzie kola i u- ruchomianych naciskiem na uchwyty samej liny. Uchwyty te skladaja sie zazwyczaj z dwu ustawionych naprzeciw siebie rucho¬ mych ramion, z których kazde obraca sie okolo stalego czopa, W urzadzeniach tych cisnienie ramion na line zalezy od jej srednicy. Wiadomo, ze lina druciana znacznie sie wyciaga w ruchu i srednica jej stale sie zmniejsza.Urzadzenia znane nie uwzgledniaja tej o- kolicznosci, a poniewaz cisnienie rucho¬ mych ramion, lub szczek stoi w stosunku odwrotnym do srednicy liny, zostaje ona przeto zaciskana coraz silniej. Cisnienie to poteguje sie jeszcze wskutek zuzycia sie uchwytu i po niejakim stosunkowo krótkim okresie czasu staje sie tak znacznem, ze cierpi na tern lina i trzeba ja przedwcze¬ snie zastepowac nowa. Dalsza wade urza¬ dzen znanych stanowi okolicznosc, ze zu¬ zyte uchwyty trudno jest wymieniac na no¬ we.Niniejszy wynalazek usuwa wymienio¬ ne wady.Uchwyty skladaja sie z dwu szczek, o- sadzonych jak w kleszczach na czopie tak, ze szczeki te moga objac line, a skoro lina zacznie naciskac na dno, szczeki sie zamy¬ kaja i zaciskaja line o tyle, ile tego potrze-baf aby zapewnic ^jej;napiecie robocze. Ta¬ ka wlasnie prace urzadzenia zawdzieczamy tej okolicznosci, zAczop szczek nie jest o- sadzony nieracifomo, lecz przy cisnieniu li¬ ny na dno szczek poddaje sie ku srodkowi kola, przyczem szczeki prowadzone sa po¬ wierzchniami wewnetrznemi wyzlobienia wienca kola w ten sposób, ze szczeki sie sciskaja przy tym ruchu. Sprezyna osadzo¬ na pomiedzy przeciwleglemi koncami szczek rozsuwa je do polazenia otwartego.Przy uzyciu tych lub podobnych szczek ru¬ chomych zamiast znanych dotychczas ra¬ mion nieruchomych, cisnienie na line zjósta- je uniezaleznione od srednicy liny i ód zu¬ zycia sie szczek. Szczeki sa urzadzone tak, ze mozna je w jednej chwili i jednym ru¬ chem wyciagnac z obwodu kola napedne- go i równie szybko i latwo napowrót don wprowadzic, Jedna z form Wykonania tego pomyslu uwidocznia zalaczony rysunek. Na rysunku fig. 112 przedstawiaja przekrój osiowy ob¬ wodu kola napednego w polozeniu jalo- wem oraz podczas napedu, fig. 3—widok boczny, poczesci w przekroju obwodu ko¬ la, fig. 4 — w rzucie aksonometrycznym szczeki uchwytów, zaciskajace line.W zeliwnym obwodzie lub wiencu A kola linowego miesci sie pewna ilosc szczek a, b obracajacych sie na czopach c, osadzonych luzno w wykrojach promienio¬ wych P, Q. Gdy szczeki sa otwarte, konce ich e, f spoczywaja w pólkulistych wyzlo¬ bieniach if k obwodu kola, opierajac sie koncami o wyskoki /, iji tegoz. Szczeki roz¬ wiera sprezyna d, naciskajaca na przeciw¬ legle ramiona szczek. Boczne powierzchnie szczek sa równolegle ii slizgaja sie pomie¬ dzy oheblowanemi powierzchniami nTo^ Fig. 1 przedstawia szczeki otwarte, to jest w polozeniu / czopa c.Sprezyna d o- twiera szczeki i przyciska ich konce do wy¬ skoków /, m; zapobiegajac wypadnieciu ich z obwodu kola. Gdy kolo sie obraca, to lina nabiegajaca uklada sie na dnie ucliwy- tu i zaciska szczeki dzialaniem skladowej promieniowej swego cisnienia. Wskutek ru¬ chu szczek ku srodkowi kola, konce e, f szczek opuszczaja wyzlobienia i, k, szcze¬ ki sie zamykaja i lina zostaje zacisnieta.Fig. 2 unaocznia kleszcze w chwili, kie¬ dy szczeki przywarly do liny (polozenie // czopa). W polozeniu tern znajduja sie konce e, f szczek w punkcie poczatkowym pochylych powierzchni prowadniczych g, h. Przy wzrastaniu cisnienia liny na dno u- chwytu, szczeki zeslizguja sie po pochylych powierzchniach g, h, a cisnienie ich na line równiez wzrasta.Zbiegajaca lina i sprezyna d sprowa¬ dzaja kleszcze do polozenia pierwotnego.Polozenie /// czopa oznacza wreszcie stan, kiedy kleszcze nalezy wymienic za nowe^ Do tego polozenia czop c dostalby sie wpwczas, gdyby szczeki wykazaly nad¬ mierne zuzycie, albo gdyby uzyto liny o sredniej daleko mniejszej, anizeli ta, do ja¬ kiej kolo jest przeznaczone. Poniewaz ci¬ snienie szczek na line jest proporcjonalne do sily pociagowej liny, mogloby sie przy przypadkowych uderzeniach w czasie cia¬ gniecia wydarzyc, ze lina zostalaby scisnie¬ ta ponad miare dopuszczalna i wskutek te¬ go znieksztalcona. Aby temu zapobiec, ruch dosrodkowy kleszczy ogranicza sruba s, nastawial na czworogranem x i nakretka u w ten sposób, by przy ruchu normalnym pomiedzy szczekami i glówka sruby /po¬ zostawal jeszcze niewielki luz.Dzialanie sily na kleszcze i na line u- widocznia fig. 5, na której szczeki rucho¬ me przedstawione sa schematycznie zapo- moca zacieniowanych trójkatów. Na figurze tej litera N oznacza sily dzialajace na kon¬ cach e, f szczek, Q—sily dzialajace w obu polowach szczek w punkcie stycznym z li¬ na, d—srednice liny, d1—sredhice czopa, P — kat nachylenia plaszczyzn g, h (fig. 1) do pionu, Y kat tarcia, odpowiadajacy spólczynnikowi tarcia pomiedzy koncem — 2 —szczek i kolem linowem, B^sily dzialaja¬ ce na czop c, P—cisnienie wywierane pro¬ mieniowo przez line na szczeki ku srodko¬ wi kola, D—tarcie dzialajace na obwodzie czopa.Sila P rozklada sie na dwie skladowe AT, N, których kierunek odchyla sie o kat tarcia y od kierunku prostopadlego do plaszczyzn g,.ft. Skladowe te wywoluja ob¬ rót szczek okolo czopa i sciskanie liny o- bydwiema silami Q. Gdy uklad znajduje sie w równowadze, sily N, Q i B dzialaja¬ ce na jedna szczeke przechodza przez wspólny punkt, W kierunku przeciwnym do kierunku obrotu szczek dziala moment j obrotowy tarcia D. y, wywolany cisnie¬ niem B na obwód czopa. Równowazna ci¬ snienia szczek jest natenczas sila£=tf-— D. ^. q 2 Jezeli rozwazanie to przeprowadzic dla wszystkich trzech polozen /, //, /// czopa c, to latwo spostrzec, ze stosunek ramion dzwigniowych - jest wszedzie praktycz¬ nie jednakowy i ze cisnienie szczek na line zalezy jedynie od dzialajacej w kierunku promieniowym sily P, nie zas od srednicy liny, lub od zuzycia szczek lub plaszczyzn slizgowych.Niezaprzeczona zalete konstrukcji ni¬ niejszej tworzy wreszcie nadzwyczaj la¬ twe rozbieranie szczek do oczyszczania, lub wymiany tychze. Po scisnieciu szczek e, f mozna kleszcze w jednej chwili wydostac i równie latwo i szybko wstawic znowu na miejsce. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Kolo linowe ze szczekami zwieraj a- cemi sie samoczynnie pod cisnieniem liny i rozwierajacemi sie pod dzialaniem sprezy¬ ny, znamienne tern, ze szczeki sciskajace line osadzone sa w obwodzie kola na czo¬ pie, ruchomym w kierunku promieniowym i slizgajacym sie pod naciskiem liny ku srodkowi kola po powierzchniach prowad¬ niczych wyzlobienia kola. 2. Kolo wedlug zastrz. 1, znamienne tern, ze szczeki, zaciskajace line utrzymuja sie w obwodzie kola naciskiem sprezyny, po scisnieciu której szczeki mozna wyjac, lub napowrót wlozyc w obwód kola. Wilhelm Karlik. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. )Do opisu patentowego Kr 6417. Alk. i. Fiq.1 Fig2 •T -1I)o opisu patentowego Hr 6417. Ark.

2. Ilg. 4 JL N, ,N / Flg.5 l*HJ C a, K* \9 Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL