Pierwszenstwo: Opublikowano: 25. IX. 1971 63349 KI. 75 c, 20/02 MKP U 44 U, JJUU, 6 MkJb 3 00 UKD Twórca wynalazku: Tadeusz tytarchowski Wlasciciel patentu: Sopockie Zaklady Przemyslu Maszynowego, Sopot (Polska) Glowica polewarki lakierniczej Przedmiotem wynalazku jest hermetyczna glowica polewarki lakierniczej ze szczelina wyplywowa la¬ kieru utworzona przez wargL'nastawiane mecha¬ nizmem mimosrodowym.Znane sa glowice polewarkowe skladajace sie z dwóch hermetycznie spasowanych lupin polaczo¬ nych ze soba za pomoca srub. Szczelina wyplywowa tych glowic jest utworzona z dwóch warg, wykona¬ nych ze stalowych plaskowników. Wargi te sa przytwierdzone do dna glowicy za pomoca srub nakretkowych, których trzpienie hermetycznie osa¬ dzone w dolnych pólkach lupin tworzacych dno glowicy, przechodza na wylot warg przez podluzne otwory, prostopadle do krawedzi stanowiacych szczeline wyplywowa.Szerokosc szczeliny wyplywowej jest w znanych hermetycznych glowicach nastawialna dzieki temu, ze warga przytwierdzona do obejmowalnej lupiny jest przesuwna za pomoca mechanizmu mimosro- dowego. Znane glowice polewarkowe ze szczelina nastawna za pomoca przesuwnej wargi, odznaczaja sie licznymi niedoskonalosciami. Powstaja w nich sprezyste odksztalcenia plaskownika nastawnej wargi, wystepujace w czasie przesuwania z powodu duzych oporów tarcia wynikajacego z niesprezy- stego docisku plaskownika do glowicy.Deformacje plaskownika znieksztalcaja geometrie szczeliny, co utrudnia regulacje urzadzenia i spra¬ lo 15 20 wia, ze wyplyw lakieru ze szczeliny jest nierówno¬ mierny. Dalsza niedogodnosc znanych hermetycznych glowic polewarkowych stwarza system wielosrubo- wego zespolenia lupin glowicy, komplikujac czyn¬ nosci demontazu i montazu elementów glowicy, co wplywa niekorzystnie na pracochlonnosc konser¬ wacji ukladu hydraulicznego polewarki.Celem wynalazku jest usuniecie przedstawionych niedoskonalosci hermetycznej glowicy polewarko- wej, zwlaszcza wyeliminowanie przyczyny sprezy¬ stych deformacji ruchomej wargi, wystepujacych podczas regulacji szczeliny, a ponadto ulatwienie konserwacji i oczyszczania glowicy.Aby osiagnac ten cel, opracowano sprezysty uklad przytwierdzania wargi ruchomej do dna glowicy oraz skonstruowano uklad zlaczy mimosrodowych sluzacych do hermetycznego zespolenia lupin glo¬ wicy. Zgodnie z zalozeniami wynalazku, sciany denne lupin zastapiono poziomymi pólkami usta¬ wionymi w strone przeciwna do komory glowicy.W pólkach tych wykonano podluzne, prostopadle do szczeliny wyplywowej otwory przelotowe, przez które przeprowadzono trzpienie srub osadzonych trwale w plaskowniku wargi. Na czesci trzpieni znajdujacych sie ponad pólka osadzono sprezyny dociskane do powierzchni pólek nakretkami znaj¬ dujacymi sie na nagwintowanych koncach trzpieni.Mimosrodowy mechanizm regulacji szerokosci 6334963349 3 4 szczeliny wyplywowej zlokalizowano ponad pólka lupiny glowicy i polaczono go z listwa wargi za pomoca analogicznych trzpieni, trwale osadzonych w listwie wargi i przechodzacych na wylot pólki przez odpowiednie podluzne otwory. Znajdujace sie ponad pólka lupiny konce tych trzpieni pola¬ czono przegubowo z wodzikami mimosrodów me¬ chanizmu nastawczego. Dzieki temu ze wal mimo¬ srodowy mechanizmu nastawczego zostal zlokalizo¬ wany ponad pólka lupiny, przy przesuwaniu pla¬ skownika wargi uzyskuje sie dodatkowa sile wypad¬ kowa, która czesciowo redukuje sile dociskajaca plaskownik wargi do dna glowicy, a tym samym zmniejsza opór tarcia listwy wargowej w czasie regulacji szczeliny wyplywowej.Latwosc demontazu i montazu elementów glo¬ wicy uzyskano dzieki temu, ze zawiase laczaca obie lupiny glowicy przystosowano do dodatkowego pel¬ nienia funkcji zwory mimosrodowej, wspóldzialaja¬ cej z para zwór hakowych spinajacych czola lupin glowicy. W tym celu os zawiasowa ulozyskowano mimosrodowo w gniazdach skrzydel zawiasowych przytwierdzonych do nieruchomej lupiny glowicy.W ten sposób mozna lupiny glowicy zblizac do siebie wzglednie oddala~c przez odpowiedni kat obrotu osi zawiasowej. Os zawiasowa wyposazono w odejmo¬ walna dzwignie ulatwiajaca obrót osi zawiasowej i zwiekszajaca wzajemne docisniecie lupin.Ponadto na kazdym koncu osi zawiasowej osa¬ dzono wysiegniki lezace w plaszczyznie pionowej przecinajacej sie z poziomymi kolkami osadzonymi w obu szczytowych scianach ruchomej lupiny. Wy¬ siegniki te zostaly tak ustawione wzgledem wzdluz¬ nej osi symetrii mimosrodów zawiasowych, ze w czasie ruchu oddalajacego lupiny glowicy ra¬ miona wysiegników natrafiaja na kolki, ulatwiajac podniesienie ruchomej lupiny przez wykorzystanie momentu obrotowego dzwigni. Zwory hakowe za¬ czepiajace sie o poziome kolki osadzone w szczy¬ towych sciankach ruchomej lupiny umieszczono na wspólnej osi ulozyskowanej na korpusie stalej lupiny glowicy. Hakowe zwory osadzono na osi za posrednictwem mimosrodowyeh piast, z których kazda posiada równolegla do osi korbe.Ramiona korby zostaly zmontowane wzgledem piasty mimosrodowej, ze w czasie ruchu oddalajace¬ go hakowe zwory od kolków zaczepowych, czopy korbowe zblizaja sie do dolnych krawedzi zwór i stykaja sie z nimi, co przy dalszym obrocie osi po¬ woduje oddalanie zwór od kolków zaczepowych, a tym samym rozsprzeglenie lupin glowicy. Ponadto na osi hakowych zwór osadzono dwie agrafkowe sprezyny, które jednym ramieniem zakotwiczono na korpusie stalej lupiny. Sprezyny te wywieraja na zwory hakowe nacisk przeciwny do kierunku dzia¬ lania korb. Dzieki temu przy obrocie osi hakowe zwory zostaja docisniete do kolków, zapewniajac zesprzeglenie sie ukladu spinajacego.Sprezyste zamocowanie plaskowników warg do lupin, zespolonych ze soba za pomoca zawiasy mi¬ mosrodowej wspólpracujacej z ukladem mimosro¬ dowych zwór czolowych, polepsza eksploatacyjna sprawnosc glowicy polewarki, zwieksza dokladnosc dystrybucji lakieru i ulatwia obsluge zwlaszcza przy regulacji glowicy jak i jej konserwacji.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia glowice w czesciowym przekroju w widoku aksonometrycz- nym, fig. 2 — glowice w przekroju poprzecznym poprzez srubowe zlacze plaskowników z lupinami, fig. 3 — zawiase mimosrodowa w widoku z boku, fig. 4 — zawiase mimosrodowa w przekroju piono¬ wym równoleglym do podluznej osi glowicy, fig. 5 — zawiase mimosrodowa w widoku z boku po odjeciu skrzydelka zawiasowego ruchomej lupi¬ ny, fig. 6 — mimosrodowy uklad regulujacy prze¬ suw wargi ruchomej, w pionowym przekroju wy¬ konanym w plaszczyznie prostopadlej do podluznej osi glowicy, fig. 7 — uklad mimosrodowy regulujacy przesuw wargi ruchomej w czesciowym przekroju poziomym, fig. 8 — zespól zwory mimosrodowej w widoku z boku, fig. 9 — zespól zwory mimo¬ srodowej w przekroju poziomym wykonanym w plaszczyzznie A-A oznaczonej na fig. 8, fig. 10 — zespól zwory mimosrodowej w przekroju wykona¬ nym w plaszczyznie B-B oznaczonej na fig. 8, fig. 11 — piaste mimosrodowa w widoku z boku od strony glowicy.Hermetyczna glowica polewarki sklada sie z dwóch lupin 1 i 2 z ceowników ustawionych rów¬ nolegle, grzbietami do siebie. Do grzbietu stalej lupiny 1 wzdluz górnej krawedzi jest przymoco¬ wany plaskownik 3 stanowiacy górna sciane ko¬ mory glowicy. Do czolowych czesci stalej lupiny 1 sa przymocowane szczytowe scianki 4 i 5, wykonane z blachy. Do szczytowych scian 4 i 5 i plaskownika 3 przylega powierzchnia grzbietu ceownika ruchoma lupina 2, której czolowe czesci sa równiez zakonczo¬ ne sciankami szczytowymi 6, 7. Obie lupiny 1, 2 sa polaczone ze soba rozlacznie za pomoca mimosro¬ dowej zawiasy, która tworzy walek 8 ulozyskowany za posrednictwem mimosrodów 9 w gniazdach za¬ wiasowych skrzydel 10 zamocowanych wkretami 11 do górnej pólki stalej lupiny 1. Mimosrody 9 sa na walku 8 osadzone rozlacznie i zespolone z nim za pomoca wkretów 12. Zawiasowe skrzydla 13 za¬ mocowane wkretami 11 do ruchomej lupiny 2 sa osadzone obrotowo bezposrednio na walku 8.W szczytowych scianach 6, 7 ruchomej lupiny 2 sa osadzone poziome kolki 15. Kolki te stanowia ograniczniki krancowe dla ruchu obrotowego wy¬ siegników 14, zamocowanych obrotowo na walku 8.Na walku 8 od strony obslugi jest sztywno osadzona rozlaczna dzwignia 16. Plaskowniki stalej wargi 17 i przesuwnej wargi 18 sa przymocowane od spodu do dalszych pólek stalej lupiny 1 i ruchomej lupiny 2. Elementami zespalajacymi plaskowniki warg 17 i 18 z lupinami 1, 2 sa nakretkowe sruby 19, 20 osadzone w nagwintowanych otworach w plaskow¬ nikach warg 17, 18. Plaskownik stalej wargi 17 ma sruby 19 o krótkich trzpieniach, na których ponad górna krawedzia pólki osadzone sa podkladki 21 i nakretki 22. Natomiast plaskowniki przesuwnej wargi 18 maja znacznie dluzsze sruby 20. Na trzpieniach srub 20 ponad górna plaszczyzna pólki sa osadzone kolejno dolna podkladka 21, sprezyna 23, górna podkladka 21 oraz nakretka 22. W pla¬ skowniku przesuwnej wargi 18 sa osadzone ponadto trzpienie 24 z nagwintowanymi koncówkami, na których ponad górna powierzchnia pólki ruchomej 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 63349 6 wargi sa osadzone wodziki 25 mechanizmu nastaw- czego. Z wodzikami 25 polaczone sa przegubowo za posrednictwem sworzni 26 korbowody 27 ulo- zyskowane na mimosrpdowym wale 28, który jest ulozyskowany w dwudzielnych gniazdach umiejsco¬ wionych na frontowych waskich powierzchniach szczytowych scianek 6, 7.Gniazda lozyskowe mimosrodowego walu 28 skla¬ daja sie z pólkolistych jarzm 29 przymocowanych do scianek szczytowych 6, 7, w których wykonano odpowiednie pólkoliste wybrania. Na koncu mimo¬ srodowego walu 28 od strony obslugi jest osadzona dzwignia 30 ze wskazówka 31, która na skali 32 umieszczonej na szczytowej sciance 6 pokazuje od¬ leglosc rozchylenia warg 17 i 18. Uklad spinajacy lupiny 1, 2 glowicy sklada sie z dwóch hakowych zwór 33 ulozyskowanych na mimosrodowych pia¬ stach 34 przylegle do szczytowych scianek 4, 5 glo¬ wicy. Mimosrodpwe piasty 34 sa osadzone na wspól¬ nym wale 35, który jest ulozyskowany w gniazdach w szczytowych sciankach 4, 5 stalej lupiny 1. Hakowe zwory 33 zaczepiaja o kolki 36 osadzone w szczyto¬ wych sciankach 6, 7 ruchomej lupiny 2.Kazda mimosrodowa piasta 34 posiada korbe 37, która w czasie ruchu oddalajacego hakowa zwore 33 od kolka 36 kontaktuje sie z dolna krawedzia ha¬ kowej zwory 33. Na hakowych zworach 33 sa osa¬ dzone agrafkowe sprezyny 38, których jedno ramie jest zakotwione na korpusie stalej lupiny 1, drugie zas zaczepione na hakowej zworze 33, wywiera na zwore 33 nacisk przeciwny do kierunku dzialania korb 37. Na koncu walu 35 od strony obslugi jest osadzona dzwignia 39. Pomiedzy grzbietami lupin 1, 2 jest ulozona pólelastyczna uszczelka 40 zro¬ biona z materialu odpornego na dzialanie skladni¬ ków lakierowych, naj dogodniej z polietylenu.W grzbietach lupin 1, 2 od wnetrza komory glo¬ wicy sa wykonane poziome rowki 41, w których jest osadzona rozlacznie przegroda 42 z przepustem utworzonym z szeregu otworów 43. Przeswity otwo¬ rów 43 zwiekszaja sie w kierunku przeplywu lakieru odwrotnie proporcjonalnie do straty cisnienia wzdluz przewodu.Króciec przewodu 44 doprowadzajacego lakier do glowicy jest osadzony w otworze wykonanym w grzbiecie stalej lupiny 1 w poblizu szczytowej scianki 4, powyzej przegrody 41. Pomiedzy króccem 44 przewodu zasilajacego a szczytowa scianka 4 w grzbiecie stalej lupiny 1 znajduje sie nie uwi¬ doczniony na rysunku otwór, w którym osadzona jest rurka odpowietrzajaca zakonczona zaworem.Otwór wylotowy rurki odpowietrzajacej jest zloka¬ lizowany w poblizu jednego z wasów 45 napinaja¬ cych kurtyne cieczowa.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w ten spo¬ sób, ze przez przemieszczenie dzwigni 39 w kierun¬ ku do kolka 36 uzyskuje sie zluzowanie zacisku mimosrodowego obu zwór 33. Przestawienie dzwigni 16 w kierunku zgodnym z obrotem dzwigni 39 po¬ woduje zwolnienie zacisku mimosrodu zawiasowego.Nastepnie, kontynuujac ruch dzwigni 39 odczepia sie hakowe zwory 33 z kolków 36. Natomiast w re¬ zultacie dalszego przesuniecia dzwigni 16 wysiegniki 14 zaczepiaja o kolki 15 tworzac z dzwigni 16 oraz calego zespolu lupiny 2 uklad dwuramiemnej dzwi¬ gni. Dzieki temu glowice otwiera jeden pracownik, naciskajac jedna reka na dzwignie 16, druga zas podnoszac ku górze dolna krawedz ruchomej lu¬ piny 2.Analogicznie przebiega proces zamykania glowicy, równiez wykonywany przez jednego pracownika.Pb opuszczeniu ruchomej lupiny 2 do pozycji za¬ mkniecia w wyniku dzialania na dzwignie 16 i ru¬ choma lupine 2, przestawia sie równoczesnie we wspólnym kierunku obie dzwignie 16 i 39. W rezul¬ tacie tego ruchu hakowe zwory 33 zaczepiaja sie o kolki 36. Dalszy ruch dzwigni 16 i 39 sprawia, ze oba uklady mimosrodowe zblizaja ku sobie lu¬ piny 1, 2 glowicy i zaciskaja je szczelnie. Plaskow¬ nik ruchomej wargi 18 jest dociskany do pólki lu¬ piny 2 za posrednictwem sprezyny 23. Wielkosc sprezystego nacisku jest przy tym tak wyregulo¬ wana przez odpowiednie dokrecenie nakretki 22, równowazy sie z silami ukladu mimosrodowego, powodujacymi przesuwanie plaskownika wargi 18.W ten sposób przesuwanie warg 18 odbywa sie bez oporów tarcia, co zabezpiecza plaskownik wargi 18 przed odksztalceniami.Oczywiscie wynalazek nie jest ograniczony tylko do opisanego szczególowo i przedstawionego na ry¬ sunku przykladu jego wykonania, lecz obejmuje równiez stosowanie oddzielne pojedynczych cech i odmiany opisanych propozycji. PL