Pierwszenstwo: KI. 42 i, 12/01 Opublikowano: 20.1.1971 MKP G 01 k, 17/00 LTKD Twórca wynalazku: Lech Lipinski Wlasciciel patentu: Zaklady Mechaniki Precyzyjnej, Gdanska (Polska) Komora metrologiczna Przedmiotem wynalazku jest komora metrolo¬ giczna, przeznaczona do prac naukowo-badaw¬ czych i technicznych w zakresie metrologii pre¬ cyzyjnej, fizyki i techniki pólprzewodników, fizyki ciala stalego, elektroniki ukladowej i technologii elektronicznej, medycyny i mikrobioologii oraz w tych wszystkich dziedzinach gdzie zachodzi ko¬ niecznosc regulacji i stabilizacji z bardzo wysoka dokladnoscia temperatury, cisnienia i wilgotnosci czynnika gazowego otaczajacego stanowisko po¬ miarowe czy badawcze.Znane i stosowane dotychczas komory klimaty¬ zacyjne wyposazone sa w uklady automatycznej regulacji i stabilizacji temperatury i wilgotnosci.Uie spotyka sie natomiast komór klimatyzacyj¬ nych wyposazonych w uklady automatycznej re¬ gulacji i stabilizacji cisnienia.Przykladem rozwiazania konstrukcyjnego naj¬ bardziej zblizonego do przedmiotu wynalazku i po¬ siadajacego podobny cel jest komora klimatyza¬ cyjna z mieszanym, cieczowo-elektrycznym syste¬ mem regulacji temperatury i otwartym ukladem regulacji wilgotnosci.Komora wyposazona jest w kanaly lub wydra¬ zone scianki i odpowiednia izolacje termiczna. Na przedniej swej scianje posiada drzwi zawierajace okno wziernikowe zaopatrzone dla lepszej izolacji termicznej w kilka szyb.Ciecz do regulacji temperatury podgrzewana jest w specjalnym termostacie za pomoca grzejnika 10 15 25 30 elektrycznego i przez odpowiednia pompe prze¬ pompowywana jest przez kanaly w scianach ko¬ mory. Odprowadzenie cieczy wykonane jest przez zawór trójdrozny kierujacy ja na powrót do ter¬ mostatu lub tez do chlodnicy a dopiero stad do termostatu.W chlodnicy znajduje sie parownik chlodziarki.Podczas ogrzewania zawór kieruje ciecz wprost do termostatu. Podczas chlodzenia natomiast, zawór zostaje za pomoca silownika elektromagnetycznego przelaczony w inne polozenie niz przy ogrzewaniu i kieruje ciecz do chlodnicy.Dobre i silne krazenie powietrza we wnetrzu ko¬ mory i tym samym wyrównywanie temperatury zapewnia umieszczony w jej wnetrzu wentylator.Regulacja i stabilizacja temperatury wewnatrz komory odbywa sie posrednio za pomoca cieczy, a temperature nastawia sie w ten sposób, ze umieszcza sie po jednym termometrze sterujacym zarówno we wnetrzu komory jak i w termostacie o wymuszonym obiegu cieczy roboczej. Oba ter¬ mometry wykonane na przyklad jako termometry kontaktowe podlaczone sa do galwanometru wy- lacznikowego, regulatora z opadajacym palakiem lub innego podobnego aparatu wylaczajacego ogrzewanie cieczy roboczej w termostacie po osiag¬ nieciu zaprogramowanej temperatury, przy czym temperatura cieczy roboczej w termostacie sluzy jako wielkosc pomocnicza do regulacji tempera¬ tury we wnetrzu komory. Termometr znajdujacy 62048 X62048 3 sie w termostacie oddzialywuje na regulator tem¬ peratury o polowe slabiej od termometru w ko¬ morze. Za pomoca tego urzadzenia osiaga sie sko¬ kowa regulacje temperatury i przy zmianach wzglednie dokladne przejscie od jednej tempera¬ tury do innej bez znacznego przekroczenia tempe¬ ratury zaprogramowanej. Dokladnosc dzialania tego rodzaju ukladu regulacji i stabilizacji tempe¬ ratury zapewnia uzyskanie bledu regulacji rzedu 1°C.Szybkosc wzrostu temperatury nastawiana jest za' pomoca zasilania elementu grzejnego w termo¬ stacie przy pomocy transformatora stopniowego lub obrotowego.Szybkosc obnizania temperatury nastawiana jest za pomoca recznego zaworu umieszczonego w ob¬ wodzie cieczy chlodzacej przepompowywanej przez chlodnice i sluzacego do regulowania ilosci tej cieczy.Drzwi i okno komory ogrzewane sa w prosty sposób za pomoca oporowego grzejnika elektrycz¬ nego, przy czym ogrzewanie jest tak nastawione, aby temperatura przy drzwiach i oknie byla zaw¬ sze nieco wyzsza niz we wnetrzu komory. Ilosc ciepla, która trzeba doprowadzic do drzwi i okna jest tak samo jak w przypadku calej komory za¬ lezna od róznicy temperatur pomiedzy jej wne¬ trzem a temperatura zewnetrzna. Ilosc ta jest re¬ gulowana za pomoca tego samego regulatora, któ¬ ry reguluje temperature cieczy roboczej w termo¬ stacie.Podczas badan prowadzonych w zmiennych wa¬ runkach zachodzi koniecznosc aby predkosc wzrostu temperatury przy drzwiach i oknie byla taka sa¬ ma jak predkosc jej wzrostu w termostacie. Elek¬ tryczne ogrzewanie drzwi i okna zasilane jest wiec z tego samego zacisku transformatora stopniowego lub obrotowego co i ogrzewanie cieczy termosta¬ towej.Oziebianie drzwi i okna komory przebiega sa¬ moczynnie bez osobnego urzadzenia chlodzacego, oczywiscie z pewnym opóznieniem w stosunku do wnetrza komory, chroni to rzekomo przed kon¬ densacja pary wodnej. Urzadzenie stosowane przy oknie wziernikowym moze byc równiez stosowane i do innych okien jesli w takowe komora jest wy¬ posazona.Uklad regulacji wilgotnosci niezalezny jest od ukladu regulacji temperatury i pracuje w tak zwanym ukladzie otwartym. Wymaga to deher- metyzacji komory.Zasysane z otoczenia przez osobny wentylator powietrze kierowane jest za pomoca zaworu trój- droznego poprzez przewody rurowe do zbiornika nawilzajacego lub suszarki gdzie nastepuje jego nawilzanie badz tez osuszanie. Osuszone wzglednie nawilzone powietrze tloczone jest specjalnie prze¬ znaczonym do tego przewodem rurowym do wne¬ trza komory.W przypadku nawilzania powietrze to posiada nawilgocenie bliskie 100% wilgotnosci wzglednej w warunkach normalnych. Po wtloczeniu do wne¬ trza komory ulega ono wymieszaniu ze znajduja¬ cym sie tam suchym powietrzem za pomoca wspomnianego juz uprzednio wentylatora we- 4 wnetrznego, a stopien wilgotnosci tej mieszaniny okresla czujnik wilgotnosci; [ Czujnik wilgotnosci steruje na drodze elektrycz¬ nej przez element wykonawczy^ wentylator pom¬ pujacy powietrze ze zbiornika nawilzajacego lub suszarki. Stopien zadanej wilgotnosci nastawiany jest na wlaczonym w obwód regulacji wilgotnosci regulatorze wyskalowanym wprost w procentach wilgotnosci wzglednej, i Uklad pracuje skokowo, to znaczy przy wilgot¬ nosci powietrza wewnatrz komory nizszej od na¬ stawione} na regulatorze wentylator pompuje wil¬ gotne powietrze do wnetrza komory tak dlugo az nie zaniknie sygnal sterujacy z czujnika wilgot¬ nosci. Potem jest samoczynnie wylaczany. ~~ Obnizanie wilgotnosci powietrza wewiiatrz ko¬ mory odbywa sie przez pompowanie suchego po¬ wietrza. Nadmiar wpompowanego do wnetrza ko¬ mory powietrza, tak suchego jak i wilgotnego uchodzi przez nieszczelnosci drzwi komory lub specjalny upust.Ukladu stabilizacji i regulacji cisnienia opisywa¬ na komora nie posiada i cisnienie wewnatrz niej. zmienia sie analogicznie ze zmianami cisnienia zewnetrznego.Komory klimatyzacyjne, których konstrukcja omówiona zostala na przytoczonym powyzej przy¬ kladzie posiadaja szereg zasadniczych niedoskona¬ losci i niedogodnosci wykluczajacych mozliwosc zastosowania ich do precyzyjnych badan i pomia¬ rów. Pierwszym powaznym mankamentem jest niska dokladnosc dzialania ukladów regulacji tem¬ peratury.Elektryczno-cieczowe uklady regulacji i stabili¬ zacji temperatury wewnatrz komory aczkolwiek dzialaja bardziej sprawnie od czysto cieczowych sa obecnie rzadko stosowane ze wzgledu na trudnosc w uzyskiwaniu temperatur ujemnych. Uklady ogrzewania cieczowego nie pozwalaja na uzyski¬ wanie stabilizacji z bledem mniejszym niz kilka dziesiatych stopnia Celsjusza.Sklada sie na to kilka przyczyn. Najwazniejsza z nich jest jednak, to ze wszystkie stosowane do¬ tychczas uklady cieczowe zawieraja termostaty po¬ siadajace skokowa regulacje energii elektrycznej zasilajacej grzejniki. Efektem takiego stanu rzeczy jest oscylowanie temperatury wnetrza komory kli¬ matyzacyjnej okolo zadanej, sredniej temperatury z bledem, którego wartosc wymieniono powyzej.W najnowszych rozwiazaniach konstrukcyjnych ukladów nagrzewajacych, co ma równiez miejsce w opisywanej powyzej przykladowo konstrukcji, grzejnik termostatu sterowany jest glównie przez termometr umieszczony we wnetrzu komory. Po¬ woduje to jednak w wiekszej lub mniejszej mie¬ rze opóznienie w wylaczaniu grzejnika i przekro¬ czenie zadanej temperatury.Dalsza, powazna niedogodnoscia opisanego ukla¬ du regulacji i stabilizacji temperatury jest niejed¬ norodny rozklad temperatury we wnetrzu komory.W opisywanym powyzej przykladzie ma to miejsce szczególnie w okolicach drzwi i najsilniej wyste¬ puje na zakresie temperatur ujemnych. Niejedno¬ rodnosc moze w tym wypadku dochodzic do kilku a nawet i wiecej stopni. W najprecyzyjniej dzia- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6082048 5 lajacych komorach klimatyzacyjnych niejednorod¬ nosc ta nie jest jednak mniejsza od jednego stop¬ nia, co przy wielu pracach badawczych i pomia¬ rowych jest zbyt duza wartoscia. Na zakresie tem¬ peratur ujemnych system podgrzewania elektrycz¬ nego jest oczywiscie ' nieprzydatny i niejednorod¬ nosc rozkladu temperatury w okolicach drzwi jeszcze sie pogarsza.Niemniej istotnym mankamentem opisanego tu przykladowego urzadzenia jest brak ukladu auto¬ matycznej regulacji i stabilizacji cisnienia. Zawe¬ za to znacznie zakres zastosowan takiej komory, uniemozliwiajac zupelnie badania takich aparatów pomiarowych jak wagi analityczne i niikroanali- tyczne, które sa szczególnie wrazliwe na najmniej¬ sze nawet zmiany cisnienia i temperatury. Herme- tyzacja takiej komory równiez nie rozwiazuje pro¬ blemu, bo przy zmianie temperatury nastepuje zmiana cisnienia zgodnie z równaniem Clapeyron'a.Stosowany w przykladowo opisanej komorze kli¬ matyzacyjnej uklad automatycznej regulacji i sta¬ bilizacji wilgotnosci równiez odznacza sie powaz¬ nymi niedogodnosciami, z których najistotniejsza jest skokowa jej regulacja i w zwiazku z tym nie¬ bezpieczenstwo przekroczenia punktu rosy jak I stale oscylacje okolo pewnej zadanej wilgotnosci, co na przyklad moze byc zupelnie niedopuszczalne przy badaniach ukladów elektronicznych czy tez wspomnianych juz uprzednio wag analitycznych i mikroanalitycznych.Otwarty uklad automatycznej regulacji i stabi¬ lizacji wilgotnosci oprócz dehermetyzacji komory grozi niebezpieczenstwem wprowadzenia do jej wnetrza niepozadanych pylów czy par i uniemoz¬ liwia ponadto wypelnienie wnetrza komory kli¬ matyzacyjnej gazem innym niz ten, który stanowi jej otoczenie.Dalszym, istotnym mankamentem opisanej przy¬ kladowo komory klimatyzacyjnej jest brak izolacji drgan wytwarzanych przez urzadzenia wspomaga¬ jace lub pochodzacych ze zródel obcych. Agregat nagrzewajaco-chlodzacy, w którego sklad wchodza termostat z pompa i chlodziarka, wentylatory i uklad regulacji wilgotnosci umieszczone sa we wspólnej obudowie z komora co powoduje, ze w trakcie calego okresu jej pracy dochodza do jej wnetrza wibracje. Badanie precyzyjnych ukladów pomiarowych, elektronicznych itp. moze byc w tych warunkach utrudnione a nawet calkowicie nie¬ mozliwe.Celem wynalazku jest urzadzenie pozbawione wszystkich wymienionych powyzej wad i niedo¬ godnosci umozliwiajace osiagniecie bardzo do¬ kladnej regulacji i stabilizacji temperatury, cisnie¬ nia i wilgotnosci w swym obszarze roboczym, co pozwala na prowadzenie badan i prac w dziedzi¬ nach wymienionych na wstepie niniejszego opisu.Realizacja przedstawionego powyzej celu wyma¬ ga otoczenia przestrzeni roboczej komory dosko¬ nalsza niz stosowana dotychczas instalacja ter¬ miczna szczególnie w okolicach drzwi i okna jak równiez na takim sprzezeniu termicznym tych ostatnich czesci z pozostaloscia komory, aby ich temperatura byla zawsze równa temperaturze in¬ nych jej czesci oraz na takiej rozbudowie i auto- 6 matyzaeji ukladu regulacji i stabilizacji tempera¬ tury, cisnienia i wilgotnosci, która prowadzi do bardzo precyzyjnego i bezskokowego ich dzialania.Wynalazek dotyczy komory metrologicznej, która s nie wykazuje wyzej wymienionych wad i niedo¬ godnosci, a calkowicie spelnia stawiane wysokie wymagania. Dla uzyskania wewnatrz pojemnika komory wartosci gradientu temperatury bliskiego zero oraz duzej stabilnosci temperatury w czasie io komora metrologiczna wyposazona jest w system nagrzewajaco-ozietjiajacy, w którym przeplywa ciecz robocza. W sklad tego systemu wchodzi we- zownica ekwitemperaturowa rozmieszczona na wszystkich wewnetrznych sciankach pojemnika 15 komory z wyjatkiem drzwi, drzwi wewnetrzne za¬ opatrzone we wlasny system przeplywu cieczy ro¬ boczej zamykajace hermetycznie pojemnik komo¬ ry, wymiennik ciepla usytuowany na zewnatrz po¬ jemnika komory, zespól regulacji predkosci prze^ 20 plywu cieczy roboczej i zespól nagrzewania ter¬ mostatu.Temperatura cieczy roboczej doplywajacej do wezownicy ekwitemperaturowej wyrównywana jest przez wymiennik ciepla oddzielajacy zespól^ regu- 25 lacji przeplywu cieczy roboczej od wezownicy ekwitemperaturowej. Dla nadania drzwiom we¬ wnetrznym zamykajacym pojemnik komory, takiej samej temperatury jaka posiadaja pozostale scian¬ ki komory zaopatrzono te drzwi w system prze- 30 plywu cieczy roboczej podlaczony do wezownicy ekwitemperaturowej i zamykajacy jej obwód prze¬ plywu cieczy roboczej. Drzwi wewnetrzne dla lep¬ szej izolacji termicznej oslaniane sa z zewnatrz drzwiami zewnetrznymi zaopatrzonymi w dobra 35 izolacje termiczna i okno wziernikowe wykonane z kilku warstw szyb.Dokladna regulacje i stabilizacje temperatury cieczy roboczej realizuje uklad regulacji i stabili¬ zacji temperatury. Sklada sie on z dwóch obwo- 40 dów regulacyjnych. Obwodu reagujacego na znak odchylki od zaprogramowanej temperatury, który steruje elektryczna moca nagrzewajaca zespolu na¬ grzewania termostatu i z obwodu reagujacego na wielkosc odchylki od zaprogramowanej tempera- 45 tury, który steruje szybkoscia przeplywu cieczy roboczej w systemie nagrzewajaco-óziebiajacym za pomoca zespolu regulacji predkosci przeplywu cie¬ czy roboczej.Dokladna regulacje i stabilizacje cisnienia we- 50 wnatrz hermetycznego pojemnika komory zapewnia uklad automatycznej regulacji i stabilizacji cisnie¬ nia. Sklada sie on z dwóch obwodów regulacyj¬ nych. Jeden z tych obwodów reaguje na znak od¬ chylki od zaprogramowanego cisnienia i steruje 55 wyrównywaniem cisnienia wewnatrz pojemnika komory wlaczajac sterowany elektromagnetycznie zawór podcisnieniowy laczacy ten pojemnik ze zbiornikiem podcisnieniowym lub wlaczajac stero¬ wany elektromagnetycznie zawór nadcisnieniowy 60 laczacy ten pojemnik ze zbiornikiem nadcisnienio- wym. Drugi z tych obwodów reaguje na wielkosc odchylki od zaprogramowanego cisnienia i steruje szybkoscia wyrównywania cisnienia wewnatrz po¬ jemnika komory oddzialywujac na te same ele- 65 menty co i obwód reagujacy na znak odchylki7 od zaprogramowanego cisnienia oraz na zespól oprózniajacy z powietrza zbiornik podcisnieniowy i na zespól tloczacy powietrze do zbiornika nad- cisnieniowego.Regulacje i stabilizacje wilgotnosci powietrza 5 wewnatrz pojemnika komory realizuje automatycz¬ ny uklad regulacji i stabilizacji wilgotnosci. Sklada sie on równiez z dwóch obwodów regulacyjnych.Jecjen z tych obwodów reaguje na znak odchylki od zaprogramowanej wilgotnosci i steruje doply- *• wem wilgotnego lub suchego powietrza przez otwieranie zaworów powietrznych sterowanych elektromagnetycznie, laczacych pojemnik komory z pojemnikiem nawilzajacym lub sterowanych elektromagnetycznie zaworów laczacych pojemnik « komory z pojemnikiem osuszajacym. Drugi z tych obwodów reaguje na wielkosc odchylki od zapro¬ gramowanej na programowanym regulatorze wil¬ gotnosci wartosci wilgotnosci. Steruje on szybkos¬ cia wymiany powietrza w pojemniku komory po- *° przez oddzialywanie na zespól regulacji szybkosci przeplywu powietrza.Reagujacy na znak odchylki od zaprogramowa¬ nej temperatury obwód regulacyjny automatycz¬ nego ukladu regulacji i stabilizacji temperatury posiada na swoim wejsciu czujnik temperatury zlokalizowany w wymienniku ciepla. Czujnik ten moze byc wykonany jako termistor czy termoopór lub w postaci jakiegokolwiek innego elementu tego rodzaju. Elementy takie sa znane i powszechnie stosowane w tej dziedzinie techniki.Dolaczony jest on do wejscia programowanego regulatora temperatury, którym moze byc galwa- nometr wylacznikowy, programowany wzmacniacz 35 regulacyjny lub inny podobny aparat i który ma z kolei dolaczony do swego wyjscia zespól nagrze¬ wania termostatu. Zespól ten w postaci grzejników elektrycznych umieszczonych w naczyniu termo¬ statu, zawierajacym ciecz robocza zasilany jest 40 energia elektryczna z programowanego regulatora temperatury. Przy ujemnym znaku odchiy^ki od za¬ programowanej temperatury wykrytej przez czuj¬ nik temperatury, programowany regulator tempe¬ ratury plynnie zwieksza doplyw energii elektrycz- a nej do zespolu nagrzewania termostatu, przy do¬ datnim znaku tej odchylki doplyw energii elek¬ trycznej jest plynnie zmniejszany.Obwód regulacyjny reagujacy na wielkosc od¬ chylki od zaprogramowanej temperatury posiada 50 na swym wejsciu dwa czujniki temperatury zloka¬ lizowane w wymienniku ciepla. Jeden z tych czuj¬ ników temperatury umieszczony jest w przewodzie rurowym doprowadzajacym ciecz robocza, drugi w przewodzie odprowadzajacym ta ciecz. Elek- 55 tryczne wyprowadzenia czujników temperatury do¬ laczone sa do wejscia detektora bledu temperatury.Wykonany on jest na przyklad w postaci elek¬ trycznego mostka oporowego, którego przylegle boki tworza dwa wymienione czujniki temperatury eo i dwa opory nastawne sluzace do zaprogramowa¬ nia zadanej wartosci temperatury* Z przekatnej mostka zdejmowany jest sygnal elektryczny, któ¬ rego wartosc jest proporcjonalna do wielkosci od¬ chylki od zaprogramowanej temperatury. Progra- es 8 mowanie temperatury odbywa^sie przez nastawie¬ nie odpowiedniej wartosci oporów nastawnych ja¬ kie tworza boki wspomnianego mostka. Elektrycz¬ ny sygnal bledu z wyjscia detektora bledu tempe¬ ratury doprowadzany jest na wejscie elektronicz¬ nego wzmacniacza mocy, który steruje zespolem regulacji predkosci przeplywu cieczy roboczej.Elektroniczny wzmacniacz mocy moze byc wy¬ konany w postaci wzmacniacza magnetycznego z tranzystorowym wejsciem lub tez w postaci cal¬ kowicie tranzystorowego wzmacniacza pradu sta¬ lego czy tez w postaci innego podobnego urza¬ dzenia.Zespól regulacji predkosci przeplywu cieczy ro¬ boczej sklada sie z pompy wirnikowej przepompo- wywujacej ciecz robocza systemu nagrzewajaco- oziebiajacego komory metrologicznej. Napedza ta pompe elektryczny silnik szeregowy. Zapewnia to korzystna charakterystyke wydatku pompy w funk¬ cji mocy elektrycznej napedzajacej silnik.Wezownica ekwitemperaturowa pojemnika komo¬ ry i wymiennika ciepla wykonana jest z podwój¬ nego przewodu rurpwego zespolonego na calej swej dlugosci badz to w postaci przewodu koncentrycz¬ nego badz to w postaci przewodu symetrycznego.Oba wyzej wymienione czujniki temperaturowe zlokalizowane sa w wymienniku ciepla. Jeden z nich wmontowany jest w przewód rurowy dopro¬ wadzajacy ciecz robocza, drugi wmontowany jest w przewód rurowy odprowadzajacy ta ciecz.Bliskie zera przyrosty temperatury wzdluz we- zownicy ekwitemperaturowej uzyskano przez: wspomniane powyzej zespolenie przewodów ruro¬ wych wzdluz calej ich dlugosci. W wyniku takiego polaczenia cieplejszy przewód rurowy, którym ciecz robocza doplywa oddaje bezposrednio czesó ciepla zimniejszemu przewodowi, którym ciecz ro¬ bocza odplywa.Drzwi wewnetrzne zamykajac hermetycznie po¬ jemnik komory eliminuja wplyw zewnetrznych zmian cisnienia. Dokladna regulacje i stabilizacje; cisnienia wewnatrz pojemnika komory realizuje uklad automatycznej regulacji i stabilizacji cisnie¬ nia posiadajacy dwa obwody regulacyjne.Obwód regulacyjny reagujacy na znak odchylki od zaprogramowanego cisnienia sklada sie; z umieszczonego . w pojemniku komory czujnika cisnieniowego, programowanego regulatora cisnie¬ nia roboczego oraz zaworu podcisnieniowego i nad- cisnieniowego.Czujnik cisnieniowy moze byc wykonany na przyklad w postaci aneroidu sprzegnietego z po¬ tencjometrem elektrycznym tak, ze zmiany cisnie¬ nia przeksztalcane sa na sygnal elektryczny. Czuj¬ nik ten polaczony jest elektrycznie z wejsciem pro¬ gramowanego regulatora cisnienia roboczego, któ¬ rym moze byc na przyklad galwanometr wylaczni¬ kowy, wzmacniacz regulacyjny czy regulator z opadajacym palakiem lub inny aparat tego ro¬ dzaju. Posiada on dwa wyjscia. Do jednego dola¬ czone jest uzwojenie robocze zaworu podcisnienio¬ wego, do drugiego natomiast uzwojenie robocze zaworu nadcisnieniowego. Role jednego i drugiego zaworu moze spelniac na przyklad sterowany elek¬ tromagnetycznie zawór powietrzny stosowany po-\ 9 wszechnie w ukladach pneumatycznych. Sterowanie tymi zaworami odbywaj sie w ten sposób, ze przy zerowej wartosci odchylki od zaprogramowanego cisnienia oba zawory sa zamkniete, przy ujemnej wartosci tej odchylki otwierany jest zawór nadcis- 5 nlerikuWy Mft |odcitoleTiiowy zostaje zamkniety, przy dodatsiiej Wartosci tej odchylki otwierany jest za¬ wór podcisnieniowy a nadcisnieniowy pozostaje zamkniety.Obwód regulacyjny reagujacy na wielkosc od- ie chylki od zaprogramowanego cisnienia zsfwiera te same elementy co obwód regulacyjny reagujacy na znak tej odchylki i zawiera ponadto zbiornik pod¬ cisnieniowy polaczony przewodem rurowym z za¬ worem podcisnieniowym, zbiornik nadcisnieniowy 15 polaczony przewodem rurowym z zaworem nadcis- , nieniowym oraz programowany regulator cisnienia wstepnego sterujacy polaczonym z nim elektrycz¬ nie zaworem odcinajacym. Programowany regula¬ tor cisnienia wstepnego moze byc na przyklad po- 20 dobnym aparatem jak programowany regulator cisnienia roboczego, gdyz jego zadanie jest takie same lecz preoyzja dzialania moze byc mniejsza.Jako zawór odcinajacy moze byc uzyty na przy¬ klad sterowany elektromagnetycznie zawór po- 25 wietrzny. Gdy cisnienie wewnatrz pojemnika ko¬ mory jest nizsze od zaprogramowanego na progra¬ mowanym regulatorze cisnienia roboczego czujnik cisnieniowy sygnalizuje ujemna odchylke i otwie¬ rany jest zawór nadcisnieniowy, powietrze ze 30 zbiornika nadcisnieniowego wyrównuje niedosta¬ tek. Przy dodatniej odchylce otwierany jest zawór podcisnieniowy i nadmiar powietrza z pojemnika komory przechodzi do zbiornika podcisnieniowego.W zbiorniku podcisnieniowym utrzymywane jest 35 stale podcisnienie, w zbiorniku nadcisnieniowym stale nadcisnienie. W pierwszym z nich znajduje sie czujnik nadcisnieniowy, który polaczony jest elektrycznie z wejsciem programowanego regula¬ tora cisnienia wstepnego, który steruje zaworem 40 odcinajacym i zespolem oprózniajacym w ten spo¬ sób, ze gdy otwierany jest zawór odcinajacy la¬ czacy zbiornik podcisnieniowy z otoczeniem to wlaczany jest równoczesnie zespól oprózniajacy, który wypompowuje powietrze ze zbiornika pod- 45 cisnieniowego. Dzialanie zespolu oprózniajacego trwa tak dlugo az umieszczony w zbiorniku pod¬ cisnieniowym czujnik podcisnieniowy nie wykryje, ze w zbiorniku tym istnieje zaprogramowane pod¬ cisnienie. Zawór podcisnieniowy jest wtedy auto- go matycznie zamykany, a zespól oprózniajacy auto¬ matycznie wylaczany. Podobny przebieg ma usta¬ lanie stalego nadcisnienia w zbiorniku nadcisnie¬ niowym.Uklad automatycznej regulacji i stabilizacji wil- 55 gotnosci posiada podobnie jak omówione juz ukla¬ dy automatycznej regulacji i stabilizacji tempe¬ ratury i cisnienia równiez dwa obwody regulacyj¬ ne. Obwód regulacyjny reagujacy na znak odchyl¬ ki od zaprogramowanej wilgotnosci zawiera' elek- 60 tryczny czujnik Wilgotnosci, którego wyprowadze¬ nia elektryczne dolaczone sa do wejscia programo¬ wanego regulatora wilgotnosci, który ze swego wyjscia steruje dwoma parami zaworów powietrz¬ nych. , 65 id Obwód regulacyjny reagujacy na wielkosc' od¬ chylki od zaprogramowanej wilgotnosci zawiera ten sam czajnik wilgotnosci polaczony z wejsciem programowanego regulatora wilgotnosci sterujacego ze swego wyjseld zespolem regulacji szybkosci przeplywu powietrza.Przy zerowym znaku odchylki od zaprogramo¬ wanego poziomu wilgotnosci obie pary zaworów powietrznych sa zamkniete, a zespól regulacji prze¬ plywu powietrza nie dziala. Jedna para zaworów powietrznych zamyka przewody rurowe laczace pojemnik nawilzajacy z pojemnikiem komory, dru¬ ga para zaworów powietrznych zamyka przewody rurowe laczace pojemnik osuszajacy z pojemnikiem komory. Przy dodatnim znaku odchylki od zapro¬ gramowanej wilgotnosci otwierana Jest automa¬ tycznie przez programowany regulator wilgotnosci para zaworów powietrznych zamykajaca pojemnik osuszajacy i powietrze przetlaczane przez zespól regulacji przeplywu powietrza jest osuszane, przy ujemnym znaku odchylki od zaprogramowanej wil¬ gotnosci otwierana jest automatycznie przez pro¬ gramowany regulator wilgotnosci para zaworów powietrznych zamykajacych pojemnik nawilzajacy, pozostala para zaworów jest zamknieta i powietrze przetlaczane przez zespól regulacji szybkosci prze¬ plywu powietrza jest nawilzane.Przy duzych wartosciach odchylki od zaprogra¬ mowanej wilgotnosci powietrze przetlaczane jest przez zespól regulacji szybkosci przeplywu po¬ wietrza z duzymi predkosciami. Osuszanie lub na¬ wilzanie zachodzi wtedy szybko. Przy malych war¬ tosciach tej odchylki powietrze przetlaczane jest powoli i nawilzanie lub osuszanie zachodzi wtedy pomalu.Komora metrologiczna wedlug wynalazku pozwa¬ la dzieki opisanemu powyzej dwuobwodowemu, automatycznemu ukladowi regulacji i stabilizacji temperatury na uzyskanie znacznie lepszej, bez- skokowej stabilnosci temperatury w czasie niz to uzyskuje sie w innych, znanych tego rodzaju urza¬ dzeniach. Blad stabilizacji wynosi tutaj zaledwie okolo 0,02°C podczas gdy1 w innych, znanych ko¬ morach dochodzi on do kilku stopni.Pojemnik komory wedlug wynalazku posiada równiez znacznie lepszy, przestrzenny rozklad temperatury niz spotkac to mozna w konstruk¬ cjach dotychczasowych. W przedmiotowym wyna¬ lazku niejednorodnosc temperatury we wnetrzu pojemnika komory nie przekracza kilku setnych czesci stopnia Celsjusza. W urzadzeniach znanych dotychczas dochodzi ona natomiast do wartosci kilku lub nawet kilkunastu stopni Celsjusza.Skladajacy sie z dwóch obwodów regulacyjnych automatyczny uklad regulacji i stabilizacji cisnie¬ nia pozwala na bardzo precyzyjna, bezskokowa re¬ gulacje cisnienia wewnatrz pojemnika komory.Znane komory klimatyzacyjne posiadaja jedynie hermetyzacje pojemnika komory i reczna regula¬ cje cisnienia realizowana za pomoca odpowiednich zaworów. Blad stabilnosci cisnienia w tych urza¬ dzeniach dochodzi do kilku, a nieraz nawet i do kilkunastu torów.W przedmiotowej komorze metrologicznej we¬ dlug wynalazku blad ten natomiast nie przekracza62048 kilku dziesiatych tora. Przy zmianie temperatury wewnatrz pojemnika komory znanych komór kli¬ matyzacyjnych nastepuje zmiana cisnienia zgodna z równaniem stanu gazu. Powrót do poprzedniej wartosci wymaga recznej manipulacji. W komorze metrologicznej wedlug wynalazku kazda taka zmiana wyrównywana jest automatycznie i z duza precyzja.Wysoka dokladnosc regulacji i stabilizacji wil¬ gotnosci komory metrologicznej wedlug wynalazku / uzyskiwana jest dzieki zamknietemu i posiadaja¬ cemu dwa obwody regulacyjne ukladowi automa- -tycznej regulacji i stabilizacji wilgotnosci. W od¬ róznieniu od innych, znanych dotychczas ukladów regulacji wilgotnosci stosowanych w komorach kli¬ matyzacyjnych posiada on znacznie wyzsza precy¬ zja i-bezskokowy sposób dzialania i jest niezalez¬ ny od zmian stanu otaczajacej atmosfery, nie na¬ raza równiez komory na zanieczyszczenia pylami zewnetrznymi, pozwala na wypelnienie pojemnika komory gazem innym niz powietrze i w trakcie swego dzialania nie wywoluje silnych strumieni powietrznych, które moga wplywac zaburzajaco na prowadzenie badan. Dalsza, istotna zaleta stosowa¬ nego ukladu jest precyzyjne dawkowanie wilgot¬ nosci, co zachodzi w sposób ciagly. Zabezpiecza to. przed niezamierzonym przekroczeniem punktu ro¬ sy jesli tylko punkt pracy ukladu zostanie prawi¬ dlowo wybrany i zaprogramowany.Dokladnosc regulacji wilgotnosci wedlug wyna¬ lazku dochodzi do kilku dziesiatych procenta wil¬ gotnosci wzglednej w warunkach normalnych. Sto¬ sowane dotychczas w komorach klimatyzacyjnych uklady zapewniaja dokladnosc dzialania wynosza¬ ca zaledwie kilka procent i jak juz o tym wspom¬ niano, dzialaja one skokowo stwarzajac zagrozenie przekroczenia punktu rosy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia/uklad automatycznej regulacji i sta¬ bilizacji temperatury, fig. 2 wycinek wezownicy temperaturowej w postaci przewodu koncentrycz¬ nego lub symetrycznego, fig. 3 uklad automatycz¬ nej regulacji i stabilizacji cisnienia a fig. 4 uklad automatycznej regulacji i stabilizacji wilgotnosci.Pojemnik komory 1 wykonany jest z plyt meta¬ lowych o duzej przewodnosci cieplnej i otoczony izolacja termiczna 2. Wewnatrz pojemnika komory 1 umieszczona jest wezownica ekwitemperaturowa 5 w ten sposób, ze oplata wszystkie jego scianki z wyjatkiem drzwi wewnetrznych 4. Drzwi te her¬ metycznie zamykaja pojemnik komory 1 i dla lep¬ szej izolacji termicznej oslaniane sa od zewnatrz drzwiami zewnetrznymi 3.Dla umozliwienia obserwacji wnetrza pojemnika komory 1 drzwi wewnetrzne 4 i drzwi zewnetrzne 3 posiadaja okna wziernikowe.W celu wyeliminowania drgan i wibracji pocho¬ dzacych od zródel wlasnych lub obcych pojemnik komory 1 ustawiony jest na amortyzatorach anty- wibracyjnych 7 opartych na podstawie komory 6.Wezownica ekwitemperaturowa 5 polaczona jest dwoma przewodami rurowymi z wymiennikiem ciepla, 8, który znajduje sie poza pojemnikiem komory 1. Wykonany jest on z takiego samego 12 przewodu rurowego jak wezownica ekwitemperatu¬ rowa 5 zwinietego w postaci cylindrycznej i oto¬ czonego izolacja termiczna.Wezownica ekwitemperaturowa 5 pojemnika ko- 5 mory 1 i wymiennika ciepla 8 wykonana jest z podwójnego przewodu rurowego zespolonego na calej swej dlugosci w postaci przewodu koncen¬ trycznego 19 lub symetrycznego 20.Obwód przeplywu cieczy roboczej wezownicy ekwitemperaturowej 5 zamkniety jest przez sy¬ stem przeplywowy drzwi wewnetrznych 4. W naj¬ prostszym wykonaniu moze on byc wytworzony przez dwie scianki tych drzwi pomiedzy, którymi -przeplywa ciecz robocza.Jeden przewód wezownicy ekwitemperaturowej wymiennika ciepla 8 polaczony jest z przewodem rurowym 14, którym ciecz robocza doplywa, drugi przewód tej wezownicy polaczony jest natomiast z przewodem rurowym 15, którym ciecz robocza odplywa.W rurowym przewodzie doprowadzajacym 14 wezownicy ekwitemperaturowej wymiennnika cie¬ pla 8 umieszczony jest elektryczny czujnik tempe¬ ratury 9, który mierzy temperature cieczy robo¬ czej doplywajacej. Elektryczny czujnik temperatu¬ ry 10 umieszczony jest w przewodzie rurowym od¬ prowadzajacym 15 i mierzy temperature cieczy roboczej odplywajacej z wymiennika ciepla 8.Elektryczne wyprowadzenia czujników tempera¬ tury 9 i 10 dolaczone sa do wejscia detektora ble¬ du temperatury 11, którego wyjscie dolaczone jest z kolei do wejscia elektronicznego wzmacniacza mocy 12 sterujacego zespolem regulacji predkosci przeplywu cieczy 16.Elektryczne wyprowadzenie czujnika temperatury 10 jest równiez polaczone z wejsciem programo¬ wanego regulatora temperatury 13 sterujacego ze¬ spolem nagrzewania termostatu 17.W obieg cieczy roboczej wlaczona jest chlodziar¬ ka 18. Ciecz robocza wyplywajaca z wymiennika ciepla 8 przewodem 15 dociera do tej chlodziarki, a nastepnie poprzez zespól nagrzewania termosta¬ tu 17 i przewód rurowy doprowadzajacy 14 po¬ wraca znów do wymiennika ciepla 8.Automatyczny uklad regulacji i stabilizacji cik- nienia posiada elektryczny czujnik cisnieniowy 21 umieszczony wewnatrz pojemnika komory 1. Elek¬ tryczne wyprowadzenia tego czujnika polaczone sa z wejsciem programowanego regulatora cisnienia roboczego 22, który ze swego wyjscia steruje uzwo¬ jeniem roboczym zaworu podcisnieniowego 23 oraz uzwojeniem roboczym zaworu nadcisnieniowego 24. Oba zawory polaczone sa z jednej strony prze¬ wodem rurowym pomiedzy soba, a nastepnie po¬ przez trójnik i powietrzny przewód wyrównawczy 41 z wnetrzem pojemnika komory 1. Z drugiej strony zawór podcisnieniowy 23 polaczony jest przewodem rurowym ze zbiornikiem podcisnienio¬ wym 27. Podobnie drugi koniec zaworu nadcisnie¬ niowego 24 polaczony jest przewodem rurowym ze zbiornikiem nadcisnieniowym 28.W zbiorniku podcisnieniowym 27 umieszczony jest elektryczny czujnik podcisnieniowy 26, która- go wyprowadzenia elektryczne dolaczone sa do wejscia programowanego regulatora cisnienia 20 25 30 35 40 45 50 55 6062048 13 wstepnego 29 sterujacego ze swego wyjscia uzwo¬ jeniem roboczym zaworu odcinajacego 30 i elek¬ trycznym silnikiem napedowym zespolu opróznia¬ jacego 32.Zawór odcinajacy 30 polaczony jest z jedne*j strony przewodem rurowym ze-'zbiornikiem pod- cisnieniowym 27, z drugiej strony natomiast z ze¬ spolem oprózniajacym 32.W zbiorniku nadcisnieniowym 28 znajduje sie elektryczny czujnik nadcisnieniowy 25. Wyprowa¬ dzenia elektryczne tego czujnika dolaczone sa do wejscia drugiego programowanego regulatora cis¬ nienia wstepnego 29. Do wyjscia tego regulatora dolaczone jest uzwojenie robocze zaworu odcina¬ jacego 30 oraz silnik napedowy zespolu tlocza¬ cego 33.Zawór odcinajacy 30 polaczony jest z jednej strony przewodem rurowym ze zbiornikiem nad¬ cisnieniowym 28, a z drugiej strony takim samym przewodem z filtrem powietrza 31 i dalej z zespo¬ lem tloczacym 33.Automatyczny uklad regulacji i stabilizacji ste¬ rowany jest elektrycznym czujnikiem wilgotnosci 34 umieszczonym wewnatrz pojemnika komory 1.Elektryczne wyprowadzenia tego czujnika dolaczo¬ ne sa do wejscia programowanego regulatora wil¬ gotnosci 40. Do wyjscia tego regulatora dolaczone sa uzwojenia robocze pary zaworów powietrznych 37 zamykajacych pojemnik nawilzajacy 36 oraz uzwojenia robocze pary zaworów powietrznych 38 zamykajacych pojemnik osuszajacy 39 jak równiez silnik napedowy zespolu regulacji szybkosci prze¬ plywu powietrza 35.Pojemnik nawilzajacy 36 poprzez zawory po¬ wietrzne 37 i powietrzny przewód odplywowy 42 z jednej strony i zespól regulacji szybkosci prze¬ plywu powietrza 35 oraz powietrzny przewód do¬ plywowy 43 z drugiej strony, polaczony jest z po¬ jemnikiem komory 1. Podobnie polaczony jest z tym pojemnikiem pojemnik osuszajacy 39.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest na¬ stepujace. Wezownica ekwitemperaturowa 5 zasi¬ lana jest ciecza robocza o wyrównanej tempera¬ turze z wymiennika ciepla 8, którego zadaniem jest wyrównywanie temperatury cieczy roboczej doplywajacej i odplywajacej.Elektryczny czujnik temperatury 9 mierzy tem¬ perature cieczy roboczej doplywajacej przewodem rurowym 14, a elektryczny czujnik temperatury 10 mierzy temperature cieczy roboczej odplywajacej przewodem rurowym odprowadzajacym 15. Róz¬ nice temperatur przetworzona przez elektryczne czujniki temperaturowe 9 i 10 na napiecie elek¬ tryczne wykrywa detektor bledu temperatury 11 i przekazuje w postaci napiecia bledu do elektro¬ nicznego wzmacniacza mocy 12, który wzmacnia otrzymany sygnal elektryczny i steruje zespolem regulacji przeplywu 16 cieczy roboczej. Zespól ten moze byc wykonany w postaci pompy wirnikowej napedzanej szeregowym silnikiem elektrycznym,, który zasilany jest wlasnie z elektronicznego wzmacniacza mocy 12. Moze on byc równiez zrea¬ lizowany w inny sposób na przyklad jako stero¬ wany elektromagnetycznie zawór o regulowanym 14 przeplywie dla istoty dzialania ukladu nie jest to jednak istotne.Elektryczny czujnik temperatury 10 mierzacy temperature cieczy roboczej wyplywajacej steruje z kolei programowanym regulatorem 13 zasilaja¬ cym zespól nagrzewania termostatu 17. Zespiól ten nagrzewa ciecz robocza doplywajaca z chlodziarki 18, do wartosci temperatury zaprogramowanej na programowanym regulatorze temperatury 13.Wymiana ciepla pomiedzy dwoma przewodami wezownicy ekwitemperaturowej wymiennika cie¬ pla 8 i wezownicy ekwitemperaturowej 5 pojem¬ nika komory 1 odbywa sie przez polaczenie ich tak ze tworza rufowy przewód koncentryczny 19 lub rurowy przewód symetryczny 20. W tym dru¬ gim przypadku, zlacze laczace oba przewody win¬ no posiadac jak najwieksza przewodnosc cieplna.Dzialanie ukladu automatycznej regulacji i sta¬ bilizacji temperatury opiera sie wiec na dzialaniu dwóch obwodów regulacyjnych. Jeden z tych ob¬ wodów reaguje na znak odchylki od zaprogramo¬ wanej temperatury mierzonej elektrycznym czuj¬ nikiem temperatury 10 i reguluje wielkosc elek¬ trycznej mocy nagrzewajacej zespól nagrzewania termostatu 17. Drugi z tych obwodów reaguje na¬ tomiast na wielkosc odchylki od zaprogramowanej temperatury, która stanowi róznica temperatur mierzona elektrycznymi czujnikami temperatury 9 i 10 i reguluje szybkosc przeplywu cieczy robo¬ czej za pomoca zespolu regulacji predkosci prze¬ plywu 16.Podczas wykrycia przez elektryczny czujnik tem¬ peratury 10 ujemnej odchylki temperatury w sto¬ sunku do wartosci zaprogramowanej na progra¬ mowym regulatorze temperatury 13, regulator ten automatycznie, plynnie zwieksza elektryczna moc nagrzewajaca zespól nagrzewania termostatu 17 i tym samym wzrasta temperatura cieczy roboczej doplywajacej do wymiennika ciepla 8. Przy wy¬ kryciu przez elektryczny czujnik temperatury 10 dodatniej odchylki temperatury w stosunku do wartosci zaprogramowanej, programowany regula¬ tor temperatury 13 automatycznie, plynnie zmniej¬ sza elektryczna moc nagrzewajaca zespolu nagrze¬ wania termostatu 17 i tym samym temperatura cieczy roboczej doplywajacej maleje.Przy duzych wartosciach róznic temperatury w stosunku do wartosci zaprogramowanej na de¬ tektorze bledu temperatury 11, detektor ten daje duzy, elektryczny sygnal bledu, który jest nastep¬ nie wzmacniany przez elektroniczny wzmacniacz mocy 12.Wielkosc ta reguluje szybkoscia przeplywu cie¬ czy roboczej. Przy duzych wartosciach odchylki od zaprogramowanej temperatury na wyjsciu elektro¬ nicznego wzmacniacza mocy 12 powstaje duza moc elektryczna, wywoluje to szybkie obroty szerego¬ wego silnika elektrycznego napedzajacego pompe zespolu regulacji i predkosci przeplywu 16 i ciecz robocza szybko cyrkuluje w systemie nagrzewaja- co-oziebiajacym powracajac tym samym szybko, zachwiana równowage cieplna.W miare malenia wielkosci odchylki od zapro¬ gramowanej temperatury szybkosc obrotów silnika napedzajacego pompe zespolu regulacji predkosci 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60f 62048 15 przeplywu 16 maleje i maleje równiez szybkosc cyrkulacji cieczy roboczej w systemie, az do war¬ tosci okreslonej stratami cieplnymi wyniklymi z niedoskonalosci izolacji termicznej 2 pojemnika komory1. 5 Dzialanie automatycznego ukladu regulacji i sta¬ bilizacji cisnienia przebiega nieco inaczej, aczkol¬ wiek zasada jest podobna gdyz posiada on rów¬ niez dwa obwody regulacyjne. Przyrzadem steru¬ jacym jeden i drugi obwód jest ten sam elektrycz- 10 ny czujnik cisnieniowy 21. Umieszczony jest on w pojemniku komory 1. Przetwarzajac wielkosc zmierzonego cisnienia na napiecie elektryczne ste¬ ruje on regulatorem cisnienia roboczego 22, który zaleznie od znaku odchylki cisnienia od zaprogra- w mowanej na nim wartosci zamyka lub otwiera za¬ wór podcisnieniowy 23 lub nadcisnieniowy 24.Przy dodatnim znaku odchylki od zaprogramowa¬ nego cisnienia otwierany jest automatycznie zawór nadcisnieniowy 24 laczacy poprzez powietrzny 20 przewód wyrównawczy 41 pojemnik komory 1 ze zbiornikiem nadcisnieniowym 26. Przy ujemnym znaku odchylki od zaprogramowanego cisnienia otwierany jest zawór podcisnieniowy 23 i pojem¬ nik komory 1 zostaje polaczony ze zbiornikiem pod- 25 cisnieniowym 26.W pierwszym przypadku cisnienie wewnatrz po¬ jemnika komory 1 bedzie wzrastalo do zaprogra¬ mowanej wartosci, w drugim przypadku bedzie ono natomiast malalo do zaprogramowanej war- 30 tosci. Jak wiec z powyzszego wynika znak odchyl¬ ki cisnienia determinuje, który zawór ma zostac zamkniety, a który otwarty. Wielkosc tej odchylki okresla natomiast stopien otwarcia danego zaworu. „ Przy duzej odchylce nastepuje znaczne otwarcie 35 okreslonego zaworu i zachodzi szybkie wyrówny¬ wanie cisnienia wewnatrz pojemnika komory 1 do zaprogramowanej wartosci. Przy malych odchyl¬ kach proces ten przebiega wolniej, przy duzych odchylkach szybciej. Zabezpiecza to uklad auto- 40 matycznej regulacji i stabilizacji cisnienia od prze¬ skoczenia poszukiwanego punktu pracy.Utrzymywanie stalego podcisnienia w zbiorniku podcisnieniowym 27 odbywa sie za pomoca zespo¬ lu oprózniajacego 32 wykonanego na przyklad 45 w postaci powietrznej pompy rotacyjnej napedza¬ nej elektrycznym silnikiem szeregowym, zasilanym z programowanego regulatora cisnienia wstepnego 29, który z kolei sterowany jest przez elektryczny czujnik podcisnieniowy 26. Programowany regula- 50 tor cisnienia wstepnego 29 zasila równiez uzwoje¬ nie robocze zaworu odcinajacego 30, który zamyka zbiornik podcisnieniowy 27 po osiagnieciu we¬ wnatrz niego zaprogramowanego podcisnienia. Po zamknieciu tego zaworu wylaczony jest automa- 55 tycznie doplyw pradu zasilajacego zespól opróznia¬ jacy 32.Podobnie dziala uklad regulacji cisnienia w zbiorniku nadcisnieniowym 28, do którego do¬ dano filtr powietrzny 31 oczyszczajacy powietrze eo tloczone do zbiornika nadcisnieniowego 28 przez zespól tloczacy 33.Podobnie jak dwa opisane powyzej uklady auto- ^ matycznej regulacji i stabilizacji temperatury oraz cisnienia równiez i automatyczny uklad regulacji 65 *6 i stabilizacji wilgotnosci sklada sie z dwóch obwo¬ dów regulacyjnych.Elektryczny czujnik wilgotnosci 34 umieszczony wewnatrz pojemnika komory 1 mierzy wilgotnosc wzgledna znajdujacego sie tam powietrza. Wartosc tej wilgotnosci przeksztalcona na sygnal elektrycz¬ ny steruje programowanym regulatorem wilgot¬ nosci 40. Polaryzacja sterujacego sygnalu elek¬ trycznego zalezna jest od znaku odchylki od za¬ programowanej na programowanym regulatorze wilgotnosci 40 wartosci wilgotnosci.Dodatni znak tej odchylki powoduje otwarcie przez programowany regulator wilgotnosci 40 pary zaworów powietrznych 37 zamykajacych pojemnik nawilzajacy 36. Para zaworów 38 jest wtedy zam¬ knieta. Przy ujemnym znaku odchylki od zapro¬ gramowanej wartosci wilgotnosci para zaworów powietrznych 38 jest otwarta, a para zaworów po¬ wietrznych 37 jest zamknieta. Powietrze przeplywa wtedy przez pojemnik osuszajacy.Cyrkulacja powietrza w obwodzie skladajacym sie z jednego lub drugiego ze wzmiankowanych pojemników, powietrznego przewodu doplywowego 43, pojemnika komory 1 i powietrznego przewodu odplywowego 42 wywolywana jest przez zespól re¬ gulacji szybkosci przeplywu powietrza 35. Wyko¬ nany on moze byc na przyklad jako zespól skla¬ dajacy sie z wirnikowej pompy powietrznej nape¬ dzanej szeregowym silnikiem elektrycznym, który zasilany jest z wyjscia programowanego regulatora wilgotnosci 40. Przy malej wartosci odchylki od zaprogramowanej wilgotnosci moc zasilania tego silnika bedzie mala i szybkosc pompowania zespolu regulacji szybkosci przeplywu powietrza 35 rów¬ niez bedzie mala. Przy duzej odchylce, elektryczna -moc zasilajaca silnik napedzajacy pompe, jaka jest otrzymywana z programowanego regulatora wilgot¬ nosci bedzie duza i w konsekwencji nastapi szybka cyrkulacja powietrza, co z kolei bedzie prowadzilo do zmniejszenia tej odchylki.Po osiagnieciu progowej wartosci tej odchylki, okreslonej konkretnymi wlasciwosciami konstruk¬ cyjnymi okreslonego ukladu obie pary zaworów powietrznych 37 i 38 zostana automatycznie zam¬ kniete, a zespól regulacji szybkosci przeplywu po¬ wietrza 35 zostanie automatycznie wylaczony. PL