PL61687B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.VII.1968 i(P 128 407) 30.111.1971 61687 KI. 57 a, 7/12 MKP G 03 b, 7/12 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Stanislaw Nowosielski, Roman Grajewski Wlasciciel patentu: Politechnika Warszawska (Katedra Budowy Apara¬ tów Elektromedycznych), Warszawa (Polska) Mechaniczny sekundowy czasownik rentgenowski Przedmiotem wynalazku jest mechaniczny se¬ kundowy czasownik rentgenowski sluzacy do wla¬ czania i wylaczania napiecia na generator wyso¬ kiego napiecia przy wykonywaniu zdjec rentge¬ nowskich, przy czym napiecie to doprowadzane jest przez zestaw trzech sprezyn kontaktowych czasownika i opór buforowy, a skala czasowa w tym czasowniku posiada równomierna podzialke o zakresie 0 do 6 sekund, z dzialka elementarna 1/20 sek.Znane mechaniczne sekundowe czasowniki, sto¬ sowane do wlaczania i wylaczania napiecia zasi¬ lajacego generator wysokiego napiecia, odznacza¬ ja sie wyjatkowo skomplikowana budowa, jedne z nich ze wzgledu na stosowany w nich pow¬ szechnie przyjety uklad typowego mechanizmu zegarowego, a inne z powodu wlaczenia do wspól¬ pracy kól zebatych z krzywkami i zapadkami.Oba rodzaje tych czasowników posiadaja wiek¬ szosc elementów mechanizmu wykonywanych pre¬ cyzyjna obróbka frezowania, pracochlonna wyma¬ gajaca angazowania wysoko wykwalifikowanych pracowników, którzy sa potrzebni równiez do montazu tego rodzaju czasowników. Scieranie sie powierzchni czynnej precyzyjnych krzywek, w okresie eksploatacji czasowników, powoduje w stosunkowo krótkim czasie rozregulowanie sie czasowników a nawet zacinanie sie, badz tez nie¬ wlasciwe zwieranie zestyków i wypalanie sie ich, 10 20 25 wynikajace ze wzrostu pradu wlaczenia genera¬ tora wysokiego napiecia nie poprzez opór buforo¬ wy. Wypalone zestyki spiekaja sie grozac uszko¬ dzeniem kosztownej lampy rentgenowskiej.Poza tym czasowniki te nie posiadaja mozli¬ wosci doraznej korekty czasów ekspozycji w miare zuzywania sie poszczególnych czesci mechanizmu jak równiez docierania sie ich powierzchni. Obec¬ na technologia lamp rentgenowskich i miniatury¬ zacja aparatów rentgenowskich do zdjec denty¬ stycznych wymagaja bardzo prostego wylacznika czasowego z regulacja czasów ekspozycji w grani¬ cach od 1 d 6 sek, gdyz w takim czasie nastaw- czym mozna wykonac kazdego rodzaju zdjecie zebów przednich i trzonowych.Celem wynalazku jest opracowanie mechanicz¬ nego czasownika rentgenowskiego, konstrukcyjnie mozliwie najprostszego a funkcjonalnie spelniaja¬ cego wszystkie wymagania stawiane tego rodzaju czasownikom, przy równoczesnym usunieciu istniejacych zasadniczych wad znanych czasow¬ ników.Cel wynalazku zostal zrealizowany wprowadze¬ niem do mechanizmu wyzwalajacego czasownika podluznie przesuwnej w prowadnicy osi z nasu¬ nieta na nia, w niezmiennym miejscu, wahliwa dwuramienna dzwignia zakonczona na jednym ra¬ mieniu dociskowym zwierakiem a na drugim ra¬ mieniu — zastawka napierajaca wprowadzona w ogranicznik wychylen tej dzwigni, zas na koncu 6168761687 3 osi mechanizmu wyzwalajacego umieszczono przy¬ cisk, a na jej przeciwnym koncu przymocowano sztywno poprzeczna dzwignie z wystajacym z niej sztywnym, równoleglym wzgledem tej osi, pre¬ tem, umieszczonym przesuwnie miedzy zebami 5 kola wychwytowego w znanym ukladzie czaso¬ wym tego czasownika. Niezaleznie z powyzszym mechanizm wyzwalajacy poddano trwalemu na¬ porowi sprezyny w kierunku polozenia przycisku, a dwuramienna dzwignie trwalemu naporowi 10 skrecajacemu sprezyny, przy czym zastawka na¬ pierajaca tej dzwigni jest przywarta do poprzecz¬ nej zastawki przylaczonej sztywno do osi nastaw¬ nej znanego mechanizmu nastawczego w tym cza¬ sowniku, zas dla pozycji galki nastawczej me- 15 chanizmu nastawczego poza zerem skali czasowej zastawka napierajaca jest przywarta tylko do ogranicznika wychylen dwuramiennej dzwigni, a wtedy dociskowy zwierak jest odchylony nad sprezynami kontaktowymi. Poza tym na osi kot- 20 wicy wychwytu w ukladzie czasowym osadzono nieruchomo nastawny regulator czasu trwania ekspozycji.Przesuw mechanizmu wyzwalajacego do dolu za nacisnieciem przycisku na przesuwna w pro- 25 wadnicy os prowadzi do przemieszczenia docisko¬ wego zwieraka do dolu i równoczesnego wysunie¬ cia z miedzy zebów kola wychwytowego preta poprzecznej dzwigni i tym samym odblokowania ukladu czasowego. 30 Czasownik wedlug wynalazku odznacza sie wy¬ jatkowo prosta budowa w wyniku zastosowania w nim nieskomplikowanego mechanizmu wyzwa¬ lajacego pozbawionego jakichkolwiek krzywek, badz tez na przyklad zespolu wspólpracujacych z 35 soba dzwigni, a mimo to dostosowanego do rów¬ noczesnej wspólpracy z mechanizmem nastawczym i ukladem czasowym czasownika oraz trzema je¬ go sprezynami kontaktowymi.Prosta budowa czasownika zapewnia niezawod- 40 ne jego dzialanie, latwosc obslugi jak i konser¬ wacji. Na prawidlowosc pracy tego czasownika praktycznie nie ma wplywu zuzywanie sie po¬ szczególnych elementów jego mechanizmu, podob¬ nie nie ma on tendencji do rozregulowywania sie 45 pod wplywem zmiany temperatury. Daje sie latwo i precyzyjnie naregulowac dla okreslonego skala czasowa czasu ekspozycji. Dzieki prostocie kon¬ strukcji tego czasownika wspólpracujace z soba mechanizmy reaguja z natychmiastowym skut- so kiem. W zwiazku z tym mozna bylo uzyskac wy¬ jatkowo mala wartosc czasu trwania ekspozycji na jednej dzialce elementarnej skali czasowej, a mianowicie 1/20 sek. W takich okolicznosciach odpada potrzeba stosowania dodatkowych prze- 55 kladni redukujacych czas ekspozycji i przy tym stosowania dodatkowych podzielni 'skali czasowej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku. Umieszczona nad skala czasowa 5 galka nastawcza 1 osadzona 60 jest nieruchomo na nastawnej osi 3 mechanizmu nastawczego. Do osi tej, pod podziemia skali cza¬ sowej 5, przymocowana jest jednym koncem spre¬ zyna napedowa 4, a drugim koncem do nierucho¬ mej czesci mechanizmu czasownika. Pod ta spre- 65 zyna na nastawna os 3 jest nasuniete napedowe kolo zebate 6 przekladni zebatej w ukladzie cza¬ sowym i zlaczone z ta osia za pomoca sprzegla podatnego 7, najkorzystniej ciernego. Kolo to jest zazebione z drugim kolem zebatym 8 zlaczonym wspólosiowo z kolem zejbatym wychwytowym 10 powodujacym ruch kotwicy wychwytu 9, której wysunieta os przesunieta jest przez poprzeczny otwór w korpusie nastawnego regulatora 11. Po obu stronach tego korpusu wystaja wspólosiowe czopy, na których sa osadzone przemieszczane ciezarki.Ponizej napedowego kola zebatego 6 do nastaw¬ nej osi 3 jest przymocowana poprzeczna zastawka 12 w postaci preta, która przeciwnym koncem przylega poprzecznie do zastawki napierajacej 13 w mechanizmie wyzwalajacym 16. Zastawka na¬ pierajaca 13 ma postac preta osadzonego koncem w kolnierzu korpusu 17 dwuramiennej dzwigni w pozycji równoleglej do poosiowo przesuwnej w prowadnicy osi mechanizmu wyzwalajacego 16, na której w niezmiennym miejscu jest osadzony wah- liwie ten korpus. Przesuwna os tego mechanizmu jest równolegla do nastawnej osi 3 mechanizmu nastawczego i posiada przy swym dolnym koncu przymocowana sztywno poprzeczna dzwignie 14 zaopatrzona w wystajacy z niej sztywny równo¬ legly do tych osi pret wprowadzony suwliwie miedzy zeby kola wychwytowego 10 w ukladzie czasowym. A na przeciwnym koncu osi mecha¬ nizmu wyzwalajacego 16 umieszczony jest wysta¬ jacy z oslony przycisk 18. Za prowadnice prze¬ suwnej osi mechanizmu wyzwalajacego 16 sluzy otwór wykonany w plycie mechanizmu czasow¬ nika. Drugi sasiedni otwór w tej plycie z przelo¬ zona przez niego zastawka napierajaca 13 stano¬ wi ogranicznik wychylen dwuramiennej dzwigni zaopatrzonej na koncu drugiego jej ramienia w dociskowy zwierak 20 w postaci sztywnego preta przymocowanego poprzecznie do korpusu 17 tej dzwigni. Rozwartosc zastawki warunkuje zakres przemieszczania zwieraka 20 nad sprezyny kon¬ taktowe 19. Sprezyna srubowa 15, nasunieta na przesuwna os mechanizmu wyzwalajacego 16 po¬ miedzy plyta mechanizmu czasownika a korpu¬ sem 17 dwuramiennej dzwigni, jest zlaczona jednym koncem z tym korpusem, a drugim kon¬ cem . z plyta. Sprezyna ta jest napieta cisnac na mechanizm wyzwalajacy 16 w kierunku poloze¬ nia przycisku 18 i równoczesnie napiera obroto¬ wo na dwuramienna dzwignie, czyli bezposrednio na korpus 17 tej dzwigni.Z chwila przekrecenia galki nastawczej 1 poza zerowe miejsce podzialki skali czasowej 5 naste¬ puje równoczesne naciagniecie sprezyny napedo¬ wej 4, przy czym unieruchomione w zablokowa¬ nym ukladzie czasowym napedowe kolo zebate 6, bedac sprzezonym z nastawna osia 3 za pomoca sprzegla podatnego, nie zdola przeciwstawic sie obrotowi tej osi. Bezposrednio po rozpoczeciu tego ruchu nastepuje oderwanie sie poprzecznej za¬ stawki 12 od zastawki napierajacej, gdy ta oprze sie o drugostronna czesc scianki ogranicznika wy¬ chylen dwuramiennej dzwigni. Z tym przemiesz-61687 czeniem zastawki napierajacej 13 nastepuje prze¬ mieszczenie dociskowego zwieraka 20 nad spre¬ zyny kontaktowe 19. Nastepnie przy wcisnieciu przycisku 18 przemieszcza sie poosiowo mecha¬ nizm wyzwalajacy 16, co prowadzi do zwarcia sprezyn kontaktowych 19 dociskowym zwierakiem 20 i wysuniecia preta poprzecznej dzwigni .14 z zebów kola wychwytowego i tym samym do od¬ blokowania ukladu czasowego, który pod naporem sprezyny napedowej 4, za posrednictwem sprzegla podatnego 7, zostaje wprawiony w ruch. Czas po¬ wrotu galki nastawczej 1 jest wyregulowany od¬ powiednim rozstawieniem obu ciezarków nastaw¬ nego regulatora 11. W koncowej fazie powrotnego ruchu galki nastawczej 1 poprzeczna zastawka 12 napotyka na zastawke napierajaca 13 i przezwy¬ ciezajac sile skrecajaca sprezyny srubowej 15 przemieszcza te zastawke ma scianke ogranicznika wychylen dwuramiennej dzwigni w pierwotne miejsce, przy czym dociskowy zwierak 20 zostaje odchylony znad sprezyn kontaktowych 19, które rozwieraja sie z ustaniem nacisku na nie. Unie¬ mozliwiony dalszy ruch poprzecznej zastawki 12, opartej na zatrzymanej zastawce napierajacej 13, jest równoznaczny z zatrzymaniem mechanizmu czasownika.W czasie trwania ekspozycji kazde zwolnienie nacisku na przycisk 18 powoduje zatrzymanie me¬ chanizmu czasownika, poniewaz wsteczny przesuw mechanizmu wyzwalajacego 16 pod wplywem na¬ poru sprezyny srubowej 15 powoduje wsuniecie preta poprzecznej dzwigni 14 miedzy zeby kola wychwytowego 10 blokujacego uklad czasowy, przy tym nastepuje jednoczesne rozwarcie sprezyn kontaktowych. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Mechaniczny sekundowy czasownik rentge¬ nowski, wyposazony we wspólpracujace z soba, uklad czasowy, mechanizm nastawczy czasu eks¬ pozycji oraz mechanizm wyzwalajacy zestyk spre¬ zyn kontaktowych, który posiada na zewnatrz oslony czasownika przycisk oraz przy sprezynach kontaktowych dociskowy zwierak tych sprezyn, przy tym os tego mechanizmu jest równolegla do nastawnej osi mechanizmu nastawczego z nieru¬ choma na jej koncu galka nastawcza czasu ekspo¬ zycji, nastawiana wedlug wartosci podzialki skali czasowej, przy czym uklad czasowy posiada kolo wychyitowe i kotwice wychwytu, znamienny tym, ze os mechanizmu wyzwalajacego (16) fiest wsunieta w prowadnice jej ruchów poosiowych i posiada nasunieta na nia, w niezmiennym miej¬ scu, wahliwa dwuramienna dzwignie zakonczona na jednym ramieniu dociskowym zwierakiem (20) a na drugim ramieniu — zastawka napierajaca (13) wprowadzona w ogranicznik wychylen tej dzwigni, zas na koncu osi mechanizmu wyzwala¬ jacego (16) znajduje sie przycisk (18), a na jej przeciwnym koncu jest sztywno przymocowana poprzeczna dzwignia (14) z wystajacym z niej sztywnym, równoleglym wzgledem tej osi, pretem, umieszczonym przesuwnie miedzy zebami kola wychwytowego (10), a mechanizm wyzwalajacy (16) jest pod wplywem trwalego naporu sprezyny w kierunku polozenia przycisku (18), podczas gdy dwuramienna dzwignia — pod trwalym naporem skrecajacym sprezyny, przy czym zastawka na¬ pierajaca (13) tej dzwigni przylega do poprzecz- 5 nej zastawki (12) przylaczonej sztywno do osi na¬ stawnej (3) mechanizmu nastawczego, zas dla po¬ zycji galki nastawczej (1) poza zerem skali cza¬ sowej (5) zastawka napierajaca (13) przylega tylko do ogranicznika wychylen dwuramiennej dzwigni, 10 a dociskowy zwierak jest odchylony nad sprezy¬ nami kontaktowymi (19), zas na osi kotwicy wy¬ chwytu (9) ukladu czasowego jest nieruchomo osadzony nastawny regulator (11) czasu trwania ekspozycji. 15 2. Mechaniczny sekundowy czasownik wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze jdwuiraimiieena dzwignia w mechanizmie wyzwalajacym (16) po¬ siada korpus (17), do którego sa przymocowane sztywne prety, jeden prostopadly do osi tego me- 20 chanizmu jako dociskowy zwierak (20) sprezyn kontaktowych (19), a drugi równolegly, do tej osi jako zastawka napierajaca (13). 3. Mechaniczny sekundowy czasownik wedlug zastrz. 1 i 2 znamienny tym, ze korpus (17) 25 dwuramiennej dzwigni jest wspólosiowo osadzony na osi mechanizmu wyzwalajacego (ltf) i posiada wystep, najkorzystniej w postaci kolnierza, do którego jest przymocowana zastawka napieraja¬ ca (13). 30 4. Mechaniczny sekundowy czasownik wedlug zaistrz. 2 i 3 znamienny tym, ze korpus (17) dwuramiennej dzwigni jest izolowany elektrycznie od pozostalych elementów mechanizmu czasowni¬ ka. 5. Mechaniczny sekundowy czasownik wedlug zasitrz. 1—3 znamienny tym, ze ogranicz¬ nik wychylen dwuramiennej dzwigni ma postac otworu wykonanego w plycie mechanizmu cza- 40 sownika, przez który jest przesunieta zastawka napierajaca (13). 6. Mechaniczny sekundowy czasownik wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze prowadnica osi mechanizmu wyzwalajacego (16) ma postac otwo- 45 ru wykonanego w plycie mechanizmu czasownika. 7. Mechaniczny sekundowy czasownik wedlug zastrz. 1, 2, 3 i 6 znamienny tym, ze na os mechanizmu wyzwalajacego (16), pomiedzy plyta mechanizmu czasownika a korpusem (17) dwura- 50 mierniej dzwigni, jest nasunieta napieta sprezyna srubowa (15) z przymocowanymi do tego korpusu i plyty koncami, sluzaca do nadawania powrotne¬ go ruchu mechanizmowi wyzwalajacemu (16) w kierunku polozenia przycisku (18) oraz do wychy- 55 lania dwuramiennej dzwigni dla przemiejscowia- nia dociskowego zwieraka (20) nad sprezyny kon¬ taktowe (19). 8. Mechaniczny sekundowy czasownik wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze nastawny aregula- 60 tor (11) czasu trwania ekspozycji ma postac me¬ chanizmu bezwladnosciowego typu dwuciezarko- wego, z ciezarkami osadzonymi obrotowo na obu¬ stronnych czopach korpusu z jego poprzecznym otworem na przesuniecie osi kotwicy wychwytu w (9), unieruchomionej w tym otworze. 35KI. 57 a, 7/12 61687 MKP G 03 b, 7/12 19 20 18 Lubelskie Zaklady Graficzne. Zam. 2354. 12.IX.70. 220 PL PL