PL60745B1 - - Google Patents

Description

Wybarwienia na tych wlóknach sa swiatlotrwale. Ponadto barwniki te posiadaja do- 65 bra rezerwe w stdsunku do welny, co jest poza¬ dane przy farbowaniu mieszanych wlókien poli- akrylonitrylowych. Charakterystyczna jest ich od¬ pornosc na karbonizowanie.W ponizszych przykladach podane czesci ozna¬ czaja czesci wagdwe, o ile nie zaznaczono inaczej, procenty oznaczaja procenty wagowe, a tempera¬ tury podane sa w stopniach Celsjusza, zas stosu¬ nek miedzy czesciami wagowymi i objetosciowymi jest taki, jak miedzy g i cm8.Przyklad I. 25 czesci objetosciowych roz¬ tworu w kwasie solnym zawierajacego 2,79 czesci mieszaniny l-amino-4 lul 5- lub 8 (a)N-chlorotrój- metyloamino(-acetylo)-naftalenu poddano dwuazo- waniu w obecnosci lodu za pomoca 10 czesci obje¬ tosciowych normalnego roztworu azotynu sodowe¬ go. Otrzymany roztwór wlano do mieszaniny skla¬ dajacej sie z: 1,6 czesci N-metylo-N-2-cyjanoety^o- -aniliny, 50 czesci objetosciowych alkoholu etylo¬ wego raz 50 czesci lodu i nastawiono przez doda¬ tek octanu sodowego djaojetny odczyn mieszaniny reakcyjnej wobec czerwieni kongo. Po zakonczeniu sprzegania stracono przez dodanie chlorku sodo¬ wego barwnik, który nastepnie odfiltrowano i wy¬ suszono. Zabarwia on wlókna poliakrylonitrylowe na kolor czerwono-pomaranczowy.Mieszanine l-amino-4- lub 5 lub 8 (a-)N-chloro-!- trójmetyloamino(-acetylo)-naftalenu rirzygotowano w sposób nastepujacy: wprowadzono 18,5 czesci 1-acetyloaminonaftalenu do 125 czesci objetoscio¬ wych dwusiarczku wegla, a nastepnie dodano szybko 47 czesci sproszkowanego chlorku glinu.Do tej mieszaniny wkroplono nastepnie w ciagu jednej godziny w temperaturze 20—25° 20 czesci chlorku chloroacetylowego i ogrzewano ja w cia¬ gu 2—3 godzin w temperaturze 40—45° az do kon¬ ca wywiazywania sie kwasu solnego. Po odlaniu dwusiarczku wegla, do pozostalej lepkiej, brunat¬ nej masy dodano lodu, po czym odfiltrowano z do¬ bra wydajnoscia powstaly zwiazek chloroacety- lowy.Zmieszano 26,2 czesci zwiazku chloroacetylowe¬ go z 50 czesciami objetosciowymi acetonu i 50 cze¬ sciami wody, dodajac nastepnie 25 czesci objeto¬ sciowych 4n roztworu wodnego trójmetyloaminy.Po mieszaniu w ciagu 6 godzin w temperaturze 20—25°, a nastepnie 2 godzin w temperaturze 30°, rozcienczono mieszanine 100 czesciami objetoscio¬ wymi wody, odparowano aceton, dodano 50 czesci objetosciowych stezonego kwasu solnego i goto¬ wano roztwór w ciagu 1 godziny pod chlodnica zwrotna. Otrzymany roztwór stosowano bezposred¬ nio do wytwarzania barwnika.W podobny sposób otrzymano z 2-acetyloamino- naftalenu mieszanine 2-amino-6 lub 8-(a-)N-chlo- rotrójmetyloamino(-acetylo)naftalenu. Jezeli zasta¬ pic podana ilosc trójmetyloaminy równowazna ilo¬ scia trójetyloaminy, dwumetyloaminy, N-metylo- • piperedyny lub pirydyny, to otrzymuje sie podob¬ ne skladniki czynne lub bierne.Przy zastosowaniu zamiast N-metylo-N-2-cyja- noetyloaniliny skladników biernych wymienionych w kolumnie II tablicy 1, otrzymano barwniki za¬ sadowe barwiace wlókna poliakrylonitrylowe na kolory wymienione w kolumnie III-tej tablicy.60745 Tablica 1 Przyklad Nr II III IV V VI VII VIII Skladniki bierne II 2-metyloindol 3-metylopirazolon-(5) 2-naftyloamina dwufenyloamina kwas barbiturowy 1,3,3-trójmetylo-8-metyle- no-indolenin indan-l,3-dion Kolor ni pomaran¬ czowy zólty czerwony pomaran¬ czowy zólty pomaran¬ czowy pomaran¬ czowy Przyklad IX. Rozpuszczono 13,8 czesci 4-ni- troaniliny w mieszaninie 30 czesci wody z 30 czes¬ ciami objetosciowymi stezonego kwasu solnego, dodano 80 czesci lodu i zdwuazowano przez doda¬ nie 6,9 czesci sproszkowanego czystego azotynu so¬ dowego. Otrzymany roztwór dwuazowy, wprowa¬ dzono nastepnie chlodzac lodem do roztworu 27,9 czesci mieszaniny l-amino-4- lub -5-lub 8 (a-)N- -chlorotrójmetyloamino{-acetylo)naftalenu w wo¬ dzie i przez stopniowe dodawanie octanu sodowe¬ go wytworzono mieszanine obojetna na czerwien kongo. Po zakonczeniu sprzegania odfiltrowano i wysuszono wytracony barwnik. Zabarwia on wlókna poliakrylonitrylowe w roztworze wodnym na trwaly kolor brunatno-czerwony., Przy zasto¬ sowaniu zamiast 4-nitro-aniliny 2,4-dwunitroanili- ny lub 2,6-dwuchloro-4-nitroaniliny, otrzymano równiez kolor brunatny.Przyklad X. Zdwuazowano, podobnie jak w przykladzie I, 2,79 czesci mieszaniny 2-amino-6 lub 8 (a)N-chlorotrójmetyloamino(-acetylo)-nafta- lenu i otrzymany roztwór dwuazowjr wprowadzo¬ no do ochlodzonego lodem roztworu obojetnego 2,23 czesci kwasu 2-naftyloamino-l sulfonowego i przez dodatek krystalicznego octanu sodowego otrzymano z niego mieszanine obojetna na czer¬ wien kongo. Po zakonczeniu reakcji sprzegania otrzymano ciemnoczerwone ziarna barwnika, któ¬ ry zabarwial wlókna poliakrylonitrylowe na kolor jasno-pomaranczowy. Przy zastosowaniu zamiast kwasu 2-naftyloamino-l-sulfonowego skladników biernych wymienionych w klumnie II, otrzymano barwniki o kolorach podanych w kolumnie III ponizszej Tablicy 2.Tablica 2 Przyklad Nr I XI XII XIII XIV XV XVI XVII Uzyte zwiazki II 2-metyloindol l-fenylo-3-metylopirazo- lon-(5) N-metylo-N-2-cyjanoety- loanilina dwu-(2-cyjanoetylo)ani- lina N-etylo-2-naftyloamina dwufenyloamina indan-l,3-dion Kolor iii zólty zólty pomaran¬ czowy pomaran¬ czowy czerwony - pomaran¬ czowy zólty 10 15 20 Przyklad Nr I XVIII XIX XX XXI Uzyte zwiazki II 3-metylo-N,N-bis-{2')-cy- janoetyloanilina N,2-cyjanoetylo-N,2'-hy- droksyetyloanilina 3-metylopirazolon-(5) 5-amino-l-fenylopirazol Kolor ni pomaran¬ czowy pomaran¬ czowy zólty zólty Przyklad XXII. Postepowano tak, jak w przykladzie I, lecz uzyto jako skladnik czynny mieszanine: 2-amino-6 lub 2[a(N-chloro-trójmety- loamino)-acetylo]-naftalenu. Po zakonczeniu reak¬ cji otrzymany barwnik wysolono chlorkiem sodo¬ wym, odfiltrowano i wysuszono. Zabarwial on z wodnych kapieli wlókna poliakrylonitrylowe na swiatlotrwaly kolor szkarlatny. Przy zastosowaniu zamiast 4-nitroaniliny, jako skladnika czynnego, zwiazków podanych w kolumnie II Tablicy 3, otrzymano barwniki o kolorach wymienionych w kolumnie III tej tablicy. z* Przyklad Nr XXIII XXIV 30 XXV XXVI XXVII XXVIII 35 XXIX xxx XXXI 40 XXXII XXXIII 45 XXXIV xxxv XXXVI 50 XXXVII XXXVIII 55 XXXIX Tablica 3 Skladniki czynne n 2-chloro-4-nitroanilina 2-metoksy-4-nitroanilina 2-metoksy-5-nitroanilina 2,4-dwunitroanilina 2-cyjano-4-nitroanilina 2-amino-6-etoksybenzo- tiazol 3-trójfluorometyloanilina 1 -amino-2,4-dwunitro-6- -chlorobenzen ester 2'-metoksyetylowy kwasu 4-aminobenzo- esowego 4-amino-3-chloro-l-feny- lometylo-sulfon 1-aminonaftalen - • 2,6-dwuchloro-4-nitroani- lina 4-aminoazobenzen 2-amino-5-nitrodwufeny- loeter 2-amino-5-nitro-4'-chlo- rodwufenyloeter 2-amino-5-nitro-l-fenylo- metylosulfon 2-amino-5-nitrotiazol Kolor lii czerwony czerwony pomaran¬ czowy fioletowy bordo bordo zólty fioletowy pomaran¬ czowy pomaran¬ czowy zólto-bru- natny czerwony czerwony czerwony czerwony fioletowy niebieski Przyklad XL. 1,82 czesci 2-chloro-4-nitro- aniliny zostaly w zwykly sposób zdwuazowane i polaczone z roztworem w kwasie solnym 2,87 czesci mieszaniny 2-amino-6- lub -8-[a-(N-chloro- pirydyno)-acetylo]-naftalenu, a nastepnie miesza¬ nine nastawiono na odczyn obojetny na czerwien kongo i wysolono barwnik sola kuchenna. Barw¬ nik ten barwil wlókna akrylonitrylowe na kolor czerwony.60745 9 Przyklad XLI. 4,14 czesci 2,6-dwuchloro-4- -nitroaniliny zdwuazowano w nitrozylowanym kwasie siarkowym, a nastepnie otrzymany zwia¬ zek dwuazówy wkroplono do ochlodzonego lodem roztworu w kwasie solnym 4,4 czesci mieszaniny 5 2-amino-6 lub 8-chloroacetylonaftalenu. Nastepnie zobojetniono ja na czerwien kongo przez powolne dodawanie wodnego roztworu octanu sodowego, po czym odfiltrowano rozpuszczalny w wodzie barw¬ nik, który zostal przemyty woda i wysuszony. 10 4,37 czesci otrzymanego barwnika zawierajacego grupe chloroacetylowa mieszano w ciagu 1 godzi¬ ny w 120° z 10 czesciami pirydyny az do chwili, gdy pobrana próbka stala sie rozpuszczalna w wo¬ dzie, a wówczas rozcienczono otrzymana miesza- 15 nine 100 czesciami wody i wytracono 10 czesciami soli kuchennej barwnik zabarwiajacy wlókna po- liakrylonitrylowe na trwaly kolor czerwono-bru- natny. Barwniki o podobnych wlasciwosciach otrzymano równiez, gdy zamiast pirydyny uzyto .1Q w tej samej ilosci N-metylopiperydyne lub N- -metylomorfoline.W podobny sposób otrzymano przez sprzeganie skladników czynnych podanych w kolumnie II Tablicy 4 z mieszanina 2-amino-6 lub 8-chloro- ,5 acetylonaftalenem i wymiane z trzeciorzedowymi zasadami podanymi w kolumnie III, barwniki za¬ sadowe o odcieniach wymienionych w kolumnie IV. 30 35 49 I XLII XLIII XLIV XLV XLVI XLVII XLVIII Tabl 11 2-chloro-4-nitro- anilina 4-amino-3-chlo- ro-1-fenylo- -metylosulfon 4-nitroanilina 4-nitroanilina 4-aminoazoben- zen 2-amino-5-nitro- tiazol 2-amino-6-eto- ksybenzotiazol i c a 4 iii pirydyna pirydyna N-metylo- pirolidina N-metylo- morfolina pirydyna N-metylo- piperydyna N-metylo- piperydyna IV czerwony pomaran¬ czowy" szkarlatny szkarlatny czerwony niebieski czerwony naftalen postepowano jak w przykladzie I przy wytwarzaniu produktu posredniego, lecz uzyto za¬ miast trójmetyloaminy równowazna ilosc roztwo¬ ru dwumetyloaminy. Po kwasnym zmydleniu otrzymano roztwór, zawierajacy mieszanine 2- -amino-6 i 8-(a-dwumetyloamino)-acetylonaftale- nu. Nastepnie 70 czesci objetosciowych zakwaszo¬ nego kwasem solnym roztworu wodnego, zawiera¬ jacego 6,84 czesci powyzszej mieszaniny, zdwu¬ azowano 7,5 czesciami 4n roztworu azotynu sodo¬ wego chlodzac lodem, po czym roztwór dwuazówy polaczono w temperaturze 0° z roztworem 5,97 czesci N-N-bis 2-cyjanoetyloaniliny w 100 czesciach dwu- metyloformamidu. Otrzymana mieszanine nasta¬ wiono na odczyn obojetny wobec czerwieni kongo przez dodanie octanu sodowego i po wielogodzin¬ nym mieszaniu rozcienczono 500 czesciami wody. 50 60 65 10 Nastepnie odfiltrowano wytracony barwnik, przemyto go woda i wysuszono, 8,76 czesci barw¬ nika w postaci brunatnego proszku wraz zf 200 czesciami chlorobenzenu i 10 czesciami siarczanu dwumetylowego mieszano w ciagu 6 godzin w temperaturze 110°, dodano 200 czesci wody i od¬ pedzono chlorobenzen z para wodna. Z otrzyma-" nego roztworu stracono barwnik dodatkiem soli kuchennej. Zabarwial on wlókna poliakrylonitry- lowe na nieplowiejacy silny kolor pomaranczowy.Przy uzyciu zamiast N,N-dwu-2-cyjanoetyloaniliny 1,2-dwumetyloindolu, otrzymuje sie czerwono-zól¬ te wyfafbowania.Przyklad L. 7,54 czesci barwnika otrzyma¬ nego przez sprzeganie dwuazowanej 4-nitroaniliny z mieszanina 2-amino-6- i 8-(a-dwumetyloamino)- -acetylonaftalenu rozpuszczono w 200 czesciach chlorobenzenu i ogrzewano w ciagu 10 godzin w temperaturze 130° z 2,6 czesciami chlorku benzylu.Nastepnie oddestylowano chlorobenzen z para wod¬ na i pozostala wodna mieszanine przefiltrowano na goraco w celu oddzielenia nie przetworzonego barwnika, nastepnie stracono z czystego roztworu barwnik, przez dodanie malej ilosci soli kuchennej.Barwnik ten zabarwial wlókna poliakrylonitrylo- we na trwaly kolor szkarlatnoczerwony. Stosujac do czwartorzedowania siarczan dwumetylowy za¬ miast chlorku benzylu, otrzymano taki sam barw¬ nik, jak w przykladzie XXII.Sposób farbowania: 1 czesc barwnika otrzyma¬ nego w sposób opisany w przykladzie I rozpusz¬ cza sie w 5000 czesciach wody, dodajac 2 czesci 40-procentowego kwasu octowego. Do tej kapieli barwiacej o temperaturze 60° wklada sie 100 czes¬ ci suchej przedzy z pocietych wlókien poliakrylo- nitrylowych, podnosi w ciagu pól godziny jej tem¬ perature do 100° i farbuje przedze w ciagu go¬ dziny w temperaturze wrzenia. Po wyplukaniu i wysuszeniu ufarbowanej przedzy ma ona kolor czerwono-pomaranczowy, który nie plowieje na sloncu i w praniu. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania rozpuszczalnych w wo¬ dzie zasadowych barwników azowych, nie zawie¬ rajacych kwasnych grup powodujacych rozpusz¬ czalnosc w wodzie o wzorze ogólnym A—N=N—B, w którym A oznacza reszte dwuazowanej aminy szeregu benzenowego, naftalenowego lub hetero¬ cyklicznego i B oznacza reszte skladnika azowe- go szeregu benzenowego, naftalenowego lub hete¬ rocyklicznego, przy czym A odpowiada wzorowi ogólnemu 1 i/lub B wzorowi ogólnemu 2, w któ¬ rych to wzorach Y oznacza grupe aminowa ewen¬ tualnie podstawiona grupami alkilowymi lub ary- lowymi, a Z oznacza grupe o wzorze 3, w którym R2, R2 i R3 oznaczaja grupy alkilowe, aryloalkilo- we albo cykloalkilowe, przy czym Ri, R2 i R3 ra¬ zem z atomem azotu moga tworzyc pierscien he¬ terocykliczny, a X oznacza anion, przy czym we wzorach 1 i 2 pierscienie naftalenowe sa ewen¬ tualnie dalej podstawione, znamienny tym, ze dwu- azowana amine o wzorze ogólnym A—NH2 podda¬ je sie sprzeganiu ze skladnikiem biernym o wzo¬ rze ogólnym H—B, w których to wzorach A i B60745 11 maja wyzej podane znaczenie, albo barwnik azo- wy o wzorze ogólnym Ai — N= N — Bx, w którym A! i Bj maja znaczenie podane dla A i B, przy czym jednakze Z oznacza atom chlorowca, pod¬ daje sie reakcji z trzeciorzedowa amina o wzorze ¦ogólnym 4, w którym Rlt R2 i R3 maja wyzej po¬ dane znaczenie, po czym ewentualnie atom chlo¬ rowca zastepuje sie innym anionem. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny, tym, ze jako skladniki czynne lub bierne sprzegania sto¬ suje sie aminonaftalen o wzorze 6, w którym Rt, R2, R3 i X maja podane znaczenie i n oznacza 1 lub 2. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze jako skladnik czynny stosuje sie aminobenzen. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze jako skladnik czynny stosuje sie aminobenzen 15 12 o wzorze 8, w którym X! oznacza atom woaoru albo chlorowca, grupe cyjanowa, karbalkoksylo- wa, alkilosulfonylowa, fenyloazowa albo nitrowa, Yx oznacza atom wodoru lub chlorowca, grupe ni¬ trowa, alkilowa, alkoksylowa, trójfiuorometylowa, karbalkoksylowa albo cyjanowa, a Zj oznacza atom wodoru lub chlorowca, przy czym przynaj¬ mniej jeden z rodników Xx i Yx oznacza grupe nitrowa, karbalkoksylowa, cyjanowa, alkilosulfo¬ nylowa lub fenyloazowa. 5. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze barwnik azowy o wzorze A2 — N=N — B2, w którym A2 i B2 maja znaczenie podane w za¬ strz. 1 dla A lub B, przy czym Z oznacza grupe o wzorze ogólnym 5, w którym Rx i R2 maja zna¬ czenie podane w zastrz. 1, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o wzorze RsX, w którym R3 i X maja znaczenie podane w zastrz.

1. Z alk—CC- t^A^T" R^Kco 00 WZÓR 1 -CO—alk Z WZÓR 6 WZOP 2 RV -K—R, X" WZÓR 3 -N Ri R2 N WZÓR A \ R2—N—alk CO- X" WZÓR 7 NH0 WZÓR 5 PZG w Pab., zam. 728-70, nakl. 230 egz. PL