Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.VHI.1970 60635 KI. 42t1, 7/22 MKP G 11 b, 7/22 CZYTELNIA 1fWfedu Poientow*c<- hMiii int""«' 'i' M Wspóltwórcy wynalazku: Stefan Parvi, Janusz Pekala, Andrzej Kuli¬ kowski Wlasciciel patentu: Instytut Maszyn Matematycznych, Warszawa (Polska) Magnetyczna glowica rejestrujaca Przedmiotem wynalazku jest magnetyczna glowi¬ ca rejestrujaca przeznaczona zwlaszcza do pracy w pamieciach maszyn matematycznych, przy zacho¬ waniu skonczonej odleglosci pomiedzy czolem glo¬ wicy a warstwa nosnika maignetycznego.Znane dotychczas magnetyczne glowice rejestru¬ jace wykonane sa z reguly z materialu magnetycz¬ nego o duzej przeniJkalnosci magnetycznej, na przy¬ klad z permaloiju lub ferrytu w postaci prawie zamknietego obwodu magnetycznego, w którym znajduje sie szczelina irdbocza. O zdolnosci reje¬ stracji informacji za pomoca glowicy magnetycznej na magnetycznym nosniku przesuwanym obok szczeliny decyduje ksztalt biegunów obwodu mag¬ netycznego i material, oraz przekladki umieszczo¬ ne miedzy biegunami, przy czym te elementy ob¬ wodu decyduja o wielkosci i ksztalcie pola rozpro¬ szenia obwodu w obszarze szczeliny roboczej.Niektóre rozwiazania glowic magnetycznych w celu uzyskania duzej koncentracji pola i prawidlo¬ wej charakterystyki przenoszenia, przewiduja za¬ stosowanie dwó'ch obwodów magnetycznych. Na przyklad znana jest glowica rejestrujaca zaopatrzo¬ na w podwójny obwód magnetyczny, przy czym jedna czesc obwodu jest wykonana z materialu maignetycznego o strukturze ziarnistej, druga umieszczona wewnatrz tego obwodu jest wykonana z folii z materialu o duzej pozostalosci magnetycz¬ nej,, oraz zaopatrzona w nakladki z materialu o~ malej opornosci wlasciwej, umieszczone na zew- 2 natrz w ten sposób, ze ich powierzchnie boczne sa skierowane ku sobie.Nakladki te stanowia ekran elektrodynamiczny glowicy który zapobiega wydostawaniu sie pola 5 rozproszenia w obszarze poza najblizszym otocze¬ niem szczeliny roboczej.Konstrukcja takiej glowicy wymaga umocowania nakladki o malej opornosci wlasciwej na materia¬ le o strukturze ziarnistej i polaczenia biegunów ia glowicy w obszarze szczeliny roboczej, oraz odpo¬ wiedniego usytuowania wewnetrznego obwodu magnetycznego, a poza tym obydwa elementy zewnetrznego obwodu magnetycznego musza byc wykonane z zachowaniem symetrii z tolerancja 15 rzedu setnych czesci milimetra.Inna znana glowica jest zaopatrzona w bieguny obwodu magnetycznego z wkladami z materialu magnetycznego miekkiego usytuowanie ich jednak nie zapewnia duzej koncentracji pola 'rozproszenia 20 glowicy, a ma na celu zmniejszenie zuzycia glowi¬ cy przy wspólpracy z tasma magnetyczna.Inna znana gjowica zaopatrzona jest w rdzen wykonany z trzech czesci ferrytu gestego, z któ¬ rych dwie polaczone sa specjalnym lutowaniem, a 25 trzecia stanowiaca zwore dolaczona klejeni epoksy¬ dowym, koncentruje pola rozproszenia w stopniu wystarczajacym do pracy w styku z nosnikiem magnetycznym, natomiast przy zapisie z odleglosci kilku mikronów z duzymi gestosciami na przyklad 30 rzedu 30 bitów na milimetr koncentracja pola jest 60635;... . J" • .; 3 ' niewystarczajaca. Doklejanie zwory powoduje wzrost oporu magnetycznego rdzenia i niie gwaran¬ tuje powtarzalnosci produkcji.Celem wynalazku jest konstrukcja glowicy nie wykazujaca omówionych wad i umozliwiajaca uzyskanie koncentracji pola odpowiedniej dla ge¬ stosci zapisu wiekszej od 30 bitów na milimetr.Cel ten osiagnieto przez opracowanie magnetycz¬ nej glowicy rejestrujacej, której magnetyczny ob¬ wód zlozony jest z dwóch elementów wykonanych z materialu magnetycznego o strukturze ziarnistej, na przyklad z ferrytu, i zaopatrzony jest w trój¬ warstwowa wkladke metalowa koncentrujaca po¬ le rozproszenia glowicy, wystajaca na zewnatrz ob¬ wodu magnetycznego, pirzy czyim wystajaca czesc wkladki jest umieszczona pomiedzy dwoma na¬ kladkami z materialu niemagnetycznego o podob¬ nym wspólczynniku rozszerzalnosci termicznej do materialu rdzenia na przyklad z niemagnetycznego ferrytu, które to nakladki umocowane sa na zew¬ natrz obwodu magnetycznego.Trójwarstwowa wkladka metalowa sklada sie z dwóch warstw zewnetrznych wykonanych z mate¬ rialu o dobrej przenikailnosci magnetycznej, na przyklad z permaloju i warstwy srodkowej wyko¬ nanej z materialu o dobrej przewodnosci elek¬ trycznej jak na przyklad z miedzi, srebra lub zlo¬ ta. Naklaldki wykonane z materialu niemagnetycz¬ nego polaczone sa z magnetycznym obwodem spo¬ ina szklana o wysokiej temperaturze topnienia co zapewnia trwale polaczenie podczas nastepnego spawania diwóch czesci obwodu magnetycznego po umieszczeniu przekladki trój/warstwowej miedzy nimi. Polaczenie to wykonuje sie spoina szklana o niskiej temperaturze topnienia. Glowica wedlug wynalazku moze byc wykonana przy uzyciu rdze¬ ni o róznych ksztaltach na przyklad w ukladzie symetrycznym w którym dwa elementy obwodu magnetycznego w ksztalcie litery C sa wzajemnym lustrzanym odbiciem, lub w ukladzie niesymetrycz¬ nym, w którym jeden element obwodu magnetycz¬ nego ma ksztalt zblizony do litery C, a drugi jest zblizony na przyklad do prostopadloscianu. Wyna¬ lazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wy¬ konania przedstawionym na rysunku, na którym Fig. 1 przedstawia symetryczna glowice rejestruja¬ ca, a Fig. 2 glowice niesymetryczna.Symetryczna glowica rejestrujaca sklada sie z dwóch magnetycznych elementów 1, 2 wykonanych w ksztalcie zblizonym do litery C z materialu magnetycznego, przy czym miedzy elementarni 1 i 2 umieszczona jest trójwarstwowa przekladka:, któ¬ rej zewnetrzne warstwy 3 i 4 wykonane sa z ma¬ terialu magnetycznego o duzej przenikalnosci mag¬ netycznej,, natomiast srodkowa warstwa 5 stanowi dobry przewodnik, jak na przyklad miedz, sirebro lub zloto. Oba magnetyczne elementy 1 i 2 pola¬ czone sa ze soba spoina szklana 6 o niskiej tem¬ peraturze topnienia. Czolo glowicy stanowi plasz¬ czyzna w przyblizeniu równolegla do powierzchni nosnika magnetycznego wspólpracujacego z glowi¬ ca. Nakladki 7 i 8 z ferrytu niemagnetycznego przymocowane sa do magnetycznych elementów 1 i 2 za pomoca szklanej spoiny 9 o wysokiej tem¬ peraturze topnienia.Odmiane konstrukcji glowicy wedlug wynalaizku stanowi glowica niesymetryczna, której przyklad 5 wykonania uwidoczniono na Fig. 2. Glowica ta jest zbudowana z magnetycznego elementu 10 w ksztal¬ cie litery C zaopatrzonego w nakladke 16 i ele¬ mentu 11 w ksztalcie prostopadlosoaimi wykonane¬ go z materialu magnetycznego zaopatrzonego w na- io kladke 17 w ksztalcie plytki wykonanej z mate¬ rialu niemagnetycznego na przyklad z ferrytu nie¬ magnetycznego. Trójwarstwowa przekladka skla¬ dajaca sie z warstw 13; 14; 12 wykonana jest tak samo jak w przypadku glowicy symetrycznej i umieszczona (pomiedzy elementami 11 i 10 w taki sposób, ze wystaje poza obwód magnetyczny, a wy¬ stajaca jej czesc jest umieszczona pomiedzy na¬ kladkami 17 i 16 polozonymi na zewnatrz obwodu magnetycznego. Magnetyczne elementy 11 i 10 po- 21 laczone sa spoina 15 z nisko topliwego szkla. Na¬ kladki z ferrytu niemagnetycznego 17 i 16 przy¬ twierdzone sa spoina szklana 18 i 19 ze szkla wy¬ soko topliwego. Tak wykonane glowice rejestruja¬ ce sa nastepnie uzwojone za pomoca przewlekania 25 przewodu przez srodek obwodu magnetycznego. PL