Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.VII.1970 60447 KI. 8 1, 2 MKP D 06 n, 3/08 UKD Twórca wynalazku: inz. Cyril Holcik Wlasciciel patentu: Ceskoslovensks zavody gumarenskc a plastikarsks, Gottwaldov (Czechoslowacja) Sposób wytwarzania materialów warstwowych przepuszczajacych pare wodna i Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania materialów warstwowych przepuszczajacych pare wodna, przez stracanie na podloze warstwy z roz¬ tworów substancji wielkoczasteczkowych za pomoca srodków stracajacych nie rozpuszczajacych poli- 5 merów.Znane jest wytwarzanie materialów warstwowych przepuszczajacych pare wodna przez naniesienie na podloze roztworów substancji polimerowych oraz stracenie za pomoca cieczy mieszajacych sie z roz- 10 puszczalnikami. Roztwory substancji polimero¬ wych, które zawieraja czesto jeszcze inne dodatki, nanosi sie na rózne tkane, a ostatnio glównie nie¬ tkane wyroby, które zostaly zageszczone przez ob¬ róbke cieplna i iglowanie, oraz dalej przez icmpreg- 15 nowanie za pomoca roztworów polimerów o wlasci¬ wosciach elastomerów wytraconych na wlóknach i w przestrzeniach miedzy wlóknami. Polimer im¬ pregnujacy dzieki metodzie stracania z roztworu ma strukture porowata; istniejace pory umozliwia- 2o ja przechodzenie pary wodnej. W wyniku takiej technologii podloze impregnowane takim polimerem zawiera okolo 50% porów.Wyroby z materialów fikanych lub zaopatrzone w tkana warstwe usztywniajaca nie odpowiadaja w 25 pelni potrzebom przemyslu obuwniczego i tapicer- skiego, poniewaz na ich powierzchni w miejscach naciagnietych sa widoczne krzyzujace sie polaczenia podloza tekstylnego. Natomiast w przypadku stoso¬ wania nietkanego i impregnowanego runa jego po- 30 wierzchnia nie jest doskonale gladka, a takze ge¬ stosc tworzywa nie jest równomierna. Przy nakla¬ daniu roztworu polimeru, z którego ma utworzyc sie na podlozu warstwa licowa nastepuje nierówno¬ mierne osadzanie sie, a talkze nierównomierne prze¬ nikanie do podloza, tak ze powstajaca warstwa li¬ cowa po wysuszeniu nie jest równomierna i glad¬ ka. Wada ta jest glównie widoczna w miejscach zwiekszanego naprezenia materialu. Wade te stara¬ no sie usunac przez nanoszenie grubszych warstw polimeru na materialy typu wlóknistego, prowadzilo to jednak do zmniejszenia miekkosci i elastycznosci wyrobów. Próbowano równiez nanosic na impreg¬ nowane tworzywo typu wlóknistego roztwory poli¬ merów zawierajace 3—<20°/o wagowych zdyspergowa- nych sztucznych wlókien cietych o dlugosci 2,5—10 mm i o grubosci 0,8—6 denier. Otrzymany wyrób prasowano nastepnie w ciagu 60—90 sekund w tem¬ peraturze 130-170° C.Nakladanie roztworów polimerów zawierajacych zdyspergowane wlókna przy zastosowaniu noza lub innych narzedzi jest jednak klopotliwe i nie gwa¬ rantuje utworzenia równomiernej powierzchni. Te niedogodnosci wzrastaja jeszcze w przypadkiu sto¬ sowania roztworów polimerów, v które zostaly uprzednio wstepnie stracone do^tjjmu drobno zdys- pergowanego przez dodanie nierpzpuszczalnika.Stwierdzono, ze wymienione wady materialów* warstwowych przepuszczajacych pare wodna wy¬ twarzanych przez stracenie z roztworów polimerów 604473 za pomoca srodków stracajacych mozna usunac spo¬ sobem wedlug niniejszego wynalazku.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze roztwór polimeru miesza sie z wlókienkaimi w ilosci 0,5—20% wagowych, zdyspergowanyimi w rozpusz- 5 czalniku polimerowym, przy czym rozpuszczalnik ten zawiera taka ilosc srodka stracajacego, jaka jest potrzebna dla przeprowadzenia roztworu poli¬ meru w stan dyspersji. Dyspersje te nanosi sie na podloze i poddaje dzialaniu srodka stracajacego 10 mieszajacego sie z rozpuszczalnikiem, a nie roz¬ puszczajacego ani polimeru, ani wlókienek. Pod po¬ jeciem wlókienek, które sluza do przygotowania mieszaniny dla przepuszczalnych powlok licowych, nalezy rozumiec wyroby wlókniste o znacznej obje- 15 tosci, posiadajace zarówno charakter wlókno- jak i blonopodobny i odznaczajace sie duza powierzch¬ nia wlasciwa oraz drobnaziarnistoscia czastek. Moz¬ na je np. wytwarzac metoda miedzyfiazowej reakcji przez wyciajgniecde powstajacej blony polimerowej w postaci rurki i jej rozciagniecie oraz rozdrobnie¬ nie na dezyntegraitorze. Inny sposób wytwarzania wlókienek polega na wytracaniu z roztworów two¬ rzyw polimerów przy intensywnym mieszaniu i przeróbce wytraconego produktu na dezyntegraito¬ rze. Wlókienka moga byc wytwarzane z poliamidu 25 6, U6, 610, politereftalanu etylenu, poliestrów mie¬ szanych, poliuretanów lub elastomerów, polichlorku winylu, polimetakrylanu metylu, mieszanych poli¬ merów akrylonitrylu, butadienu, styrenu, celulozy itp. so Do wytwarzania wyrobów warstwowych wedlug niniejszego wynalazku stosuje sie rozpuszczalne poliuretany wytworzone przez reakcje poliestrów lub polieterów z dwuizocyjanianami, poliuretano- moczniki, blokowe poMurertamonuKszniki, poliamidy, 35 karboksylowane kopolimery mieszane butadienu z akrylonitrylem, pochodne celulozy, polimery wi¬ nylowe jak polichlorek winylu, polichlorek winyli- denu itp., oddzielnie lub w mieszaninach. Do roz¬ tworów mozna dodawac barwniki, stabilizatory, 40 zmiekczacze, srodki wulkanizujace, srodki po¬ wierzchniowo czynne itp.Do wytwarzania roztworów polimerów nadaja *.. sie takie rozpuszczalniki jak aceton, metyloetyloke- ton, cykloheksanon, dioksan, dwumetyloformamiid, 45 sulfotlenek metylowy, czterowodorofuran, sulfonal, etery glikoli, toluen, chloroform itp., pojedynczo lub w mieszaninie.Stosowane w sposobie wedlug wynalazku doda¬ wanie wlókienek w roztworach substancji polime- rowyeh ulatwia wstepne stracanie tych roztworów.W przypadku, gdy np. do wstepnego stracania roz¬ tworów polimerowych stosuje sie wode, wlókienka zostaja zwilzone lub zdyspergowane w mieszaninie rozpuszczalnika z obliczona iloscia wody. Przygoto¬ wana w ten sposób mieszanine miesza sie nastepnie larwo z rozirworem polimeru i po usunieciu zaoklu- dówanego powietrza stosuje sie do bezposredniego nakladania na podloze wlókniste lufo lkane.Ponizej podano dwa przyklady ilustrujace sposób 60 • wedlug niniejszego wynalazku.Przyklad I. Roztwór poliuretanomocznika wytwarza sie przez reakcje 100 czesci wagowych poliglikolu propylenowego o ciezarze czasteczko- 65 4 wym 1000 z 50,4 czesciami wagowych 4,4'-dwuizocy- janianu dwuienylometanu w ciagu 3 godzin w tem¬ peraturze 90° C i rozpuszczenie 125 czesci wago¬ wych wytworzonego w ten sposób polimeru wstep¬ nego w 375 czesciach wagowych dwumetyloforma- midu. Do tego roztworu dodaje sie przy intensyw¬ nym mieszaniu roztwór 3,6 czesci wagowych wo- dzianu hydrazyny w 120 czesciach wagowych dwu- metyioformamidu. 30 czesci wagowych otrzymanego roztworu poliuretanomocznika miesza sie z 16 czes¬ ciami wagowymi 12% roztworu polichlorku winylu (stala Fikentschera K = 68) w dwumetyloforma- mddzie i z 0,6 czesciami wagowymi wlókienek celu¬ lozy zdyspergowanyimi w mieszaninie J czesci wa¬ gowych dwumetyloformamidu i 0,7 czesci wago¬ wych wody. Mieszanine, po usunieciu zaokiudowa- nego powietrza, naklada sie na wyroby tekstylne warstwa o 'grubosci 1,2 mm, nastepnie straca sie w ciagu 10 minut mieszanina dwumetyloforimamidu i wody w stosunku 80 :20, a„ nastepnie ta miesza¬ nina w stosunku 70 :30, przemywa przez 30 minut ciepla woda o temperaturze 65° C i suszy w tem¬ peraturze 85° C.Wyrób ma równa i gladka powierzchnie, a prze¬ puszczalnosc pary wodnej wynosi 9,8 mg/cm2/go- dzine/30° C. Przy naprezaniu materialu lico nie wykazuje struktury podloza tekstylnego.Przyklad II* Otrzymany przez reakcje poligli¬ kolu propylenowego z 4,4'-dwuizocyjanianem dwu¬ fenylometanu i przedluzenie lancucha przez zada¬ nie hydrazyna, zgodnie z przykladem I, roztwór poliuretanomocznika miesza sie z poliuretanomocz- nikiem przygotowanym przez reakcje poliglikolu propylenowego z mieszanina 2,4 i ,2,6-dwuizocyJa¬ niami toluilenu w stosunku 80 :20. 100 czesci wa¬ gowych przygotowanej w ten sposób substancji blo¬ kowego poliuretanomocznika poddaje sie reakcji wymiany ze 100 czesciami wagowymi 20% roztwo¬ ru karboksylowanego elastomeru butadienowo- akrylondtrylowego w dwumetyloforniamidzie i 100 czesciami wagowymi 12% roztworu polichlorku wi¬ nylu w tym samym rozpuszczalniku. Mieszanina za¬ wiera równiez przyspieszacz sieciowania oraz barwnik.Do mieszaniny wskazujacej zawartosc substancji suchej w ilosci 19% wagowych dodaje sie 6 czesci wagowych wlókienek z paLiamidu 6 zdyspergowa- nych w 15 czesciach wagowych mieszaniny dwu- metyloformamidu i wody w stosunku 2:1. Po wy¬ mieszaniu usuwa sie z roztworu zaokludowane po¬ wietrze i naklada warstwe o grubosci 1,2 mm na runo z wlókien poliamidowych, uprzednio zagesz¬ czone przez iglowanie, impregnowane roztworem polisneru zgodnie z przykladem I oraz potraktowa¬ ne nierozpuszczalnikiem. Runo z powloka poddaje sie dalszej obróbce wedlug przykladu I.Otrzymany w ten sposób wyrób ma powierzch¬ nie równa i gadka, a poza tym ma wlasciwosci skóry naturalnej, przepuszczalnosc pary wodnej wynosi 5,2 mg/em^&ocsz^e/m0 C i mozna go latwo marszczyc" i staptrezac podczas przeróbki.Wyroby otrzymane sposobem wedlug wynalazku nadaja sie szczególnie do wytwarzania pokryc, czesci odziezy, górnych czesci obuwia itp.60447 5 6 PL PL