Pierwszenstwo: Opublikowano: 25. IV.1970 59998 KI. 84 a, 3/00 Bozi tfoo MKP^LOZJu. I UKD Wspóltwórcy wynalazku i wspólwlasciciele patentu: Janusz Kryczkowski, Gdansk (Polska) Piotr Michal Kryczkowski, Gdansk (Polska) Budowla ochronna, zwlaszcza budowla oslaniajaca akwatorium i/lub brama powodziowa i Przedmiotem wynalazku jest budowla ochronna, zwlaszcza budowla oslaniajaca akwatorium, i/lub brama powodziowa. W szczególnosci wynalazek dotyczy prowizorycznej, bardzo szybko wykony¬ wanej wodnej budowli ochronnej, odpornej na silne fale, zarówno fale poprzeczne jak i fale 5. podluzne.Znane sa lekkie wodne budowle ochronne osla¬ niajace akwatoria portowe np. drewniane falo¬ chrony zakotwione obrotowo w dnie. Te budowle mozna wykonac stosunkowo szybko, lecz wytrzy- 10 •malosc i trwalosc ich jest stosunkowo mala. Ta¬ kie falochrony oczywiscie nie sa szczelne, nie nadaja sie wiec zupelnie jako bramy powodziowe lub przegrody.Jako prowizoryczne przegrody stosuje sie czesto 15 waly z worków z piaskiem. Te budowle sa tanie, mozna je wykonac dosc szybko^ lecz zupelnie nie nadaja sie jako falochrony, gdyz fale tak po¬ przeczne, jak — nawet zupelnie slabe — podluz¬ ne niszcza je w bardzo krótkim czasie. 20 Celem wynalazku jest wodna budowla ochron¬ na, oslaniajaca akwatorium, i/lub brama podwod¬ na, nadajaca sie do szybkiego wykonania, a jedno¬ czesnie odporna na wszelkiego rodzaju fale tak zwykle poprzeczne, jak i fale podluzne, np. fale 25 wywolane wybuchami lub ruchami tektonicznymi.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze postawione cele, pozornie wykluczajace jedno rozwiazanie, mozna zrealizowac w prosty sposób, uzyskujac tania bu¬ dowle wodna. Powazna zaleta budowli jest dodat- 30 kowo minimalny naklad materialów budowlanych.W budownictwie wodnym — tworzywem, któ¬ rego jest zazwyczaj pod dostatkiem, jest woda, Niestety, wykorzystanie tego tworzywa do wzno¬ szenia budowli wodnych napotyka na trudnosci z uwagi na bezpostaciowosc cieczy. Gdyby udalo sie nadac wodzie stale ksztalty, uzyskaloby sie tanie, latwo dostepne, niescisliwe, a wiec dosko¬ nale tworzywo budowlane.Wlasciwym celem wynalazku jest wykorzystanie wody jako podstawowego tworzywa do wznosze¬ nia budowli wodnych.Istota wynalazku jest wodna budowla utworzo¬ na przede wszystkim z wody. Budowla jest wy¬ konana z elastycznych pojemników napelnionych woda. Wedlug wynalazku jako ochrone zabezpie¬ czajaca budowle przed falami stosuje sie ze¬ wnetrzna oslone buforowa, a jako zabezpieczenie budowli przed raptownymi zmianami cisnienia badz mrozem — elementy buforowe o duzej scisli¬ wosci wewnatrz pojemników. Budowle stanowia wiec trzy funkcjonalne elementy, zespolone w od¬ powiedni ksztalt.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony sche¬ matycznie w przykladach wykonania na rysun¬ kach, na którym fig. 1 przedstawia pojedynczy, lekki falochron, fig. 2 — odmiane falochronu, fig. 3 — falochron wieloczlonowy, fig. 4 — bu¬ dowle tlumiaca czesc fal, fig. 5 — budowle osla¬ niajaca przed falami ujscie rzeki lub kanalu, fig. 6 — falochron wsetpny oslaniajacy akwatorium 5999859998 4 narazone na silne fale morskie, fig. 7 — falochron oslaniajacy akwatorium narazone na silne fale po¬ przeczne i podluzne, fig. 8 — odmiane budowli wodnej, narazonej na dwa rodzaje fal, a fig. 9 — jeszcze inna odmiane lekkiego falochronu oslania- 5 jacego akwatorium!, zwlaszcza przed falami po¬ przecznymi.Wlasciwa budowle stanowi elastyczny szczelny pojemnik 11, wykonany z tworzywa 13, napelnio¬ ny woda 14 tak, by w czesci pojemnika pozostala 10 powietrzna poduszka 12. Od strony narazonej na dzialanie fal mocuje sie zewnetrzna buforowa oslone 15. Pojemnik 11 jest ustawiony bezposred¬ nio na dnie 17, wystajac ponad poziom 16 wody.Falowanie wody 18 osrodka I nie przenosi sie 15 zupelnie na wode 19 osrodka II chronionego bu¬ dowla' (fig. 1).Podobne rozwiazanie, lecz tansze, stanowi od¬ miana falochronu (fig. 2). Elastyczny, szczelny pojemnik 21, wykonany z tworzywa 23, jest za- 20 pelniony zupelnie woda 24. Wewnetrznymi ele¬ mentami buforowymi sa male pojemniki 22 np. baloniki napelnione powietrzem lub innym wy¬ soce scisliwym czynnikiem. Od strony narazonej na dzialanie fal mocuje sie zewnetrzna buforowa oslone 25. Pojemnik 21 jest ustawiony bezposred¬ nio na dnie 27 i caly znajduje sie pod lustrem 26 wody. Falowanie wody 28 osrodka I jest znacznie stlumione i ograniczone, tak ze woda 29 osrodka II prawie nie faluje.Wieloczlonowy falochron (fig. 3) jest wykonany z szeregu pojemników 31<, ulozonych w wal. Kaz¬ dy z pojemników 31 ma elastyczna, szczelna po- wloje 32, wypelniona woda 34, i zawiera we¬ wnatrz buforowe wewnetrzne pojemriiki 32 ze sci¬ sliwego ciala. Od strony narazonej na falowanie i uderzenia jest umocowana zewnetrzna buforowa oslona 35. Budowla jest ustawiona bezposrednio na dnie 37, wystajac ponad poziom 36 wody.U. góry jest nalozona plyta 30. Falowanie wody 38 osrodka I nie przenosi sie na wode 39 osrodka 40 II za falochronem.Lekka, prowizoryczna budowla, tlumiaca czesci fal, zwlaszcza fal przydennych (fig. 4), jest wyko¬ nana z pojemnika 41 ze szczelnego i elastycznego tworzywa 43, napelnionego woda 44 tak, ze u góry 45 powstaje powietrzna poduszka 42. Dodatkowo we¬ wnatrz przewidziano szereg scisliwych cial 45.Pojemnik 41 jest usytuowany na dnie 47, umo¬ cowany kotwami 40 i caly znajduje sie pod lus¬ trem 4)6 wody. Przydenne ruchu wody 48 i fale 50 osrodka I sa bardzo znacznie ograniczone przez falochron, tak ze woda 49 osrodka II nie wyka¬ zuje praktycznie falowania przydennego.Budowla oslaniajaca przed falami morskimi ujs¬ cie, rzeki lub kanalu (fig. 5) jest wykonana z po- 55 jemnika 51 z elastycznego i szczelnego tworzywa 53, napelnionego woda tak, by u góry powstala powietrzna poduszka 52. Od strony morza jest za¬ mocowana zewnetrzna buforowa oslona 55. Bu¬ dowla jest posadowiona na dnie 57, znajduje sie 60 cala pod lustrem 56 wody i jest zabezpieczona przed przesunieciem fundamentowym elementem 50. Silne falowanie wody osrodka I jest wybitnie stlumione, tak ze woda 59 osrodka II jest sto¬ sunkowospokojna. 65 30 35 Falochron wstepny, oslaniajacy akwatorium por¬ towe, narazone na silne falowanie poprzeczne (fig. 6), jest utworzony z pojemnika 61 z elastycz¬ nego szczelnego tworzywa 63, napelnionejftNJirpda 64 i zawierajacego wewnetrzne buforEA&J&e*'?'^ menty w postaci cial 62 o duzej scisliwfyaiCjLp&z, /*¦* buforowego, ruchomo umocowanego u falochronu 60 z tlumikami 65 energii fal. Cala bu¬ dowla znajduje sie pod lustrem 66 wody. Silne falowanie wody 618 osrodka I jest w 80—95% stlumione przez budowle tak, ze woda €|9 osrod¬ ka II praktycznie jest spokojna.W wypadku wystepowania zewnatrz akwato¬ rium wybuchów i/lub silnych fal podluznych, stosuje sie falochron (fig. 7) z pojemnika 71 z tworzywa 73, wypelniony woda 74 i zawierajacego wewnetrzne buforowe pojemniki 72 wysoce scisli¬ we oraz zewnetrzna buforowa oslone 75 przed pojemnikiem 71 w postaci paru luzno zawieszo¬ nych fartuchów z tworzywa. Pojemnik 71 jest ustawiony na dnie 77 pod lustrem 76 wody. Na¬ wet bardzo silne podluzne fale wody 78 osrodka I sa odbite i tlumione przez budowle tak, ze woda 79 osrodka II jest spokojna.Odmiana budowli wodnej, narazonej na dwa ro¬ dzaje fal, dla slabszych i krótkich fal podluznych (fig. 8), jest wykonana jako pojemnik 81 z szczel¬ nego tworzywa 83, napelniony woda 84 i zawiera¬ jacy buforowe wewnetrzne elementy 82 wysoce scisliwe oraz zewnetrzna buforowa oslone w po¬ staci warstwy 85 drobnych baniek powietrza np. wytlaczanego z otworów perforowanej rury 80 zamocowanej przy dnie 87. Cala budowla jest usy tuowana na dnie 87 pod lustrem 86 wody. Ruchy wody 88 osrodka I sa bardzo znacznie tlumione, tak ze woda 89 osrodka II jest spokojna.Jeszcze inna odmiana lekkiego falochronu, osla¬ niajacego akwatorium przed falami poprzecznymi (fig. 9), jest wykonana z pojemnika 91 z tworzy¬ wa 93 napelnionego woda 94 tak, by u góry po¬ wstala powietrzna poduszka 92. Jako zewnetrzna buforowa oslone 95 mocuje sie tlumiki fal w po¬ staci stozków 95', pólkól 95" badz ostrzy 95'". Bu¬ dowla jest posadowiona na dnie 97 i cala znaj¬ duje sie pod lustrem 96 wody. Falowanie wody 98 osrodka I jest dobrze tlumione, tak ze woda 99 osrodka II praktycznie jest spokojna. PL