Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1970 59282 KI. 20 i, 42/10 MKP B 61 .<& CZYTELNIA KH^J3 Patentów- PlIUnj \nmw Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Tadeusz Mickiewicz, mgr inz. Andrzej Zajaczkowski, mgr inz. Stanislaw Grabowski Wlasciciel patentu: Polskie Koleje Panstwowe (Centralny Osrodek Ba¬ dan i Rozwoju Techniki Kolejnictwa), Warszawa (Polska) Uklad kontroli pracy przekazników sygnalowych w samoczynnej blokadzie kodowej Przedmiotem wynalazku jest uklad kontroli pra¬ cy przekazników sygnalowych samoczynnej blokady kodowej, stosowany w urzadzeniach zabezpieczenia ruchu kolejowego.Dotychczas w samoczynnej blokadzie kodowej elementami niekontrolowanymi ukladowo na zwol¬ nienie kotwicy przy przerwie w zasilaniu sa prze¬ kazniki sygnalowe. Wada stosowanego ukladu jest to, ze w przypadku nieprawidlowego dzialania któ¬ regokolwiek z omawianych przekazników sygnalo¬ wych (na przyklad na skutek niezwolnienia kotwicy przekaznika, mimo odlaczenia zasilania jego uzwo¬ jenia) mozliwe jest pojawienie sie na semaforze od- stepowym blokady samoczynnej sygnalu zezwala¬ jacego na jazde, pomimo zajmowania odstepu blokowego przez pociag. Inna wada stosowanego dotychczas ukladu polaczen przekazników sygnalo¬ wych blokady kodowej jest mozliwosc krótkotrwa¬ lego pojawienia sie na semaforze, przy zmianie z swiatla czerwonego na pomaranczowe, nieprawi¬ dlowego i niebezpiecznego sygnalu, tj. swiatla zie¬ lonego.Celem wynalazku jest zwiekszenie stopnia bez¬ pieczenstwa ruchu pociagów przez wyeliminowanie omówionych wyzej wad.Zadaniem wynalazku jest stworzenie takiego ukladu polaczen, aby w przypadku niezwolnienia kotwicy przez którykolwiek z przekazników sygna¬ lowych, mimo przerwania obwodu zasilania ich uzwojen, bylo wykluczone pojawienie sie na sema- 10 20 25 30 2 forze swiatla zielonego zamiast pomaranczowego lub czerwonego, albo tez swiatla pomaranczowego zamiast czerwonego, jak równiez krótkotrwale po¬ jawienie sie swiatla zielonego przy zmianie ze swiatla czerwonego na pomaranczowe.Zadanie wynalazku zostalo rozwiazane przez wprowadzenie do stosowanego dotychczas ukladu dodatkowego przekaznika kontrolnego. Zestyki tego przekaznika wraz z zestykami przekazników sygna¬ lowych wlaczono w obwód zasilania jednego z prze¬ kazników sygnalowych w taki sposób, ze wzbudze¬ nie sie tego przekaznika sygnalowego oraz prze¬ kaznika kontrolnego mozliwe jest tylko wtedy, gdy wszystkie przekazniki sygnalowe jak równiez prze¬ kaznik kontrolny zwolnily uprzednio swoje kotwice.Po wzbudzeniu sie podtrzymywanie omawianych przekazników w stanie czynnym odbywa sie w ob¬ wodzie zamknietym przez ich wlasne zestyki zwier- ne.Uzwojenie przekaznika kontrolnego wlaczone jest w ten sposób, by wzbudzal sie on jednoczesnie z jednym z przekazników sygnalowych. Mozna to zrealizowac przez wlaczenie uzwojenia przekaznika kontrolnego równolegle z uzwojeniem przekaznika sygnalowego, albo w sposób posredni — przez wlas¬ ny zestyk przelaczny, dzieki któremu wzbudzenie przekaznika kontrolnego nastepuje w tym samym obwodzie, co przekaznika sygnalowego, natomiast podtrzymywanie — w innym obwodzie.Wzbudzenie sie drugiego przekaznika sygnalo- 592823 f»S«2 4 wego dopiero po pierwszym uzyskano przez wpro¬ wadzenie w obwód zasilania drugiego przekaznika sygnalowego zestyku przelacznego pierwszego prze¬ kaznika sygnalowego lub przekaznika kontrolnego.Omawiany zdstyk przelaczny spelnia jednoczesnie drugie zadanie w obwodzie, a mianowicie umozli¬ wia rozladowanie sie nagromadzonej energii w elementach obwodu, z których to elementów prze¬ kaznik sygnalowy jest zasilany. Energia ta mogla¬ by wzbudzic przekaznik sygnalowy swiatla zielo¬ nego, gdy ponownie pojawiaja sie impulsy kodu przeznaczone tylko na wzbudzenie przekaznika sy¬ gnalowego i równolegle z nim wlaczonego prze¬ kaznika kontrolnego. „ Zastosowanie wynalazku daje efekt techniczny polegajacy na usunieciu wad stosowanego dotych¬ czas ukladu przez wprowadzenie kontroli zwalniania przekazników sygnalowych, wymuszenie kolejnego ich wzbudzania sie oraz usuniecie mozliwosci chwi¬ lowego pojawienia sie na semaforze odstepowym blokady swiatla zielonego przy zmianie z swiatla czerwonego na pomaranczowe. Zastosowanie wyna¬ lazku zwieksza stopien bezpieczenstwa ruchu po¬ ciagów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia jedna z mozliwosci usytuowania deszy- fratora przekazników sygnalowych oraz przekazni¬ ka kontrolnego w typowej szafie torowej, a fig. 2 — schemat powiazania deszyfratora z ukladem kontrolnym wedlug wynalazku zlozonym ze stoso¬ wanych dotychczas przekazników sygnalowych oraz dodatkowego przekaznika kontrolnego i ukladu ze¬ styków tych przekazników.Ukiad kontrolny sklada sie z dwóch przekazni¬ ków sygnalowych P i Z oraz przekaznika kontrol¬ nego PK. Zestyk przelaczny tego przekaznika ra¬ zem z zestykiem przelacznym przekaznika sygna¬ lowego P i przekaznika Z wlaczono w wspólny ob¬ wód zasilania wszystkich trzech przekazników. Ze¬ styki te polaczone sa ze soba w ten sposób, ze styk zwiemy przekaznika P polaczony jest szere¬ gowo ze stykiem zwiernym przekaznika PK» na¬ tomiast styk rozwierny przekaznika P — ze sty¬ kiem rozwiernym przekaznika PK poprzez zestyk rozwierny przekaznika sygnalowego Z. Uzwojenia przekazników P i PK polaczone sa równolegle i ra¬ zem przylaczone do deszyfratora A natomiast uzwojenie przekaznika Z do deszyfratora D wla¬ czone jest poprzez zestyk przelaczny przekazni¬ ka PK.Zasada pracy urzadzen samoczynnej blokady ko¬ dowej przy wykorzystaniu ukladu wedlug wynalaz¬ ku jest nastepujaca: Przy braku impulsów napiecia sygnalu Us kotwice przekazników P, PK i Z po- winnny byc zwolnione, a na semaforze swiecic sie swiatlo czerwone. Fo pojawieniu sie pierw¬ szych impulsów napiecia sygnalu Us, uszeregowa¬ nych w odpowiedni kod nastepuj* zadzialanie ukla¬ du deszyfratora D powodujace podanie napiecia na uzwojenia przekazników P i PK przez rozwierne zestyki P, % i PK ukladu kontrolnego. Wówczas nastepuje wzbudzenie przekazników P i PK, a da¬ lej podtrzymanie sie ich w stanie czynnym przez wlasne zestyki zwierne. Jezeli jednak, na Skutek uszkodzenia, którykolwiek z przekazników P, PK lub Z nie zwolnil^ uprzednio kotwicy i pozostal w stanie czynnym, obwody zasilania pozostalych prze- 5 kazników nie zostana zamkniete, a na semaforze w dalszym ciagu bedzie sie swiecic swiatlo czer¬ wone.Wzbudzenie przekazników P i PK powoduje na semaforze zmiane swiatla z czerwonego aa poma- 10 ranczowe oraz przygotowanie przez inny zestyk PK obwodu dla wzbudzenia przekaznika sygnalowe¬ go Z. Przekaznik ten wzbudza sie tylko wtedy, gdy zmieni sie odpowiednio rodzaj kodu odbieranego przez deiszyfrator D oraz jezeli uprzednio wzbudzi- 15 ly sie obydwa przekazniki P i PK. Jezeli nastapi przerwa w odbieraniu przez deszyfrator B impul¬ sów napiecia Us, przekazniki P i PK, a nastepnie równiez przekaznik Z, zwalniaja kotwice.Zestyk przelaczny PK przyspiesza zwalnianie kotwicy przekaznika Z, a jednoczesnie przez opor¬ nik Rz rozladuje kondensator opózniajacy zwalnia¬ nie przekaznika Z, co zapobiega chwilowemu wzbu¬ dzeniu sie tego przekaznika przy odbiorze kodu, który powinien spowodowac wzbudzenie tylko prze¬ kazników P i PK.Uklad kontroli wedlug wynalazku mozna, w mia¬ re potrzeby, odpowiednio rozbudowywac, wlaczajac dodatkowe przekazniki powtarzajace przekazników 30 sygnalowych P i Z lub tez dowolnie zwiekszajac liczbe przekazników sygnalowych, z których kazdy kolejny moze wzbudzic sie dopiero po wzbudzeniu wszystkich poprzednich. Kontrola pracy wszystkich przekazników jest wówczas zapewniona, jezeli od- 35 powiednio rozbuduje sie uklad zestyków wlaczo¬ nych na wzór ukladu zestyków P, PK, Z. W ukla¬ dach mozna równiez w obwodzie przekaznika £ zamiast zestyku PK wprowadzic odpowiedni zestyk przekaznika sygnalowego P lub oba zestyki jedno- 40 czesnte, a tajfcze zastapic iestyki przelaczne odpo¬ wiednio polaczonymi zestykami zwiernymi i roz- wiernymi. PL