.VIII.1965 Niemiecka Republika Demokratyczna 59239 Opublikowano: 28.11.1970 KI. 20 c, 1/10 MKP B 61 d UKD h Wlasciciel patentu: Institut fur Schienenfahrzeuge, Berlin (Niemiecka Republika Demokratyczna) Konstrukcja nosna, zwlaszcza do pietrowych pojazdów szynowych Przedmiotem wynalazku jest konstrukcja nosna, -zwlaszcza do pietrowych pojazdów szynowych, w której naciski obrotowe i/lub sily zderzakowe i sprzegowe, wprowadzane do wagonu, przenoszo¬ ne sa równomiernie na nadwozie wagonu poprzez pola scinajace lub kratownice.Dotychczas znana jest konstrukcja nosna do pie¬ trowego wagonu, którego srodkowa czesc jest wy¬ konana w postaci konstrukcji stalowej w ksztalcie warany, usztywnionej na jej górnych obrzezach tyl¬ ko za pomoca dzwigarów skrzynkowych, przejmu¬ jacych wystepujace sily podluzne. Niedogodnosc tego rodzaju konstrukcji polega na tym, ze scia¬ ny boczne przejmuja tylko w malym zakresie sily zderzakowe, zwlaszcza wówczas kiedy wbudowa¬ ne sa slupki okienne malo odporne na zginanie, poniewaz stanowia one dodatkowe obciazenie.Z tego tez powodu nie sa mozliwe do wyelimi¬ nowania lezace na podlodze górnego pietra dzwi¬ gary podluzne, polaczone z prowadzacymi na gór¬ ne pietro schodami, wykonanymi jako konstrukcja ramowa, poniewaz dzwigary te sa niezbedne do przejmowania sil podluznych. Dzwigary te nie przenosza sil na sciany boczne, poniewaz wytrzy¬ malosc scian bocznych na zginanie jest w stosun¬ ku do wytrzymalosci na sciskanie dzwigarów po¬ dluznych bardzo mala.Inny znowu korpus wagonu ma na swych kon¬ cach czolowych zamknietych pionowe sciany bocz¬ ne z dzwigarami poprzecznymi i z konstrukcja ra- 10 25 30 mowa, umieszczone w kierunku podluznym wago¬ nu, a szkielet wagonu polaczony z koncami czo¬ lowymi jego korpusu jest wykonany z ulozonych w najnizej i najwyzej polozonych punktach, w poblizu prostopadlej plaszczyzny srodkowej wago¬ nu, dzwigarów podluznych, polaczonych ze soba za pomoca pionowych pretów, przy czym dzwigary te wchodza w konce czolowe i sa polaczone u góry i u dolu ze scianami skosnymi.Dzwigary podluzne ulozone w plaszczyznie pod¬ logi posredniej sa osadzone pomiedzy pretami pio¬ nowymi wykonanymi w postaci rur. Znaczna czesc sil podluznych jest przejmowana w tej konstruk¬ cji przez podloge wagonu, a nieco mniejsza ich czesc przez dach, natomiast sciany boczne przej¬ muja tylko nieznaczna czesc tych sil.Niedogodnosc tej konstrukcji polega glównie na zastosowaniu pionowych rur, które szpeca wne¬ trze wagonu i uniemozliwiaja wykonanie duzych pomieszczen dla podróznych.Dalsze, znane rozwiazanie konstrukcyjne polega na zastosowaniu konstrukcji szkieletowej do wa¬ gonu kolejowego, skladajacej sie z trzech kratow¬ nic, przy czym dolne dzwigary podluzne sa tu umieszczone pomiedzy podloga wagonu a slepa podloga pojazdu szynowego oraz leza jednoczes¬ nie poza plaszczyzna scian bocznych. Konce tych dzwigarów dzwigaja sztywne konstrukcje dodatko¬ we, polaczone z nimi w sposób odporny na zgina¬ nie. Konstrukcje dodatkowe usztywnione za po- 5923959239 moca blaszanych zeber usztywniajacych sa pola¬ czone swymi górnymi koncami z dzwigarami po¬ dluznymi, umieszczonymi w dachu wagonu, a te konstrukcje nosna lacza mocne strzemiona.Szczególna niedogodnosc tego rozwiazania pole¬ ga na tym, ze obudowa wagonu nie jest przystoso¬ wana do przejmowania sil, zwlaszcza poprzecznych wynikajacych z pionowego obciazenia wagonu. Z tego tez powodu musza byc stosowane tu dodat¬ kowe czlony nosne, zwiekszajace ciezar wagonu S i podrazajace koszt wykonania pojazdu..\ Niedogodne jest równiez tu usytuowanie moc¬ nych dzwigarów podluznych umieszczonych w da¬ chu, poniewaz sa one oddalone znacznie od po¬ wierzchni zderzakowej i z tego nie nadaja sie do przenoszenia sil zderzakowych.Dalsze z kolei znane rozwiazanie konstrukcyjne wagonu jest przeznaczone zwlaszcza do pietrowych wagonów osobowych. W rozwiazaniu tym naciski obrotowe zderzakowe i/lub sily sprzegowe sa prze¬ noszone calkowicie lub czesciowo przez dzwigary lub zastrzaly podwozia i sa przekazywane na pio¬ nowe sciany skosne, których dolne konce sa po¬ laczone z dzwigarami podluznymi ulozonymi w podlodze wagonu, a górne konce scian skosnych sa polaczone z dalsza ulozona poziomo sciana skosna, umieszczona w plaszczyznie podlogi posredniej, przy czym dalsza sciana skosna jest polaczona z dzwigarami podluznymi, lezacymi w scianie bo¬ cznej w plaszczyznie podlogi posredniej.W tego rodzaju korpusach wagonowych wiele czesci zwlaszcza w dolnych partiach wagonu przej¬ muje w polaczeniu ze scianami bocznymi sily. Jest to bardzo niedogodne, poniewaz przez zastosowa¬ nie skosnych scian zabudowana jest calkowicie przestrzen na przejsciu z jednopietrowego konca wagonu do dwupietrowej czesci srodkowej wago¬ nu. Wskutek tego utrudnione jest lub wrecz nie¬ mozliwe dowolne podzielenie przestrzeni i umie¬ szczenie schodów do górnego i dolnego pietra.Dalsza niedogodnosc tych rozwiazan polega na zastosowaniu scian skosnych, polozonych w plasz¬ czyznie podlogi posredniej, które przy wbudowaniu schodów, prowadzacych do dolnego pietra musza byc umieszczone stosunkowo daleko w kierunku srodka wagonu w celu uzyskania wymaganej wy¬ sokosci nad schodami prowadzacymi do dolnego pietra. Wskutek tego ta dodatkowa konstrukcja zajmuje duza przestrzen i uniemozliwia z jednej strony przenoszenie sil na boczne sciany nosne najkrótsza droga, a z drugiej strony wplywa nie¬ korzystnie na zwiekszenie ciezaru wagonu.Jest równiez niekorzystne to, ze dzwigary pod¬ luzne polozone w plaszczyznie podwozia nie prze¬ biegaja prosto tylko sa nieco zagiete w plaszczyz¬ nie scian bocznych, zwlaszcza przy polaczeniu pod¬ wozia z jego wanna. Tego rodzaju przejscia maja duze wymiary, umozliwiajace przejmowanie mo¬ mentu sil. Rozwiazanie to stosuje sie równiez w przypadku wbudowania drzwi lub klap w boczne sciany wagonu, jezeli ze wzgledów konstrukcyj¬ nych konieczne jest przerwanie dzwigara podluz¬ nego.Tego rodzaju wzmocnione konstrukcje sa mate- rialochlonne oraz zwiekszaja znacznie ciezar wa¬ gonu.Dlatego tez zadaniem wynalazku jest stworzenie takiej konstrukcji nosnej, która nie wymaga sto- 5 sowania dodatkowej kratownicy utrudniajacej po¬ dzial przestrzeni na przejsciu z jednopietrowej da dwupietrowej czesci wagonu lecz umozliwia ulo¬ zenie dzwigarów podluznych w plaszczyznie pod¬ wozia bez dodatkowych wzmocnien w srodkowej 10 czesci wagonu nisko lub wysoko oraz pozwala na odpowiednie wyboczenie dzwigarów podluznych, umozliwiajace zastosowanie okien w dolnym pie¬ trze.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku 15 dzieki temu, ze skonstruowana zostala taka kon¬ strukcja nosna, zwlaszcza do pietrowych pojazdów szynowych, w której naciski obrotowe i/lub sily zderzakowe i sprzegowe sa przejmowane przez sciany skosne lub pola skosne, a sciany skosne 20 wykonane sa bezposrednio przy scianach bocznych, natomiast obszar scian bocznych i podlogi w ksztal¬ cie wanny stanowi pola skosne. Sciany skosne lub pola skosne scian bocznych sa polaczone u góry z dzwigarami podluznymi ulozonymi nad sciana- 25 mi bocznymi lub przy tych scianach w plaszczyz¬ nie podlogi posredniej, a u dolu z dzwigarami po¬ dluznymi ulozonymi w plaszczyznie podwozia i z dzwigarami podluznymi ulozonymi w podlodze wa¬ gonu, przy czym koniec podlogi wykonanej w 30 ksztalcie wanny polozony pomiedzy dzwigarami podluznymi stanowi skosne pole.Istotne jest równiez to, ze dzwigary podluzne ulozone w plaszczyznie podwozia w scianach bocz¬ nych lub w ich poblizu maja w plaszczyznie scian bocznych, na przyklad w zlaczu z podwoziem, za- cios, a dzwigary podluzne polaczone za pomoca ich czesci lezacych skosnie w plaszczyznie scian bocznych sa sprzezone w zasiegu zaciosu z dwo¬ ma slupkami scian bocznych polozonymi obok sie¬ bie, przy czym pomiedzy tymi sluipkami umiesz¬ czona jest skosna sciana lub sciana boczna spel¬ nia role pola skosnego. Wynalazek stwarza rów¬ niez mozliwosc zastosowania dzwigarów krato¬ wych zamiast poszczególnych scian skosnych.Zaleta konstrukcji nosnej wedlug wynalazku polega na tym, ze polaczenie jednopietrowej cze¬ sci wagonu z jego czescia dwupietrowa jest wol¬ ne od dodatkowych konstrukcji nosnych, a prze¬ strzen pomiedzy obiema scianami bocznymi jest calkowicie wolna. Umozliwia to dowolne wyposa¬ zenie wnetrz równiez w miejscu polaczen czesci dolnej z czescia górna wagonu dwupietrowego.Dalsza zaleta tej konstrukcji polega natomiast na tym, ze umozliwia ona równomierne obciazenie dolnej czesci wagonu i jego scian bocznych.Istotna równiez zalete tej konstrukcji stanowi maly jej ciezar oraz wyeliminowanie mocnego dzwigara, sluzacego dotychczas do przejmowania 6o sil zderzakowych i/lub sprzegowych lub obu ob¬ ciazen, poniewaz wskutek rozdzialu sil przez scia¬ ny skosne nie sa wymagane spietrzenia przekroju poprzecznego w plaszczyznie zderzakowej i dzwiga¬ ry moga miec z tego powodu zmniejszony prze- es krój poprzeczny. 35 40 45 5559239 Wynalazek wyjasniony jest blizej na przykladzie rozwiazania, uwidocznionym na zalaczonych ry¬ sunkach, na których fig. 1 przedstawia konstrukcje nosna pietrowego pojazdu szynowego, w widoku perspektywicznym, a fig. 2 — sciane boczna kon¬ strukcji nosnej z dzwigarami podluznymi.W konstrukcji nosnej wedlug wynalazku sciany skosne 2 wykonane z blaszanych zeber usztywnia¬ jacych i ulozone w scianach bocznych 1 lacza sie u góry z cienkimi dzwigarami podluznymi 3 w plaszczyznie nieuwidocznionej na rysunku podlogi posredniej, a u dolu sa polaczone z dzwigarami podluznymi 4 w nieuwidocznionej na rysunku pla¬ szczyznie podwozia wagonu. Natomiast skosne cze¬ sci scian bocznych 1 wykonane w postaci pól sko¬ snych lacza sie u góry z dzwigarami podluznymi 4, a u dolu ze slabymi dzwigarami podluznymi 7 ulo¬ zonymi w podlodze 6 w ksztalcie wanny oraz z koncem tej podlogi tworzacym skosne pole 8.Przenoszenie sil podluznych przez nieuwidocznio- ne na rysunku podwozia na pionowe sciany skos¬ ne 2 lub skosne pola 5 umieszczone w scianach bocznych 1 nastepuje za pomoca podwozia w po¬ laczeniu z polem skosnym 8 umieszczonym w pla¬ szczyznie wystepu podwozia i z dzwigarami po¬ dluznymi 4.Pionowe naciski skrecajace sa przenoszone na¬ tomiast w znany sposób poprzez dzwigar i slupki 10 na sciany skosne 2 lub na pola skosne 5 scian bocznych 1.Zamiast dzwigara podluznego 4 stosuje sie zgod¬ nie z fig. 2 dwie czesci dzwigarowe 11, umieszczo¬ ne w plaszczyznie scian bocznych, na przyklad w laczniku podwozia z wanna, przy czym czesci dzwigarowe 11 sa polaczone ze soba za pomoca czesci nosnych 12 lezacych w plaszczyznie scian bocznych. Czesci dzwigarowe 11 sa polaczone przy tym w zasiegu wystepu do sasiadujacych ze soba slupków 10, pomiedzy którymi osadzone sa sciany skosne 13 lub umieszczona jest sciana boczna 1 stanowiaca skosne pola. Sily powstajace z momen¬ tu sa przenoszone przez czesci dzwigarowe na slupki 10 poprzez sciany skosne 13 lub pola i nie- uwidoczniona na rysunku obudowe wagonu. 5 PL