Opublikowano: 25.X.1969 58371 KI. 5 c, 15/44 MKP E 21 d C2YTELKI.A ItSWBlffi^' Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Borys Wasowicz, mgr inz. Zbigniew Pakula, Wladyslaw Sikora Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Uklad hydrauliczny obudowy górniczej Przedmiotem wynalazku jest uklad hydrauliczny przesuwnej obudowy górniczej zawierajacej hy¬ drauliczne stojaki, oraz hydrauliczne przesuwniki laczace ja z przenosnikiem scianowym, jedne i dru¬ gie rozwiazane jako silowniki dwustronnego dzia¬ lania.W znanych rozwiazaniach kazdy czlon obudowy, zwany równiez sekcja obudowy, zawierajacy pew¬ na ilosc stojaków oraz co najmniej jeden przesuw- nik ma odrebny rozdzielacz hydrauliczny do stero¬ wania stojaków i odrebny rozdzielacz hydraulicz¬ ny do przesuwnika badz przesuwników. Rozdziela¬ cze te moga byc sterowane recznie lub moga sta¬ nowic rozdzielacze elektrohydrauliczne do stero¬ wania zdalnego badz elektroautomatycznego.Wobec tego calosc obudowy sterowanej zdalnie badz automatycznie zawiera bardzo duza ilosc kosz¬ townych rozdzielaczy elektrohydraulicznych i wy¬ maga podawania duzych ilosci rodzajów impulsów elektrycznych w okreslonej zaleznosci czasowej - wzajemnej i w zaleznosci od posuwu maszyny urabiajacej. Prostota rozwiazania i pewnosc dzia¬ lania sterowania zdalnego, a tym bardziej au¬ tomatycznego, wymaga, aby ilosc rodzajów poda¬ wanych impulsów sterowniczych byla jak najmniej¬ sza i aby ilosc elementów sterowniczych byla jiak najmniejsza.Uklad wedlug wynalazku przewyzsza uklady zna¬ ne przede wszystkim tym, ze do pelnego sterowania wymaga dla calej obudowy sciany jednego przewo- 10 30 du sterowniczego hydraulicznego, na kazdym czlo¬ nie jednego typowego trójpozycyjnego rozdzielacza elektrohydraulicznego, a w kazdym stojaku jed¬ nego typowego zamka hydraulicznego rozdzielaja¬ cego obie komory.Ilosc rodzajów impulsów sterowniczych sprowa¬ dza sie do jednego impulsu hydraulicznego i dwóch elektrycznych. Impuls hydrauliczny podawany jest równoczesnie na cala obudowe sciany i polega na laczeniu hydraulicznego przewodu sterowniczego z przewodem tlocznym lub splywowym za pomoca jednego dwupozycyjnego zaworu umieszczonego np. bezposrednio przy pompie. Impulsy elektryczne po¬ dawane sa indywidualnie na poszczególne czlony obudowy i polegaja na przesuwaniu trójpozycyjnego rozdzielacza elektrohydraulicznego umieszczonego w danym czlonie do jednej z pozycji krancowych.W braku impulsu elektrycznego rozdzielacz usta¬ wia sie sam w polozeniu posrednim. Te prostote rozwiazania osiagnieto wedlug wynalazku dzieki powiazaniu sterowania hydraulicznego ze sterowa¬ niem elektrohydraulicznym za pomoca umieszczo¬ nego na kazdym czlonie obudowy typowego zaworu trójdroznego sprezynowe tlokowego oraz typowego zamka hydraulicznego umieszczonego w kazdym stojaku. Koszt tych zaworów oraz zamków jlest o wiele nizszy od kosztu rozdzielaczy elektrohydrau¬ licznych, których znaczna ilosc zostala ta droga wyeliminowana, a pewnosc pracy ukladu znacznie 58 37158 371 3 4 zwiekszona. Uklad hydrauliczny wedlug wynalazku jest przedstawiony schematycznie na rysunku.Jeden typowy elektrohydrauliczny rozdzielacz 1 trójpozycyjny i jeden typowy hydrauliczny zawór 2 sprezynowo-tlokowy stanowia wyposazenie kaz¬ dego czlonu obudowy majacego co najmniej jeden hydrauliczny przesuwnik 3 i dowolna ilosc hydrau¬ licznych stojaków 4 rozwiazanych jako silowniki dwustronnego dzialania. Do wszystkich zaworów 2 w calej obudowie sciany prowadzi hydrauliczny pLzfewód 5 sterowniczy. Wszystkie rozdzielacze 1 sa polaczone z przewodem tlocznym 6 i z przewodem splywowym 7, które obsluguja cala obudowe scia¬ ny. Przewód 5 jednym zaworem 8 trójdroznym, ewentualnie sterowanym elektromagnetycznie, mo¬ ze byc dowolnie laczony na przemian z przewo¬ dem 6 lub 7. Stojaki 4 maja miedzy komora nad- tlokowa; a komora podtlokowa umieszczone typo¬ we hydrauliczne zamki 9, które sa zaworami zwrot¬ nymi sterowanymi dodatkowo za pomoca tloka znajdujiacego sie pod cisnieniem panujacym w ko¬ morze nadtlokowej.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jest naste¬ pujace. W celu zwolnienia stojaków z rozparcia i podsuniecia czlonu obudowy nadaje sie impuls elektryczny do ustawienia suwaka 1 w polozenie, które ilustruje prawy symbol umowny. Równo¬ czesnie w przewodzie 5 cisnienie zostaje obnizone do zera. Ciecz z przewodu tlocznego 6 plynie do komory nadtlokowej przesuwnika 3, a z niej do komór nadtlokowych stojaków 4. Cisnienie w tych ostatnich otwiera zamki 9 umozliwiajac czesciowy splyw cieczy spod tloków poprzez zawór 2 i komo¬ re podtlokowa przesuwnika 3. Nastepuje zwolnie¬ nie z rozparcia, a równoczesnie cylinder przesuw¬ nika 3 zostaje wciagniety na tlok unieruchomiony przez przylaczenie do przenosnika scianowego. Te dwie funkcje sa tak ze soba zwiazane, ze czlon obudowy rusza z miejsca w kontakcie stropnicy ze stropem przy podpornosci obnizonej do mozliwosci wciagu przesuwnika.Zwolnienie impulsu elektrycznego dzialajacego na rozdzielacz 1 powoduje, ze wraca on do polozenia posredniego, Wprowadzenie cisnienia do przewodu 5 powoduje wówczas przeplyw cieczy z tego prze¬ wodu poprzez zawór 2 do komór podtlokowych w stojakach 4, przy równoczesnym splywie z komór nadtlokowych stojaków 4 poprzez komore nadtlo- kowa przesuwnika 3 i przez rozdzielacz 1 do prze¬ wodu splywowego 7. Wobec czego stojaki zostaja rozparte w nowym ustawieniu czlonu obudowy.Impuls elektryczny przesuwajacy rozdzielacz 1 w polozenie, które ilustruje lewy symbol umowny po¬ woduje doplyw cieczy pod cisnieniem do komory podtlokowej przesuwnika 3, który na skutek tego przesuwa przenosnik scianowy pod nowo otwarty ocios. Dzieje sie to w wyniku wysuwania tloka przesuwnika 3 z cylindra unieruchomionego przez polaczenie z rozparta obudowa. Jesli w przewodzie 5 cisnienie jest wówczas sprowadzone do zera, na¬ stepuje dodatkowe rozpieranie stojaków dzieki do- 15 prowadzaniu cieczy pod cisnieniem poprzez zawór 2.Nalezy tu zaznaczyc, ze znane jest w obudowach górniczych ustawianie przesuwnika w jednym z dwóch polozen rózniacych sie o 180°. Opis niniej- 20 szy uwzglednia polozenie przesuwnika 3. W razie zmiany tego polozenia, ulegna odwróceniu role ko¬ mór nadtlokowejl i podtlokowej.Dla czlonów obudowy, których rozdzielacze 1 znaj¬ duja sie w polozeniu posrednim, okresowe wyla- 25 czanie przewodu 5 spod cisnienia jest calkowicie obojetne. Natomiast okresowe wlaczanie tego prze¬ wodu pod cisnienie poprawia rozparcie w stoja¬ kach, gdyz kompensuje ewentualne przecieki. PL