Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.YIL1969 (P 134 932) 20.XI.1971 63898 KI. 5 c, 23/00 MKP E 21 d, 23/00 Wspóltwórcy wynalazku: Stanislaw Romanowicz, Alfred Janion, Kazimierz Her- dzik Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowe¬ go, Gliwice (Polska) Uklad hydrauliczny obudowy scianowej Przedmiotem wynalazku jest uklad hydrauliczny obu¬ dowy scianowej dostosowany do grupowego sterowania sekcji obudowy na drodze wylacznie hydraulicznej.Znane sa uklady hydrauliczne wymagajace dla kaz¬ dej sekcji bezposredniego, zwlaszcza recznego, przesta¬ wiania suwaków sluzacych do sterowania stojaków hy¬ draulicznych oraz do sterowania przesuwnika danej sek¬ cji.Znane jest sterowanie grupowe, które polega na tym, ze z punktu sterowniczego obslugujacego cala grupe sek¬ cji wyprowadza sie rozkazy do poszczególnych sekcji.W przypadku sterowania na drodze wylacznie hydraulicz¬ nej, z punktu sterowniczego nalezaloby wyprowadzic pek rurociagów, co stanowiloby powazna komplikacje i dla¬ tego sterowanie grupowe jest stosowane z reguly w roz¬ wiazaniu elektrohydraulicznym. Znane jest stosowanie impulsów elektrycznych, które w poszczególnych sekcjach zostaja przetworzone przez suwaki elektrohydrauliczne na procesy hydrauliczne zachodzace w stojakach i prze- suwniku.Znane jest stosowanie czujników dostawienia sekcji do przenosnika. Czujnik taki jest rozdzielaczem prze¬ stawianym drazkiem, który wystaje w kierunku przenos¬ nika. Gdy sekcja otrzymala impuls do rabowania oraz impuls do przesuwu i posuwa sie do przenosnika po zet¬ knieciu drazka z przenosnikiem zostaje zatrzymana i rozparta. Czujniki dostawienia teoretycznie upraszczaja sterowanie z punktu sterowniczego lecz nie sa pewne w dzialaniu. Sekcja zostaje zatrzymana i rozparta po odbyciu czesci odcinka przesuwu, gdy czujnik zadziala 10 15 20 25 30 w zetknieciu ze zwalem wegla, lub przeciwnie sekcja nie zostaje rozparta, gdy bryly wegla miedzy nia a prze¬ nosnikiem zatrzymaly ja przed zadzialaniem czujnika, chociaz do wlasciwej pozycji brakuje zaledwie kilku¬ dziesieciu milimetrów. Praktycznie mimo istnienia tych czujników niezbedny jest obserwator, który np. w ostat¬ nim wspomnianym przypadku powoduje rozparcie pra¬ wie ze dosunietej sekcji.Znane sa uklady hydrauliczne pojedynczych sekcji obudowy, które wymagaja jedynie rozkazu do rabowania lacznie z przesuwaniem i rozkazu do rozparcia. Takie uproszczenie sterowania osiagnieto przez hydrauliczne sprzezenie stojaków i przesuwnika. Mianowicie ciecz pod cisnieniem wprowadza sie równoczesnie do przestrzeni nadtlokowej stojaków i do przestrzeni nadtlokowej prze¬ suwnika przy równoczesnym otwarciu na splyw prze¬ strzeni podtlokowych, co moze byc dokonane jednym su¬ wakiem pod dzialaniem jednego impulsu.Celem wynalazku bylo dalsze uproszczenie sterowania grupowego dokonywanego wylacznie na drodze hydrau¬ licznej, aby z punktu sterowniczego obslugujacego cala grupe sekcji o dowolnej ich ilosci byl wyprowadzony tylko jeden przewód sterowniczy przenoszacy rozkaz do kolejnego przesuwania sekcji oraz jeden przewód pomoc¬ niczy przenoszacy z punktu sterowniczego impuls do otwarcia ukladów hydraulicznych calej grupy przed po- nowym cyklem przestawiania ich sekcji. Cel ten zostal osiagniety przez wykorzystanie znanego sprzezenia sto¬ jaków z przesuwnikiem w poszczególnych sekcjach przy umieszczeniu w ukladzie hydraulicznym kazdej sekcji *38983 63898 4 dalszego suwaka dwupolozeniowego, którego zadaniem jest odcinanie ukladu danej sekcji od przewodu sterow¬ niczego, którym nadchodza sukcesywne rozkazy prze¬ suwania sekcji oraz kierowanie nastepnych rozkazów na dalsze sekcje.Uklad hydrauliczny wedlug wynalazku jest opisany w oparciu o rysunek, który przedstawia schemat ukladu hydraulicznego jednej sekcji wraz ze schematem urza¬ dzen punktu sterowniczego.W obrysie A, jest zawarty uklad hydrauliczny jednej sekcji. W obrysie B jest zawarty schemat hydrauliczny punktu sterowniczego. Obrys C symbolizuje uklad na¬ stepnej sekcji tej samej grupy. Uklad ten nie zostal uwi¬ doczniony, gdyz jest powtórzeniem ukladu zawartego w obrysie A.Glówny przewód 1 tloczny i glówny przewód 2 sply¬ wowy sa prowadzone wzdluz sciany. Kazda sekcja po¬ laczona jest z tymi przewodami rozdzielaczem 3 steruja¬ cym jej praca. Z tego rozdzielacza przewody 4 i 5 pro¬ wadza do bloków zaworowych 6 stojaków 7, przy czym przewód 4 rozgalezia sie równiez do przesuwnika 8 w mysl znanej zasady sprzegania przesuwnika ze stojaka¬ mi. Wymienione tu elementy, jak równiez ich uklad sa znane i nie wymagaja wyjasnien.Wedlug wynalazku do ukladu wprowadzono rozdzie¬ lacz 9 dwupolozeniowy sterowany hydraulicznie, który w polozeniu wyjsciowym, mianowicie w polozeniu le¬ wym na rysunku, stanowi otwarta droge dla rozkazu do przesuniecia danej sekcji nadchodzacego z recznie ob¬ slugiwanego rozdzielacza 10 umieszczonego w punkcie sterowniczym dla calej grupy sekcji. Zadaniem rozdziela¬ cza 9 jest calkowite odcinanie ukladu danej sekcji po ukonczeniu cyklu jej przesuwania. Z rozparciem sekcji zwiazane jest przesterowanie rozdzielacza w polozenie prawe. Gdy rozdzielacz 9 znajdzie sie w polozeniu pra¬ wym uklad danej sekcji jest odciety od dalszych rozka¬ zów, sekcja utrzymuje sie w stanie rozpartym, zas roz¬ kazy nadchodzace z rozdzielacza 10 zostaja przez roz¬ dzielacz 9 kierowane do nastepnej sekcji.Po przepracowaniu cyklu dosuwania wszystkich sekcji po kolei, nastepuje kolejno odciecie poszczególnych sek¬ cji i cala grupa zostaje odcieta. Wedlug wynalazku wpro¬ wadzono do punktu sterowniczego drugi rozdzielacz 11 obslugiwany recznie, który sluzy do wysylania krótko¬ trwalego impulsu przestawiajacego wszystkie rozdzielacze 9 poszczególnych sekcji w polozenie wyjsciowe. Ta droga grupa sekcji odcieta od rozkazów z rozdzielacza 10, pozostajaca w stanie spoczynku oraz w stanie rozpar¬ cia, uzyskuje ponownie mozliwosc przyjmowania rozka¬ zów do dalszego przesuwania sekcji kolejno zaczynajac od pierwszej sekcji. W zwiazku z wprowadzeniem do ukladu kazdej sekcji rozdzielacza 9, okazalo sie koniecz¬ ne wprowadzenie równiez elementów pomocniczych nie¬ zbednych do jego pracy, którymi sa zbiornik tlokowy 12 i dwa sterowane zawory zwrotne 13,14.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jest nastepujace.W punkcie sterowniczym zostaje reczna dzwignia prze¬ stawiony rozdzielacz 10, aby ciecz pod cisnieniem prze¬ wodem 15 poprzez rozdzielacz 9 dostala sie do komory sterowania rozdzielacza 3. Rozdzielacz 3 zostaje prze- sterowany, a ciecz pod cisnieniem z glównego przewodu 1 tlocznego dostaje sie do przewodu 4 i dalej poprzez stojakowe bloki zaworowe 6 do przestrzeni nadtlokowych stojaków 7. Powoduje to rabowanie stojaków, gdyz ciecz: z przestrzeni podtlokowych wraca przewodem 5 do glów¬ nego przewodu splywowego 2.Dzieki rozgalezieniu przewodu 4 ciecz pod cisnieniem 5 dostaje sie równoczesnie do przestrzeni nadtlokowej przesuwnika 8, na skutek czego sekcja przesuwa sie w kierunku czola sciany. Z przewodu 4 ciecz pod cisnie¬ niem dostaje sie równiez do zbiornika tlokowego 12 po¬ przez sterowany zawór zwrotny 14 przesuwajac tlok io zbiornika 12 w lewo. Gdy operator zauwazy, ze sekcja znalazla sie w przednim polozeniu, co widac dzieki po¬ krywaniu sie rzedów stojaków, przelacza recznie roz¬ dzielacz 10 w polozenie wyjsciowe przez co laczy prze¬ wód 15 z glównym przewodem splywowym 2. Poniewaz 15 w komorze sterowania rozdzielacza 3 cisnienie spada do atmosferycznego, sprezyna przesterowuje rozdzielacz 3 w polozenie wyjsciowe. W wyniku tego ciecz pod cis¬ nieniem dostaje sie do przewodów 5 i dalej poprzez sto¬ jakowe bloki zaworowe 6 do przestrzeni podtlokowych 20 stojaków 7 i sekcja zostaje-rozparta. Równoczesnie ciecz pod cisnieniem z przewodu 5 dostaje sie do zbiornika tlokowego 12 i przesuwa jego tlok w polozenie prawe.Ciecz wytloczona przy tym ze zbiornika 12 poprzez sterowany zawór zwrotny 13 dostaje sie do komory ste- 25 rowania rozdzielacza 9 i przesterowuje ten rozdzielacz.Po przesterowaniu rozdzielacza 9 w polozenie prawe, przewód sterujacy 15 jest odciety od ukladu hydraulicz¬ nego danej sekcji i polaczony z przedluzeniem tegoz przewodu wiodacym do sasiedniej sekcji, która symbo- 30 lizuje obrys C. Po nastepnym wlaczeniu rozdzielacza 10 rozkaz przesuwania sekcji przyjmuje nastepna sekcja i tak kolejno az do ostatniej. Po rozparciu calej grupy sek¬ cji jest ona w calosci odlaczona od przewodu sterowni¬ czego 15 i rozdzielacza 10. W tym polozeniu pozostaje 35 grupa obudowy dowolnie dlugo na przyklad przez okres przerwy w pracy na danej scianie lub co najmniej przez okres, w którym maszyna urabiajaca pracuje w rejonie innych grup obudowy.Aby ponownie umozliwic przyjmowanie rozkazów z 40 rozdzielacza 10, a tym samym uczynic grupe sekcji zdol¬ na do ponownego przesuwania kolejnych sekcji, nalezy wszystkie rozdzielacze 9 przestawic w polozenie wyjscio¬ we. Dokonuje sie tego nadajac rozdzielaczem 11 w punkcie sterowniczym krótkotrwaly impuls, który prze- 45 wodem 16 dochodzi do wszystkich sekcji danej grupy. PL PL PL