Pierwszenstwo: Opublikowano: 6.IX.1969 Uri 58099 Kl.47h,^ S/& MKP F 16 h *A EYTELNiA teduUKiDitowe/; Ptrlsk|«| Izidfptijnlliil Lnu.Twórca Wynalazku: mgr inz. Henryk Wilk Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Techniczne Przemyslu Maszyn Wló¬ kienniczych, Lódz (Polska) Urzadzenie sterujace ruchem postepowo-zwrotnym Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie steru¬ jace ruchem postepowo-zwrotnym, które moze miec zastosowanie w róznych galeziach techniki, zwlaszcza do napedu urzadzen do kontrolowania jakosci przesuwajacego sie pasma produktu w szczególnosci dzianiny, tkaniny lub pokladu wló¬ kien.Znane sa urzadzenia sterujace ruchem postepo¬ wo-zwrotnym, w których do dwukierunkowego ruchu przesuwajacego sie elementu wykorzystana jest praca elektrycznego silnika napedowego. Wa¬ da tych urzadzen jest nierównomierna predkosc ruchu w momencie nawrotów, wynikajaca z dlu¬ giego czasu przelaczania silnika dla zmiany obro¬ tów w przeciwnym kierunku, co jest spowodowa¬ ne duza elektromechaniczna stala czasowa silnika.Ten rodzaj napedu jest wysoce niekorzystny, zwlaszcza do przesuwania urzadzen typu czujni, kowego, gdzie wymagana jest duza równomier¬ nosc ruchu i szybkie nawroty.Znane jest równiez urzadzenie, gdzie sterowa¬ ny element wykonujacy ruch postepowo-zwrotny przesuwany jest za pomoca linki bez konca pro¬ wadzonej na dwóch kolach i poruszajacej sie stale w jednym kierunku. Sterowanym elemen¬ tem jest tu segment kola pasowego stykajacy sie naprzemian z górnym lub dolnym ciagiem linki bez konca. Urzadzenie to odznacza sie jednak skomplikowanym ukladem dzwigni i zderzaków sterujacych i nie daje gwarancji unikniecia po_ 2 czatkowego poslizgu miedzy segmentem kola pa¬ sowego a linka napedu w momencie przesterowy- wania.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia 5 do zmiany kierunku ruchu postepowego na zwrot¬ ny, które eliminuje wady dotychczas znanych urzadzen i zapewnia stala równomierna predkosc przemieszczania na calej dlugosci skoku.Zagadnienie to zostalo rozwiazane dzieki zasto- 10 sowaniu do napedu elementu o ruchu posuwisto- -zwrotnym linki elastycznej1 bez konca, na której przemieszczony element zostaje zakleszczany za pomoca urzadzenia sterujacego, przy czym linka nosna napedzana jest z kolei silnikiem elektrycz- 15 nym o niezmiennym kierunku obrotów.Zastosowanie urzadzenia bedacego przedmiotem wynalazku pozwala na uzyskanie równomiernego przemieszczenia danego elementu ruchem posuwi¬ sto-zwrotnym, nawet na bardzo krótkiej; drodze 2o skoku, co jest trudne do zrealizowania przy uzy¬ ciu do napedu silnika o zmiennym kierunku obrotów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym 25 fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju wzdluz¬ nym, fig. 2 — szczegól dzwigni zakleszczajacych w przekroju poprzecznym, a fig. 3 — widok z góry wedlug fig. 2.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z 'linki 30 bez konca 13 prowadzonej na dwóch kolach paso_ 58 0993 58 099 4 wych 1 i 9, z których jedno napedzane jest przez silnik elektryczny o niezmiennym kierunku obro¬ tów. Na lince 13 umieszczone jest urzadzenie ste¬ rujace 4, do którego umocowuje sie element ma¬ jacy sie przesuwac ruchem posuwisto-zwrotnym na szynie jezdnej nie pokazanej na rysunku.Urzadzenie sterujace posiada dwie dzwignie za¬ kleszczajace 5 i 12 sterowane przez dwa przesuw, ne zderzaki 3 i 7 wyposazone w sworznie 6 i 10 oraz w amortyzatory sprezynowe 2 i 8.Zasada dzialania urzadzenia jest nastepujaca.Przemieszczenie sie elementu w prawo to jest w kierunku strzalki A pokazanej na fig. 1, powodo¬ wane jest zakleszczeniem linki 13 w urzadzeniu sterujacym przez dzwignie 12. Przesuw nastepuje do chwili zatkniecia sie urzadzenia sterujacego 4 z prawym zderzakiem krancowym 7. W momen¬ cie zetkniecia sie ze zderzakiem nastepuje wykle- szczenie dzwigni 12 przez sworzen zderzaka 10 az do oporu z kolkiem 11, a jednoczesnie zakleszcze¬ nie dzwigni 5 na lince 13 przez sworzen zderza¬ ka 6.Dokleszczenie linki nastepuje samoczynnie, co jest spowodowane jej ruchem i doborem odpo_ wiedniej krzywizny na dzwigni zakleszczajacej.Sprezyna 2 i 8 o regulowanej sztywnosci powodu¬ je lagodne wyhamowanie ruchu elementu poru¬ szajacego sie. Zakumulowana w sprezynie energia w momencie dochodzenia nadaje mu predkosc w 10 15 20 25 przeciwnym kierunku, o wielkosci zblizonej do predkosci poruszania sie linki, co eliminuje szar¬ pniecia w momencie nawrotu i nierównomiernosc pracy calego ukladu napedowego. Po przeciwnej stronie umieszczony jest zderzak lewy 3, pracuja¬ cy analogicznie jak zderzak prawy 7.W celu uniemozliwienia samoczynnego zaklesz¬ czania linki przez dzwignie 5 i 12 przewidziane sa zatrzaski kulkowe 14, które maja za zadanie usta¬ lenie polozenia dzwigni wówczas, kiedy ona pra¬ cuje. Przesuwne zderzaki pozwalaja na dowolna regulacje skoku elementu przemieszczanego w za¬ leznosci od potrzeb. PL