Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1969 57599 KI. 67 a, 9 MKP B 24 b 5j4o UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zygmunt Bujakowski, inz. Stanislaw Chmielniak, mgr inz. Julian Ptak Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Hutniczego „Biprohut", Gliwice (Polska) Oczyszczarka rur Przedmiotem wynalazku jest oczyszczarka rur sluzaca do jednoczesnego czyszczenia wewnetrznej i zewnetrznej powierzchni rur metoda mechanicz¬ na, za pomoca wymiennych sikrobaków i szczotek, Dotychczas oczyszczenie rur z rdzy odbywa sie recznie za pomoca szczotek stalowych lub tez recznie za pomoca szczotek stalowych obracanych silnikiem, umieszczonym ma narzedziach czyszcza¬ cych ogólnie znanych z walem gietkim. Jeden i drugi sposób poza tym, ze jest pracochlonny i uciazliwy dla pracownika nadaje sie do stoso¬ wania do rur o duzych srednicach, gdyz dostep do wnetrza rur o srednicy malej i dlugich, dla tych narzedzi jest utrudniony. Praca reczna po¬ nadto nie jest dokladna i oczyszczone tym sposo¬ bem powierzchnie wykazuja miejsca nieczyszczone lub oczyszczone niedokladnie, tCelem wynalazku jest opracowanie takiej kon¬ strukcji urzadzenia do czyszczenia rur, któraby zapewnila dokladne czyszczenie wewnetrznej i zewnetrznej powierzchni rury, w sposób auto¬ matyczny z maksymalnym ograniczeniem pracy ludzkiej.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie skrobaków lamiacych zgorzeline i rdze oraz szczotek stalowych, usuwajacych zanieczyszczenia, wykonanych w postaci nieruchomych glowic czy¬ szczacych rure wewnatrz i zewnatrz, przy umie¬ szczeniu rury czyszczonej w obrotowym uchwycie posadowionym na wózku, co pozwala na obraca¬ lo 30 2 nie i przesuwanie rury celem jej wzdluznego czyszczenia, przy czym uchwyt obrotowy czysci dodatkowo te czesc rury, która obchwytuje, a iktóry to uchwyt wyposazony jest w lamacze tlenków i szczotki oraz szczeki do trzymania rury, przy czym te ostatnie sa uruchamiane i luzowane sworzniem klinowym. Ponadto dla czyszczenia róznych srednic rur .glowice maja mechanizmy dzwigniowo sprezynowe dla zmiany polozenia szczotek i lamaczy tlenków. Konstrukcja ta za¬ pewnia dokladne czyszczenie rury nawet przy dosc znacznej róznicy odchylek wykonania rury.Wynalazek jest blizej objasniony w przyklado¬ wym wykonaniu pokazanym na rysunku na któ¬ rym fig. 1 przedstawia oczyszczarke w rzucie bocznym, fig. 2 rzut z góry calosci urzadzenia, fig. 3 i 4 przedstawiaja schemat dzialania glowicy obrotowej oraz mechanizm dosuwania szczotek i ryglowania rury, fig. 5 przedstawia schemat dzialania glowicy czyszczacej wewnetrznej, fig. 6 schemat dzialania glowicy czyszczacej zewnetrz¬ nej, :a fig. 7 przedstawia schemat dzialania samo¬ nastawnych rolek podpierajacych czyszczona rure.Oczyszczarka rur sklada sie z wózka 1, na któ¬ rym posadowiony jest naped 13 wózka 1 na przy¬ klad o znanej konstrukcji z zebatka, z obrotowej glowicy uchwytowej 2, z zewnetrznej glowicy czy¬ szczacej 3, z wewnetrznej glowicy czyszczacej 4 oraz z samonastawnych rolek 5, sluzacych do pod¬ parcia czyszczonej rury 7. Wózek-z wlasnym na- 575993 pedem 13 jazdy, porusza sie na czterech kolach po szynach. Do napedu mechanizmu 13 jazdy za¬ stosowano silnik elektryczny dwubiegowy, który w znamy sposób poprzez sprzeglo i skrzynie biegów napedza kolo zebate wspólpracujace z zebatka ulozona wzdluz toru jezdnego. Na wózku.ponadto zamontowany jest mechanizm obrotu glowicy 2 oraz mechanizm dosuwania szczotek i ich ryglo¬ wania 6.Mechanizm obrotu glowicy 2 napedzany jest, in¬ nym niz naped przesuwu wózka, silnikiem elek¬ trycznym z którego naped poprzez' sprzeglo i przekladnie zebata przenoszony jest na glowi¬ ce 2. Zadaniem glowicy jest uchwycenie rury 7 od wewnatrz w celu nadania jej ruchu obrotowego i posuwistego, dla przesuniecia obracajacej sie rury 7 przez zespól czyszczacych stalych glowic 3 i 4. Glowica 2 zaopatrzona jest w cztery lub szesc i(w zaleznosci od srednicy czyszczonej rury 7) przesuwnych szczek 10 rozsuwanych elementem w postaci kwadratowego ostroslupa 9, a cofanych sprezynami. Innym zadaniem glowicy 2 jest czy¬ szczenie wewnetrznej powierzchni konca rury 7, w miejscu gdzie rura uchwycona byla szczekami.Do tego celu sluza umieszczone w szczekach 10 naprzemian szczotki 11 i skrobaki 12 dociskane sprezynami. Mechanizm dosuwania szczek 10 przedstawiony jest na rysunku (fig. 3 i 4). Dzwig¬ nia przesunieta za pomoca silownika pneumatycz¬ nego w polozenie „b", ustalone w znany sposób sterowanym elektrycznie zderzakiem 14, spowo¬ duje dosuniecie za pomoca elementu w postaci ostroslupa kwadratowego 9 szczotek 11 do rury, co uwidacznia górna czesc rysunku na fig. 4.W tym polozeniu szczotek 11 nastepuje, przez obrót glowicy 2, czyszczenie konca rury 7.W celu zaryglowania rury 7, ruchomy zderzak 14 zostaje przesuniety w dól, pozwalajac na prze¬ suniecie dzwigni w polozenie „c", co spowoduje dosuniecie równiez za pomoca elementu 9 szczek 10 do rury 7 jak to uwidocznione jest na dolnej czesci rysunku wedlug fig. 4. Wielkosc sily ryglu¬ jacej reguluje sie przez zmiane przelozenia dzwig¬ ni. Szczotki 11 w glowicach czyszczacych stalych 3 i 4 mocowane sa elastycznie,' a dosuwanie ich odbywa sie za pomoca silownika pneumatycznego z cylindrami 15. Sposób dzialania podporowych rolek 5 przedstawiony jest na fig. 7.Rolki 5 ulozyskowane sa na osiach pionowych przesunietych mimosrodowo w stosunku do srodka rolki. Przy takim rozwiazaniu rolka ustawia sie sama w kierunku ruchu rury. Rura 7 podawana jest za pomoca nieuwidocznionego na rysunku po¬ dajnika na tocznie 8. Po wlaczeniu mechanizmu jazdy glowica 2 wsuwana jest do rury 7, a na¬ stepnie rura 7, przesuwana wraz z wózkiem, wprowadzana jest do glowic 3 i 4. Po przesunieciu rury 7 przez glowice stale 3 i 4 mechanizm nape¬ du wózka 1 zostaje zatrzymany. W tym momencie silownik z cylindrami 15 dociska szczotki 11 glo¬ wic stalych 314 do rury 7, a nastepnie zostaje uruchomiony mechanizm 6, fctóry dociska szczotki 11 w glowicy 2 dp wewnetrznej powierzchni rury. 4 Dociekanie odbywa sie za pomoca elementu w po¬ staci kwadratowego ostroslupa 9, który • przez wcisniecie go silownikiem rozsuwa szczeki 10, w których jak wspomniano znajduja sie szczotki li. 5 W tym momencie wlacza sie mechanizim obrotu glowicy 2 i tym saimym szczotki 11 i skrobaki 12 czyszcza od wewnatrz koncowa czesc rury 7. Po oczyszczeniu wewnetrznego pasa rury 7 odsuwa sie zderzak 14, po czym silownikiem wsuwa sie 10 glebiej w glowice 2 element w postaci kwadrato¬ wego ostroslupa 9, który teraz mocniej dociska szczeki 10 do wewnetrznej powierzchni rury 7, co powoduje wsuwanie szczotek 11 i skrobaków 12 w szczeki 10 i docisniecie szczek 10 do rury ;7 15 i zacisniecie rury w glowicy2. l Nastepnie uruchamia sie mechanizm obrotu glowicy 2 i mechanizm 13 napedu jazdy wózka 1, co powoduje obracanie sie i przesuw rury 7 i czy¬ szczenie jej powierzchni szczotkami 11 w glowi- 20 cach 3 i 4. Czyszczenie odbywa sie w dwu kierun¬ kach. Po zakonczeniu czyszczenia odryglowuje sie rure 7 i wysuwa sie z niej glowice 2, za pomoca wózka 1, a nastepnie, za pomoca uniewidocznione- go na rysunku urzadzenia dzwigowego, rura 7 25 zostaje przetransportowana na inne stanowisko operacyjne. Stale glowice czyszczace 3 i 4 sa iszczelnie obudowane i polaczone rurociagiem przez który wysysany jest wytwarzajacy sie podczas czyszczenia pyl. 30 Obudowa glowic jak równiez instalacja zasyca- jaca sa niepokazane na rysunku. Oczyszczarka do¬ stosowana jest do rur o róznych srednicach i dlu¬ gosciach. Regulacja dostosowujaca urzadzenie do dlugosci czyszczonych rur odbywa sie przez odpo- 35 wiednie przestawienie wylaczników krancowych przesuwu, a regulacja dostosowujaca urzadzenie do srednicy rur odbywa sie za pomoca przestawie¬ nia silowników z cylindrami 15 glowic 3 i 4. 40 PL