Pierwszenstwo: 14.XI.1962 Holandia Opublikowano: 15.1.1969 56717 KI. 76 c, 9 MKP D 01 h A$\qC UKD Wlasciciel patentu: N.V. Onderzoekingsinstituut Research, Arnhem (Holandia) Sposób wiazania co najmniej dwóch konców przedz Wynalazek dotyczy sposobu wiazania co najmniej dwóch konców zerwanej przedzy. Znane jest pow¬ szechnie laczenie konców przedzy przez wiazanie ich ze soba. Jakkolwiek polaczenia w postaci wez¬ lów sa zwykle zadowalajace, jednakze maja one i wady.Po pierwsze — wytrzymalosc na rozciaganie przedz z wezlami jes*c mniejsza od wytrzymalosci Tprzedz bez wezlów.Po drugie — przy obróbce przedzy z wezlami na maszynach wlókienniczych wezly moga zaklócac przebieg procesu wskutek zatrzymywania ich np. przez pekolapacz lub wskutek zaczepiania sie wez¬ lami w czasie odwijania przedzy z nawoju. Rów¬ niez podczas karbikowania grubego pasma przedzy za pomoca znanego urzadzenia do karbikowania, do którego to urzadzenia pasmo jest wprowadzane za pomoca dwóch walków, wezel moze przeszkodzic przedzy w wejsciu miedzy walki.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci. Sposób wedlug wynalazku wiazania co naj¬ mniej dwóch konców przedzy polega na równoleg¬ lym ulozeniu konców przedz i zacisnieciu otrzyma¬ nej wiazki przynajmniej w dwóch miejscach, oraz na skierowaniu przynajmniej jednego strumienia gazu na odcinek przedzy znajdujacy sie miedzy za¬ ciskami, podczas gdy przedza znajduje sie pod na¬ prezeniem.Jak wiadomo, podmuch strumienia gazu powo- 10 15 20 25 30 duje rozdzielenie sie przedzy na splatane wlókna, co powoduje wzajemne zczepienie sie przedz.Proces ten bedzie dalej nazywany splataniem przedz, przy czym moga one byc splatane na ogra¬ niczonej lub nieograniczonej dlugosci.Mozna cala wiazke przedz przeprowadzic przez strumien gazu uzyskujac splecenie na calej jej dlu¬ gosci. Jednakze w wiekszosci przypadków nie jest wymagane uzyskanie tak trwalego polaczenia. Przez skierowanie podmuchu kolejno na kilka punk'ców wiazanych przedz, który to sposób jest dalej nazy¬ wany splataniem miejscowym, otrzymuje sie pola¬ czenie, które zwykle jest równie mocne.Splatanie miejscowe moze byc równiez wykony¬ wane w kilku punktach równoczesnie jako operacja jednorazowa, przez skierowanie na wiazane prze¬ dze strumienia gazu z kilku dysz. Jezeli liczba miejsc splecenia jest wystarczajaco duza, trwalosc uzyskanych polaczen jest równa lub wyzsza od trwalosci jednolitego pasma przedzy.Po zakonczeniu splatania lub splatania miejsco¬ wego korzystnie jesV obciac wolne konce wiaza¬ nych przedz, pozostajace poza zaciskami.Sposobem wedlug wynalazku moga byc wiazane przedze skrecane lub nieskrecane. Przez przedze skrecane rozumie sie tu przedze majace nie wiecej niz 40 skretów na metr. Wlókna w przedzy silniej skrecanej moga nie zostac dostatecznie rozdzielone przez podmuch z dyszy gazowej, w wyniku czego nie zostalyby one przeplecione ze soba. 5671756717 Sposobem wedlug wynalazku mozna wiazac prze¬ dze o malej lub duzej liczbie denier.Zaciskanie przedz i utrzymywanie ich pod napre¬ zeniem moze byc wykonywane recznie.Podczas procesu splatania strumien gazu moze byc kierowany na wiazane przedze pod dowolnym katem, jednakze dla uzyskania optymalnego wyniku zaleca sie kierowac podmuch prostopadle do wia¬ zanych przedz.Naprezenie przedz w czasie splatania moze wahac sie w szerokich granicach. Najlepsze wyniki osiaga sie przy naprezeniach od 0,05 do 0,3 g na denier.Jako gaz mozna stosowac np. dwutlenek wegla, azot, pare nasycona lub nienasycona itd. Ze wzgle¬ dów ekonomicznych korzystnie jest stosowac powie¬ trze.Mozna wiazac ze soba zerwane przedze np. z re¬ generowanej celulozy, z octanu celulozy, z poliami¬ dów, z poliestrów, z polialkilenów, z poliakryloni- tryli itd. Jezeli poddaje sie wiazaniu przedze z re¬ generowanej celulozy, zaleca sie nawilzenie ich przed splataniem, np. woda.Wiazanie konców przedz sposobem wedlug wyna¬ lazku mozna prowadzic za pomoca urzadzenia, któ¬ re przykladowo zostalo pokazane na fig. 1 w prze¬ kroju pionowym.W trakcie procesu powietrze wdmuchuje sie pod cisnieniem przez wylot 31 dyszy 26 do komory 27.Otwór '32 komory znajduje sie dokladnie naprze¬ ciwko wylotu 31 dyszy 26. W urzadzeniu znajduja sie dwa wodziki 28 tak umieszczone, ze znajdujace sie pod naprezeniem wiazane przedze sa utrzymy¬ wane w osi wylotu dyszy przez wodziki.Konce 29 i 30 dwóch pasm przedzy sa ulozone rówlolegle do siebie i umocowane w zaciskach 33.Pod dzialaniem podmuchu gazu ulozone równole¬ gle konce przedz splataja sie, przy czym mozna otrzymac powiazanie zerwanych konców przedz punktowe lub na pewnym odcinku, w zaleznosci od dzialania strumienia gazu.Sposób wedlug wynalazku jest szczególnie do¬ godny dla wiazania przedz skreconych z dwóch lub wiecej przedz o róznych kolorach. Stosujac sposób wedlug wynalazku przedze te mozna wiazac takj iz miejsca polaczen sa calkowicie niewidoczne.Otrzymanie takich polaczen jest opisane tytulem przykladu w zwiazku z rysunkiem fig. 2, na któ¬ rym pokazano urzadzenie do laczenia przedzy o trzech kolorach w widoku aksonometrycznym.Na podstawie 1 umieszczone sa na obrotowych wrzecionach 2 i 3 cewki 4 i 5 z nawojami 6, 7.Przedza 8, 8* z tych nawojów jest identyczna f zo¬ stala otrzymana przez skrecenie razem trzech przedz o kolorach czerwonym, zielonym i bialym.Na podstawie 9 jest umieszczone wrzeciono 3, któ¬ re otrzymuje naped od kola obracanego recznie. Os tego recznie obracanego kola jest prostopadla do osi obrotowego wrzeciona 3. Na podstawie 9 znaj¬ duje sie równiez zacisk 10 do przedzy. Urzadzenie 1 zawiera dalej umocowany wychylnie zacisk 11, utrzymywany w pozycji pionowej za pomoca tulei 12. Gdy tuleja 12 zostaje uniesiona, zacisk 11 po¬ chyla sie pod dzialaniem obciaznika 13. W sklad urzadzenia wchodzi równiez pionowa scianka 14, do której przymocowane sa *crzy wsporniki 15, 16 i 17. 15 25 Sluza one do czasowego umocowywania urzadzenia do splatania konców przedzy, pokazanego na ry¬ sunku fig. 1.Laczenie konców przedz 8, 8' odbywa sie w na- 5 stepujacy sposób. Krótki odcinek przedzy 8 odwija. sie z nawoju 6 i w pewnej odleglosci od tego na¬ woju umieszcza sie w zacisku 11. Odcinek ten roz¬ kreca sie recznie, by otrzymac trzy oddzielne prze¬ dze, 18, 19 i 20, odpowiednio czerwona, zielona i 10 biala.Tak samo odwija sie odcinek przedzy 8', umiesz¬ cza sie go w zacisku 10 i recznie rozkreca na trzy oddzielne przedze 21, 22 i 23 odpowiednio czerwo¬ na, zielona i biala.Nastepnie umieszcza sie na wsporniku 15 urza¬ dzenie do splatania konców przedz pokazane na fig- 1 i wprowadza sie do niego konce przedz 19 i 22.Na koncach tych przedz sa umocowane obciazniki 25, dzieki czemu przedze te sa naprezone.Konce przedz 19 i 22 sa wiazane za pomoca urza¬ dzenia przedstawionego na fig. 2. Po usunieciu ob¬ ciazenia 25 polaczone konce przedz umieszcza sie w zaczepie sprezynowym 24. Wreszcie odcina sie- niesplecione konce przedz.Wyzej opisane postepowanie powtarza sie z czer¬ wonymi (18, 21) i bialymi (20, 23) koncami przedz.W ten sposób otrzymuje sie 'trzy plecione polacze¬ nia.Nastepnie podnosi sie tuleje 12, w wyniku czego polaczone przedze zostaja naprezone. Najlepiej, aby naprezenie to bylo równe naprezeniu przedzy sto¬ sowanemu przy skrecaniu przedz 8, 8'. Nastepnie przedze zostaja usuniete ze sprezynowego zaczepu 24. Przez obracanie podstawy 9 polaczone konce przedz zostaja skrecone w taki sposób, aby odcinek laczony zawieral taka sama liczbe skretów na cm, jak oryginalna przedza.Przez umieszczanie urzadzenia do splatania kon¬ ców przedz kolejno na wspornikach 15, 16 i 17 osiaga sie te korzysc, ze polaczenia sa zawsze nie¬ widoczne. Gdyby urzadzenie do splatania konców przedz nie bylo przesuwane, uzyskane splecione polaczenia moglyby byc widoczne. Wzajemne prze¬ suniecie splecionych polaczen wzdluz pasma daje i Ka dodatkowa korzysc, ze wytrzymalosc tych po¬ laczen na rozciaganie jest z. reguly wieksza, niz gdyby wszystkie laczenia wypadaly w tym samym, miejscu.Jezeli przedza jest slabo skrecona, z reguly nie¬ ma potrzeby skrecania odcinka, na którym wyko¬ nano laczenie, zwlaszcza gdy dobierze sie odpo¬ wiednio mala odleglosc miedzy zaciskami 10 i 11.Nawet gdy przedza jest mocno skrecona, nie zaw¬ sze konieczne jest skrecanie odcinka, na którym wykonano wiazanie. W takiej sytuacji rozkrecanie odcinka przeznaczonego do wykonania zwiazania powinno odbywac sie przez kolejne wyciaganie pojedynczych przedz z nawoju, co powoduje prze¬ suniecie skretów przedzy w kierunku nawoju. Pa wykonaniu polaczenia w wyzej opisany sposób zlaczone przedze same sie skrecaja. PL