Opublikowano: 10.11.1969 56695 KI. 21 d', 53 MKP H 02 k UKD <^MZ Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Waclaw Piotrowski, mgr inz. Wla¬ dyslaw Adamowicz, inz. Roman Jezierski Wlasciciel patentu: Zjednoczone Przedsiebiorstwo Projektowania i Wy¬ posazania Zakladów Przemyslu Elektro-Maszynowe- go „Prozamet-Bepes", Warszawa (Polska) Sposób impregnowania uzwojen stojanów silników elektrycznych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób impregno¬ wania uzwojen stojanów silników elektrycznych lakierami termoutwardzalnymi i urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu.Znane dotychczas sposoby nie zapewnialy rów¬ nomiernego zaimpregnowania wszystkich partii uzwojenia stojanów, poniewaz zarówno w metodzie zanurzeniowej jak i w metodzie przetloczeniowej syciwo sciekalo z uzwojen polozonych w tej czesci, która w trakcie nasycania i obciekania byla zwró¬ cona ku górze.Równoczesnie w znanych dotychczas urzadzeniach szkodliwe dla zdrowia pary rozpuszczalników ulat¬ niajac sie w czasie nasycania uzwojen, transportu i nagrzewania utwardzajacego impregnat zatruwa¬ ly atmosfere pomieszczen produkcyjnych.Impregnowanie uzwojen stojanów silników elek¬ trycznych sposobem bedacym przedmiotem wyna¬ lazku usuwa wyzej wymienione niedogodnosci.Uzwojone rdzenie stojanów (pakiety) przed ich wcisnieciem w korpus silników wzglednie po zla¬ czeniu z korpusami nasycane sa w znany sposób metoda przetloczeniowa z tym, ze wedlug wynalaz¬ ku jako syciwo stosowany jest termoutwardzalny lakier poliestrowy. Nastepnie nasycone uzwojenia podgrzewane sa indukcyjnie w celu utwardzenia impregnatu.W nastepnej operacji zwrócone ku górze czola uzwojen polewane sa impregnatem dawkowanym 30 automatycznie w ilosci dostosowanej do wielkosci danego rodzaju silnika.Polane czola uzwojen podgrzewane sa nastepnie promiennikami podczerwieni lub innymi grzejni¬ kami co powoduje utwardzenie impregnatu, przy czym operacje te przeprowadza sie w pionowym polozeniu plaszczyzny tych czól.Szkodliwe opary wydzielajace sie szczególnie w czasie wygrzewania uzwojen odprowadzane sa za pomoca lokalnych odciagów mechanicznych.Urzadzenie do impregnowania uzwojen stojanów silników elektrycznych bedace przedmiotem wyna¬ lazku przedstawione jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry calego urzadzenia lacznie z zespolami tran¬ sportowymi, a fig. 2 przekrój wzdluz linii A—A na fig. 1.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z do¬ stawczego przenosnika 1, przetlocznika 2, obroto¬ wego stolu 3 wyposazonego we wsporniki 4 i rygiel 21, obrotowego nagrzewacza 5 wyposazonego w in- duktory 6, polewarki 7 czól, liniowego nagrzewacza 8, manipulatorów 10, 11 i 12, podnosników 13, 14, 15, 16, 17 i 18 oraz koncowego przenosnika 9. Wszyst¬ kie wymienione zespoly urzadzenia, za wyjatkiem dostawczego przenosnika 1 i podnosnika 13, obudo¬ wane sa kabina 22 zaopatrzona w nieuwidocznione na rysunku odciagi mechaniczne.Foza kabina 22 znajduja sie ponadto pompownia 56 69556695 3 4 20 impregnatu i pompownia 19 dla mechanizmów hydraulicznych urzadzenia.Urzadzenie dziala w sposób nizej opisany.Przeznaczone do impregnowania uzwojone rdze¬ nie stojanów (pakiety) wzglednie — jezeli cykl montazowy silników to przewiduje — cale stojany z wmontowanymi w nie uzwojonymi rdzeniami ustawiane sa na dostawczym podnosniku 1, który przenosi je w strone podnosnika 13. Manipulator 10 wspólpracujacy z podnosnikami 13 i 14 przenosi nastepnie przeznaczone do impregnacji zespoly — zwane w dalszym ciagu pakietami — na obrotowy stoi 3 unieruchomiony w tym czasie ryglem 21 i ustawia, je pojedynczo na kolejnym wsporniku 4.Nastepuje odryglowanie stolu 3 sprzezone z ruchem powrotnym manipulatora 10 i pakiet zostaje pod¬ suniety pod przetlocznik 2. W przetloczniku 2 pa¬ kiety zostaja automatycznie uszczelnione, a przez ich wnetrze zostaje przetloczone poliestrowe syci- wo impregnujace.W czasie kolejnych taktów obrotu stolu 3 pakie¬ ty wchodza w zasieg dzialania manipulatora 11, który wspólpracujac z podnosnikami 15 i 16 usta¬ wia je pojedynczo w polu dzialania kolejnych in- duktorów 6 nagrzewacza 5. Dzialanie termiczne in- duktorów 6 powoduje utwardzenie syciwa.Czas obrotu stolu nagrzewnika 5 jest tak dobra¬ ny, ze z chwila przesuniecia sie kazdego kolejnego induktora 6 wraz z pakietem, który w nim jest utwardzany — w pole dzialania manipulatora 12, zasadnicza faza utwardzania impregnatu jest za¬ konczona. Manipulator 12 wspólpracujacy z podnos¬ nikami 17 i 18 przenosi teraz pakiet pod polewarke 7, przez która zwrócone ku górze czola uzwojenia zostaja polane porcja impregnatu dobrana do wiel¬ kosci danego typu silnika.W nastepnej operacji za pomoca podnosnika 18 wyposazonego w obrotnik, stojan jest kladziony w pozycji poziomej na przenosniku 9, którym jest transportowany wdluz liniowego nagrzewacza 8 pod dzialaniem którego nastepuje termiczne utwar¬ dzenie impregnacji na czolach uzwojen. W dalszym ruchu przenosnika 9 pakiety z zaimpregnowanym juz uzwojeniem transportowane sa poza urzadzenie na stanowisko odbioru.Mechanizmy transportowo-manipulacyjne urza¬ dzenia sa napedzane na przyklad hydraulicznie a mechanizmy przetlocznika 2 i polewarki 7 pneu¬ matycznie. Sterowanie poszczególnymi mechaniz¬ mami urzadzenia moze sie odbywac na przyklad za pomoca aparatury elektro-hydraulicznej i elektro- pneumatycznej w zaleznosci od rodzaju napedów.Impregnat dostarczany jest do urzadzenia w po¬ jemnikach, które stanowia równoczesnie zasobniki dla przetlocznika 2.Pary rozpuszczalnika wydzielajace sie w czasie procesu impregnacji usuwane sa z kabiny 22 za po¬ moca wyciagów mechanicznych.Okresowe plukanie instalacji obiegu impregnatu wykonywane jest za pomoca pompowni M z tym, ze zamiast zbiornika z impregnatem podlacza sie pojemnik z czynnikiem wyplukujacym. PL