PL56668B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.1.1969 56668 KI. 62 c, 21 MKP B 64 d UKD K}\it Twórca wynalazku: inz. Tadeusz Siepierski Wlasciciel patentu: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego Przedsiebior¬ stwo Panstwowe, Mielec (Polska) Samoczynny wylacznik sily, zwlaszcza do hamujacych spadochronów samolotowych Przedmiotem wynalazku jest samoczynny wy¬ lacznik sily, zwlaszcza do hamujacych spadochro¬ nów samolotowych, przeznaczony do wielokrotne¬ go uzycia.Na samolotach o duzych predkosciach lotu sa stosowane spadochrony hamujace uzywane w czasie ladowania. Spadochron hamujacy winien byc otwarty przy okreslonej predkosci, co wiaze sie z wytworzeniem sily hamujacej o okreslonej wartosci. W przypadku otwarcia spadochronu przy predkosci samolotu wiekszej od dopuszczal¬ nej stosuje sie mechanizmy odlaczajace spado¬ chron od samolotu. Zasada dzialania stosowanych mechanizmów opiera sie na zniszczeniu elemen¬ tu mechanizmu, na przyklad na uzyciu zrywanej sruby, scinanej tulejki itp. przy przekroczeniu okreslonej wartosci sily.Jest rzecza oczywista, ze wartosc tej sily jest zmienna i zalezna od predkosci ladowania, co stwarza koniecznosc kazdorazowej wymiany me¬ chanizmu przy zmianie zadanej predkosci lado¬ wania.Stosowanie elementów niszczonych jako czuj¬ nika, nie pozwala ustalic wielkosci faktycznej sily niszczacej z dokladnoscia wymagana warun¬ kami eksploatacji samolotu. Wynika to z niejed¬ norodnosci materialu elementu niszczonego oraz róznego wplywu obróbki cieplnej na wytrzyma¬ losc tego elementu.Na podstawie przeprowadzonych prób na sru- 10 15 25 30 bach zrywowych obrabianych cieplnie stwierdzo¬ no, ze miedzy sruba zrywowa spadochronu, a próbka blizniacza, przeznaczona do okreslenia pa¬ rametru Rr istnieja przypadki duzej rozbieznosci rzedu 5 kg/mm2, co w przeliczeniu na wartosci sily daje okolo 10% odchylenia. Natomiast po¬ dobne próby przeprowadzone na srubach zrywo¬ wych nie obrabianych cieplnie wykazuja rozbiez¬ nosci parametru Rr rzedu 4% w stosunku do próbek blizniaczych. Tak w jednym jak i w dru¬ gim przypadku stosowania srub zrywowych blad jest stosunkowo duzy i przekracza tolerancje okreslona wymaganiami konstrukcyjnymi.Dodatkowe trudnosci wynikajace ze stosowania elementów niszczonych to niemoznosc sprawdza¬ nia ich na dzialanie, gdyz podczas prób ulegaja zniszczeniu, a nastepne z kolei posiadaja inne pa¬ rametry wytrzymalosciowe. Takze po kazdym otwarciu spadochronu nalezy kontrolowac te ele¬ menty, gdyz moga nastapic trwale odksztalcenia plastyczne na przyklad przewezenie w przypadku uzywania srub zrywowych. To wszystko stwarza koniecznosc wykonywania duzej liczby elementów niszczonych.Celem wynalazku jest unikniecie omówionych niedogodnosci czyli usuniecie czestej wymiany ele¬ mentów wzorcowych i ich zmudnego cechowania.Aby osiagnac ten cel wytyczono sobie zadanie opracowania samoczynnego wylacznika sily prze¬ znaczonego dó wielokrotnego uzycia. 566683 Wedlug wynalazku uzyskano to w tein sposób, ze charakterystycznym elementem mechanizmu jest element sprezynujacy odksztalcajacy sie w kie¬ runku dosrodkowym, a wyswabadzany przez ele¬ ment przesuwajacy sie w kierunku osiowym na skutek ugiecia sprezyny pod dzialaniem sily. Sa¬ moczynny wylacznik zastapi elementy niszczone o parametrach wytrzymalosciowych blizej nieokre¬ slonych i umozliwi prawidlowosc dzialania wedlug z góry zalozonych warunków. Z uwagi na wielo¬ krotne uzycie wyeliminuje on duze zapasy tych elementów i braki wynikle w czasie ich wykonaw¬ stwa. Wylacznik posiada mozliwosc dokladnego ustawienia na zadana wartosc sily rozlaczania oraz pozwala na jej regulacje i zapewnia doklad¬ ne dzialanie w przypadku zaistnialej konieczno¬ sci. Sprawdzany kilkakrotnie na zalozona sile rozlaczania wykazuje powtarzalnosc wyników w granicach bledu okolo 1%. Wykonana charaktery¬ styka wylacznika wykazuje duza sztywnosc i jest zblizona do charakterystyki sruby zrywowej ulep¬ szonej cieplnie. Jedna z istotnych cech wylacznika jest zwarta budowa: posiada on male wymiary, a ponadto cechuje sie prostota konstrukcyjna i jest lekki. Pewnosc dzialania wylacznika, mozliwosc dowolnego dobrania charakterystyk elementów sprezystych oraz jego prostota pozwalaja na sto¬ sowanie go w róznych dziedzinach techniki.Tytulem przykladu wynalazek zostal zilustrowa¬ ny na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sa¬ moczynny wylacznik sily w przekroju podluznym wzdluz jego osi symetrii w stanie zlozonym, fig. 2 wylacznik po rozlozeniu. Jak pokazano na rysun¬ ku w tulejce 1 znajduje sie kilka zespolów spre¬ zyn talerzowych 2 nalozonych na sworzen srubo¬ wy 3 z kolnierzem 4. Nakretka oporowa 5 nakre¬ cona do oporu na tulejke 1 posiada otwór osio¬ wy, przez który przechodzi koniec sworznia sru¬ bowego 3. Koncówka sprezynujaca 6, posiadaja¬ ca pióra 7 zakonczone wystepami 8, umieszczona jest z drugiej strony tulejki 1 w ten sposób, ze konce piór 7 obejmuja kolnierz 4 sworznia sru¬ bowego 3. Ustalenie osiowe koncówki sprezynuja¬ cej 6 wzgledem tulejki 1 zapewnia nakretka re¬ gulacyjna 9 wkrecona w tulejke 1. Na koncówke sprezynujaca 6 naklada sie luzno stalowa oslo¬ ne 10, która jest oblozona elastycznym elemen¬ tem 11, najkorzystniej guma stanowiaca dodatko¬ we zabezpieczenie przed zniszczeniem oslony 10 przy upadku z duzej wysokosci. Stalowa oslona 10 oblozona elementem 11 przycisnieta jest do kon¬ cówki sprezynujacej 6 za pomoca specjalnej na¬ kretki z ciegnem linowym (nie pokazanej na ry¬ sunku) nakreconej na czesc gwintowana koncówki sprezynujacej 6. 56868 4 Podczas obciazenia wylacznika (rozciaganie) na¬ stepuje ugiecie sprezyn talerzowych 2 i równocze¬ snie wysuniecie kolnierza 4 sworznia srubowego 3 z piór 7 koncówki sprezynujacej 6. Przy calko- 5 witym wysunieciu kolnierza 4 sworznia srubo¬ wego 3 z koncówki sprezynujacej 6 nastapi slizga¬ nie sie piór 7 po czolowej powierzchni kolnierza 4 sworznia srubowego 3. Pióra 7 uginaja sie do srodka i nastepuje slizganie sie wystepów S piór 7 10 po wewnetrznej powierzchni nakretki regulacyj¬ nej 9 az do rozlaczenia wylacznika.W ten sposób spadochron (nie pokazany na ry¬ sunku) wraz z koncówka sprezynujaca 6 oddziela sie od samolotu (takze nie pokazanego na rysun- \5 ku). Stalowa oslona 10 oblozona elementem 11 za¬ bezpiecza koncówke sprezynujaca 6 przed Uszko¬ dzeniem w czasie jej upadku ze spadochronem na pas startowy i ponadto zabezpiecza wylacznik przed zanieczyszczeniem. 2e Wartosc sily, przy której nastepuje rozdzielenie wylacznika reguluje sie nakretka regulacyjna 9, przy czym wkrecanie jej w tulejke 1 powoduje wzrost, natomiast wykrecanie — spadek tej war¬ tosci. Regulacje ta przeprowadza sie przy ustalo- 25 nym polozeniu nakretki oporowej 5 wzgledem tu¬ lejki, na przyklad w polozeniu, gdy nakretka opo¬ rowa 5 nakrecona jest do oporu na tulejke 1.Zlozenie rozdzielonego wylacznika jest bardzo proste i przeprowadza sie w ten sposób, aby nie 30 zmienic polozenia nakretki regulacyjnej 9, to zna¬ czy nie zmienic ustalonej wartosci sily rozdziela¬ jacej. Po odkreceniu nakretki oporowej 5 i zdje¬ ciu tulejki 1 z zespolu sworzen srubowy 3 — spre¬ zyny talerzowe 2 naklada sie tulejke 1 na konców- 35 ke sprezynujaca 6, a nastepnie, po wlozeniu ze¬ spolu sworzen srubowy 3 — sprezyny talerzowe 2 w tulejke 1 dokreca sie nakretke oporowa 5 na tulejke 1 do oporu. 40 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Samoczynny wylacznik sily, zwlaszcza do ha¬ mujacych spadochronów samolotowych, znamienny tym, ze pomiedzy kolnierzem (4) sworznia srubo- 45 wego (3) umieszczonego w tulejce (1) i nakretka oporowa (5) nakrecona na tulejke (1) znajduja sie sprezyny talerzowe (2), natomiast koncówka spre¬ zynujaca (6) nalozona swymi piórami (7) na kol¬ nierz (4) sworznia srubowego (3) opiera sie swymi 50 wystepami (8) o nakretke regulacyjna (9) wkre¬ cona w tulejke (1) tak, iz charakterystycznym ele¬ mentem wylacznika jest koncówka sprezynujaca (6) wyswobodzana przez sworzen srubowy (3) przesuwajacy sie na skutek napiecia sprezyny (2) 55 pod dzialaniem sily.KI. 62 c, 21 56668 MKP B 64 d Fig / Fig.

2 PL