Pierwszenstwo: 20 listopada 1924 r. ("Wielka Brytanja).Wynalazek dotyczy pomip i itym podob- nych aparatów dluzacych Ido regulowania wyplywu cieczy i obejmuje konstrukcje, która poza innema zaletami dostarcza stale niezmienna ilosc dieczy. Zaleta ta huai spe¬ cjalne znaczenie przy fabrykacji sztuczne¬ go jedwabiu, polegajajcelj na wytwarzaniu przedzy z rozitwolru, mip. z wiskozy, przez przeciskanie jej iprzez rtunki formiercze ozy¬ li dysze. Aby uzyskac prodiukt o dostatecz¬ nej jedmostajnosdi, koniecznem jest, aby dysze zasilane byly stale roztworem o nie- zmiennem oismieniu. Ze wzgladu na rodzaj mateirjalu tuzywiamego niekorzystnie jest b- slagac potrzebne jednostajne cisnienie za- pomoca duzych zbdonAów i tym podob¬ nych urzadzen, Nimiejiszy wynalazek wpro¬ wadza apiaraty, które pod stalem cisnieniem moga dostarczac roztwór dio dysz. Rozumie sie, ze wynalazek lnie ogriainicza sie dio szlczególów podanych w o(pisie i ze mozna go stosowac równiez i do innych cieczy, które dostairczame byc maja stale w jeidina- kowiej ilosci.Wynalazek obejmuje aparat i poilega na polaczeniu dwóch okresowo dzialajacych pomp, których suwy tloiczace skladaja sie z okresów tloczacych jednakowa ilosc cieczy do wylotu wspólnego dla obu pomp oraz, ze wspomniany jedimostajmy okres tloczenia jedrnej pompy zlachodzJ na taki saim okres dnuigiiej pompy i ze aparat posiada komoreprzeanialcisooa do pcwnteslzczainia, nadwyzki diostaOTDoneij cieczy w czasie wspomnianych okresów^ bez zmiajny cisnienia w aJp*racie . Aparat jeist tak zibucfcowiaay, 4e pojem¬ nosc wspomnianej komory zmienia1 sie w czasie tego samego oktfesiu tloczenia w sto¬ sunku odwrotnymi do zmiany objetosci jed¬ nej iz pomp zasilajacych. Aparat sklada sie zatem z dwóch naprzemiain dzialajacych pom!p, oraz itrzeciej( która posiada komore wspomniana, dostosowujaca sie odpowlied- nio do nadwyzki diosiareadnej cieczy, Pompe, która (przejmuje nadwyzke cie¬ czy, tworzy tylnia powierzchnia] tloka j;etd- nej iz pomp zasilajiajcyiah orazf wspi6l|pra)GUK jjaca czesc cylindra*, zamknietego wspomnia¬ na czescia tloka.Aparat wyzcj wspomnJiany odznacza isie tern, ze nadwyzka cieczy, tloczona w kie¬ runku wylotu, wplywa do komory posred¬ niej, 'oddzielajac sie od strumienia plyna¬ cego ido wylotu tak, ze wskutek tego* j.est czasowo wylaczona z glównego, strumienia.Jezeli aparat taki obejmuje dwie pompy zasilajace i trzecia gr/amaidzaca, to wtedy wszystkie trzy pompy moga byc polaczone bezposrednio zi glównym wylotem.Zespól pomp, wedlug niniejszego wyna¬ lazku, moze byc wykonamy rozmaicie. Wy¬ nalazek dotyczy rówiniez szeriegu pewnych szczególów kon&ttrukcyjnydh oraz ustawie¬ nia pomp przedstawionego na zialaczfonych rysunkach.Fig, 1 przedstawiaj przekrój podluzny wedlug lirtji 1 — 1 fig. 2; fig. 2 — przekrój poprzeczny wedllug ilinji 2 — 2 fig, 1 hub fig. 4; fig. 3 — przekrój pionowy wzdluz liniji 3 — 3 fig. 2; fig. 4 — rzut poziomy w widoku; fig. 5 — przekrój wedlulg limji 5— 5 fig. 4; fig. 6 — jeden ze szczególów; fig. 7 — rzut pionowy w przekroju drugiego ro¬ dzaju budowy; fig. 8 — rzut pionowy w przekroju wedlug linji 8 —8 fig. 9 trzecie¬ go rodziarju budowy; fig, 9 — przekrój po¬ dluzny wedlug linji 9 — 9 fig. 8; fig. 10 -« pr,zekró| poprzeczny wiedlugi linii 10 — 10 fig. U czwartego rodziaju wykonania; fig, 11 — rzut pionowy tej isamej konstrukcji; fig;, 12 — rzut poziomy przekroju wedlug linji 12 -z J2 fig. 13 piatego rodlzaiju wyjco- najnia; fig. 13^ —«.przekrój poprzeczny iipa- dlu& liniji 13 — ft fig- 12; fig. 14 — r^it poziomy w przekroju wedlug linji 14 — 14 fig. 15 iszóstej odmiany wykonania; fig. 15 — przekrój pojprzeczny wedlug liniji 15 — 15- fig. 14; fig. 16 — schemat zesrtawiieniia grupy pomp; fiyL.lT.— rauit .pionowy w ptu^kroj^, ;przidd&tai*v4»jaey 6*6ematycznie sposób 'smarowania i chlodzenia lub ogrze* ¦ wiswair|omp.v f~\ - Odpowiada^ s^oie czesci poszcze¬ gólnych rodzai wykoaauia. oznaczone sa temii samemi literami. ! Aparat sklada sie zi przewod*it zaisikja- cego 10, polaczonego przewodem // z trze¬ ma cylindramii 12, 13 i 14, których konce polajczone sa przewlodem 15, stanowiacym przedluzenie prze^Yodu 11. Zawór 16 z prze¬ lotem 17 umieszczony jiest w przewodzie 11 pomiedzy przewodem zasilajacym 10 a cyfiiridmn 12. iPodobny aawór 18 z otworem 19 umieszczony jesit pomiedzy| cylindrem 13 i 14. Cylinder 14 posiada wylot 20, któ¬ ry,, przy uzyciu aparatu do wyrobu sztucz¬ nego .jedwabiu, polaczony jest z dysiziami pr!zasnicy. Kazdy z poszczególnych cylin¬ drów zaiopatrzony jest w tlok 21, 22 wt^glad- nie 23, które siegaja od ofcwajrfycLh&n«6w cylindrów aiz poza pnzewoidy 11, i&- Tlok 23 porusza sie w ten sposób, ze jsgor ondt tloczacy posiada stala sarybikosc,„ z wfyjas- kiem konców suwu,, w których s-zybkosc j$- gio maleje. Suw powrotny jiesfc spybaBj icdh bywa* sie z dowolna cdjpowadaia szybko* sciaj. Tlok 22 porusza isie z zupelnie' jednia*- kowa szybkoscia, jlak tlok 2A Wz w od¬ wrotnym kierunku, to^ znaclayi. ze tlok 22 wysuwa sie z szybkoscdar Izuipefoic* ije*L-\ nakowia i posiada t Mytisz^p! . sutarc polwpb*- ny. Tlok 2/ portusiza si^^.póiiokni^l^z:...^^; ka sarria ^zybkoiscia: jak ttob 23^ .teca dferetf j^go Aiiiiviu, jesd pradsttmitfy liafc^ ie.jofcnw^ - 2 -j«daio«bttjii©ga tloeiwrato p&ioms wsttwaTm sie tloka 21 zaczynia sie tuz przed odpo- nvle3nim okresem suwu tloka 23 i ttnwla tak dlugo, az tlok 23 skonczyl suw powtfctny irozJpoczafl nowy okres rówtodmierneigo tlo- czenlla. Suw powrotny tloka 21 feonczy sie pfizied ukonczeniem suwu tloczacego sloika 23. Wynika z powyz&zego, ze okresy1 rów- ^mferiijegl^ 21, 23 ziacho- daa-na stebie.Z&v*wy 16 i 18 przewidziane sa w ten spttób; zfe otwieraja i zamykaja przewody W i #5 podczas ofkresu wyzeji opisanego.Aby przedstawic spoisób -dlzliiailiainiaj tego wt^dzeinia, nalezy ptayjac^ ze cylitajdeir/14 ss&jpisibsf sie ciecza i ze tlok 23 tfofzjpioczal tfibcfeyc z (jednakowa szybkoscia,, ze tlok 22 ttAltfjfdttje sie "blisko tyilnejgo konca: cylindra, 13 i cofa sie z taka sama szybkoscia, a tlok 21 wtónSe nozlpoiazal sie cofac, Zawór 18 'j&sk w! peflozeniti izaimknietein, a zawór /6 -w otwaftteni. Ruchy poszczególnych tloków tfozpoczyin&jia sie od tego polozenia w, spo¬ sób wyzej1 opisany. €ieicz wyplywa z cylin- ifca%4 wylotem] 20 z jednakowa szybkoscia, okireiSlona tfuchem tloka 23. Gdy tlok 21 sie wysuwa, cylinder 12 napelniaj sie ciecza, nadplywajaca z przewodiu 10 przlelz1 pnzewiód ii i zawór 16. Cylinder 13 napelniia sie i^winiei ciecza inapltywaljaca w podobny sposólb, igdy tlldk 22 sie wysuwa z jledlriako- wa szybfcoisicia.Podczas gfdy zwldlnione wysuwanie .sie tlolca 22 tewa w dalszym ciagu, tlok 21 o- -siagia featócawie plotozenJie swetga suwu, lziiiieii^4der powoli posuwac *$ie najprzód i tloczy z ijedinakowia iszylbko- 3cia, -równa szybkosci z jaka tlok 22 sie co- ¦faj; Tfofc21 tloczy wskutek tego t jiedmaiko- wa sayMcosicia ciecz a cylindra 12 do cylini- xfea13.W tern polozeniu zamyka1 sie zalwór ?6, ffldtói iziaSS 2? i 22 pwufszaja sie idalej tak dltago, dbpiolki przestrzen ;zawlairfta piomiedzy dwoimia ich Iconcami pozostajie niezimiieriioi- t«a/:N^tychniijalslt potem zaWór 18, który do^ t^chozas, byl zeMStm^ h®z wplywu ma jedinosfcaijny wyfftyw ide- czy z cylididinai M do otiwoinii wt^liotowetl^, ponHeWaz napily calkowicie ptomiieszicza; sie w cylindlrze .13.Tlok 22 porusza sie z jedanaJkowa szfyjb- kosicia jak tlok 23, lecz w kierunku przei- ciwnym. Jesli izatteta tJlok 23 zwalnia* talk, ze ilosc tloczdniej ofeczy staje sile muniejsiza od szybkosci wtymagameji, tlok 22 równiez odpowiednio zwalnia slwój bieg/ Tlok 21 jednalkoWoizl w idlalsizymi ciagu tloczy z jed¬ nakowa szylbkoscia tak, ze calkowita ilosc tloczbnej ciielczy nie moze dluzej pomiescic siie w cylindrze 13, Nadwyzka cieczy naply¬ wajacej z cylindra Ii2 jest równa zmnilejiszo- nej iloisci cfiieczy, nalgromadizonej' wi cylin- drtze 13, a zmmiiejszenie to równa sie iziminiej- szoniefj iloistii cieczy idostarczialnej1 z cylindra 14. Ciecz ijedmak idolstairozona z cylindra 12 moze pnzeplywac przez otwór 19 w zawo¬ rze 18 cyliddna 14 ii bezposrednio przez wy¬ lot 20 tak, ze zasiilanlie z cylindra 12 'do- klaidriie uizuie!llnia zimniejsizenie ilosci cie¬ czy dloisrbarczoniej z cylkudra 14. Wófbec tejgfo tlok 23 mioze sie lolbecnie zattrfcymiac. Tlok 22 zatrzymnijie sie rówmieiz w tym isamym czasie, a caSlkowita ilosc cieczy tloczonej z cylindra 12 pr^ziez tlok 21 wyplywa wylotem tak, ze jednostajnosc wyplywiu sie nie zmie¬ nia. Podczas rówtniomiernego 'okresu tlocize- nlia tlokiem 21, tlok 23 cofa sie ibairdzo sizyibj- ko zpowrotem. Jednoczesmie tlok 22 potnu- sza sie szybko naprzódi, a tlocziac ciecz z cylindra 13 prm&zt otwór 19 w zalwiorze 18 dlo cyllindra 14, napelnila go. Gdy cylinder 14 napelni sie ponownie, tlok 23 zmienia kieirunek i zalczyna tloczyc z jedbostaijina szybkoscia. Tlok 21 dbllólza sie obecnie do konca iswfeigp siuwu' tloczacego, a tldk 22 9 znajduje sie nia zewnetrznym koncu cylin^ dra 13 i zacziynia isie cofac z jedn»akoWa sizybkoscia. Oba cylimdry 12 i 14 tlocza izai- temi z jediiiakowa iszybkoscia obcas W kie- rumku wylotu, ptfzyiczem cylinder 13 wy¬ twarza z taka satna lszyibkoisda pomiielszczfei- me nta tóieiciz tfoczotniA ^jtedba ziei wspowmfe- — 3 —nych pomp. W okresie, kiedy obydwa suwy zachodza ma siebie, za)wór 18 moze byc za- mlknijety tak, ze calkowita ilosc cieczy, przy¬ plywajacej wylotem 20, tloczy tlok 23. Na- tyjcfamiiast potem zaiwór 16 moznia oitworzyc i polaczyc cylindty 12 i 13 z przewodem zasilajacym 10, pfcozem zaraz tlok 21 maze przestac tlioozyc z jedtnakowa szybkosicia i zaczac ma cofac. Wyz^j1 opLsamy cyikl po¬ wtarza sie niastelpnie w dalszym ciagu.Jak widac, tlok 23 z cylindreta 14 onaiz tlok 21 z cylindrem 12 twoirza dwie pompy zasilajace, a tlok 22 z cylindrem 13 — ko- mloire o zmiienmteji pojemnosci lub pompe o- pisana poprzednio.Korpus aparatu wykonlany jest \z odle¬ wu 24 w odpowiedlniilej postaici, ai cylindry 12, 13 i 14 twioirza otwory z jednej strony otwarte i wymienione we wspomnianymi kor¬ pusie. Ptfziewddy laczace U i 15 sa prze¬ wiercone (fig. 2), zairikniiete mia koncu srfu- baimi 25 i 26. Sruby te sa albo zakrecone nia stale, lub tez idaja slie odkrecac przy czy¬ szczeniu wnetrza pomp. Pirzewódl ziaisAlaja¬ cy 10 tworzy otwór piriziewiiercioiny przez ca¬ ly korpus (fig. 1).W korpusie przelwidilamy jest równiez przewód odplywowy 27 (fig. 2), zajppmoca którego ciecz krazy wje wszystkich pom¬ pach i ulatwiaj wytwarzanie sie jednolitego plynu. Przewód odplywowy untólilwia rów¬ niez wylaczanie poszczególnych pomp w ten sposób, ze ciecz tloczona! .skierowuje sie do pinzewodlu odplywowego. Poprzeczr ne przewody U i 15 sa tak umieszfclzorie, ze lacza koióce przewodu zasilajacego 10 z koncami cylUinidrów 12, 13 i 14, przedstawia¬ nych na £ig. 2, ai przewód pomopniiczy 28 sluzy do laczenHla glównych czesci cylindrów 12, 13 i 14. Poczatkowo ciecz mapjlywai od spodu d|o posizczególnych cylindrów fi pod-* noszac sie wycisika powietrze górnym prze- woidem 25 dlo wylotu 20 tak, ze powietrze « me moze zatrzymac ma w aparacie. Zawór 18 posiada dw|a kanaly 19 i 29 tak, ze mo¬ ze otwierac lub zamykac przewody 15 i 28 równoczesnie (i utworzyc z nich jeden prze¬ wód1.Korpus 24 umieszczany j 30, która; odpowiednio umieszczona jest na podstawie 31. Korplus pompy zaopatrzony jest w wystepy 32 [po leiwej stronie fig. 2], które wchodza w wiycieoia 33 plyty 30, Wfr- ra posiada poza1 tern wystajaca Mistwie 34, po prawej stronUe lig. 2, która wystepem 35 zalchodzi na górna czesc korpuislu 24. Apawat jest nasuniety ma plyte 30 i JzabezpEeczony sworzniami 36 z koncentryczna glówka 37, fig. 3 i 4, które zachodza w otwory 38 ply¬ ty 30. Sworzen 36 przechodlzi przez korpuis pompy w ten splojsób, ze jezeli sie go obrócS tak, alby glówka 37 oparla sie o jiedna ze scfian otworu 38, korpus pompy przesuwa sie na prawlo, fiijg. 3 i 4, w kieilonku klorpusu sasiedniej pompy. Laczenie idwóch sasied¬ nich pomp odbywa sie w kierunku plize* wodu 10 tak, ze jezeli wieksza ilosc pomp ustawionia jest razem w jeden szereg, to przewód 10 tworzy przewód zasilajacy, bie¬ gnacy wzdluz callegb zespolu pomp. Zasto¬ sowac mozna jakiekolwiek uszczelnienie, ce¬ lem dokladmegjo polaczenia poszidzetgólnyich czesdi przewodu 10. NajodlpowiednSejszem jednlak jest urzadzenie elastyczne, dozwal¬ ajace na odpowiiednia gre 'pomiedzy po- szCzególnemi czielsciami. Takie polaczetpie poszczególnych czesci na pilyciei 30 zajplouwo- ca wystepów 33 oraz listwy 35 zapewnia dotstatetóziniie peJwtne umooowialnie.Naped poszczególnych tloków odjjywa sie zapomooa .suwaków 39, 40, 41, iktóane u- miesizczone sa w wycieciach, biegnacych wzdluz plyty 30. Gdzie wieksza ilosc pomp ustawionia jest szeregiem, suwaki te biegna wzdluz calej: idlugoisci zespolu. Poszczegól¬ ny suwak porusza wszystkie odptowiadlalja- ce sobie tloki gtfupy pomip. Tloki te ziahal- czaja o rolki 42, umieszczone na suwakach, które je wciskaja do cylindra. Poszczeigól- ne tlokli coiaja sie pod wpilywem cajsmenia cieczy w przewodzie zasilajacym, która to ciecz dostaje sie do cylindra lub przy za- — 4 —stiosorwiamiiu cyliimdira 14 cisnieniem cieczy, naplywajacej *do teigo cylindra m cylindra 13, ptfzyczeim zazaualczyc nalezy, ze to oofa- nie sie tlokowi regulowane jest cuchem su¬ waków 39, 40, 41 tak, ze ruch tloków ste¬ rowany j ry 16 i 18 poruszaja sie w pjodblhny sposób.Jak przedstawiono nai fig. 2, 3, 4 i 5, kazdy zawór umieszczony jest pionowo w korpu¬ sie pompy 24, aJ idwa z nich sa obracalnfie pola(qzioine z isiolba la|czniikiem 43, "óbracal- nym nia .swiorzniach 44 i 45, umieszczonych maJ glówfcajch wsppmmjianyich izaiworów. Za¬ wór 16 j*clst ponadto zaopatrzony w swo- rzen 46'ii lacznik 47, polaczony ze sworz¬ niem 48 umiesziczonym [na suwaku 49, fig. 3 — 4, który poruslza zawlory. Jak widac z powyzszego urzadzenia, dwa zawory poru¬ szane sa równoczesnie, a nie w okresach niastepujacych po sobie, jiak to przedstawio¬ no powyzej. Odnosnie do rysunków zazna- czyc nalezy, ze jesli ziawory porusziaja sie równoczesnie, to ich prtzeloity musza byc tak przewidziane, aby nie idozwalaly na jedno¬ czesne otwarcie dwóch zaworów i nie la¬ czyly trzech cylindrów z przewodem zasi¬ lajacym. Jesli chodzi o to, aby zawory pq- rulszaly sie niejednoczesnie w sposób po¬ przednio lopisamy, to mozna je uruchamiac równiez1 z^pomoica oddzielnego urzadzenia dzialajacego w okreslonych od^t^pach cza¬ su.Poruszianie suwaków 39, 40, 41 ii 49 od¬ bywac sie moze zapomoca jakiegokolwiek odpowiedniego mechanizmu. Powolny suw, tloczacy z jednakowa wydajnoscia, moze sie odbywac bardzo dokladnie zapomoca sruby. Ilosc obrotów swonzirjia sruby daje sie bardzo dokladnie regulowac, al gwinty W srubie wykonac mozna równiez z bardzo wielka dokladnoscia.Lacznik 47 wykonamy moze byc w ten sposób, ze daje ,sie zdlejmiowaic ze sworznia 48 (fig. 3). Umozliwia to wylaczanie po- sizdzególnych pamp lub grupy pomp bez wlpflywu ma iwne tak, ze zasilanie pozostaw lych pomp mioize pozostac jedtoakowe. Je¬ zeli zawory pozoistaja w tern samem polo¬ zeniu, to jest w takietm w którem ziawór 16 byl zamkniety, dzialanie pomp moze trwac tak dluigo, az kazdy z poslzczieigalnyich tlo¬ ków zostanie przesuniety w polozenie jak najdalsze. Wskutek tego bowiem zawory nie moglyby isie zpowroftem colmac, gdyz nie byloby cisinlienia, któnefoy to mogilo wyko¬ nac.Gdy sie niajDelnia i puszcza w ruch pom¬ py, zapobiega isie wytwarzaniu baniek po¬ wietrznych w lapafcialcie dzieki temu, ze wlsizystkie tloki ddfa1 ®ie w krancowe1 polol- zenie, co wykonac mozna zapomoca czescii, przedstawionej ma) fig. 6. Czesc ta sklada isie z plyty 490, , zaopatrzonej w pólokragle wglebienia 50, zachodizace w rowki 51 na koncach tloków, fig, 4, oraz w wyciecia 52, które sie zasuwa na sworznie 53 wystajace z zewnetrznej czesci korpusu 24. Wszystkie tloki w)suwa .sie «do wnetrza, a plyte 490 zaklada na sWiorzmie 53; zatrzymujac w ten sposób trzy tloki mie dozwalal sie na ich podluzne przesuniecia. Zawór 16 nastawia sie tak, ze ciecz przeplywa z przewodu za¬ silajacejgo i mlajpelnia poszczególne cylin¬ dry tak, ze mnozna rozpoczac normalna prace pomp bez) rozlaczania zaworów, tak isaimo jak po odbyciu isie jednego okresu, gdy aparat doklaldnie jest napelniony cie¬ cza.Fig, 7 'przedstawia uproszczona budowe pompy. W wykonaniu przewidziany jest przewód zasilajacy 53, a trzy cylindry 54, 55 i 56 odpowiadaja cylindrom 12, 13 i 14 budowy uprzedbio opisanej. Pdjedlynczy zawór 57 reguluje polaczenie pomiedzy przewodem ziaisilajacym a pierwszym cylin¬ drem craiz pomiedzy cylimldrem drugim i trzecim. Przewody laczace 58 i 59 umie¬ szczone sa panami, a wyplyw cieczy z pom¬ py z cylindra 56 odbywa sie przewodem 60. Przewód 60 laczy sie z komora 61 za¬ pomoca obracalnego zaworu 62. W jednem polozeniu tego zaworu przewód 60 jest o- — 5 —twairty i polaczony z wylotem 63, w dirugiem zas, to jest tgfdy zawór sie obróci o 180°, piraewód 60 laczy sie z przewodem odply¬ wowym 64, odpowiadajacym plrzewodowl 27 (fig. ?)• Przewód' ten sluzy w razie po¬ trzeby do wylaczainia jednej z pomp lub zetepolu pomp. Podobny przewód irnoze byc równiez przewidziany w budowie przedsta¬ wianej na fig. 1 i 5. Pompe wedlug budowy przedstawionej na fig- 7 mozna napedzac w podobny sposób, jak na fi)g. 1—5, o ile to dotyczy tloków poszczególnych cylindrów; zawór 57 mozna natomiast sterowac podob¬ nie, jak dwial ziawioty 16, 18 gdy sa ze isoba polaczonei.. Fii|g. 8 i 9 pirizedistawiiaja inina odmiaine budowy. W tym wypadku przewód zasila¬ jacy 65 i trzy cylliandry, odpowiadajace cy¬ lindrom 12, 13 i 14, wykonane sa ijako pio¬ nowe pirzewody 65 oraz 66, 67 i 68. Wylot 69 z cylindra 68 mozna laczyc 'A wylotem 70 lub z przewodem odplywowym 71 zapo- moca zawortu przeplywowego 72. Zasada niniejszej budlotwy polega nai temf ze pó- szczególne cylindry pomp powitaja z pier(- scieniowych komór, utworzonych przez dwa tloki o rozmaitej sredinicy. Zalwory /steruja¬ ce oznaczone sa cyframi 73 i 74. Pierwszo komiora1 pompy 66 utworzona jest z pierscie¬ niowej przestrzeni, otaczajacej nur, 75 o pirzelkroju mniejszym miz nur 76, które to nury stykaja sie koncami. Poruszenie sie dwóch nurów w kierunku na prawo (fi|g. 9) tworzy iszybki suw1 ssacy tejze pompy, okres zals równomiernego tloczenia odbywa sie w kierunku p|rzeciwiniymi. Pozostale dwie pom¬ py zbudowane sa podobnie, lecz mozna je ustalic obok sielbie w przeciwnym kierun¬ ku do przewodli laczacego 77, to znaczy, ze pompa z komora zmienna posiadla po lewej stronie mur 78 o wiekszej srednicy, a niur 79 o mniejiszeji sredinieyl—po prawej stronie.Pompy zas tloczace posiadaja wieksze nu¬ ry 80 po stronie plrawej, a nury 81 o mmieji- szej srednicy po stronie lewej. Sposób dzia¬ lania tych pomp jest zupelnie taki sam, ja¬ ki przedstawiono ma fig. 1—5. Dwie pompy 78, 79 oraiz 80, 81 maja dokladnie takie sa¬ me suwy; lecz o przeciwnych okresach, to (znaczy, ze igdiy nur 80 porusza sie na lewo, podczas siuw|u tloczacego, nlur 78 odbywa •suw ssacy. Suw ten, jak widaic z opL- samejgo Uistawienia czesci, adbyWa sie rów¬ niez na 'leWo (fiig. 9) tak, ze Wszystkie czte¬ ry nury 78, 79,80, 81 poruszaja rfie tam i zpowrobem w sposób zupelnie taki sam.Jak widac, przy zastosowaniu urzadze¬ nia o pierscieniowych komorach pomp, czesci' odpowiiadiajajce tlokom pomlp wycho¬ dza na prawo przez korpus piotmfpy, a' gdy ilosc pomp ustawiona jest szeregiem obok siebie, odpowiedni nur moze stykac sie z drugim, jezeli dlugosci sa odpowiednio do¬ brane. Mozna zatem zaJstosowac urzadze¬ nie, poruszajace konce wszysikach nurów.Na fig. 16 przedstawiony jest schematycznie szereg korpusów pomp 140 z odbosnemi nu¬ rami, ulozonemi w szereg, których konce 141, 142 stykaja sie ze soba, Przewody za¬ silajace i odplywowe, w których utrzymuje sie staly obieg cieczy, wykonane sa jako proste przewiercenie 143, wzglednie 144, które lacza sie z soba na koncach konpusu pompy. W ten sposób osiagnac mozna wiel¬ kie uproszczenie konstrukcji, gdyz jaka¬ kolwiek ilosc posizczqgólnych pomp maze byc ustawiona w szereg i zastosowanem byc moze jedno proste urzadzenie napedowe na koncu zespolu. Suw powrotny moze sie od¬ bywac zapomoca odpowiedniego mechani¬ zmu, przyczem jednakze najodpowiedniej- szem jest stosowanie cismienia hydraulicz¬ nego, które naciska ma koniec nura i w obu kierunkach steruje jego poruszenia, W budowie, przedstawionej na! fig. 10 i 11, trzy komory pompy oznaczone isa, jak w opisie poprzedniej budowy, cyframi 82, 83, 84, przyczem przewód zasilajacy ozna¬ czony jest cyfra 85, a przewód odplywowy cyfra 86. Pojedynczy zawór 87 sluzy dk re¬ gulowania polaczenia piomiedzy przewodem zasilajacym i cylindrami. Zawór ten obraca — 6 —sie w dwóch kierunkach, Komora 88 zawo¬ ru posiada przedluzenia 89 i 90 w kie¬ runku ku górze i ku dolom W jed- nem polozeniu zaworu otwór 89 po¬ woduje polaczenie pompy zasilajacej z piierwisizym i dirugim cylindrem 82 i 83, pnzyczem trzeci cylinder 84 otwarty jest tylMco w kierunkuj otworu 91. W druigieim zas polozeniu zaworu (przewód zasilajaicy 85 fest zamkniety, a cylindiry 82, 83 lacza sie zapomoca otworu 90 z cylindrem 84 oraz wylotem. Dzialanie ninidjszfcgo ufza|dzenia dlo regulowania wyplywu cieczy ijest zupel¬ nie tekie samo, jak przedstawiono na fig. 1— 5, a poszctzegiólne szczególy budowy sa rów¬ niez podobne 'do Wyzej opisanych. Pompy moga .posiadac niury, pracujace w cylin¬ drach z otwiartemii koncami, luJb nury wspól- stfodkowe o rozmaitych srednicach. Sprawa ta jednakze jeist kweistja ditfuigorzedlna.Budowa, przedstawiona ma fig. 12 i 13 podobna jest ido budowy, uprzednio opisa¬ nej, rózni sie j,ednakze tylko tern, ze zasto¬ sowane sa tylko dwa1 cylindry, a tlok jednej z tychze pomp tworzy ;swa przednia czescia tlok pompy zasilajacej, a 'druga tlok pompy o komorze zmiennej.Jak przedstawiono na rysunku, aparat niniejszy sklada sie z korpusu 92, zaopatrzo¬ nego w cztery przewiercenia oraz przew|6d zasilajacy 93. W priziewierceniu 94 umie¬ szczony jest zawór 95, który otwiera! lub zamyka przewód 96. Przewód ten laczy sie przewierceniem 97, zamknietem czescia 98, dlajaca sole przesuwac. Czesc te mozna po¬ ruszac zapomoca nlurów 99, 100, które u- mieszczonie sa na koncaich i ddtyjkaij a podob¬ nych czesci sasiedniej pOmpy. Nur 99 ma mniejsza srednice, niz cizesc 98 takjaby oko¬ lo niegjo mogla byc utworzona komora pier)- seieniowa.Jak przedstawiono na rysunku, miur 100 wykonany ijest podobnie o mniejiszym prze¬ kroju niz czesc 98, nie ijest to jednak spra¬ wa zasadnicza, poniewaz pierscieniowa przestrzen okolo mira 100 wychodzi nalze- winatrz i nie slulzy jako komora pompy. Nu¬ ry sa uszczelnianie pfiierscieniami 101, które sa wsrubowane lub w inny sposób przymo¬ cowane do korpusu pompy, co jest z tego Wzgledu potrzebne, ze czesc 98 ma prze¬ krój wiekszy nilz mur 99.Komidna1 pompy 97 polaczona jest stale przewodem 102 z komora 103 z ziaiworlem 104, (który otwiera Mb zamyka przewód prowadzacy ido przewodu 105. Dnugi ko¬ niec komory 103 polaczony j/est z przewo¬ dem 106, otwartym stalle. Przewodiy 105, 106 polaczone sa z odpowiedniemu koncami komory 107, w której! umieszczoina jest cy¬ lindryczna1 czesc 108 podobna do czesci 98.Czesc ta ponuiszialnia ijekt nurami 109, 110, które posiada:ja jednakze nwiiej^e prze¬ kroje tak, ze powlstaija dlwie pferscieniolwe przestrzenie na obu koncach komorjy 107.Czesc 108 koncem 111 tworzy tlok pompy zasilajacej, a1 'drugim koncem 112—tlok ko¬ mory (zmiennej, Glówiniy wylot 113 pompy zasilajacej umieszczony jest naprzeciwko przewodu 105 l zaiwiorem 104.Sposób dzialania tego urzadzenia, o ile skladiai sie z dwóch pomp zasilajacych oraz z pompy o ikomorze zmiennej\ jest taki sam jak przedstawiony na fig. 1—5. W poloze¬ niu zaznaczonem na fig. 12 czesc 98 zaczy¬ na tloczyc z jednakowa szybkoscia porusza¬ jac sie na lewo. CieCz tlloCzona przeplywa przewodem 102, komora 103 oraz przewo¬ dem 105 (otwartym przez zawór 104) do wy¬ lotu 113. Czesc 708 zaczyna szybko przesu¬ wac sie na lewo tak, ze ciecz w komorze zmiennej 107 przechodzi przewodem 106, komora 103, przewodem 105 na druga strone tloka 108, a napelnianie pompy zasilajacej po prawej stronie tloka 108 konczy sie zanim tlok 98 skonczy suw o jednostajnej wydaj¬ nosci. Tlok 108 rozpoczyna nastepnie suw o jednostajnejj wydajnosci w kierunku na prawo i cisnie ciecz do w|ylotu 113, a tlok 98, który zbliza sie do konca równomiernego suwu, przeciska) ciecz dlo komory zmiennej po lewej stronie tloka - 7 -Jd8. -Zawór fW fcefaiyka si$ iiastepnie/ a **- twiefra izjaiwiótr 95. Tlok 9S zaczyna wtedy szybki sutw powrotny i tloczy nowa ilois£ cieczy z przewodu zasilajacego przez prze¬ wód 96 tak, ze ciecz przeplywa równiez i podczas tego okresu prizez przewód 102 i komore 103 do komory zmiennej po leweij stronie tloka 108. Gdy tlok /OS osiagnal koniec suwu w kierunku na prawo pfi!g. 12) zmienia kierunlek i rozpoczyna tloczyc z jednakowa .szy|bkoscia, przyczem zawory nastawiaja sie w polozenie, prizedsitiwiane na fig- 12. Skottx tylko tlok 108 osiagnie komiec suwu izaisilajaceglo, to wtedy -Wszyst¬ kie czesci wracaja w polozenie pr0edistawk)<- nerna^rysiuinfeu i jteden okres sie konczy tak, ze posizicziegóilmie czysci .skladowe moga roz¬ poczac mowy okres dzialania.Budowa przedstawiona mat fig. 14 i 15 obejnauje flcorpnis IM zaopatrzony ™ liczne podluzne przewiercenia. Przewód zasilaja- cy jest utworzony przez prziewierceriie 115, przewód odplywowy przez przewiercenie 116. Trzy komory pompowe 117, 118, fl9 ^zaopatrzone .sa równiez w dwa przewierce,- nia120, 121, w których *umieslzczcne sa cy- Iraidrycz/iue zawory. Przewody poprzeczne 122, 123"'4 124 lacza przewód ssacy z roz¬ mailem! zaworami i cylindrami onaz m wyko¬ tem 126, polaczonym miapnzamiato; z dysza¬ mi Mb przewodtem Ofdplywowiym 116, zapo- moca odpowiedbiego zaworu przeplywo¬ wego' 128.W tym wypadku wszystkie tloki .dziala¬ ja na zafsadlzie dyfettencjalu, jak przedlsta- wlotno ma fi|g. 14, lecz dhie czesci ,sa oddlzie- lanle i utrzymywane niezaleznie od we¬ wnetrznego cisnienia dostarczanej, cieczy tak, dby w ten sposób zapobiec wszelkim przeszkodom utadnifcijacym swobodny przeplyw cieczy, a zwlalszczia niepozadanym cisnienióim na powierzchni w polaczeniach pomiedzy wezszemi i sizerszemi czesciami tloków. Jak przedstaiwianio na fig. 14, cylin¬ der 117 posiadla tltafc 129 owiekszyiri prze¬ kroju oraz tlok 130 o ptezekroijiu iraiifejszym.'OflpbwwadaJjace sobie oz^Sd cy&iidra f|$ oznaczone sa cyframi 131, 132.Pary llitików 129, 130 i 131, 132 poru¬ szaja sie jieidtoocizesnie w tym samym Tcie- rumku, to znaczy w strone prawa Mb lewa • (fig. 14) 'zapomoca isuwaka, umiesiziclzoniego na korpusie pompy i zaopatrzonego w wy¬ step 133, iktótry pnzesuwia kaizda pare flo- kóiw,. Tilok 134, umieszczony w cylindrze, który ciecz naijjpieiriW napelnia, napilywajac z przewodu zasilajacego 115, porosza sie w sposób wyzej opisany w prfzeciwtoym kierunku ido tloka 131 ziapomoca odpowied¬ niego zakonczenia 135. Dwa zawiolry, z któ¬ rych jedien 136 przedlstawiiony jiest na fig. 14, moznia poruszac dtowólnie, najodpOwied- niiej-szem jest jednakze takie wzaidzeirijie, w którem izawory róznych pomp stykaja sie swemi koncami i napedzane sa jednoczesnie zapomoca odpowiedniego mrzadzetóa, tunie- szczotaego na koncu zespolu pomp.Rozmaite przewody moga byc w razie potaeby zamkniete dnami 137, zaopatrzo- nemi mszczelnieniiem 138, przyczem dba te utrzymuje wl odpowiednich miejlscachi fcai- bfa^c 139, umieisziczfony W podlstawie, ido "któ¬ rej1 korpus pdmpy jest przymocowany. Ten ulepszony rodizaij dien moze byc zafsftoisowa- ny do kazdego rodzajlu pomp wyzej1 opisa¬ nych.Sposób dzialania tej ispecjalmeij budowy nie .wymaga blilzszych wyjasnien, gdyz jiest zupelnie podbbny do poprzednio opisac nych. Ciecz przechodzi z przewodu zasila- jajoego 115 komora zaworowa 120 do pferw)- szego cylindra 119, zj którego przeplywa al¬ bo bezposrednio do przlewodów 123, 124, luib w innej fazie dkresiuJ do koimolry 118, skadl idostaje sie pnzez: komore 117 &o wy¬ lotu; Nury pomp portusizac mozna w rozmaity sposób. W uzupelnieniu zais db teg|o, cd jmz przedtem ziaizniaczono poszczególne pompy moga byc ustawione w szereg w ten sposób, ze tloki liilb nury poHulsiziaja sie poptoeczniie do liniji -sirodfeoweji ziespolu teiki, ze w 'tym — B —W£P£idku dc napedu pomp ^stawa na -wal z kulakami, Wynalazek "dotyczy równiez iSjposobu oli¬ wienia pomp) i ich czesci Prizy wyrobie sizLuczmego jedwabiu z wiskozy,, roztwór go¬ towy do ps^edisetaóa jest w takim stamie,, ze przy zetknieciu sie z powietrzem twaandkii^ je, Pozadaniem jest zatem aby nie zacho¬ dzilo twardnienie! roztworu ona czesciach skladowych pompy.. Fig, 17 ptrziedtstawia sdienratyczcny spo¬ sób urzadzenia fcapohiejgajacego tej niedo¬ godnosci. Pompy sa zanurzone w roztworze, który zapobiega twardnieniu wiskozy, jak równiez rdzewaiemiu samych pomp i pola*- czopych z, niemi •. dzesci, Na £ig, 17 przedistaiwioinie sia schematycz¬ nie pompy i^5r zaisilaine wiskoza lub podob¬ nym* plynem* przewodiem 146. Zespól pomp UiStawóony jest w zbiorniku 147, napelnio^ nym, rozcienczcmym roztworem aUkalji, nip. jedmojprocentoiwryim roztworem sody zracej lub 1 % -ym roztworeim weigjlanu sody. Plyn ten doprowadza sie rura 148, a spuiszcza kurkiem 149.Mozmal równiez zastosowac urzadizenie do regulowania temperatury kajpieli, np. za- pomoca rury 750, w któreji krazy ciecz o- grzefwiaijacia Itub chlodzaca. Chlorek etylu lub ciepla woda sa w tym celu najodpowied- nfefKzemi czynnikami—moga jednakze u- zyte byc inne.Korzystnie jest stosowac alkaliczny rontwór, wyinienioiny poprzednio, otrzytny- waniy jako produkt poboczny przy wytwa¬ rzaniu sztucznego jedwabiu, który -to roz¬ twór mozna ziastosowac w odpowiedniej si¬ le. Gdy stosuje sie roztwór sody zracej, za¬ wartosc jej w roztworze nie powinna wy¬ nosic wiecej niz 1%, wzglednie nie mniej ni& 10%, albowiem roztwór o sredniej sile powoduje rdzewienie zelaza i stalii Mozna uzyc równiez roztworu weglanu sody o ja¬ kiejkolwiek sile ponad) 10%, bez wywolania rdzewienia.Aby zapobiec laczeniu sie alkalicznego raztwon* z ssariwwodarem lub innemi ga¬ zami, zawierajacemi siarke, jakie znajdowac sie mo|gal w ofcaezajjaoej atmosferze, po¬ wierzchnia kapieli pokrywa sie warstwa oleju mineTtalnego lufo tym podobnej' sub¬ stancji.W opisie nrimej^zym1 przedstawiono sze¬ reg rozmaitych .sposobów wykonania niniej¬ szego wynalazku, celem wykazania jak wiel¬ ka ilosc rozlnaitych konstrukcyj jest moz¬ liwa. Sposób dzialania tych aparatów jest podobny, o ile dwie pompy tlocza naprze- mflam ciecz do wylotu, a podcziasi okresu;, w którym suwy tloków zachodza na siebie, ciecz tloczona przez jedna z pomp oddziela sie od glównego (normalnego strumieniia plfyjnacego do, wylotu i wplywa do komory, której objetosc zmienia sie odpowiednio ido nadwyzkir cieczy. Nalezy równiez zazna¬ czyc, ze celem zapobiezenia niejedniostaijno- sci wyplywu, wywolanej ruchem zaworów regulujacych rozmaite przewody, zawory te powinny byc takiego ksztaltu, który przy zamykaniu i otwieraniu ich nie zmienia po¬ jemnosci pompy. Przy uwzglednieniu tego warunku zastosowane byc moga wszelkiego rodzaiju zawory. Wynalazek nie ogranicza sile- tylko do szeregu przedstawionych spo¬ sobów wykonania i obejmuje równiez kaz¬ da budowe, wykonana wedlug zasady ni¬ niejszego wynalazku, dotyczaca zmiany po¬ szczególnych czesci lub ich ustawienia, ce¬ lem zapewnienia równomiernego wyplywu cieczy. PL