Pierwszenstwo: Opublikowano: 04.VI.1966 (P 114 943) 20.XII.1968 56412 KI. 12 q, 1/02 MKP C07c Twórcawynalazku: doc. dr Andrzej Lukasiewicz Wlasciciel patentu: Instytut Badan Jadrowych, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania pochodnych l-aminometylo-4-a-aminoetylo/- -benzenu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nieznanych dotychczas pochodnych 1-aminome- tylo-4-(a-aminoetylo)-benzenu o wzorze 1; w któ¬ rym R oznacza reszte alifatyczna, alicykliczna, he¬ terocykliczna lub alkiloaromatyczna, X oznacza atom chloru lub bromu, a NR' R" oznacza reszte pirolidyny, piperydyny lub morfoliny.Zwiazki te wykazuja dzialanie biologiczne.Sposób wedlug wynalazku polega na poddaniu N-podstawionych pochodnych aldehydu p-(a-ami- no-p,p,P,-trójchlorowcoetylo)-benzpesowego ó wzo¬ rze 2, w którym R i X maja znaczenie wyzej po¬ dane, reakcji redukcyjnego aminowania.Wedlug wynalazku 1 mol aldehydu o wzorze 2 ogrzewa sie z dwoma molami drugorzedowej aminy o wzorze R'R"NH, w którym grupa NR'R" ma znaczenie wyzej podane, w srodowisku benzenu, usuwajac azeotropowo wode. Otrzymana w postaci roztworu bis-amine o wzorze 3, w którym R, X i NR* R" maja znaczenie wyzej podanej poddaje sie redukcji kwasem mrówkowym bez uprzednie¬ go wyodrebniania.Reakcje prowadzi sie korzystnie przez ogrzewa¬ nie 1 mola bis-aminy o wzorze 3, w srodowisku organicznego rozpuszczalnika np. benzenu z 2 mo¬ lami bezwodnego kwasu mrówkowego, przy czym zachodzi wydzielanie dwutlenku wegla. Przebieg reakcji ilustruje przedstawiony na rysunku sche¬ mat, w którym wszystkie symbole maja znaczenie wyzej podane. 10 25 80 Po zakonczeniu wydzielania sie CO2 wyodrebnia sie produkt reakcji przez ekstrakcje 2 mieszaniny poreakcyjnej rozcienczonym kwasem solnym (np.IN) i zalkalizowanie warstwy kwasowej. Wydzie¬ lona oleista amine rozpuszcza sie w organicznym rozpuszczalniku, z którego wytraca sie dwuchloro- wodorek aminy przez wysycenie gazowym chloro¬ wodorem.Zwiazki wytworzone sposobem wedlug wynalaz¬ ku maja wlasciwosci przeciwnowotworowe i prze- ciwwirusowe. Moga takze sluzyc jako pólprodukty do dalszych syntez zwiazków biologicznie czyn¬ nych.Przyklad: Dwuchlorowodorek N-[a-(p-N'-pirolidy* nometylofenylo) - P,P,p-trójchloroetylo]- -cyklopentyloaminy Aldehyd p-(a-cyklopentyloamino - P,P,0-trójchloro-' etylo)-benzoesowy (6,0 g) ogrzewa sie z pirolidyna (4,2 g) w benzenie usuwajac wode reakcyjna za pomoca nasadki azeotropowej. Po oddzieleniu wo¬ dy do pozostalego roztworu benzenowego dodaje sie 2,1 g bezwodnego kwasu mrówkowego. Po chwi¬ li zaczyna sie intensywne wydzielanie CO2. Miesza¬ nine ogrzewa sie nastepnie w temperaturze lazni okolo 70°, dopóki nie przestanie sie wydzielac dwu¬ tlenek wegla. Po ochlodzeniu do temperatury oto¬ czenia wytrzasa sie mieszanine poreakcyjna z IN kwasem solnym, warstwe kwasna alkalizuje i eks¬ trahuje eterem wytracona oleista amine. Do roz¬ tworu eterowego dodaje sie alkoholowy roztwór 5641256412 chlorowodoru i odsacza osad (6,5 g) dwuchlorowo- dorku N - [a-(p-N'-pirolidynometylofenylo) -P,P,|3- trójchloroetylo] - cyklopentyloaminy. Produkt su¬ szony w temperaturze pokojowej moze zawierac wode krystalizacyjna, która mozna latwo usunac przez ogrzewanie w temperaturze okolo 100°.Analiza: znaleziono: C-46, 15%; H-6, 6%; N-5,8%; obliczono dla C18H27N2CI5 • H20 : C- -46,35%; H-6,35%; N-6,0%.Temperatura topnienia 200—201°. PL